Adhyaya 44: The Vaiśākha Bright-Twelfth Observance: Worship of Hari as Jāmadagnya and Its Fruits

Verse 1

दुर्वासा उवाच । वैशाखेऽप्येवमेवं तु संकल्प्य विधिना नरः । तद्वत् स्नानादिकं कृत्वा ततो देवालयं व्रजेत् ॥ ४४.१ ॥

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯನು ಇದೇ ರೀತಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ನಾನಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 2

तत्राराध्य हरिं भक्त्या एभिर्मन्त्रैर्विचक्षणः । जामदग्न्याय पादौ तु उदरं सर्वधारिणे । मधुसूदनायेति कटिमुरः श्रीवत्सधारिणे ॥ ४४.२ ॥

ಅಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಿಯಾದ ಸಾಧಕನು ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು—ಪಾದಗಳಿಗೆ ‘ಜಾಮದಗ್ನ್ಯಾಯ’, ಉದರಕ್ಕೆ ‘ಸರ್ವಧಾರಿಣೇ’, ಮತ್ತು ಕಟಿ ಹಾಗೂ ವಕ್ಷಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಮಧುಸೂದನಾಯ’—ಶ್ರೀವತ್ಸಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ.

Verse 3

क्षत्रान्तकाय च भुजौ मणिकण्ठाय कण्ठकम् । स्वनाम्ना शङ्खचक्रौ तु शिरो ब्रह्माण्डधारिणे ॥ ४४.३ ॥

ಅವನು ಭುಜಗಳನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಾಂತಕನಿಗೆ, ಕಂಠಾಭರಣವನ್ನು ಮಣಿಕಂಠನಿಗೆ; ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಾಮಗಳಿಂದ ಶಂಖ-ಚಕ್ರಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಧಾರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 4

एवमभ्यर्च्य मेधावी प्राग्वत् तस्याग्रतो घटम् । विन्यस्य स्थगितं तद्वद् वस्त्रयुग्मेन वेष्टितम् ॥ ४४.४ ॥

ಹೀಗೆ ಪೂಜಿಸಿ, ಮೇಧಾವಿಯು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅದರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಘಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಅದನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮುಚ್ಚಿ ಎರಡು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿಬೆಳಸಬೇಕು.

Verse 5

वैणवेन तु पात्रेण तस्मिन् संस्थापयेद्धरिम् । जामदग्न्येति विख्यातं नाम्ना क्लेशविनाशनम् ॥ ४४.५ ॥

ನಂತರ ವೈಷ್ಣವ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಬೇಕು—‘ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಕ್ಲೇಶವಿನಾಶಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ನಾಮಧಾರಿ.

Verse 6

दक्षिणे परशुं हस्ते तस्य देवस्य कारयेत् । सर्वगन्धैश्च सम्पूज्य पुष्पैर्नानाविधैः शुभैः ॥ ४४.६ ॥

ಆ ದೇವನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಪರಶು (ಕೊಡಲಿ)ಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸುವಾಸನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ನಾನಾವಿಧ ಶುಭ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 7

ततस्तस्याग्रतः कुर्याज्जागरं भक्तिमान्नरः । प्रभाते विमले सूर्ये ब्राह्मणाय निवेदयेत् । एवं नियमयुक्तस्य यत्फलं तन्निबोध मे ॥ ४४.७ ॥

ನಂತರ ಭಕ್ತಿಮಾನನು ಅದರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲ ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ (ಅರ್ಪಣವನ್ನು) ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ನಿಯಮಯುಕ್ತನಿಗೆ ದೊರಕುವ ಫಲವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ.

Verse 8

आसीद् राजा महाभागो वीरसेनो महाबलः । अपुत्रः स पुरा तीव्रं तपस्तेपे महौजसा ॥ ४४.८ ॥

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀರಸೇನನೆಂಬ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೂ ಮಹಾಬಲವಂತನೂ ಆದ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ಮೊದಲು ಅಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 9

चरस्तत्तपो घोरं याज्ञवल्क्यो महामुनिः । आजगाम महायोगी तं दृष्ट्वा नातिदूरतः ॥ ४४.९ ॥

ಆ ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ ಮಹಾಮುನಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನ ಬಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಹಾಯೋಗಿ ಬಂದನು; ಅವನನ್ನು ಅತಿದೂರವಲ್ಲದೆ ಕಂಡು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 10

तमायान्तमथो दृष्ट्वा ऋषिं परमवर्चसम् । कृताञ्जलिपुटो भूत्वा राजाभ्युत्थानमाकरॊत् ॥ ४४.१० ॥

ಆಗ ಪರಮತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಋಷಿ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜನು ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಎದ್ದು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.

Verse 11

स पूजितो मुनिः प्राह किमर्थं तप्यते तपः । राजन् कथय धर्मज्ञ किं ते कार्यं विवक्षितम् ॥ ४४.११ ॥

ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ತಪಸ್ಸು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ನಿನಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವೇನು?”

Verse 12

राजोवाच । अपुत्रोऽहं महाभाग नास्ति मे पुत्रसन्ततिः । तेन मे तप आस्थाय क्रिष्यते स्वतनुर्द्विज ॥ ४४.१२ ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ಮಹಾಭಾಗನೇ, ನಾನು ಅಪುತ್ರನು; ನನಗೆ ಪುತ್ರಸಂತತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಕಾರಣ, ದ್ವಿಜನೇ, ನನ್ನ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.”

Verse 13

याज्ञवल्क्य उवाच । अलं ते तपसाऽनेन महाक्लेशेन पार्थिव । अल्पायासेन ते पुत्रो भविष्यति न संशयः ॥ ४४.१३ ॥

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಮಹಾಕ್ಲೇಶಕರ ತಪಸ್ಸು ನಿನಗೆ ಸಾಕು. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೇ ನಿನಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 14

राजोवाच । कथं मे भविता पुत्रोऽल्पायासेन वै द्विज । एतन्मे कथय प्रीतो भगवन् प्रणतस्य ह ॥ ४४.१४ ॥

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ಅಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನನಗೆ ಪುತ್ರನು ಹೇಗೆ ಜನಿಸುವನು? ಓ ಭಗವನ್, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ಶರಣಾಗತನಾದ ನನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 15

दुर्वासा उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तेन पार्थिवेन यशस्विना । आचख्यौ द्वादशीं चेमां वैशाखे सितपक्षजाम् ॥ ४४.१५ ॥

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಯಶಸ್ವಿ ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಮುನಿಯು ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶಿತಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಈ ದ್ವಾದಶೀ ವ್ರತವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

Verse 16

स हि राजा विधानॆन पुत्रकामो विशेषतः । उपोष्य लब्धवान् पुत्रं नलं परमधार्मिकम् । योऽद्यापि कीर्त्यते लोके पुण्यश्लोको नरोत्तमः ॥ ४४.१६ ॥

ಆ ರಾಜನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪುತ್ರಕಾಮನಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ನಲನೆಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವನು ಇಂದಿಗೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕ ನರೋತ್ತಮನಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

प्रासङ्गिकं फलं ह्येतद्गतस्यास्य महामुने । सुपुत्रो जायते वित्तविद्यावान्कान्तिरुत्तमा ॥ ४४.१७ ॥

ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಇದು ಈ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಫಲ—ಸತ್ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಧನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಕಾಂತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 18

इह जन्मनि किं चित्रं परलोके शृणुष्व मे । कल्पमेकं ब्रह्मलोके वसित्वाऽप्सरसां गणैः ॥ ४४.१८ ॥

ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಏನು ವಿಚಿತ್ರ? ಪರಲೋಕದ ವಿಷಯವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪಕಾಲ ವಾಸಿಸಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

क्रीडत्यन्ते पुनः सृष्टौ चक्रवर्ती भवेद् ध्रुवम् । त्रिंशत्यब्दसहस्राणि जीवते नात्र संशयः ॥ ४४.१९ ॥

ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾದಾಗ ಅವನು ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.