Adhyaya 215: Description of the Māhātmya of Gokarṇeśvara and Jaleśvara (Śaileśvara) in the Śleṣmātaka Forest

Verse 1

अथ गोकरणेश्वरजलेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्॥ ब्रह्मोवाच॥ ततः शक्रः सुरगणैः सह सर्वैः समेत्य च॥ बुद्धिं चकार गमने मार्गितुं यत्र शङ्करः॥

ಇದೀಗ ಗೋಕರ್ಣೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಜಲೇಶ್ವರರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಶಂಕರನು ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು।

Verse 2

तत उत्थाय ते देवाः सर्व एव शिलोच्चयात्॥ विहायसा ययुः शीघ्रं तेनैव सह नन्दिना॥

ನಂತರ ಆ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಆ ಪರ್ವತಶಿಖರದಿಂದ ಎದ್ದು, ಅದೇ ನಂದಿಯೊಂದಿಗೆ, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋದರು।

Verse 3

स्वर्लोकं ब्रह्मलोकं च नागलोकं च सर्वशः ॥ बभ्रमुस्त्रिदशाः सर्वे रुद्रान्वेषणतत्पराः ॥

ರುದ್ರನ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಮತ್ತು ನಾಗಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು।

Verse 4

खिन्नाः क्लिष्टाश्च सुभृशं न पुनस्तत्पदं विदुः ॥ चतुःसमुद्रपर्यन्तसप्तद्वीपवतीं महीम् ॥

ಅವರು ಬಹಳ ಖಿನ್ನರೂ ಕ್ಲಿಷ್ಟರೂ ಆದರೂ ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕು ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸೀಮಿತವಾದ, ಸಪ್ತದ್ವೀಪವತಿಯಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅವರು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು.

Verse 5

सशैलकाननोपेतां मार्गयद्भिर्हि तं सुरम् ॥ कन्दरेषु महाद्रीणां तुङ्गेषु शिखरेषु च ॥

ಆ ದೇವನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಅವರು ಪರ್ವತಗಳೂ ಕಾನನಗಳೂಳ್ಳ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು—ಮಹಾಪರ್ವತಗಳ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲೂ, ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳ ಮೇಲೂ.

Verse 6

विततेषु निकुञ्जेषु विहारेषु च सर्वतः ॥ विचिन्वद्भिः क्षितिमिमां तृणं द्विविदलीकृतम् ॥

ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನಿಕುಂಜಗಳಲ್ಲೂ ವಿಹಾರಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವರು ಹುಡುಕಿದರು; ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಾ ಹುಲ್ಲೂ ಸಹ ಎರಡು ಭಾಗವಾದಂತೆ ಆಯಿತು.

Verse 7

न प्रवृत्तिः क्वचिदपि शम्भोरासाद्यते सुरैः ॥ यदा निर्विण्णमनसो मार्गमाणाः सुरास्तदा ॥

ದೇವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶಂಭುವಿನ ಯಾವುದೇ ಸುಳಿವು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ವಿಣ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ದೇವರು ಹುಡುಕುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಗ—

Verse 8

न पश्यन्ति शिवं तत्र तदेषां भयमाविशत् ॥ भीतास्ते संविदं कृत्वा सञ्चिन्त्य गुरुलाघवम् ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಿವನನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಭಯವು ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿತು. ಭೀತರಾದ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಗುರು-ಲಘು (ಲಾಭ-ಹಾನಿ)ಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದರು.

Verse 9

सम्भूयान्योऽन्यममराः मामेव शरणं ययुः ॥ तमेकाग्रेण मनसा शङ्करं लोकशङ्करम् ॥

ಅಮರ ದೇವರುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸೇರಿ ನನ್ನೇ ಶರಣಾಗಿ ಬಂದರು—ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಕಹಿತಕರ ಶಂಕರನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲು।

Verse 10

सर्वं त्रैलोक्यमस्माभिर्विचितं वै निरन्तरम् । श्लेष्मातकवनोद्देशं स्थानं मुक्त्वा महीतले ॥

ನಾವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ್ದೇವೆ—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕ ವನಪ್ರದೇಶವೆಂಬ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.

Verse 11

आगच्छध्वं गमिष्यामस्तमुद्देशं सुरोत्तमाः ॥ इत्येवमुक्त्वा तैः सर्वैस्तामाशां प्रस्थिताः वयम् ॥

“ಬನ್ನಿರಿ, ದೇವೋತ್ತಮರೇ, ನಾವು ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವರ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟೆವು.

Verse 12

तत्क्षणादेव सम्प्राप्ता विमानैः शीघ्रयायिभिः ॥ श्लेष्मातकवनं पुण्यं सिद्धचारणसेवितम् ॥

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುವ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ತಲುಪಿದೆವು—ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವ ಪುಣ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕ ವನಕ್ಕೆ.

Verse 13

तस्मिन्सुरमणीयानि विविधानि शुचीनि च ॥ ध्यानस्थानानि रम्याणि बहूनि गुणवन्ति च

ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರ ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಇದ್ದವು; ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸಹ ಅನೇಕ ರಮ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 14

आश्रमारण्यभागेषु दरीणां विवरेषु च ॥ विभ्राजद्वनराजाकी नद्यश्च विमलोदकाः

ಆಶ್ರಮ-ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಗುಹೆಗಳ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ನಿರ್ಮಲವಾದ ಶುದ್ಧ ಜಲವನ್ನು ಹೊತ್ತ ನದಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 15

सिंहशार्दूलमहिषगोलाङ्गूलर्क्षवानरैः ॥ नादितं गजयूथैश्च मृगयूथैश्च तद्वनम्

ಆ ಕಾಡು ಸಿಂಹ, ಹುಲಿ, ಎಮ್ಮೆ, ಕೋತಿ, ಕರಡಿ, ವಾನರಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದಲೂ, ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ನಾದದಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 16

प्रमुखे वासवं कृत्वा विविशुस्ते सुरास्तदा ॥ विमुच्य रथयानानि पद्भिः सिद्धादिसङ्कटम्

ಆಗ ಆ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ರಥ-ವಾಹನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸಿದ್ಧಾದಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಾಗಿ ಸಾಗಿದರು।

Verse 17

कन्दरोदरकूटेषु तरूणां गहनेषु च ॥ सर्वदेवमयं रुद्रं मार्गमाणाः शनैः शनैः

ಗುಹೆಗಳ ಒಳಗುಹ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಮರಗಳ ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ, ಅವರು ಸರ್ವದೇವಮಯನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 18

प्रविशन्तश्च ते देवा वनॊद्देशं क्वचिच्छुभे ॥ कदलीवनसञ्च्छन्ने फुल्लपादपशोभिते

ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ಆ ದೇವತೆಗಳು ಒಂದು ಶುಭವಾದ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಅದು ಬಾಳೆತೋಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಹೂಬಿಟ್ಟ ಮರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 19

मुक्ताचूर्णनिकाशाभिर्वालुकाभिस्ततस्ततः ॥ विक्रीडमानां ददृशुः कन्यां काश्चिन्मनोरमाम्

ಮುತ್ತಿನ ಪುಡಿಯಂತಿರುವ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಮನೋಹರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು.

Verse 20

तत्र ते विबुधा दृष्ट्वा सर्वे मां समचोदयन् ॥ आद्योऽहं सर्वदेवानां कथमेतद्भवेदिति

ಅಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು: ‘ನಾನು ಎಲ್ಲ ದೇವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರನು—ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?’

Verse 21

मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय विज्ञाता सा मया तदा ॥ ध्रुवं शैलेन्द्रपुत्रीयमुमाविश्वेश्वरेश्वरि

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾಗಿ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಆಗ ಗುರುತಿಸಿದೆ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಳು ಶೈಲೆಂದ್ರಪುತ್ರಿ ಉಮಾ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಅಧೀಶ್ವರಿ.

Verse 22

ततस्तदुच्छशिखरमारुह्य विबुधेश्वराः ॥ अधो विलोक्य ते सर्वे ददृशुस्तं सुरोत्तमम्

ನಂತರ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳು ಆ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವನ್ನು ಏರಿ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆ ದೇವೋತ್ತಮನನ್ನು ಕಂಡರು.

Verse 23

मध्ये मृगसमूहस्य गोप्तारमिव संस्थितम् ॥ एकशृङ्गैकचरणं तप्तहाटकवर्चसम् ॥

ಅದು ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಕನಂತೆ ನಿಂತಿತ್ತು—ಒಂದು ಕೊಂಬು, ಒಂದು ಕಾಲು ಹೊಂದಿದ್ದು; ಅದರ ದೇಹ ತಪ್ತ ಚಿನ್ನದ ಕವಚದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 24

चारुवक्त्राक्षिदशनं पृष्ठतः शुक्लबिन्दुभिः ॥ शुक्लेनोदरभागेन राजतैरुपशोभितम् ॥

ಅದರ ಮುಖ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು ಮನೋಹರವಾಗಿದ್ದವು. ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಬಿಂದುಗಳ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗವು ಬಿಳಿಯಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿತು.

Verse 25

पीनोन्नतकटीस्कन्धं निमग्नांसशिरोधरम् ॥ बिम्बोष्ठं ताम्रजिह्वास्यं दंष्ट्राङ्कुरविराजितम् ॥

ಅದರ ಕಟಿ ಮತ್ತು ಭುಜಗಳು ತುಂಬಿ ಎತ್ತಾಗಿದ್ದವು; ಕತ್ತು ಮತ್ತು ತಲೆ ಭುಜಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕುಳಿತಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ತುಟಿಗಳು ಬಿಂಬಫಲದಂತೆ, ನಾಲಿಗೆ ತಾಮ್ರವರ್ಣ, ಮೊಳಕೆಯಾದ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಅದು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 26

तं दृष्ट्वा विबुधाः सर्वे शिखरात्प्रतिधाविताः ॥ सर्वोद्यामेन तरसा तं मृगेन्द्रजिघृक्षवः ॥

ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಶಿಖರದಿಂದ ಓಡಿ ಬಂದರು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಆ ಮೃಗೇಂದ್ರನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅವರು ಮುಂದಾದರು.

Verse 27

शृङ्गाग्रं प्रथमं धृत्वा गृहीत्वा वज्रपाणिना ॥ मध्यं मया तस्य तदा गृहीतं प्रणतात्मना ॥

ಮೊದಲು ವಜ್ರಪಾಣಿಯು ಅದರ ಕೊಂಬಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ನಂತರ ನಾನು ವಿನಯಭಾವದಿಂದ ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಹಿಡಿದೆನು.

Verse 28

शक्रस्याग्रं स्थितं हस्ते मध्यं हस्ते मम स्थितम् ॥ विष्णोर्मूलं स्थितं हस्ते प्रविभक्तं त्रिधागतम् ॥

ಅಗ್ರಭಾಗ ಶಕ್ರನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು; ಮಧ್ಯಭಾಗ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು; ಮೂಲಭಾಗ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು—ಹೀಗೆ ಅದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಯಿತು.

Verse 29

शृङ्गस्यैव गृहीतस्य त्रिधास्माकं मृगाधिपः ॥ विषाणरहितस्तस्य प्रणष्टः पुनरत्र वै ॥

ನಾವು ಅವನ ಕೊಂಬನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮೂರು ಭಾಗವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದೆವು; ಆದರೆ ಆ ಮೃಗಾಧಿಪತಿ ಕೊಂಬಿಲ್ಲದವನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।

Verse 30

अन्तर्हितोऽन्तरिक्षस्थः प्रोवाचास्मानुपालभन् ॥ भो भो देवा मया यूयं वच्यमानानवाप्स्यथ ॥

ಅಂತರಧಾನನಾಗಿ ಆಕಾಶಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ನಮ್ಮನ್ನು ಗದರಿಸಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಓ ದೇವರೆ! ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನೀವು (ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ) ಪಡೆಯಲಾರಿರಿ.”

Verse 31

सशरीरोऽहं युष्माभिर्वशाप्तः प्रगतस्त्वितः ॥ शृङ्गमात्रेण सन्तुष्टा भवन्तस्तेन वञ्चिताः ॥

“ನಾನು ದೇಹಸಹಿತ ನಿಮ್ಮ ವಶದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟೆ; ನೀವು ಮಾತ್ರ ಕೊಂಬು ಮಾತ್ರದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಅದರಿಂದಲೇ ಮೋಸಹೋದಿರಿ।”

Verse 32

यद्यहं सशरीरः स्यां गृहीत्वा स्थापितोऽभवम् ॥ तदा चतुष्पात्सकलो धर्मः स्यात्प्रतिपादितः ॥

“ನನ್ನನ್ನು ದೇಹಸಹಿತ ಹಿಡಿದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರೆ, ಆಗ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಧರ್ಮವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು।”

Verse 33

कामं शृङ्गाणि मेऽत्रैव श्लेष्मात्मकवनेऽमराः ॥ न्यायतः स्थापयिष्यध्वं लोकानुग्रहकाम्यया ॥

“ನನ್ನ ಕೊಂಬುಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ, ಈ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತ್ಮಕ ವನದಲ್ಲಿ ಇರಲಿ. ಓ ಅಮರರೇ! ಲೋಕಾನುಗ್ರಹದ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ।”

Verse 34

अत्रापि महती व्युष्टिर्भविष्यति न संशयः ॥ पुण्यक्षेत्रे सुमहति मत्प्रभावानुभाविते ॥

ಇಲ್ಲಿಯೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮಹಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುವುದು—ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವಾನುಭವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾದ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾನ್ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ।

Verse 35

यावन्ति भुवि तीर्थानि ह्यासमुद्रसरांसि च ॥ क्षेत्रेऽस्मिंस्तानि तीर्थानि चागमिष्यन्ति मत्कृते ॥

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು—ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ಇರುವ ಸರೋವರಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲಾಶಯಗಳೊಡನೆ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತವೆ।

Verse 36

अहं पुनः शैलपतेः पादे हिमवतः शुभे ॥ नेपालाख्ये समुत्पत्स्ये स्वयमेव महीतलात् ॥

ಮತ್ತೆ ನಾನು, ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನ ಶುಭ ಪಾದಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ‘ನೇಪಾಲ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಭೂತಲದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಭವಿಸುವೆನು।

Verse 37

तत्र नागह्रदे घोरे स्थास्याम्यन्तर्जले ह्यहम् ॥ त्रिंशद्वर्षसहस्राणि सर्वभूतहिते रतः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಭಯಾನಕ ನಾಗಹ್ರದದಲ್ಲಿ ನಾನು ನೀರಿನೊಳಗೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಇರುತ್ತೇನೆ—ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು—ಸರ್ವಭೂತಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ।

Verse 38

यदा वृष्णिकुलोत्पन्नः कृष्णचक्रेण पर्वतान् ॥ पाटयित्वेन्द्रवचनाद्दानवान्निहनिष्यति ॥

ವೃಷ್ಣಿಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು ಕೃಷ್ಣಚಕ್ರದಿಂದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಚೀರಿ, ಇಂದ್ರನ ವಚನಾನುಸಾರ ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವಾಗ।

Verse 39

तदा स देशो भविता सर्वम्लेच्छैरधिष्ठितः ॥ ततोऽन्ये सूर्यवंशीया क्षत्रियास्तान्निहत्य च ॥

ಆಗ ಆ ದೇಶವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮ್ಲೇಚ್ಛರಿಂದ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾಗುವುದು; ನಂತರ ಸೂರ್ಯವಂಶೀಯ ಇತರ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವರು.

Verse 40

ततो जनपदस्तत्र भविष्यति महांस्तदा ॥ स्फीतो ब्राह्मणभूयिष्ठसर्ववर्णाश्रमैर्युतः ॥

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಜನಪದವು ಉದ್ಭವಿಸುವುದು—ಸಮೃದ್ಧ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಹುಳವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣ-ಆಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದು.

Verse 41

वसिष्यन्ति च तं देशं ब्राह्मणैः संप्रवर्त्तितान् ॥ धर्मान्संस्थापयिष्यन्ति राज्यं प्राप्स्यन्ति शाश्वतम् ॥

ಮತ್ತು ಅವರು ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿತವಾದ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿತರಾಗಿ; ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಶಾಶ್ವತ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.

Verse 42

ततो लिङ्गार्च्चनं तत्र प्रतिष्ठास्यन्ति पार्थिवाः ॥ क्षत्रियाः सूर्यवंशीया शून्ये लप्स्यन्ति मां नृपाः ॥

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ರಾಜರು ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವರು. ಆ ಸೂರ್ಯವಂಶೀಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ನೃಪರು—ಸ್ಥಳವು ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುವಾಗ—ನನ್ನನ್ನು (ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹ/ಸನ್ನಿಧಿ) ಪಡೆಯುವರು.

Verse 43

सम्यक्प्रवृत्ता राजानो भविष्यन्त्यायतौ स्थिताः ॥ एवं सम्यक्स्थिते तस्मिन्देशे पौरजने तथा

ರಾಜರು ಸಮ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವಾಗ, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ದೇಶವೂ ಅದರ ಪೌರಜನರೂ ಸಹ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವಾಗ—

Verse 44

तत्र मामर्च्छयिष्यंति सर्वभूतानि सर्वदा ॥ तत्राहं यैः सकृद्दृष्टो विधिवद्वंदितस्तु यैः

ಅಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳು ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವು. ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಒಂದೇ ಸಲವಾದರೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವರೂ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಂದಿಸಿದವರೂ—

Verse 45

गत्वा शिवपुरं ते मां द्रक्ष्यंते दग्धकिल्बिषाः ॥ उत्तरेण तु गङ्गाया दक्षिणे चाश्विनीमुखात्

ಶಿವಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಪಾಪದೋಷಗಳು ದಗ್ಧವಾದವರು ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವರು. ಅದು ಗಂಗೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನೀಮುಖದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ—

Verse 46

भागीरथ्याः शतगुणं पवित्रं तज्जलं स्मृतम् ॥ तत्र स्नात्वा हरेर्लोकानुपस्पृश्य दिवसपतेः

ಆ ನೀರನ್ನು ಭಾಗೀರಥಿಗಿಂತ ಶತಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದಿನಪತಿ (ಸೂರ್ಯ)ಗಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ ಉಪಸ್ಪರ್ಶನ/ಆಚಮನ ಮಾಡಿ, ಹರಿ ಮತ್ತು ದಿನಪತಿಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—

Verse 47

मुक्त्वा देहं नरा यांति मम लोकं न संशयः ॥ अपि दुष्कृतकर्माणः क्षेत्रेऽस्मिन्निवसन्ति ये

ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನರರು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ದುಷ್ಕೃತಕರ್ಮಿಗಳಾದರೂ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ—

Verse 48

नियतं पुरुहूतस्य श्रिताः स्थाने वसन्ति ते ॥ देवदानवगन्धर्वाः सिद्धविद्याधरोरगाः

ಅವರು ಪುರುಹೂತ (ಇಂದ್ರ)ನ ನಿಯತ ನಿವಾಸವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವರು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ಉರಗರು (ನಾಗರು) ಸಹ—

Verse 49

मुनयोऽप्सरसो यक्षाः मोहिताः मम मायया ॥ तद्वै गुह्यं न जानंति यत्र सन्निहितो ह्यहम्

ಮುನಿಗಳು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಯಕ್ಷರು ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಆ ಗುಹ್ಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯರು—ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು।

Verse 50

तपस्तपोधनानां च सिद्धक्षेत्रं हि तत्कृतम् ॥ प्रभासाच्च प्रयागाच्च नैमिषात्पुष्करादपि

ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೂ ತಪೋಧನರಿಗೋ ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಭಾಸ, ಪ್ರಯಾಗ, ನೈಮಿಷ, ಪುಷ್ಕರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟ।

Verse 51

कुरुक्षेत्रादपि बुधाः क्षेत्रमेतद्विशिष्यते ॥ श्वशुरो मे स्थितो यत्र हिमवान् भूधरेश्वरः

ಹೇ ಬುದ್ಧಿವಂತರೇ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ವಿಶಿಷ್ಟ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಹಿಮವಾನ್—ನನ್ನ ಶ್ವಶುರ—ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 52

प्रभवन्ति यतः सर्वा गङ्गाद्याः सरितां वराः ॥ तस्मिन्क्षेत्रवरे पुण्ये पुण्याः सर्वाः सरिद्वराः

ಅಲ್ಲಿಂದ ಗಂಗಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳೂ ಪವಿತ್ರವೇ।

Verse 53

सर्वे प्रस्रवणाः पुण्याः सर्वे पुण्याः शिलोच्चयाः ॥ आश्रमस्तत्र भविता सिद्धचारणसेवितः

ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಉಗುರುಹೊಳೆಗಳು ಪುಣ್ಯಕರ; ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲಾಶಿಖರಗಳೂ ಪುಣ್ಯವೇ; ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ಸೇವಿಸುವ ಆಶ್ರಮವೊಂದು ಇರುವುದು।

Verse 54

शैलेश्वर इति ख्यातः शरीरं यत्र मे स्थितम् ॥ स्रवन्तीनां वरा पुण्या वाग्मती पर्वतोत्तमात्

ನನ್ನ ದೇಹವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳವು ‘ಶೈಲೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಮಯಿಯಾದ ವಾಗ್ಮತೀ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು; ಅವಳು ಉತ್ತಮ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 55

पानावगाहनात्तस्यास्तारयेत्सप्त वै कुलान् ॥ लोकपालस्तु चरति तीर्थख्यातिं च तत्स्वयम्

ಅದರ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನ (ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನ) ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಏಳು ಕುಲಗಳು ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಲೋಕಪಾಲನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆ ಸ್ಥಳವು ತಾನೇ ತೀರ್ಥಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 56

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति मृतास्ते त्वपुनर्भवाः ॥ स्नात्वा स्नात्वा तु ये तत्र नित्यमभ्यर्चयन्ति माम्

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೃತರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯ ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವರು—

Verse 57

उद्धराम्यहमेतान्वै प्रीतः संसारसागरात् ॥ यस्तस्य वारिणा पूर्णमेकं च घटमुद्धरेत्

ಪ್ರೀತನಾಗಿ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಯಾರು ಅದರ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದೇ ಘಟವನ್ನಾದರೂ ಎತ್ತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವನೋ—

Verse 58

स्नापनार्थे मम शुचिः श्रद्धधानोऽनसूयकः ॥ वेदवेदाङ्गविदुषा श्रोत्रियेण विशेषतः

ನನ್ನ ಸ್ನಾಪನಾರ್ಥ (ಅಭಿಷೇಕ)ಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವವನು ಶುದ್ಧನಾಗಿಯೂ, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತನಾಗಿಯೂ, ಅಸೂಯಾರಹಿತನಾಗಿಯೂ ಇರಬೇಕು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಶ್ರೋತ್ರಿಯನಿಂದ ಇದು ನೆರವೇರಬೇಕು.

Verse 59

आहृतस्याग्निहोत्रस्य यत्फलं तस्य तद्भवेत् ॥ तस्यास्तीरे जलोद्भेदं मन्मूलादभिनिःसृतम्

ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವ ಫಲವೋ, ಈ ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ಅದೇ ಫಲವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮೂಲದಿಂದಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಜಲೋದ್ಭವ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 60

मृगशृङ्गोदकं नाम नित्यं मुनिजनप्रियम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत उपस्पृश्य समाहितः

ಇದನ್ನು ‘ಮೃಗಶೃಂಗೋದಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಸದಾ ಮುನಿಜನರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಅಲ್ಲಿ ಆಚಮನ/ಉಪಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿ, ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 61

यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥ तीर्थं पञ्चनदं प्राप्य पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम्

ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಸೇವಿಸಿದ, ಪುಣ್ಯಕರವಾದ ‘ಪಂಚನದ’ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದು—

Verse 62

अग्निष्टोमफलं तत्र स्नातमात्रः प्रपद्यते ॥ षष्टिं धेनुसहस्राणि यानि रक्षन्ति वाग्मतीम्

ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಾಗದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಾಗ್ಮತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳು—

Verse 63

न तां पापाः कृतघ्नो वा कदाचित्प्राप्नुयान्नरः॥ शुचयः श्रद्धधानाश्च सत्यसंधाश्च ये नराः॥

ಪಾಪಿ ಅಥವಾ ಕೃತಘ್ನನು ಅದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಡೆಯಲಾರನು. ಆದರೆ ಶುದ್ಧರು, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರು, ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪಿಗಳು ಆದವರು—(ಅರ್ಹರು).

Verse 64

वाग्मत्याः सलिले स्नात्वा ये मां पश्यन्ति संस्कृताः॥ तेषां शान्तिर्भवेन्नित्यं पुरुषाणां न संशयः॥

ವಾಗ್ಮತೀ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸಂಸ್ಕಾರಸಂಪನ್ನರಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವವರು, ಆ ಪುರುಷರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಶಾಂತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 65

मत्प्रभावात्तु स्नातस्य सर्वं नश्यति किल्बिषम्॥ ईतयः समुदीर्णाश्च प्रशमं यान्ति सर्वशः॥

ಆದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಉಪದ್ರವಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶಮನಗೊಂಡು ಶಾಂತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

Verse 66

तत्र तत्र फलं दद्याद्राजसूयाश्वमेधयोः॥ योजनाभ्यन्तरं क्षेत्रं समन्तात्सर्वतोदिशम्॥

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಸೂಯ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಒಂದು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

Verse 67

मूलक्षेत्रं तु विज्ञेयं रुद्रेणाधिष्ठितं स्वयम्॥ तत्र पूर्वोत्तरे पार्श्वे वासुकिर्नाम नागराट्॥

ಮೂಲಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದು ಸ್ವಯಂ ರುದ್ರನಿಂದ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿಯೆಂಬ ನಾಗರಾಜನು ಇದ್ದಾನೆ.

Verse 68

वृतो नागसहस्रैस्तु द्वारि तिष्ठति मे सदा॥ स विघ्नं कुरुते नृणां तत्क्षेत्रं विशतां सदा॥

ಸಾವಿರಾರು ನಾಗಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಸದಾ ನನ್ನ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮಾನವರಿಗೆ ಅವನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 69

प्रथमं स नमस्कार्यस्ततोऽहं तदनन्तरम्॥ अनेन विधिना पुंसामविघ्नं विशतां भवेत्॥

ಮೊದಲು ಅವನಿಗೇ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಅದರ ಬಳಿಕ ನನಗೆ. ಈ ವಿಧಿಯಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವು ಅವಿಘ್ನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 70

वन्दते परया भक्त्या यो मां तत्र नरः सदा॥ पृथिव्यां स भवेद्राजा सर्वलोकनमस्कृतः॥

ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸದಾ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸರ್ವಜನರಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 71

गन्धैर्माल्यैश्च मे मूर्त्तिमभ्यर्च्चयति यो नरः॥ उत्पत्स्यते स देवेṣu तुषितेषु न संशयः॥

ಯಾರು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳೂ ಮಾಲೆಗಳೂ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ತುಷಿತ ದೇವರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 72

गीतवादित्रनृत्यैस्तु स्तुतिभिर्जागरेण वा॥ ये मे कुर्वन्ति सेवां वै मत्संस्थास्ते भवन्ति हि॥

ಗೀತೆ, ವಾದ್ಯ, ನೃತ್ಯ, ಸ್ತುತಿಗಳು ಅಥವಾ ಜಾಗರಣೆ ಮೂಲಕ ಯಾರು ನನ್ನ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 73

दध्ना क्षीरेण मधुना सर्पिषा सलिलेन वा ॥ स्नापनं ये प्रयच्छन्ति ते तरन्ति जरान्तकौ ॥

ಮೊಸರು, ಹಾಲು, ಜೇನು, ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾಪನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರು ಜರಾ ಮತ್ತು ಮರಣವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.

Verse 74

यः श्राद्धे भोजनं दद्याद्विप्रेभ्यः श्रद्धयान्वितः ॥ सोऽमृताशी भवेनूनं त्रिदिवे सुरपूजितः ॥

ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಮೃತಭೋಜಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 75

व्रतोपवासैर्होमैर्वा नैवेद्यैश्चारुभिस्तथा ॥ यजन्ते ब्राह्मणा ये मां परया श्रद्धयान्विताः ॥

ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವ್ರತ-ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ, ಹೋಮಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಕಹವಿಷ್ಯ ಅರ್ಪಣದಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 76

षष्टिवर्षसहस्राणि चोषित्वा दिवि ते ततः ॥ ऐश्वर्यं प्रतिपद्यन्ते मर्त्यलोके पुनः पुनः ॥

ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸಿ, ನಂತರ ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 77

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रः स्त्री वापि सङ्गताः ॥ शैलेश्वरं तु तत्स्थानं भक्तितः समुपासते ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಸಹ—ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶೈಲೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 78

मत्पार्षदास्ते जायन्ते सततं सहिताः सुरैः ॥ शैलेश्वरं परं गुह्यं गतिः शैलेश्वरः परा ॥ शैलेश्वरात्परं क्षेत्रं न क्वचिद्भुवि विद्यते ॥

ಅವರು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ನನ್ನ ಪಾರ್ಷದರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ। ಶೈಲೇಶ್ವರನು ಪರಮ ಗುಹ್ಯ; ಶೈಲೇಶ್ವರನೇ ಪರಮ ಗತಿ। ಶೈಲೇಶ್ವರಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 79

ब्रह्महा गुरुहा गोग्नः स्पृष्टो वै सर्वपातकैः ॥ क्षेत्रमेतदनुप्राप्य निर्मलो जायते नरः ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ಗುರುಹಂತಕ, ಗೋಹಂತಕ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಕಲుషಿತನಾದವನೂ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ನಿರ್ಮಲನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 80

विविधान्यत्र तीर्थानि सन्ति पुण्यानि देवताः ॥ येषान्तोयैर्नरः स्पृष्टः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

ಇಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ದೇವತೆಗಳೂ ಇವೆ; ಅವರ ಜಲದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿತನಾದ (ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ) ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 81

तत्र स्नात्वा शुचिर्दान्तः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ विमुक्तः किल्बिषैः सर्वैः सर्वमेव फलं लभेत् ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಸಂಯಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಜಯಿಯಾಗಿರುವವನು—ಎಲ್ಲ ಕಲ್ಮಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 82

अनाशकं व्रजेद्यस्तु दक्षिणेन महात्मनः ॥ शैलेश्वरस्य पुरुषः स गच्छेत्परमां गतिम् ॥

ಮಹಾತ್ಮ ಶೈಲೇಶ್ವರನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಅನಾಶಕಕ್ಕೆ ಯಾರು ಹೋಗುವನೋ, ಆ ಪುರುಷನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 83

भृगुप्रपतनं कृत्वा कामक्रोधविवर्जितः॥ विमानॆन दिवं गच्छेद्धृतः सोऽप्सरसाङ्गनैः॥

‘ಭೃಗು-ಪ್ರಪತನ’ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಸಮೂಹದಿಂದ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 84

भृगुमूले परं तीर्थं ब्रह्मणा निर्मितं स्वयम्॥ ब्रह्मोद्भेदेति विख्यातं तस्यापि शृणु यत्फलम्॥

ಭೃಗುಮೂಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪರಮ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅದು ‘ಬ್ರಹ್ಮೋದ್ಭೇದ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅದರ ಫಲವನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 85

संवत्सरं तु यस्तत्र स्नास्यंस्तु नियतेन्द्रियः॥ स ब्रह्मलोके विरजे गच्छेन्नास्त्यत्र संशयः॥

ಯಾರು ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನಿರ್ಮಲ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 86

तत्र गोरक्षकं नाम गोवृषः पदविक्षतम्॥ दृष्ट्वा च तानि हि पुमान् गोसहस्रफलं लभेत्॥

ಅಲ್ಲಿ ‘ಗೋರಕ್ಷಕ’ ಎಂಬ ಎಮ್ಮೆ ಇದೆ; ಅದರ ಖುರಿನ ಗುರುತುಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದವನು ಸಾವಿರ ಗೋ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 87

गौर्यास्तु शिखरं तत्र गच्छेत्सिद्धनिषेवितम्॥ यत्र सन्निहिता नित्यं पार्वती शिखरप्रिया॥

ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ಗೌರಿಯ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಶಿಖರಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಪಾರ್ವತಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸನ್ನಿಹಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 88

लोकमाता भगवती लोकरक्षार्थमुद्यता॥ तस्याः सालोक्यमायाति दृष्ट्वा स्पृष्ट्वाभिवाद्य च॥

ಅವಳು ಭಗವತಿ ಲೋಕಮಾತೆ, ಲೋಕ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಸದಾ ಉದ್ಧತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೆ ಅವಳ ಸಾಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 89

त्यजते पतितुं तस्या अधस्ताद्वाग्मतीतटे॥ उमालोकं व्रजेदाशु विमानॆन विहायसा॥

ಅವಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಮತೀ ತಟದಲ್ಲಿ ಪತನದ ದೋಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಉಮಾಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 90

तीर्थं पञ्चनदं प्राप्य पुण्यं ब्रह्मर्षिसेवितम्॥ अग्निहोत्रफलं तत्र स्नानमात्रेण लभ्यते॥

ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಸೇವಿಸಿದ ಪುಣ್ಯ ‘ಪಂಚನದ’ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 91

नकुलोहेन मतिमान्स्नापयेत्प्रयतात्मवान्॥ जातिस्मरः स तु भवेत्सिध्यते चास्य मानसम्॥

ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ನಿಯಮಾತ್ಮನೂ ‘ನಕುಲಾಹ’ ಜಲದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಗ ಅವನು ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಲ್ಪ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 92

तस्यैवोत्तरत्तस्तीर्थमपरं सिद्धसेवितम्॥ नाम्ना प्रान्तकपानीयं गुह्यं गुह्यकरक्षितम्॥

ಅದೇ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅದರ ಹೆಸರು ‘ಪ್ರಾಂತಕಪಾನೀಯ’; ಅದು ಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದು ಗುಹ್ಯಕರು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 93

संवत्सरं यस्तु पूर्णं तत्र स्नायान्नरः सदा ॥ गुह्यकः स भवेदाशु रुद्रस्यानुचरः सुधीः ॥

ಯಾವ ನರನು ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ವರ್ಷ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಶೀಘ್ರ ಗುಹ್ಯಕನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸುಧಿಯಾಗಿದ್ದು ರುದ್ರನ ಅನುಚರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 94

देव्याः शिखरवासिन्या ज्ञेयं पूर्वोत्तरेण वै ॥ दक्षिणेन तु वाग्मत्याः प्रसृतं कन्दरॊदरात् ॥

ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಿಖರವಾಸಿನೀ ದೇವಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಮತೀ ಗುಹಾಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಹರಿಯುತ್ತದೆ।

Verse 95

तीर्थं ब्रह्मोदयम् नाम पुण्यं पापप्रणाशनम् ॥ तत्र गत्वा जलं स्पृष्ट्वा स्नात्वा चाभ्युक्श्य मानवः ॥

‘ಬ್ರಹ್ಮೋದಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅದು ಪುಣ್ಯದಾಯಕವೂ ಪಾಪನಾಶಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಛಿಟಕಿ—

Verse 96

मृत्युलोकं न पश्येत्स कृच्छ्रेषु च न सीदति ॥ गत्वा सुन्दरिकातीर्थं विधिना तीर्थमादिमम् ॥

—ಅವನು ಮೃತ್ಯುಲೋಕವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆದಿ ತೀರ್ಥವಾದ ಸುಂದರಿಕಾ-ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ।

Verse 97

तत्र स्नात्वा भवेत् तोये रूपवानुत्तमद्युतिः ॥ त्रिसन्ध्यं तत्र गच्छेत् तु पूर्वेण विधिवन्नरः ॥

ಅಲ್ಲಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ರೂಪವಂತನಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೋಗಿ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 98

तत्र सन्ध्यामुपास्याथ द्विजो मुच्येत किल्विषात् ॥ वाग्मत्या मणिवत्याश्च सम्भेदे पापनाशने ॥

ಅಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಾಡಿದ ದ್ವಿಜನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದು ವಾಗ್ಮತೀ ಮತ್ತು ಮಣಿವತೀ ನದಿಗಳ ಪಾಪನಾಶಕ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ.

Verse 99

तारितं च कुलं तेन सर्वं भवति साधुना ॥ वर्णावरोऽपि यः कश्चित्स्नात्वा दद्यात्तिलोदकम् ॥

ಆ ಸಜ್ಜನನಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಕುಲವು ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಆಗಲಿ, ಕಡಿಮೆ ವರ್ಣದವರಾದರೂ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 100

तर्पिताः पितरस्तेन भवेयुर्नात्र संशयः ॥ यत्र यत्र च वाग्मत्यां स्नाति वै मानवोत्तमः ॥

ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಮಾನವೋತ್ತಮನು ವಾಗ್ಮತೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ,

Verse 101

तिर्यग्योनिं न गच्छेत् तु समृद्धे जायते कुले ॥ वाग्मतीमणिवत्योश्च सम्भेदश्चर्षिसेवितः ॥

ಅವನು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗೆ (ಪಶುಜನ್ಮಕ್ಕೆ) ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಮೃದ್ಧ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾಗ್ಮತೀ–ಮಣಿವತೀ ಸಂಗಮವು ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 102

धीमान्गच्छेत् तु विधिना कामक्रोधविवर्जितः ॥ गङ्गाद्वारे तु यत्प्रोक्तं स्नानपुण्यफलम् महत् ॥

ಧೀಮಂತನು ವಿಧಿಯಂತೆ, ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಗಂಗಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಕುರಿತು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹತ್ ಪುಣ್ಯಫಲ—

Verse 103

स्नानस्य तद्दशगुणं भवेदत्र न संशयः ॥ अत्र विद्याधराः सिद्धा गन्धर्वा मुनयः सुराः

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಫಲವು ದಶಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 104

स्नानमेतदुपासन्ते यक्षाश्च भुजगैः सह ॥ स्वल्पमप्यत्र यत्किञ्चिद्द्विजेभ्यो दीयते धनम्

ಈ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಯಕ್ಷರೂ ನಾಗರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನೀಡುವ ಧನ—ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ—ಪ್ರಶಂಸನೀಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 105

तदक्षयं भवेद्दातुर्दानपुण्यफलं महत् ॥ तस्मात्सर्वप्रयत्नेन करणीयं च देवताः

ಆ ದಾನವು ದಾತನಿಗೆ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ; ದಾನದ ಪುಣ್ಯಫಲ ಮಹತ್ತಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ, ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 106

वरिष्ठं क्षेत्रमेतस्मान्नान्यदेव हि विद्यते ॥ तस्मिन् श्लेष्मातकवने पुण्ये त्रिदशसेविते

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ತ್ರಿದಶರು (ದೇವರು) ಸೇವಿಸುವ ಆ ಪುಣ್ಯ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕ ವನದಲ್ಲಿ—

Verse 107

यत्र यत्र मया देवाश्चरता मृगरूपिणा ॥ आसितं स्वपितं यातं विहृतं वा समन्ततः

ಹೇ ದೇವರೆ, ನಾನು ಮೃಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಕುಳಿತೆ, ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿದೆ, ಹೋದೆ ಅಥವಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ವಿಹರಿಸಿದೆ—

Verse 108

गोकर्णेश्वर इत्येतत्पृथिव्यां ख्यातिमेष्यति ॥ एवं सन्दिश्य विबुधान्देवदेवः सनातनः

ಈ ಸ್ಥಳವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಗೋಕರ್ಣೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯುವುದು. ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ ಸನಾತನ ದೇವದೇವನು ವಿಬುಧರಿಗೆ (ದೇವರಿಗೆ) ಉಪದೇಶಿಸಿದನು—

Verse 109

अदृश्य एव विबुधैः प्रययावुत्तरां दिशम्

ದೇವರಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯನಾಗಿ ಅವನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೊರಟನು.

Verse 110

उपायमात्रं दृष्टं मे ध्यायंस्तद्वेषभूषणैः ॥ यथा यत्र च सोऽस्माभिर्द्रष्टव्यो वृषभध्वजः

ಅವನ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನನಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸಿತು—ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು.

Verse 111

स्तनकुण्डे उमायास्तु यः स्नायात्खलु मानवः ॥ स्कन्दलोकमवाप्नोति भूत्वा वैश्वानरद्युतिः

ಉಮಾದೇವಿಯ ಸ್ತನಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವನು ವೈಶ್ವಾನರನಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನನಾಗಿ ಸ್ಕಂದಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 112

अहोरात्रं वसेद्यस्तु रुद्रजापो द्विजः शुचिः ॥ स भवेद्वेदविद्विद्वान्यज्वा पार्थिवपूजितः

ಶುದ್ಧನಾದ ದ್ವಿಜನು ಅಹೋರಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ರುದ್ರಜಪ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವನು ವೇದವಿದ್, ಪಂಡಿತ, ಯಜ್ಞಕರ್ತ ಮತ್ತು ರಾಜರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 113

तत्र तत्राभवत्सर्वं पुण्यक्षेत्रं च सर्वशः ॥ शृङ्गमेतत्त्रिधाभूतं सम्यक्संश्रूयतां सुराः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿತು. ಓ ದೇವತೆಗಳೇ, ಈ ಶೃಂಗವು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಯಿತು—ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 114

गिरिनद्यास्तु पुलिने हंसकुन्देन्दुसन्निभे ॥ गन्धामोदेन पुष्पाणां वासितं मधुगन्धिमत् ॥

ಪರ್ವತ-ನದಿಯ ಮರಳು ತೀರದಲ್ಲಿ—ಹಂಸ, ಕುಂದಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿ—ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುಗಂಧ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಜೇನುಸುವಾಸನೆಯಂತೆ ಪರಿಮಳಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 115

जग्राह केशवश्चापि मूलं तस्य महात्मनः ॥ त्रिभिरेवं गृहीतं तु त्रिधा भूतमभज्यत ॥

ಕೇಶವನು ಸಹ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಅದು ಮೂರಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಯಿತು।

Verse 116

दीप्ततेजोमयशिराः शरीरं च चतुर्मुखम् ॥ शरीरेश इति ख्यातः सर्वत्र भुवनत्रये ॥

ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶಿರಸ್ಸುಳ್ಳವನೂ, ಚತುರ್ಮುಖ ದೇಹವುಳ್ಳವನೂ ಆಗಿರುವವನು ತ್ರಿಭುವನದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ‘ಶರೀರೇಶ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 117

क्षेत्रं हि मम तज्ज्ञेयं योजनानि चतुर्दश ॥ हिमाद्रेस्तुङ्गशिखरात्प्रोद्भूता वाग्मती नदी ॥

ಅದು ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಯೋಜನೆಗಳು. ಹಿಮಾಲಯದ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರದಿಂದ ವಾಗ್ಮತೀ ನದಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 118

भागीरथी वेगवती कलुषं दहते नृणाम् ॥ कीर्तनादेव संशुद्धे दर्शनाद्भूतिमाप्स्यति ॥

ವೇಗವತಿಯಾದ ಭಾಗೀರಥೀ ಮನುಷ್ಯರ ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೀರ್ತನೆಯಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧಿ; ದರ್ಶನದಿಂದ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 119

वाग्मत्यां ते नराः स्नान्ति लभन्ते चोत्तमां गतिम् ॥ आर्ता भीताश्च संतप्ता व्याधितोऽव्याधितोऽपि वा ॥

ವಾಗ್ಮತೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆರ್ಥರು, ಭೀತರು, ಸಂತಪ್ತರು, ರೋಗಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿರೋಗಿಗಳಾದರೂ—ಎಲ್ಲರೂ ಇದರ ಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರು.

Verse 120

यस्तु दद्याद्प्रदीपं मे पर्वते श्रद्धयान्वितः ॥ सूर्यप्रभेषु देवेषु तस्योत्पत्तिर्विधीयते ॥

ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪುನರ್ಜನ್ಮವು ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯ ದೇವತೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 121

क्रोशं क्रोशं सुरै रूपं तच्च संहृत्य निर्मितम् ॥ तीर्थं क्रोशोदकं नाम पुण्यं मुनिजनप्रियम् ॥

ಪ್ರತಿ ಕ್ರೋಶದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ರೂಪವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ‘ಕ್ರೋಶೋದಕ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ ಉಂಟಾಯಿತು—ಪುಣ್ಯಕರ, ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯ.

Verse 122

वाग्मत्याः सलिले स्नात्वा ये मां पश्यन्ति संस्कृताः ॥ वाग्मती सरितां श्रेष्ठा यत्र यत्रावगाह्यते ॥

ವಾಗ್ಮತೀ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವರು ಸಂಸ್ಕೃತ/ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಾಗ್ಮತೀ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ.