Adhyaya 186: Ritual Procedure for Installing Silver and Gold Images, and the Special Status of Śālagrāma

Verse 1

श्रीवराह उवाच॥ राजतीं प्रतिमां कृत्वा सुरूपां निर्मलां शुचिम् ।। अश्लिष्टां चैव निर्दोषां सर्वतः परिनिष्ठिताम् ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸುರೂಪವಾದ, ನಿರ್ಮಲ ಹಾಗೂ ಶುಚಿಯಾದ; ಅವಿಕೃತ, ನಿರ್ದೋಷ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸುಸಂಪನ್ನವಾದ।

Verse 2

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशां सुष्लक्ष्णां निर्व्रणां शुभाम् ।। श्रियायुक्तां मनोज्ञां च दीप्यमानां दिशो दश ॥

ಚಂದ್ರನ ಪಾಂಡುರ ಕಿರಣದಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾಗಿ ಸುವಿನ್ಯಾಸಿತ, ಗಾಯಚಿಹ್ನೆಯಿಲ್ಲದ, ಶುಭ; ಶ್ರೀಯುಕ್ತ, ಮನೋಹರ ಮತ್ತು ದಶ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ।

Verse 3

ईदृशीं प्रतिमां कृत्वा मम कर्मपरायणः ।। गीतवादित्रशब्देन शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनैः ॥

ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ (ಸೇವಾವಿಧಾನದಲ್ಲಿ) ಪರಾಯಣನಾದವನು—ಗೀತ ಹಾಗೂ ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ, ಶಂಖ-ದುಂದುಭಿಗಳ ನಿನಾದಗಳೊಂದಿಗೆ (ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು)।

Verse 4

स्तुतिभिर्मङ्गलैश्चैव मम वेश्मन्युपानयेत् ।। अर्घ्यपाद्यादिकं गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ಸ್ತುತಿಗಳೂ ಮಂಗಳಪಾಠಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು. ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಅರ್ಪಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 5

मन्त्रः— ॐ यः सर्वलोकेष्वपि सर्वमर्घ्यं पूज्यश्च मान्यश्च दिवौकसामपि ।। उपागतो गृह्य इदं ममार्घ्यं प्रसीद मां तिष्ठतु लोकनाथ ॥ यो राजते यज्ञपतिश्च यज्ञे सूर्योदये मम कर्माग्निहोत्रम्

ಮಂತ್ರ— ಓಂ, ಯಃ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರ್ವ ಅರ್ಘ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು, ಪೂಜ್ಯನು ಹಾಗೂ ಮಾನ್ಯನು, ದೇವಲೋಕವಾಸಿಗಳಿಂದಲೂ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವವನು—ಅವನು ಸಮೀಪವಾಗಿ ನನ್ನ ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ. ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು, ಹೇ ಲೋಕನಾಥ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಪತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು—ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕರ್ಮ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ…

Verse 6

मन्दश्चेति आदिमध्यस्वरूपायेति ।। तत एतेन मन्त्रेण अर्घ्यं दत्त्वा यथाविधि ।। सुस्नातोऽलङ्कृतश्चैव स्थापयेत् तामुदङ्मुखः ॥

‘ಮಂದಶ್ಚ…’ ಹಾಗೂ ‘ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಸ್ವರೂಪಾಯ…’—ಇಂತೆ. ನಂತರ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಧಿಯಂತೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 7

आश्लेषासु च नक्षत्रे राशौ कर्कटके स्थिते ।। अस्तङ्गते दिनकरे स्वजने यजति स्थिरे ॥

ಆಶ್ಲೇಷಾ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದು ರಾಶಿ ಕರ್ಕಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವಾಗ, ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಂಗತವಾದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಸ್ವಜನರ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 8

तत्राधिवासनं कुर्याद्विधिवन्मन्त्रपूर्वकम् ॥ चत्वारः कलशास्तत्र चन्दनोदकमिश्रिताः

ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಂತೆ ಅಧಿವಾಸನ (ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರ) ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಚಂದನಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಾಲ್ಕು ಕಲಶಗಳು ಇರಬೇಕು.

Verse 9

सर्वौषधीसमायुक्ताः सहकारविभूषिताः ॥ ततस्ते कर्मिणः सर्वे मम शास्त्रानुसारिणः

ಸರ್ವ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಸಮಾಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಮಾವಿನ ಪಲ್ಲವಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಿಗಳು ನನ್ನ ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಲಿ.

Verse 10

मन्त्रः— योऽसौ भवान् सर्वलोकैककर्त्ता सर्वाध्यक्षः सर्वरूपैकरूपः ॥ आयातु मूर्त्तौ सहितो मया च ध्रुवादिभिर्लोकपालैस्तु पूज्यः

ಮಂತ್ರ— ‘ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ನೀನೇ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಏಕೈಕ ಕರ್ತೃ, ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷ, ನಿನ್ನ ಏಕರೂಪವೇ ಸರ್ವರೂಪ—ನನ್ನೊಡನೆ ಈ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸು; ಧ್ರುವಾದಿ ಲೋಕಪಾಲರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗು.’

Verse 11

नमोऽनन्तायेति ॥ व्यतीतायां तु शर्वर्यामुदिते सूर्यमण्डले ॥ दिशासु च प्रसन्नासु द्वारमूलमुपानयेत्

‘ನಮೋʼನಂತಾಯ’—ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿರುವಾಗ, (ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು) ದ್ವಾರಮೂಲಕ್ಕೆ, ಅಂದರೆ ಬಾಗಿಲಿನ ಅಂಚಿಗೆ ತಂದು ಇಡಬೇಕು.

Verse 12

एवं संस्थापनं कृत्वा मम कर्मानुसारिणः ॥ घटैः पूर्णैर्यथान्यायं कुर्यात्तत्राभिषेचनम्

ಈ ರೀತಿ ನನ್ನ ಕರ್ಮವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಘಟಗಳಿಂದ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 13

अभिषिच्य ततः पश्चात्स्थापयेत विधानतः ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत्

ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ವಿಧಾನದಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ‘ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 14

मन्त्रः— गङ्गादिभ्यो नदीभ्यश्च सागरेभ्यो मया हृतम् ॥ स्नानाय ते सुरश्रेष्ठ कर्पूरावासितं जलम्

ಮಂತ್ರ— ಗಂಗಾದಿ ನದಿಗಳಿಂದಲೂ ಸಾಗರಗಳಿಂದಲೂ ನಾನು ಈ ಜಲವನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ. ಓ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ನಾನಾರ್ಥ ಕರ್ಪೂರಸುವಾಸಿತ ಜಲ ಇದು।

Verse 15

एवं स्नाप्य विधानॆन गृहस्याभ्यन्तरं नयेत् ॥ स्थापना तत्र मे कार्या मन्त्रेणानेन सुन्दरी

ಹೀಗೆ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ (ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು) ಮನೆಯ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕು. ಓ ಸುಂದರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ನನ್ನಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 16

मन्त्रः— वेदैर्वेद्यो वेदविद्भिश्च पूज्यो यज्ञात्मको यज्ञफलप्रदाता ॥ यज्ञार्थं त्वामाह्वये देवदेव मूर्त्तावस्यां तिष्ठ सुलोकनाथ

ಮಂತ್ರ— ವೇದಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವವನು, ವೇದವಿದರಿಂದ ಪೂಜ್ಯನು; ಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪನು, ಯಜ್ಞಫಲಪ್ರದಾತನು— ಯಜ್ಞಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತೇನೆ, ಓ ದೇವದೇವ; ಈ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಷ್ಠಿಸು, ಓ ಸುಲೋಕನಾಥ।

Verse 17

धनजन रूप्यस्वर्ण अनन्ताय नम इति ॥ एवं संस्थापनं कृत्वा प्रहृषितेनान्तरात्मना ॥ अर्चयित्वा यथान्यायं पूर्वोक्तविधिना नरः

‘ಧನ-ಜನ, ರೂಪ್ಯ-ಸ್ವರ್ಣ (ಇತ್ಯಾದಿ ಅರ್ಪಿಸಿ) “ಅನಂತಾಯ ನಮಃ”’— ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, ಅಂತರಾತ್ಮ ಹರ್ಷದಿಂದ, ಮನುಷ್ಯನು ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 18

नीलवस्त्राणि मे दद्यात्प्रियाणि मम भूषणम्॥ ततो वस्त्राण्युपादाय जानुभ्यां पतितो भुवि॥

“ನನಗೆ ನೀಲ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡು—ಅವು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ, ನನ್ನ ಭೂಷಣ.” ನಂತರ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 19

मन्त्रः— योऽसौ भवान्श्चन्द्ररश्मिप्रकाशः शङ्खेन कुन्देन समानवर्णः॥ क्षीरोज्ज्वलः कौमुदवर्ण देव वस्त्राणि गृह्णीष्व मम प्रियाय॥

ಮಂತ್ರ— ಓ ದೇವಾ! ನೀವು ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಶಂಖ ಹಾಗೂ ಕುಂದಪುಷ್ಪದಂತೆ ವರ್ಣವಂತರು, ಕ್ಷೀರದಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲರು, ಕೌಮುದಿವರ್ಣರು. ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ದೇವತೆಗೆ ಈ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ।

Verse 20

वेषः सुवेषः अनन्तः अमरः मारणः कारणः सुलभः दुर्लभः श्रेष्ठः सुवर्चा इति॥ अनेनैव तु मन्त्रेण दत्त्वा वस्त्राणि मे शुचिः॥ ततो मे प्रापणं दद्याद्भक्तियुक्तेन चेतसा॥

“ವೇಷ, ಸುವೇಷ, ಅನಂತ, ಅಮರ, ಮಾರಣ, ಕಾರಣ, ಸುಲಭ, ದುರ್ಳಭ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸುವರ್ಚಾ”—ಎಂದು. ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಶುದ್ಧನಾದವನು ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಂತರ ಪ್ರಾಪಣ (ಮುಂದಿನ ಅರ್ಪಣೆ) ನೀಡಬೇಕು।

Verse 21

नमो नारायणायेति इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥ शाल्यन्नं पायसैर्युक्तं सितया च घृतेन च॥

“ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. (ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ) ಶಾಲಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಅನ್ನ, ಪಾಯಸ ಸಹಿತ, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 22

प्रापणं गृह्यतां देव अनन्त पुरुषोत्तम॥ दत्त्वा तु मम नैवेद्यं दद्यादाचमनं बुधः॥

“ಓ ದೇವಾ! ಓ ಅನಂತ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ಈ ಪ್ರಾಪಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.” ನಂತರ ನನ್ನ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಆಚಮನಕ್ಕಾಗಿ ನೀರನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 23

सर्वलोकहितार्थाय शान्तिपाठमुदाहरेत्॥ ॐ शान्तिं करोति ब्रह्मा च रुद्रो विष्णुर्हि भास्करः॥

ಸರ್ವಲೋಕ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಶಾಂತಿಪಾಠವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು— “ಓಂ—ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ರುದ್ರನೂ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಣು—ಮತ್ತು ಭಾಸ್ಕರ (ಸೂರ್ಯ) ಕೂಡ—ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।”

Verse 24

रात्रिश्चैव तु सन्ध्ये द्वे नक्षत्राणि ग्रहा दिशः॥

ರಾತ್ರಿ, ಎರಡು ಸಂಧ್ಯೆಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು—ಇವುಗಳೂ ಶಾಂತಿ-ಆಹ್ವಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ।

Verse 25

अचल चञ्चल सचल खेचल प्रचल अरविन्दप्रभ उद्भव चेति नमः संस्थापितानां वासुदेव इति॥ कृत्वा वै शान्तिकं तत्र सर्वपापप्रणाशनम्॥ पूज्य भागवतांस्तत्र यथाविभवशक्तितः॥

“ಅಚಲ, ಚಂಚಲ, ಸಚಲ, ಖೇಚರ, ಪ್ರಚಲ; ಅರವಿಂದಪ್ರಭ, ಉದ್ಭವ”—ಎಂದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ದೇವತೆಗೆ “ವಾಸುದೇವ” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕ ಶಾಂತಿಕರ್ಮ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 26

ब्राह्मणान्भोजयेत्तत्र गुरुं मन्त्रेण पूजयेत्॥ तेभ्यः शान्त्युदकं गृह्य कुर्यादभ्युक्षणं ततः॥

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿ, ಮಂತ್ರದಿಂದ ಗುರುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಅವರಿಂದ ಶಾಂತಿಯುದಕವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಂತರ ಅಭ್ಯುಕ್ಷಣ (ಛಿಟಕಿಸುವುದು) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 27

ब्राह्मणान्स्वजनं चैव अभिवाद्य कृताञ्जलिः॥ शीघ्रं विसर्जयेत्तांश्च ये तत्र समुपागताः॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ತನ್ನ ಸ್ವಜನರಿಗೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವವರನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 28

जलस्य बिन्दवो येऽन्नभोजनान्ते पतन्ति हि ॥ तावद्वर्षसहस्राणि विष्णुलोके स मोदते ॥

ಭೋಜನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ನೀರಿನ ಬಿಂದುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೋ, ಅಷ್ಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಅವನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 29

य एतेन विधानॆन पूजयॆन्मतिमान्नरः ॥ उद्धृतं च कुलं तेन पितृजं मातृजं तथा ॥

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ವಿವೇಕಿಯಾದ ನರನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಂದ ಪಿತೃಕುಲವೂ ಮಾತೃಕುಲವೂ ಎರಡೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 30

अनेन विधिना देवि रौप्यार्चास्थापनं मम ॥ सुवर्णस्य प्रवक्ष्यामि स्थापनं मम सुप्रियम् ॥

ದೇವಿ, ಈ ವಿಧಿಯಿಂದ ನನ್ನ ರಜತ ವಿಗ್ರಹದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಈಗ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸುವರ್ಣ ವಿಗ್ರಹದ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 31

यथैव राजती कुर्यात्तथैव च सुवर्णिकाम् ॥ तेनैव विधिना सर्वं कुर्यादावाहनादिकम् ॥

ರಜತ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವರೋ ಹಾಗೆಯೇ ಸುವರ್ಣ ವಿಗ್ರಹವನ್ನೂ; ಅದೇ ವಿಧಿಯಿಂದ ಆವಾಹನಾದಿ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 32

यत्फलं दारुशैलादिनाम्ना कांस्यादिराजते ॥ तत्फलं कोटिगुणितं सौवर्णस्य प्रपूजने ॥

ಮರ, ಶಿಲೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ ಕಂಚು, ಬೆಳ್ಳಿ ಮೊದಲಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಪೂಜೆಗೆ ಹೇಳಿದ ಫಲವು, ಸುವರ್ಣ ವಿಗ್ರಹದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟಿ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 33

कुलानि तारयेत्त्सुभ्रु अयुतान्येकविंशतिम् ॥ याति मल्लयतां भूमे पुनरावृत्तिवर्जितः ॥

ಹೇ ಸುಭ್ರೂ! ಅವನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಕುಲಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೇ ಭೂಮೇ! ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ‘ಮಲ್ಲಯತಾ’ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

एतत्ते कथितं भूमे यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ रहस्यं विपुलश्रोणि किमन्यत्कथयामि ते ॥

ಹೇ ಭೂಮೇ! ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ಹೇ ವಿಶಾಲಶ್ರೋಣೀ! ಇದು ರಹಸ್ಯೋಪದೇಶ; ಇನ್ನೇನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಿ?

Verse 35

भूमिरुवाच ॥ उक्ता याः प्रतिमाः सर्वाः सुवर्णादि विनिर्मिताः ॥ तासु तिष्ठसि सर्वासु शालग्रामे च सर्वदा ॥

ಭೂಮಿ ಹೇಳಿದರು: ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಸ್ವರ್ಣಾದಿ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ. ನೀವು ಅವೆಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿರುವಿರಾ? ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ವಾಸಿಸುವಿರಾ?

Verse 36

कति पूज्या गृहेदौ च अविशेषस्तु पूजने ॥ विशेषो वा भवेत् तन्मे रहस्यं वद माधव ॥

ಮನೆ ಮೊದಲಾದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು (ರೂಪಗಳು/ಪ್ರತಿಮೆಗಳು) ಪೂಜ್ಯ? ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಭೇದವಿಲ್ಲವೇ, ಅಥವಾ ಭೇದ ಇರಬಹುದೇ? ಹೇ ಮಾಧವ, ಆ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 37

द्वे चक्रे द्वारकायास्तु नार्च्यं सूर्यद्वयं तथा ॥ गणेशत्रितयं नार्च्यं शक्तित्रितयमेव च ॥

ದ್ವಾರಕೆಯ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳು ಅರ್ಚನೀಯವಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯರ ದ್ವಯವೂ. ಗಣೇಶರ ತ್ರಯವೂ ಅರ್ಚನೀಯವಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ತ್ರಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 38

शालग्रामयुगं पूज्यं युग्मेषु द्वितयं न हि ॥ विषमा नैव पूज्याः स्युर्विषमे एक एव हि

ಶಾಲಗ್ರಾಮದ ಯುಗ್ಮವು ಪೂಜ್ಯ; ಆದರೆ ಸಮಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಎಂಬ ವಿಧಿ ಇಲ್ಲ. ವಿಷಮಸಂಖ್ಯೆಯ ಗುಂಪುಗಳು ಪೂಜ್ಯವಲ್ಲ; ವಿಷಮದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ (ಪೂಜ್ಯ).

Verse 39

गृहेऽग्निदग्धा भग्ना वा नैव पूज्या वसुन्धरे ॥ आसां तु पूजनाद्गेहे उद्वेगं प्राप्नुयाद्गृही

ಹೇ ವಸುಂಧರೇ! ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ಅಥವಾ ಮುರಿದ ಶಿಲೆಗಳು ಪೂಜ್ಯವಲ್ಲ. ಅಂಥ ಶಿಲೆಗಳ ಮನೆಪೂಜೆಯಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 40

शालग्रामशिला भग्ना पूजनीया सचक्रका । खण्डिता स्फुटिता वापि शालग्रामशिला शुभा

ಚಕ್ರಚಿಹ್ನವಿರುವ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೆ ಮುರಿದಿದ್ದರೂ ಪೂಜ್ಯ. ತುಂಡಾದರೂ ಬಿರುಕು ಬಿದ್ದರೂ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೆ ಶುಭಕರವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 41

शिला द्वादश वै देवि शालग्रामसमुद्भवाः ॥ विधिवत्पूजिता येन तस्य पुण्यं वदामि ते

ಹೇ ದೇವಿ! ಶಾಲಗ್ರಾಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹನ್ನೆರಡು ವಿಧದ ಶಿಲೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವವನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 42

कोटिद्वादशलिङ्गैस्तु पूजितैः स्वर्णपङ्कजैः ॥ यत्स्याद्द्वादशकल्पैस्तु दिनेनैकेन तद्भवेत्

ಸ್ವರ್ಣಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಕೋಟಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಫಲ, ಅದೇ ಫಲ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 43

यः पुनः पूजयेद्भक्त्या शालग्रामशिलाशतम् ॥ तत्फलं नैव शक्तोऽहं वक्तुं वर्षशतैरपि

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೆಗಳ ನೂರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಹೇಳಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.

Verse 44

सर्वैर्वर्णैस्तु सम्पूज्याः प्रतिमाः सर्वदेवताः ॥ लिङ्गान्यपि तु पूज्यानि मणिभिः कल्पितास्तथा

ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳವರಿಂದಲೂ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಲಿಂಗಗಳೂ ಪೂಜ್ಯವೇ.

Verse 45

शालग्रामो न स्पृष्टव्यो हीनवर्णैर्वसुन्धरे ॥ स्त्रीशूद्रकरसंस्पर्शो वज्रस्पर्शाधिकॊ मतः

ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಹೀನವರ್ಣದವರು ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು; ಸ್ತ್ರೀ ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರರ ಕೈಸ್ಪರ್ಶವು ವಜ್ರಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ದೋಷಕರವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ.

Verse 46

यदि भक्तिर्भवेत् तस्य स्त्रीणां वापि वसुन्धरे ॥ दूरादेवास्पृशन् पूजां कारयेत् सुसमाहितः

ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಭಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ—ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೂ ಸಹ—ಸ್ಪರ್ಶಿಸದೆ ದೂರದಿಂದಲೇ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಹಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸಬೇಕು.

Verse 47

चरणामृतपानेन सर्वपापक्शयो भवेत् ॥ अभक्ष्यं शिवनिर्माल्यं पत्रं पुष्पं फलं जलम्

ಚರಣಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಶಿವನ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ—ಎಲೆ, ಹೂ, ಹಣ್ಣು, ನೀರು—ಭಕ್ಷ್ಯವಲ್ಲ (ಸೇವನಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ).

Verse 48

शालग्रामशिलायोगात् पावनं तद्भवेत्सदा ॥ दद्याद्भक्ताय यो देवि शालग्रामशिलां नरः ॥

ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಸಂಗದಿಂದ ಅದು ಸದಾ ಪಾವನವಾಗುತ್ತದೆ; ಓ ದೇವಿ, ಭಕ್ತನಿಗೆ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವ ಪುರುಷನು ಪ್ರಶಂಸನೀಯನು.

Verse 49

सुवर्णसहितां तस्य यत्पुण्यं तच्छृणुष्व मे ॥ सुवर्णसहिता भूमिः सपरवतवनाकरा ॥

ಸುವರ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಸುವರ್ಣಸಹಿತ ಭೂಮಿ ಪರ್ವತ, ವನ ಮತ್ತು ಖನಿಗಳೊಡನೆ (ಪೃಥ್ವಿಯ ಸಮಾನ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 50

ससमुद्रा भवेद्दत्ता सत्पात्राय वसुन्धरे ॥ शालग्रामशिलायास्तु मूल्यमुद्घाटयेत्क्वचित् ॥ विक्रेता क्रयकर्त्ता च नरके नीयते ध्रुवम् ॥ पूजाफलं न शक्नोति वक्तुं वर्षशतैरपि ॥

ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಸತ್ಪಾತ್ರನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಸಮುದ್ರಗಳೊಡನೆ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೆಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಾರದು; ಮಾರುವವನು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳುವವನು ಇಬ್ಬರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಪೂಜಾಫಲವನ್ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು.

Verse 51

एतत्ते कथितं गुह्यं प्रतिमा स्थापनं प्रति ॥ शालग्रामे विशेषश्च लिङ्गादीनां च यो भवेत् ॥

ಪ್ರತಿಮಾ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಹ್ಯವಾದ ಮಾತು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಶೇಷ ಭೇದ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾದಿ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಯಾವ ಭೇದವಿದೆಯೋ ಅದೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 52

पूजनादौ विधिश्चापि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥

ಪೂಜನಾದಿ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 53

गुरोस्तु वचनाद्देवि मनोज्ञान्सुखशीतलान् ॥ नमो नारायणायेति उक्त्वा मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ಓ ದೇವಿ, ಗುರುವಿನ ವಚನಾನುಸಾರ—ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ, ಸುಖಕರ ಹಾಗೂ ಶೀತಲ (ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು) ಆಯ್ದುಕೊಂಡು—“ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 54

नमो नारायणायेति उक्त्वा काममुदाहरेत् ॥

“ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಸಂಕಲ್ಪಾನುಸಾರ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಜಪ ಅಥವಾ ಪಠಣ ಮಾಡಬಹುದು।

Verse 55

ततो गुरुं च सम्पूज्य दानमानादिभिर्विभुम् ॥ गुरौ सम्पूजिते तत्र मम पूजा कृता भवेत् ॥

ನಂತರ ದಾನ, ಗೌರವ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಆ ಮಹಿಮಾವಂತ ಗುರುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಗುರು ಪೂಜಿತನಾದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪೂಜೆಯೂ ನೆರವೇರಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 56

शिवादिपूजने के वा सङ्ख्यातास्तच्च मे वद ॥ श्रीवराह उवाच ॥ गृहे लिङ्गद्वयं नार्च्यं शालग्रामत्रयं तथा ॥

ಶಿವಾದಿಗಳ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ (ರೂಪಗಳು) ಎಣಿಕೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ? ಅದನ್ನೂ ಹೇಳು. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು—ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರು ಶಾಲಗ್ರಾಮಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 57

मोहाद्यः संस्पृशेच्छूद्रो योषिद्वापि कदाचन ॥ पच्यते नरके घोरे यावदाभूतसम्प्लवम् ॥

ಮೋಹದಿಂದ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಶೂದ್ರನ—ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಯ—ಸ್ಪರ್ಶವಾದವನು, ಭಯಂಕರ ನರಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಳಯ (ಭೂತಸಂಪ್ಲವ) ವರೆಗೆ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।