Adhyaya 171: Śuka’s Ocean Voyage: Adverse Winds, Arrival at a Viṣṇu Shrine, and Aid from the Jaṭāyu Birds

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ शुकं गृह्य ततः स्थानात्प्रस्थितो मथुरां पुरीम् ॥ प्रविश्य गृह्य तत्पुण्यं मातापित्रोस्तदर्पितम्

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು— “ಶುಕನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅವನು ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮಥುರಾ ನಗರಿಯ ಕಡೆ ಹೊರಟನು. ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆ ಪುಣ್ಯಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।”

Verse 2

शुकस्य चरितं सर्वं निवेद्य च महामतिः ॥ एवं निवसतस्तस्य बहुवर्षाणि तत्र वै

ಮಹಾಮತಿಯು ಶುಕನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 3

सुखं प्राप्तं मतं चापि व्यवहारॆ च पूजने ॥ एवं निवसतस्तस्य द्रव्यं शेषमजायत ॥

ಅವನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವನ ಮಾನ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು—ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿಯೂ, ಗೌರವ-ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ. ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಧನದ ಉಳಿಕೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿತು।

Verse 4

पुनस्तत्रैव गमने वणिग्भावे मतिर्गता ॥ समुद्रयाने रत्नानि महामौल्यानि साधुभिः ॥

ಮತ್ತೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ವ್ಯಾಪಾರಿ-ಭಾವದಿಂದ ತಿರುಗಿತು. ಸಮುದ್ರಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮಹಾಮೌಲ್ಯದ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

आनयिष्ये बहून्यत्र सार्धं रत्नपरीक्षकैः ॥ एवं निश्चित्य मनसा महासार्थपुरःसरः ॥ समुद्रयायिभिर्लोकैः संविदं प्रोच्य निर्गतः ॥

“ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳನ್ನು, ರತ್ನಪರೀಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ತರುತ್ತೇನೆ.” ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಮಹಾಸಾರ್ಥದ ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗಿ, ಸಮುದ್ರಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಜನರಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಹೊರಟನು.

Verse 6

पेयाहारसमाहारं कृत्वा कृत्यविदार्थकम् ॥ शुकं गृहीत्वा प्रस्थानमकरोत्पुण्यवासरे ॥

ಪಾನೀಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು—ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸಾಮಗ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ—ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಒಂದು ಶುಕ (ಗಿಳಿ) ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಪುಣ್ಯದಿನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 7

मातापित्रोः शुभा वाचो गृहीत्वा देवतागृहे ॥ भार्याणां देवकार्यं च वाटिकायाश्च पोषणम् ॥

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಶುಭ ವಚನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯರು ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ತೋಟದ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಅವನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 8

पितुः शुश्रूषणं चोक्त्वा सर्वं यूयं करिष्यथ ॥ यथायोगं यथाकालं यथाकृत्यं यथा च यत् ॥

ತಂದೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವನು ಹೇಳಿದರು—“ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿ: ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ, ಸಮಯಾನುಸಾರ, ಕर्तವ್ಯಾನುಸಾರ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಂತೆ.”

Verse 9

भवतीभिश्च कृत्यं मे करणीयं यथा तथा ॥ सन्दिश्य भार्याः सुश्रोणीर् देवं दृष्ट्वा प्रसाद्य च ॥

ನೀವು ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿರಿ. ಹೀಗೆ ಸುಶ್ರೋಣೀ ಪತ್ನಿಯರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿ, ಅವನು ದೇವದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಸಾದ (ಅನುಗ್ರಹ) ಬೇಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮರಳಿದನು.

Verse 10

पोतारूढास्ततः सर्वे पोतवाहैरुपोहिताः ॥ अपारे दुस्तरेऽगाधे यान्ति वेगेन नित्यशः ॥

ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಹಡಗೇರಿದರು; ಹಡಗುಚಾಲಕರು ಅವರನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅವರು ಅಪಾರ, ದಾಟಲು ದುಸ್ತರ, ಅಗಾಧ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 11

अथ दैववशाद्वायुर् विलोमः समजायत ॥ दुर्वातेन तदा नित्यं बलात्पोत उपोहितः ॥ पोतवाहास्ततः सर्वे विसंज्ञा मोहिताः कृशाः ॥

ನಂತರ ದೈವವಶಾತ್ ಗಾಳಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆ ದುರ್ವಾತದ ಬಲದಿಂದ ಹಡಗು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು; ಆಗ ಎಲ್ಲ ಹಡಗುಚಾಲಕರು ಅಚೇತನರಾಗಿ, ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಕ್ಷೀಣರಾದರು.

Verse 12

हा कष्टं हि कथं किञ्च कुत्र गच्छामहे वयम् ॥ तेषां तु वचनं श्रुत्वा ज्ञात्वा दुर्वातपीडनम् ॥ आक्षिपद्वाग्भिरुग्राभिरन्योन्यं शङ्क्य मूर्च्छिताः ॥

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಅಯ್ಯೋ ಕಷ್ಟ! ನಾವು ಹೇಗಾದರೂ ಏನು ಮಾಡೋಣ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗೋಣ?” ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದುರ್ವಾತದ ಪೀಡನೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಶಯಿಸಿ ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದೂಷಿಸಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾದರು.

Verse 13

जल्पन्ति कोऽत्र पापिष्ठः समारूढो निराकृतः ॥ तस्य पातकसंस्पर्शान्मृताः सर्वे न संशयः ॥

ಅವರು ಅಳಲಿದರು—“ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿಷ್ಠನು ಯಾರು, ಏರಿ ಬಂದರೂ ತಿರಸ್ಕೃತನಾದವನು? ಅವನ ಪಾಪಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।”

Verse 14

एवं विलपतां तेषां चत्वारोऽपि समभ्ययुः ॥ मासास्तत्रैव वाणिज्यं षण्मासात्सिध्यते फलम् ॥

ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ನಾಲ್ವರೂ ಸಹ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಾಪಾರವು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಅದರ ಫಲವು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 15

निर्भर्त्सनं ततस्तेषामन्योन्यमभिजल्पनम् ॥ श्रुत्वा शुकस्य गोकर्णः शशंसात्मविनिन्दनम् ॥

ನಂತರ ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಗದರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶುಕನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಗೋಕರ್ಣನು ಆತ್ಮನಿಂದೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 16

अपुत्रस्य गतिर् नास्ति इति सर्वस्य निश्चितम् ॥ एषां मध्ये ह्यहं पापस्तेन तप्यामि पुत्रक ॥

‘ಪುತ್ರನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಿಶ್ಚಿತ. ಇವರ ನಡುವೆ ನಾನು ಪಾಪಿ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಗನೇ, ನಾನು ತಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.’

Verse 17

यदत्र युक्तं कालेऽस्मिन् विषमे समुपस्थिते ॥ वद स्वाध्यायषाड्गुण्यं कृच्छ्रे त्वं कार्यवित्तमः ॥

‘ಈ ವಿಷಮ ಕಾಲವು ಬಂದಿರುವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತವಾದುದು ಏನೋ ಹೇಳು. ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಾಧಾರಿತ ಷಾಡ್ಗುಣ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸು; ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಾರ್ಯವಿತ್ತಮನು.’

Verse 18

शुक उवाच ॥ मा जोषमास्व भैस्तात अस्मिन्काले यथोचितम् ॥ अहं करिष्ये तत्सर्वं मा विषादे मनः कृथाः ॥

ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು—‘ತಾತಾ, ಮೌನವಾಗಿರಬೇಡ; ಭಯಪಡಬೇಡ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಥೋಚಿತವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಬೇಡ.’

Verse 19

नीचगत्या रक्षयन् वै सुतरं दुस्तरं जलम् ॥ सानौ पर्वतसामीप्ये योजनेंन वरं गिरिम् ॥

ಅವನು ನೀಚಗತಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ದುಸ್ತರವಾದ ಜಲವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಾಟಿದನು; ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನ ಸಮೀಪ, ಒಂದು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಗಿರಿ ನಿಂತಿತ್ತು.

Verse 20

रोमाञ्चिततनुर्जातः शुको वीक्ष्य महागिरिम् ॥ क्रमित्वोर्ध्वं च यात्युग्रं तावद्देवालयं शुभम् ॥

ಮಹಾಗಿರಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಶುಕನ ದೇಹ ರೋಮಾಂಚಿತವಾಯಿತು; ಅವನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿ ಉಗ್ರವೇಗದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಆ ಶುಭ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಹೋದನು.

Verse 21

दृष्टं च विष्ण्वायतनं तेजसा चोपशोभितम् ॥ दिक्षु सर्वास्वटित्वैवं निलिल्ये देवमन्दिरे ॥

ಅವನು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಲಯವನ್ನು ಕಂಡನು; ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿ, ದೇವಮಂದಿರದೊಳಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಂಡನು.

Verse 22

वत्सायं कोऽत्र सञ्चारी कदा किं तु पिता मम ॥ वितरिष्यति नो कालं दुरन्तं सुकृतिर्यथा ॥

“ವತ್ಸಾ! ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಂಚಾರಿ? ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ನಮಗೆ ಈ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾಲದಿಂದ, ಸುಕೃತಫಲದಂತೆ, ನಿವಾರಣೆ ನೀಡುವನು?”

Verse 23

क्षणमेकं तथा चैनं तस्य चिन्तान्वितस्य हि ॥ सौवर्णपात्रहस्ता च देवी देवं समर्च्चयत्

ಅವನು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದ ಆ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ದೇವಿ ಸ್ವರ್ಣಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ದೇವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿದಳು.

Verse 24

नमो नारायणायोक्त्वा निषसाद वरासने ॥ निमेषान्तरमात्रेण वयोरूपसमन्विताः ॥ असंख्याताः समायाता यथा देवी तथैव ताः

‘ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಅವಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಳು. ಒಂದು ನಿಮಿಷಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯಂತೆಯೇ ವಯಸ್ಸು-ರೂಪ ಹೊಂದಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತರು ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 25

गीतं वाद्यं च नृत्यं च यथासौख्यं विहृत्य च ॥ गतास्ता देवताः सर्वा यथास्थानमनुत्तमम्

ಗೀತೆ, ವಾದ್ಯ, ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ವಿಹರಿಸಿ, ಆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅನುತ್ತಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 26

देवतादक्षिणे भागे पक्षिणां च जटायुषाम् ॥ लक्ष्यान्यनेकयूथानि बृहन्ति बहु सङ्घशः

ದೇವತೆಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಟಾಯು ವಂಶದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು—ಬಹು ಸಂಘಗಳಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಹಿಂಡುಗಳು.

Verse 27

शुको लेख्यसमस्तेषां मध्ये कृत्वा तु संविदम् ॥ स्वभाषां पुरतः कृत्वा शरणं तमयाचत

ನಂತರ ಶುಕನು ಎಲ್ಲರ ಮಧ್ಯೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮುಂಚೆ ಇಟ್ಟು, ಅವನ ಬಳಿ ಶರಣನ್ನು ಬೇಡಿದನು.

Verse 28

शुकस्तान्प्रत्युवाचाथ पिता मे पोतसंस्थितः ॥ दुर्गवाताद्दुर्गमस्थो विषमे समुपस्थिते

ಆಮೇಲೆ ಶುಕನು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು—‘ನನ್ನ ತಂದೆ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ; ಭಯಂಕರ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅವನು ಕಷ್ಟಕರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾನೆ, ಅಪಾಯ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.’

Verse 29

तस्य त्राणमभीप्सन्वै ह्यागतोऽत्र वरं गिरिम् ॥ कुरुध्वं तस्य मे त्राणं यथा सुखमवाप्यते

ಅವನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿರಿ, ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸುಖಶಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ.

Verse 30

पक्षिण ऊचुः ॥ एहि पुत्र सुकाय्र्यं ते मार्गं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥ पोताभ्याशगतिं यासि पितुस्तव गतिं प्रति

ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಬಾ ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಶುಭವಾಗಿದೆ. ನಾವು ನಿನಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ. ದೋಣಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗು—ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಗತಿಯ ಕಡೆಗೆ.

Verse 31

ममैव पादविन्यासे क्रमयिष्ये यथा जलम् ॥ तेन ते पृष्ठतो मह्यं स पिता सन्तरिष्यति

ನಾನು ನನ್ನದೇ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯೂ ದಾಟಿಹೋಗುವನು.

Verse 32

मम चञ्च्वावगाहेन नङ्क्ष्यन्ति जलजन्तवः ॥ एतत्पितुः समक्षं हि शंसन् क्षिप्रं नदीपतिम्

ನನ್ನ ಚಂಚುವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿದರೂ ಜಲಜ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾತನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ, ನದಿಯ ಅಧಿಪತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು.

Verse 33

तारयामास वेगेन गत्वा पृष्ठं जटायुषः ॥ स ययौ पर्वतं तीर्त्वा क्वचिन्नाभिसमं जलम्

ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಜಟಾಯುವಿನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ತಲುಪಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಪರ್ವತವನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದುವರಿದು, ಎಲ್ಲೋ ನಾಭಿ ಮಟ್ಟದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಅಲ್ಪಆಳದ ನೀರನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 34

हृत्कण्ठं चैव गम्भीरं सुखेन सुकृती यथा ॥ स्तोकान्तरे ततः सोऽथ देवागारमनुत्तमम्

ಅವನು ಗಂಭೀರವೂ ದುರ್ಗಮವೂ ಆದ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಪುಣ್ಯವಂತನಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿದನು. ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಅನುತ್ತಮ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 35

सरोवरं च पद्माढ्यं मणिरत्नविभूषितम् ॥ स्नात्वा देवान्पितॄंश्चैव तर्पयित्वा यथासुखम्

ಅವನು ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಣಿ-ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.

Verse 36

पुष्पाण्यादाय देवं च पूजयित्वा स केशवम् ॥ पञ्चायतनकं चैव खचितं रत्नसञ्चयैः ॥ दृष्ट्वा निलिल्ये चैकेऽन्ते शुकस्यानुमते स्थितः

ಹೂಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನು ದೇವ ಕೇಶವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ರತ್ನಸಂಚಯಗಳಿಂದ ಖಚಿತವಾದ ಪಂಚಾಯತನ ಸಮೂಹವನ್ನು ನೋಡಿ, ಶುಕನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಅವನು ಏಕಾಂತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು.

Verse 37

स्वागतस्य क्षुधार्त्तस्य ब्रह्मिष्ठस्य महात्मनः ॥ भोजनार्थं फलं दिव्यं पानार्थं तोयमुत्तमम्

ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಆಹಾರಾರ್ಥ ದಿವ್ಯ ಫಲವೂ, ಪಾನಾರ್ಥ ಉತ್ತಮ ಜಲವೂ ಇತ್ತು.

Verse 38

गोकर्णस्य प्रयच्छध्वं येन तृप्तिस्त्रिमासिकी ॥ यथा शोको यथा पापं यथा मोहः प्रणश्यति

‘ಗೋಕರ್ಣನಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನೀಡಿರಿ; ಇದರಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ತೃಪ್ತಿ ಇರುವುದು—ಹಾಗೆಯೇ ಶೋಕ, ಪಾಪ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಕ್ರಮೇಣ ನಾಶವಾಗುವವು.’

Verse 39

तथा कृत्वा तमूचुस्ता अभयं तेऽस्तु मा शुचः ॥ वस स्वर्गोपमे स्थाने यावत्सिद्धिर्भवेत् तव

ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ಅವರು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನಿನಗೆ ಅಭಯವಾಗಲಿ; ಶೋಕಿಸಬೇಡ. ಸ್ವರ್ಗೋಪಮವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸು, ನಿನ್ನ ಸಿದ್ಧಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ.”

Verse 40

गतास्ताः पुनरेवं च नित्यमेव दिने दिने ॥ वसते स सुखं तत्र मथुरायां यथा तथा

ಅವರು ಹೋದ ನಂತರವೂ ಹೀಗೆ ದಿನೇದಿನೇ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು—ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ.

Verse 41

पोतात्तस्मादुत्ततार सुवातेनोपवाहितः ॥ रत्नाकरः शुभो यत्र भावित्वाद्दैवयोगतः

ಅವನು ಆ ದೋಣಿಯಿಂದ ಇಳಿದನು, ಅನುಕೂಲವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ದೈವಯೋಗಬಲದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ ‘ರತ್ನಾಕರ’—ರತ್ನಗಳ ನಿಧಿಯಾದ ಸಾಗರ—ಇತ್ತು.

Verse 42

रत्नानि बहु मौल्यानि आहृतानि बहून्यथ ॥ यावत्परीक्षणार्थं च गोकर्णं रत्नकोविदम्

ನಂತರ ಬಹು ಮೌಲ್ಯವಾದ ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳನ್ನು ತರಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥವಾಗಿ ರತ್ನಕೋವಿದನಾದ ಗೋಕರ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 43

निरीक्ष्यतेऽस्य संवासो न दृष्टश्चुक्रुशुस्ततः ॥ कुतोऽसौ गतवान्भद्रो मृतो नष्टो जले प्लुतः ॥

ಅವರು ಅವನ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಅವನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವರು ಕೂಗಿದರು—“ಆ ಭದ್ರಪುರುಷ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದನು? ಸತ್ತನೇ, ನಾಶವಾದನೇ, ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋದನೇ?”

Verse 44

व्रीडायुतो निमग्नोऽयं निश्चितं मकरालये ॥ पितुरस्य वयं सर्वे पुत्रवद्विचरामहे ॥

ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಕರಾಲಯವಾದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ತಂದೆಯ प्रति ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಪುತ್ರರಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 45

यथाभागं च रत्नानां भागं दास्यामहे परम् ॥ एष धर्मः सदास्माकमेकसार्थागमेन हि ॥

ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳ ಪಾಲನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಭಾಗದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಾವು ಒಂದೇ ಸಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೊರಟಿದ್ದೇವೆ; ಇದು ನಮ್ಮ ಸದಾ ಧರ್ಮ.

Verse 46

शुकेन मन्त्र मूढत्वात्पितुरेवं निवेदितम् ॥ अहं पक्षी लघुतनुर्भवन्तं नेतुमक्षमः ॥

ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡ ಶುಕನು ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು— “ನಾನು ಲಘುದೇಹದ ಪಕ್ಷಿ; ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅಸಮರ್ಥನು.”

Verse 47

याताऽस्मि मथुरां मार्गे समुद्रे जलमालिनि ॥ पित्रोर्वाक्यं तवाख्यासे त्वदीयं च तयोरहम् ॥

ನಾನು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಥುರೆಗೆ ಹೋಗಿ ಜಲಮಯ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪಿತೃಮಾತೃಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಿನ್ನ ವಿಷಯವನ್ನೂ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಭಕ್ತನು.

Verse 48

अवश्यं च गमिष्येऽहमनुज्ञा तु प्रदीयताम् ॥ सत्यमुक्तं ततस्तेन गोकर्णेन शुकं प्रति ॥

“ನಾನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಕೇವಲ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರಿ.” ನಂತರ ಗೋಕರ್ಣನು ಶುಕನಿಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 49

गच्छ त्वं पुत्र मथुरामवस्थां मामकीमिमाम् ॥ त्वया विना न शक्नोमि शीघ्रमागमनं कुरु ॥

ಓ ಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ಮಥುರೆಗೆ ಹೋಗು. ನನ್ನ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಾ.

Verse 50

इत्युक्तः स तथेत्युक्त्वा पोतारूढः खगोत्तमः ॥ कालेन मथुरां प्राप्तः सर्वं पित्रे न्यवेदयत् ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದನು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಕ್ಷಿ ದೋಣಿಯೇರಿಸಿ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಥುರೆಗೆ ತಲುಪಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 51

श्रुत्वा तौ विषमावस्थां मृतं हृदि निवेश्य च ॥ रुदित्वा सुचिरं कालं शुके स्नेहो निवेशितः ॥

ಅವರ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮರಣವನ್ನೇ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಂತಾಗಿ, ಅವನು ಬಹುಕಾಲ ಅತ್ತನು; ಶುಕನ ಮೇಲೆ ಅವನ ಸ್ನೇಹ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿತು.

Verse 52

अस्माकं जीवनार्थाय त्वया कार्यं विहङ्गम ॥ कथाभिरनुकूलाभिर्धर्मदर्शिभिरेव च ॥

ನಮ್ಮ ಜೀವನಾರ್ಥವಾಗಿ, ಓ ವಿಹಂಗಮ, ನೀನು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು—ಅನುಕೂಲವಾದ ಕಥನಗಳಿಂದಲೂ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ.

Verse 53

शुकेन पञ्जरस्थेन कथालापेन विद्यया ॥ पुत्रशोकाभितन्तप्तौ तथैवानेन सान्त्वितौ

ಪಂಜರದಲ್ಲಿದ್ದ ಶುಕನು ವಿದ್ಯಾಪೂರ್ಣ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಉಪದೇಶದಿಂದ, ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ತಪ್ತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಂತ್ವನಪಡಿಸಿದನು.

Verse 54

प्रसाद्य सर्वे सम्पूज्य प्रेषितास्ते गृहं ययुः ॥ एवं ते न्यवसंस्तत्र यावत्त्कालं सुखेन तु

ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿ ಅವರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ಸುಖದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದರು.

Verse 55

शुश्रूषमाणास्तं वैश्यं यथा स्वपितरं तथा

ಅವರು ಆ ವೈಶ್ಯನನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ತಂದೆಯಂತೆ ಸೇವಿಸಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿದರು.

Verse 56

अथ सार्थः समायातो रत्नपूर्णो यथोदधिः ॥ वसुकर्णस्य पुत्रार्थमकरोत्स जनो महान्

ನಂತರ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಾರಥಿ (ಕಾರವಾನ್) ಆಗಮಿಸಿತು; ವಸುಕರ್ಣನ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.

Verse 57

भार्याभिः समनुज्ञातो यानपात्रं गतस्तदा ॥ शुकेन सह सम्प्राप्तो महान्तं लवणार्णवम्

ಪತ್ನಿಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವನು ಆಗ ನೌಕೆಗೆ ಏರಿದನು; ಶುಕನೊಂದಿಗೆ ಮಹಾ ಲವಣಾರ್ಣವವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

Verse 58

एवमाश्वास्य पितरं समुड्डीय ततो द्रुतम् ॥ ध्रुवाख्यां दिशमुद्वीक्ष्य उत्तराभिमुखो ययौ

ಈ ರೀತಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಆಶ್ವಾಸಿಸಿ, ನಂತರ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹಾರಿಹೋದನು; ‘ಧ್ರುವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನೋಡಿ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 59

ते समाश्वास्य तं प्राहुः कथमस्मिन्भवाङ्गतः ॥ वारिराशिर्दुराधर्षः समुद्रो झषसङ्कुलः

ಅವನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ನೀನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂದೆ? ಈ ಜಲರಾಶಿಯಾದ ಸಮುದ್ರ ದುರ್ಜಯ, ಮೀನುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.”

Verse 60

क्षणेन ता यथापूर्वं देवताश्चागताः पुनः ॥ नर्त्तयित्वा यथायोग्यं तासां ज्येष्ठा अब्रवीदिदम्

ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಮತ್ತೆ ಬಂದರು. ಅವರಿಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿಸಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯಳು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 61

एवं वसन्स गोकर्णो द्वीपस्थः शोकविह्वलः ॥ शुकं प्रोवाच दीनात्मा मातापित्रोः कृते तदा

ಹೀಗೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತ ಶೋಕದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದ ಗೋಕರಣನು, ದೀನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಆಗ ತನ್ನ ತಾಯಿ-ತಂದೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶುಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 62

सर्वैस्तैर्विंशतिः सङ्ख्या एकैकेन समुद्रगैः ॥ रत्नैः समर्च्चितोऽत्यर्थं पर्वतः कुसुमोत्करैः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ—ಇಪ್ಪತ್ತು ಮಂದಿ—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ರತ್ನಗಳನ್ನು ತಂದು, ಆ ಪರ್ವತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಸಮರ್ಚಿಸಿದರು; ರತ್ನಗಳೂ ಪುಷ್ಪರಾಶಿಗಳೂ ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿತು.