Adhyaya 142: The Greatness of Esoteric Practice: Menstrual Impurity, Mental Equanimity, and Seasonal Conjugal Ethics

Verse 1

अथ गुह्यकर्ममाहात्म्यं ॥ सूत उवाच ॥ ततो देववचः श्रुत्वा धर्मकामाऽ वसुन्धरा ॥ कृताञ्जलिपुटा भूत्वा प्रसादयति माधवम् ॥

ಇದೀಗ ಗುಹ್ಯಕರ್ಮದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದ ವಸುಂಧರೆಯು ಅಂಜಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಮಾಧವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ दास्यां मे प्रणयं कृत्वा विज्ञाप्यं शृणु माधव ॥ मृदुना च स्वभावेन वक्ष्यामि त्वां जनार्दन ॥

ಧರಣಿ ಉವಾಚ—ಹೇ ಮಾಧವ! ನನ್ನ ದಾಸ್ಯಭಾವ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನಾನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಕೇಳು. ಹೇ ಜನಾರ್ದನ! ಮೃದುಸ್ವಭಾವದಿಂದ ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 3

अल्पप्राणबलाः नार्यः यत्त्वया परिभाषितम् ॥ अशक्ताः सहितुं ह्येताः क्षुधात्वनशनेऽबलाः ॥

ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಲ್ಪ ದೇಹಬಲವುಳ್ಳವರು; ನೀನು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಅವರು ಸಹಿಸಲಾರರು. ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಆಹಾರಾಭಾವದಿಂದ ದುರ್ಬಲರಾಗಿ ಅದನ್ನು ಭರಿಸಲಾರರು.

Verse 4

भुञ्जमानाः नराः ह्यत्र रजसा यान्ति शं परम् ॥ अन्नं ह्यनुग्रहं देव येन ते कर्म संश्रिताः ॥

ಇಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ಜನರು ರಜೋಗುಣಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹೇ ದೇವಾ! ಅನ್ನವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನುಗ್ರಹಸ್ವರೂಪ; ಅದರಿಂದಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮ-ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा माधव्याः स तु माधवः ॥ प्रहस्य भावशुद्धात्मा तत एवमभाषत ॥

ಮಾಧವೀ (ಧರಣಿ)ಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಾವಶುದ್ಧಾತ್ಮನಾದ ಮಾಧವನು ನಗುತ್ತಾ, ನಂತರ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 6

श्रीवराह उवाच ॥ साधु देवि वरारोहे मम कर्मव्यवस्थिते ॥ पृष्टोऽहं परमं गुह्यं मम भक्तसुखावहम् ॥

ಶ್ರೀವರಾಹ ಉವಾಚ—ಹೇ ಸುಂದರರೂಪಿಣಿ ದೇವಿ! ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ; ನೀನು ನನ್ನ ಕರ್ಮವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದೀ. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪರಮ ಗುಹ್ಯವಾದ, ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖಕರವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀ.

Verse 7

स्पृष्टा या रजसा देवि मम कर्मपरायणा ॥ मां संस्पृशन्तु तत्रस्थं यत्र तिष्ठामि सुन्दरि ॥

ಹೇ ದೇವಿ! ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಪೃಷ್ಟಳಾದರೂ ನನ್ನ ವಿಧಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದ ಆ ಸುಂದರಿ, ನಾನು ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲಿ।

Verse 8

यदि भावस्तदा कश्चिद्भोजने कायसाधने ॥ चित्तं न्यस्य मयि क्षोणि भोक्तव्यं च न संशयः ॥

ದೇಹಪೋಷಣಾರ್ಥ ಭೋಜನ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯ ಭಾವವಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಕ್ಷೋಣಿ (ಭೂಮಿಯೇ), ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು ಭುಂಜಿಸಬೇಕು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 9

न सा लिप्यति दोषेण भुञ्जमाना रजस्वला ॥ अञ्जलिं शिरसा कृत्वा मयोक्तं मन्त्र उत्तमम् ॥

ರಜಸ್ವಲೆಯಾದವಳು ಭುಂಜಿಸಿದರೂ ದೋಷದಿಂದ ಲಿಪ್ತಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಶಿರಸಿಗೆ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ ನಾನು ಹೇಳಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ।

Verse 10

स्नात्वा सा तु महाभागे पञ्चमात्तु दिनात्पुनः ॥

ಆದರೆ ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ! ಅವಳು ಐದನೇ ದಿನದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ…

Verse 11

यथार्हं कुरुते कर्म मच्चित्ता मत्परायणा ॥ प्राप्नुयात्पुरुषत्वं च न्यस्तसंसारचिन्तनात् ॥

ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ, ಚಿತ್ತವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನನಗೇ ಪರಾಯಣನಾದವನು—ಸಂಸಾರಚಿಂತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪುರುಷತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

धरण्युवाच ॥ पुरुषा वा स्त्रियो वापि न पुमांसो न वा स्त्रियः ॥ कथं दोषेण मुच्यन्ते जन्मसंसारबन्धनात् ॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಅವರು ಪುರುಷರಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ನ ಪುರುಷ ನ ಸ್ತ್ರೀ ಆಗಿರಲಿ; ‘ದೋಷ’ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಜನ್ಮ‑ಸಂಸಾರ ಬಂಧನದಿಂದ ಅವರು ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ?

Verse 13

श्रीवराह उवाच ॥ इन्द्रियाणि निगृह्याथ चित्तमप्यनुवेश्य च ॥ मयि संन्यासयोगेन मम कर्मपरायणः ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಚಿತ್ತವನ್ನೂ ಅಂತರ್ಮುಖವಾಗಿ ನಡೆಸಿ, ಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ನನಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗು.

Verse 14

मम योगेषु संन्यासमेकचित्तो दृढव्रतः ॥ एवं कुर्वन्महाभागे स्त्रियो वा पुन्नपुंसकम् ॥

ನನ್ನ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು—ಏಕಚಿತ್ತನಾಗಿ ದೃಢವ್ರತನಾಗಿ—ಇಂತೆ ಆಚರಿಸುವವನು, ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪುನ್ನಪುಂಸಕ (ನಪುಂಸಕ‑ಸ್ವಭಾವ) ಆಗಲಿ …

Verse 15

ज्ञानसंन्यासयोगं वा यदीच्छेत्परमां गतिम् ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

ಅಥವಾ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಜ್ಞಾನ‑ಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲಿ. ಇನ್ನೊಂದನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಓ ವಸುಂಧರೆ, ಕೇಳು.

Verse 16

मनो बुद्धिश्च चित्तं च ते ह्यनीशाः शरीरणाम् ॥ एकचित्तं मनः कृत्वा ज्ञानेन पृथुलोचने ॥

ಮನ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತ—ಇವು ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸ್ವಾಧೀನವಲ್ಲ. ಓ ಪೃಥುಲೋಚನೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ …

Verse 17

समचित्तं प्रपद्यन्ते न ते लिप्यन्ति मानवाः ॥ सर्वभक्ष्याणि भक्षन्तः पेयापेयांस्तथैव च ॥

ಅವರು ಸಮಚಿತ್ತತೆಯನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅಂಥ ಮಾನವರು ಲಿಪ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಭುಂಜಿದರೂ, ಪೇಯ ಮತ್ತು ಅಪೇಯವನ್ನೂ ಕುಡಿದರೂ ಸಹ।

Verse 18

समं चित्तं मयि यदि तदा तस्य न च क्रिया ॥ चित्तं मनश्च बुद्धिश्च मत्संस्थं च समं यदि ॥

ಚಿತ್ತವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಬಂಧನಕಾರಿಯಾದ ಕ್ರಿಯೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ತ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿ ಸಮವಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೆ…

Verse 19

रात्रिन्दिवं मुहूर्तं वा क्षणं वा यदि वा कला ॥ निमेषं वा त्रुटिं वाथ देवि चित्तं समं कुरु ॥

ರಾತ್ರಿದಿನವಾಗಲಿ, ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವಾಗಲಿ, ಒಂದು ಕ್ಷಣವಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲವಾಗಲಿ—ಕಣ್ಣು ಮಿಟುಕಿಸುವಷ್ಟು ಅಥವಾ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಷಣವಾದರೂ, ಹೇ ದೇವಿ, ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸಮಮಾಡು।

Verse 20

सदा दिवानिशोश्चैव कुर्वन्तः कर्मसङ्करम् ॥ तेऽपि यान्ति परां सिद्धिं यदि चित्तं व्यवस्थितम् ॥

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸದಾ ಕರ್ಮಸಂಕರವನ್ನು (ಕರ್ಮಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು) ಮಾಡುವವರೂ ಸಹ, ಚಿತ್ತವು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 21

जाग्रतः स्वपतो वापि शृण्वतः पश्यतोऽपि वा ॥ यो मां चित्ते चिन्तयति मच्चिन्तस्य च किं भयम् ॥

ಎಚ್ಚರದಲ್ಲಿರಲಿ ಅಥವಾ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿರಲಿ, ಕೇಳುತ್ತಿರಲಿ ಅಥವಾ ನೋಡುತ್ತಿರಲಿ—ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೋ, ನನ್ನಲ್ಲೇ ಚಿಂತನೆ ಸ್ಥಿರವಾದವನಿಗೆ ಭಯವೇನು?

Verse 22

दुर्वृत्तमपि चाण्डालं ब्राह्मणं चापथि स्थितम् ॥ तं तु देवि प्रशंसामि नान्यचित्तं कदाचन ॥

ದುರ್ವೃತ್ತನಾದ ಚಾಂಡಾಲನಾಗಲಿ, ಅಪಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ—ಹೇ ದೇವಿ, ನನ್ನಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆಡೆ ತಿರುಗದವನನ್ನೇ ನಾನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 23

यजन्तः सर्वधर्मज्ञा ज्ञानसंस्कारसंस्कृताः ॥ मयि चित्तं समाधाय मम कर्मपरायणाः ॥

ಯಾರು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞರು, ಜ್ಞಾನಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತರು—ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

ये मत्कर्माणि कुर्वन्ति मया हृदि समाश्रिताः ॥ सुखं निद्रां समाधाय स्वपन्तः कर्मसंस्थिताः ॥

ಯಾರು ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಲೀನರಾದರೂ, ಕರ್ತವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 25

येषां प्रशान्तं चित्तं वै तेऽपि देवि मम प्रियाः ॥ सर्वमात्मनि कर्म स्वं शुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥

ಯಾರ ಚಿತ್ತವು ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವರು ಕೂಡ—ಹೇ ದೇವಿ—ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರು. ಅವರ ಸ್ವಕರ್ಮವೆಲ್ಲ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ।

Verse 26

प्राप्नुवन्ति च दुःखानि भ्रमच्चित्ता नराधमाः ॥ चित्तं नाशो हि लोकस्य चित्तं मोक्षस्य कारणम् ॥

ಭ್ರಮಿಸುವ ಚಿತ್ತವಿರುವ ನರಾಧಮರು ದುಃಖಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಚಿತ್ತವೇ ಸಂಸಾರದ ನಾಶ, ಚಿತ್ತವೇ ಮೋಕ್ಷದ ಕಾರಣ.

Verse 27

तस्माच्चित्तं समाधाय मां प्रपद्यस्व मेदिनी ॥ न्यस्य ज्ञानं च योगं च एकचित्ता भजस्व माम् ॥

ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ಮೇದಿನಿ, ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ ನನ್ನ ಶರಣಾಗು. ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಯೋಗವನ್ನೂ (ಸಾಧನರೂಪವಾಗಿ) ಅರ್ಪಿಸಿ ಏಕಚಿತ್ತದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸು.

Verse 28

मया चैव पुरा सृष्टं प्रजार्थेन वसुन्धरे ॥ मासे मासे तु गन्तव्यमृतुकाले व्यवस्थितम् ॥

ಹೇ ವಸುಂಧರೆ, ಪ್ರಜೆಯ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ನಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಋತುಕಾಲಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾದಂತೆ ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಗಮಿಸಬೇಕು.

Verse 29

एकचित्तं समाधाय यदीच्छेत् तु मम प्रियम् ॥ न गच्छेद्यदि मासे तु ऋतुकालव्यवस्थितम् ॥

ಯಾರಾದರೂ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಚಿತ್ತವನ್ನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ—ಋತುಕಾಲ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಲ್ಲದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗಮಿಸಬಾರದು.

Verse 30

पितरस्तस्य हन्यन्ते दश पूर्वा दशापराः ॥ न तत्र कामलोभेन मोहेन च वसुन्धरे ॥

ಹೇ ವಸುಂಧರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಿತೃಗಳು—ಹಿಂದಿನ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು—ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮಲೋಭದಿಂದಲೂ ಮೋಹದಿಂದಲೂ ವರ್ತಿಸಬಾರದು.

Verse 31

शयने न स्त्रियं पश्येद्यदीच्छेच्छुद्धिमुत्तमाम् ॥ कौतुके कृतकृत्ये तु मम कर्मपरायणः ॥

ಯಾರಾದರೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಶಯನದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಬಾರದು. ಆದರೆ ಕೌತುಕ ವಿಧಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾದ ಬಳಿಕ, ನನ್ನ ಉಪದಿಷ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 32

त्यक्त्वानङ्गं च मोहं च पित्रर्थाय स्त्रियं व्रजेत् ॥ द्वितीयां न स्पृशेन्नारीं लोभमोहात्कथंचन ॥

ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಾರ್ಥ (ಸಂತಾನ/ಶ್ರಾದ್ಧ) ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಬೇಕು. ಎರಡನೇ ದಿನ ಲೋಭ ಅಥವಾ ಮೋಹದಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು.

Verse 33

न संस्पृशेत्तृतीयां तु चतुर्थी न कदाचन ॥ कृते संभोगधर्मे तु कृतकौतुकसंस्थितः ॥

ಮೂರನೇ ದಿನ (ಅವಳನ್ನು) ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು; ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಸಂಭೋಗಧರ್ಮದ ನಿಯಮವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ‘ಕೌತುಕ’ ಆಚರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡವನಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 34

जलस्नानं ततः कुर्याद् अन्यवस्त्रपरिग्रहम् ॥ अपूर्णे ऋतुकाले तु योऽभिगच्छेद्रजस्वलाम् ॥

ನಂತರ ಜಲಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಬೇರೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಋತು-ಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾಗುವ ಮೊದಲು ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವವನು,

Verse 35

रेतःपाः पितरस्तस्य एवमेतन्न संशयः ॥ एकां तु पुरुषो याति द्वितीयां काममोहितः ॥

ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ‘ರೇತಃಪಾಃ’—ವೀರ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವವರು—ಆಗುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಹೀಗೆಯೇ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಪುರುಷನು ಮೊದಲ (ದಿನ) ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಎರಡನೇ (ದಿನ) ಕಾಮ-ಮೋಹದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

तृतीयां वा चतुर्थीं वा तदा स पुरुषोऽधमः ॥ सर्वस्यैव तु लोकस्य समयोऽयं हि मत्कृतः ॥

ಅವನು ಮೂರನೇ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ (ದಿನ) ಹೋದರೆ, ಆ ಪುರುಷನು ಅಧಮನೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಈ ‘ಸಮಯ’ (ಮರ್ಯಾದೆ/ಪರಂಪರೆ) ನನ್ನಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 37

न गच्छति च यः क्रोधान्मोहाद्वा पुरुषाधमः ॥ ऋतौ ऋतौ भ्रूणहत्यां प्राप्नोति पुरुषश्चरन् ॥

ಕ್ರೋಧದಿಂದಲೋ ಮೋಹದಿಂದಲೋ ಯಥಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೋಗದ ಅಧಮ ಪುರುಷನು, ಹೀಗೆ ನಡೆದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 38

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ ज्ञानं तु चित्तयोगस्य कर्मयोगस्य यत्क्रिया ॥

ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು—ಓ ವಸುಂಧರೆ, ಕೇಳು: ಚಿತ್ತಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಚರಣಾ-ಕ್ರಿಯೆ।

Verse 39

कर्मणा यान्ति मत्स्थानं यान्ति मद्गाननिष्ठिताः ॥ यान्ति योगविदः स्थानं नास्ति चान्या परा गतिः ॥

ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವರು ನನ್ನ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ನನ್ನ ಸ್ತುತಿಗಾನದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾದವರೂ ಅದನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಯೋಗವಿದ್ವಾಂಸರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಪರಮಗತಿ ಇಲ್ಲ।

Verse 40

ज्ञानं योगं च सांख्यं च नास्ति चित्तव्यपाश्रितम् ॥ लभन्ते पुष्कलां सिद्धिं मम मार्गानुसारिणः ॥

ಚಿತ್ತದ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯ ಯಾವುದೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಸಮೃದ್ಧ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 41

अथ तत्र चतुर्थे तु दिने प्राप्ते वसुन्धरे ॥ कृत्वा वै सिद्धिकर्माणि न गच्छत्यपराणि च ॥

ನಂತರ, ಓ ವಸುಂಧರೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ, ಸಿದ್ಧಿಕರ ಶುದ್ಧಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು।

Verse 42

ततः स्नानेन कुर्वीत शिरसो मलशोधनम् ॥ शुक्लाम्बरधरो भूत्वा चित्तं कृत्वा समाहितम् ॥

ನಂತರ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮಲಿನತೆಯನ್ನು ಶೋಧಿಸಬೇಕು. ಶುಭ್ರ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸಮಾಹಿತವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು॥

Verse 43

ततो बुद्धिं मनश्चैव समं कृत्वा वसुन्धरे ॥ पश्चात्कुर्वन्ति कर्माणि सदा ते मे हृदि स्थिताः ॥

ನಂತರ, ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಅವರು ಆಮೇಲೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಂಥವರು ಸದಾ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ॥

Verse 44

यस्तु भागवतो भूत्वा ऋतुकाले व्यवस्थितः ॥ वायुभक्षस्ततस्तिष्ठेद्भूमे त्रीणि दिनानि च ॥

ಯಾರು ಭಾಗವತ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಯಮದಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ವಾಯುಭಕ್ಷನಾಗಿ (ಉಪವಾಸಿಯಾಗಿ) ಇರುತ್ತಾನೋ—ಓ ಭೂಮಿಯೇ, ಅವನು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು॥

Verse 45

मम प्रापणकं कृत्वा ततः कुर्वन्ति भोजनम् ॥ अञ्जलिं शिरसा कृत्वा मयोक्तं कर्म सस्मितम् ॥

‘ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸುವ’ ಅರ್ಪಣೆ/ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿ ನಂತರ ಅವರು ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ, ನಾನು ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮೃದು ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ॥

Verse 46

तत एतेन मन्त्रेण शुद्धा भूमे रजस्वलाः ॥ ये तु कुर्वन्ति कर्माणि स्नातास्नातानि भागशः ॥

ನಂತರ, ಓ ಭೂಮಿಯೇ, ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ರಜಸ್ವಲೆಯರು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ—ನಿಯತ ಭಾಗಗಳಂತೆ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು॥

Verse 47

एवं दुष्यति नो देवि नारी वा पुरुषोऽपि वा ॥ कुर्वन्ति मम कर्माणि ते यथावन्मम प्रियाः ॥

ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಕರ್ಮವಿಧಿಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ ದೂಷಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ಮಾಡುವವರು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರು.

Verse 48

सर्वाण्यनुदिनं भद्रे मम चित्तानुसारिणः ॥ प्राप्नुयात्पुरुषः स्त्री वा रजसा दूषिता अपि ॥

ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರತಿದಿನ ನನ್ನ ಚಿತ್ತಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಡೆಯುವವರಿಗಾಗಿ; ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೂಷಿತನಾದರೂ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

Verse 49

एकचित्तस्ततो भूत्वा भूमे चेन्द्रियनिग्रहात् ॥ मम योगेष्टसंन्यासं यदीच्छेत्परमां गतिम् ॥

ನಂತರ, ಹೇ ಭೂಮೇ, ಏಕಚಿತ್ತನಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ, ಯಾರಾದರೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ನನ್ನ ಯೋಗಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 50

एवं कुर्वन्ति ये नित्यं स्त्रियः पुंसो नपुंसकम् ॥ ज्ञाने सत्यप्ययोगानां मम कर्मसु कर्मणाम् ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರು ನಿತ್ಯವೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕರೂ ಸಹ; ಜ್ಞಾನ ಇದ್ದರೂ ಯೋಗಶಿಸ್ತು ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಇರುವುದೇ ನಿರ್ಣಾಯಕ.

Verse 51

अद्यापि मां न जानन्ति नराः संसारसंश्रिताः ॥ ते वै भूमे विजानन्ति ये तद्भक्त्या व्यवस्थिताः ॥

ಇಂದಿಗೂ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಜನರು ನನ್ನನ್ನು ಅರಿಯರು; ಆದರೆ ಹೇ ಭೂಮೇ, ಆ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರೇ ನನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 52

मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ॥ चक्रवत्परिवर्तन्ते यन्मोहान्मां न जानते ॥

ಸಾವಿರಾರು ತಾಯಿ-ತಂದೆಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಪತ್ನಿಯರು—ಚಕ್ರದಂತೆ ಮರುಮರು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮೋಹದಿಂದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 53

अज्ञाननेनावृतो लोको मोहेन च वशीकृतः ॥ सङ्गैश्च बहुभिर्बद्धस्तेन चित्तं न संन्यसेत् ॥

ಲೋಕವು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಮೋಹದಿಂದ ವಶೀಕೃತವಾಗಿದೆ; ಅನೇಕ ಸಂಗಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಸಂನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 54

गच्छत्यन्यत्र माता वै पिता चान्यत्र गच्छति ॥ पुत्राश्चान्यत्र गच्छन्ति दासश्चान्यत्र गच्छति ॥

ತಾಯಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ, ತಂದೆಯೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಪುತ್ರರೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ, ದಾಸನೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 55

अल्पकालपरं चैव माससंवत्सरेति च ॥ भविष्यन्ति पुनः कृत्वा न मे मूर्त्या सहासते ॥

ಅವರು ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಕಾಲ—‘ತಿಂಗಳು’, ‘ವರ್ಷ’—ಎಂಬ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ಇಡುತ್ತಾರೆ; ಕರ್ಮ ಮಾಡಿ ಮರುಮರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ನನ್ನ ಮೂರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 56

यस्यैतद्विदितं सर्वं न्यासयोगं वसुन्धरे ॥ योगे न्यस्य सदात्मानं मुच्यते न च संशयः ॥

ಓ ವಸುಂಧರೇ! ಯಾರಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲವೂ—ನ್ಯಾಸಯೋಗ—ವಿದಿತವೋ, ಅವನು ಆ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 57

य एतच्छृणुयान्नित्यं कल्यमुत्थाय मानवः ॥ पुष्कलां लभते सिद्धिं मम लोकं च गच्छति ॥

ಯಾವ ಮಾನವನು ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಪಾರ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 58

एतत्ते कथितं भद्रे रहस्यं परमं महत् ॥ त्वया पृष्टं च यद्देवि मम भक्तसुखावहम् ॥

ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನಿನಗೆ ಈ ಪರಮ ಮಹಾ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಕೇಳಿದುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಇದು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 59

( अनादिमध्यान्तमजं पुराणं रजस्वला देववरं नमामि ॥ ) तत एतेन मन्त्रेण भुक्त्वा देवि रजस्वला ॥ करोति यानि कर्माणि न तैर्दुष्येत कर्हिचित् ॥

“ಅನಾದಿ, ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯರಹಿತ, ಅಜನಾದ, ಪುರಾತನ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ. ನಂತರ ಹೇ ದೇವಿ, ರಜಸ್ವಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಭೋಜನಮಾಡಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಅವುಗಳಿಂದ ಅವಳು ಎಂದಿಗೂ ದೂಷಿತಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 60

यत्किञ्चित्कुर्वतः कर्म पद्मपत्रमिवाम्भसि ॥ संयोगान्न च लिप्येत समत्वादेव नान्यथा ॥

ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವಾಗ, ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಕಮಲದ ಎಲೆಯಂತೆ, ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಇದು ಸಮತ್ವದಿಂದಲೇ, ಬೇರೆ ಕಾರಣದಿಂದಲ್ಲ.

Verse 61

मच्चित्तः सततं यो मां भजेत नियतव्रतः ॥ मत्पार्श्वं प्राप्य परमं मद्भावायोपपद्यते

ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ನಿಯತ ವ್ರತದಿಂದ ಸದಾ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನನ್ನ ಪರಮ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ನನ್ನ ಭಾವದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 62

ऋतुकाले तु सर्वासां पित्रर्थं भोग इष्यते ॥ ऋतुकालाभिगामी यो ब्रह्मचार्येव संमतः

ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಾರ್ಥ (ವಂಶಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿನಿರಂತರತೆ)ಕ್ಕಾಗಿ ದಾಂಪತ್ಯಸಂಗಮವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಮತಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಋತುಕಾಲದಲ್ಲೇ ಗಮಿಸುವವನು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಂತೆ ಗಣ್ಯನು.

Verse 63

तत्र मन्त्रः – आदिर्भवान्गुप्तमनन्तमध्यो रजस्वला देव वयं नमामः ॥ उपोषितास्त्रीणि दिनानि चैवं मुक्तौ रतं वासुदेवं नमामः

ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರ ಹೀಗಿದೆ—“ನೀನು ಆದಿ, ನೀನು ಗುಪ್ತ, ನೀನು ಅನಂತ, ನೀನು ಮಧ್ಯವೂ ಹೌದು; ಹೇ ದೇವಾ, ರಜಸ್ವಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮೂರು ದಿನ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ಮುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರತನಾದ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ.”

Verse 64

जायन्ते चात्मनः स्थाने स्वस्वकर्मसमुद्भवे ॥ ज्ञानमूढा वरारोहे नराः संसारमोहिताः

ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ (ಯೋನಿ/ಅವಸ್ಥೆ) ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಢರಾದ ಜನರು ಸಂಸಾರಮೋಹದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.