Adhyaya 139: The Glory of Varāha’s Rite: Merits of Cow-dung Plastering, Sweeping, Singing, Instrumental Music, and Dance (with a Truth-Vow Exemplum)
Saukaramāhātmya: Gomayalepana–Saṃmārjana–Gāna–Vādya–Nṛtya-phalapraśaṃsā
Ritual-Manual (Vrata/Temple-Service) with Ethical-Discourse (Satya) and Environmental Stewardship
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರಾಹನು ಭೂದೇವಿಗೆ ತನ್ನ ಪೂಜೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸೇವಾಕರ್ಮಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೋಮಯದಿಂದ ಮನೆ/ದೇವಾಲಯ ಲೇಪನ, ಗೋಮಯ ಸಾಗಣೆ, ಸ್ನಾನ ಹಾಗೂ ಲೇಪನಕ್ಕಾಗಿ ಜಲದಾನ, ಮತ್ತು ಊದಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು (ಸಮ್ಮಾರ್ಜನ) — ಇವುಗಳಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ವಾಸ, ನಂತರ ಯಾವ ಯಾವ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜನ್ಮಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವರಾಹಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜಾಗರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾನ, ವಾದ್ಯ, ನೃತ್ಯಗಳ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯವ್ರತದ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ ಚಾಂಡಾಲ ಗಾಯಕನು ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ಮುರಿಯದೆ, ರಾಕ್ಷಸನು ಗಾನದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬೇಡಿ ಪತಿತಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತಕ ಸಾಧನೆಗಳೆಂದು ಸ್ಥಾಪನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ, ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯವಾದ ನೈತಿಕ ನಿಯಮಿತ ಆಚರಣಾಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 139
Verse 1
अथ सौकरमाहात्म्यम्॥ श्रीवराह उवाच॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि लिप्यमानस्य यत्फलम्॥ सर्वं ते कथयिष्यामि यथा प्राप्नोति मानवः॥
ಇದೀಗ ‘ಸೌಕರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಲಿಖ್ಯಮಾನವಾಗಿರುವ (ಈ) ವಿಷಯದ ಫಲವನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು. ಮಾನವನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೋ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು।
Verse 2
गृहीत्वा गोमयं भूमे मम वेश्मोपलेपयेत्॥ न्यस्तानि तत्र यावन्ति पदानि च विलिम्पतः॥
ಹೇ ಭೂಮೇ, ಗೋಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ಗೃಹವನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕು. ಲೇಪಿಸುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು/ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ಇಡಲ್ಪಡುತ್ತವೋ—(ಅಷ್ಟೇ ಫಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ)।
Verse 3
तावद्वर्षसहस्राणि दिव्यानि दिवि मोदते॥ यदि द्वादशवर्षाणि लिप्यते मम कर्मसु॥
ಅಷ್ಟೇ ಸಾವಿರಾರು ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ—ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳು/ವಿಧಿಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ಲಿಖನ/ಲಿಪಿಕರ್ಮವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡಿದರೆ।
Verse 4
जायते विपुले शुद्धे धनधान्यसमाकुले॥ दिव्यैर्नमस्कृतो देवि कुशद्वीपं च गच्छति॥
ಅವನು ವಿಶಾಲವಾದ ಶುದ್ಧ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೇ ದೇವಿ, ದಿವ್ಯರು ನಮಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಕುಶದ್ವೀಪಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 5
कुशद्वीपमनुप्राप्य सहस्राणि च जीवति॥ दश चैव तु वर्षाणां मम भक्तो महाञ्छुचिः॥
ಕುಶದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ನನ್ನ ಭಕ್ತನು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಹಾನ್ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।
Verse 6
कुशद्वीपात्परिभ्रष्टो मम कर्मपरायणः॥ राजा वै जायते सुभ्रु सर्वधर्मेषु निष्ठितः॥
ಕುಶದ್ವೀಪದಿಂದ ತಪ್ಪಿಹೋದರೂ ನನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು—ಹೇ ಸುಭ್ರೂ—ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಿತನಾದ ರಾಜನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 7
तेन तस्य प्रभावेण मम कर्मपरायणः॥ भक्तौ व्यवस्थितश्चापि सर्वशास्त्राणि पृच्छति॥
ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ನನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 8
देवि कारयते सर्वं मम चायतनानि च॥ कारयित्वा यथान्यायं मम लोकं स गच्छति॥
ಹೇ ದೇವಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಿ ನನ್ನ ಆಯತನಗಳನ್ನು (ಆಲಯಗಳನ್ನು) ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸುವವನು; ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಥಾನ್ಯಾಯ ಮಾಡಿಸಿ ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 9
गोमयस्य तु वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ गोमयन्तु समासाद्य यावल्लोकोऽनुगच्छति॥
ಈಗ ನಾನು ಗೋಮಯದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ವಸುಂಧರೇ, ಕೇಳು. ಗೋಮಯವನ್ನು ಪಡೆದವನನ್ನು ಲೋಕ ಇರುವವರೆಗೆ ಅದರ ಪುಣ್ಯವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 10
गोमयानां च नेता वै स्वर्गलोके महीयते॥ ततः स शाल्मले द्वीपे रमते च मुदा युतः॥
ಗೋಮಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾದವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವನು ಆನಂದಯುಕ್ತನಾಗಿ ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 11
एकादशसहस्राणि एकादशशतानि च॥ शाल्मलात्तु परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः॥
ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ನೂರು (ವರ್ಷಗಳು) ತನಕ; ನಂತರ ಶಾಲ್ಮಲದಿಂದ ಚ್ಯುತಗೊಂಡು ಅವನು ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 12
मद्भक्तश्चैव जायेत सर्वधर्मविदां वरः॥ अथ द्वादशवर्षाणि मच्छ्रितः सुदृढव्रतः॥
ಅವನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ—ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ನಂತರ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ದೃಢವ್ರತನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 13
वहते गोमयं सुष्ठु मम लोकं स गच्छति॥ स्नानोपलेपने भूमे सलिलं यो ददाति च॥
ಗೋಮಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊತ್ತು/ಒದಗಿಸುವವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ, ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ (ನೆಲ) ಲೇಪನಕ್ಕೂ ನೀರನ್ನು ನೀಡುವವನು,
Verse 14
तस्य पुण्यं महाभागे शृणु तत्त्वेन निष्कलम्॥ यावन्तो बिन्दवस्तत्र पानीयस्य वसुन्धरे॥
ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಅವನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ನಿಷ್ಕಲವಾಗಿ ಕೇಳು. ಹೇ ವಸುಂಧರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಪಾನೀಯಜಲದ ಎಷ್ಟು ಬಿಂದುಗಳಿವೆಯೋ,
Verse 15
तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते॥ स्वर्गलोकात्परिभ्रष्टः क्रौचद्वीपं च गच्छति॥
ಅಷ್ಟೇ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾಗಿ ಕ್ರೌಚದ್ವೀಪಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 16
क्रौञ्चद्वीपात्परिभ्रष्टो राजा भवति धार्मिकः॥ तेनैव गुणयोगेन श्वेतद्वीपं च गच्छति॥
ಕ್ರೌಚದ್ವೀಪದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾಗಿ ಅವನು ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಗುಣಯೋಗದಿಂದ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 17
सम्मार्जनं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ यां गतिं पुरुषा यान्ति स्त्रियो वा कर्मसु स्थिताः॥
ನಾನು ಸಮ್ಮಾರ್ಜನ (ಒಗೆಯುವುದು/ಶುದ್ಧೀಕರಣ)ವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ವಸುಂಧರೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು—ಈ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಪುರುಷರು ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಪಡೆಯುವ ಗತಿಯನ್ನು.
Verse 18
शुचिर्भागवतः शुद्धोऽपराधविवर्जितः ॥ यावन्तः पांसवो भूमेरुड्डीयन्ते तु चालिताः
ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದು, ಭಗವದ್ಭಕ್ತನಾಗಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಅಪರಾಧವಿವರ್ಜಿತನಾಗಿರುವವನು—ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕದಲಿಸಿದಾಗ ಎಷ್ಟು ಧೂಳಿಕಣಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತವೋ, ಅಷ್ಟೇ (ಪುಣ್ಯಫಲ) ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 19
तत्र स्थित्वा चिरङ्कालं राजा भवति धार्मिकः ॥ ततो भुक्त्वा सर्वभोगान्स्थित्वा संसारसागरे
ಅಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೆಲೆಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 20
श्वेतद्वीपं ततो गच्छेन्मत्कर्मनिरतः शुचिः ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्व गदतो मम
ನಂತರ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಅವನು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಇನ್ನೂ ಮತ್ತನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 21
गायनं ये प्रकुर्वन्ति मम कर्मपरायणाः ॥ तेषां यद्यत्फलं भूमे शृणुष्व गदतो मम
ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿ ಗಾನ (ಸ್ತುತಿ) ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ಓ ಭೂಮಿಯೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 22
गीयमानस्य गीतस्य यावदक्षरपङ्क्तयः ॥ तावद्वर्षसहस्राणि इन्द्रलोके महीयते
ಹಾಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಗೀತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅಕ್ಷರಪಂಕ್ತಿಗಳಿವೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳು ಅವನು ಇಂದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 23
रूपवाग्गुणवान् सिद्धः सर्ववेदविदां वरः ॥ नित्यं पश्यति तत्रस्थो देवराजं न संशयः
ಅವನು ರೂಪ, ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ನಿತ್ಯ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
Verse 24
मद्भक्तश्चैव जायेत इन्द्रलोकपथे स्थितः ॥ सर्वकर्मगुणश्रेष्ठस्तत्रापि मम पूजकः
ಅವನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿಯೇ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇಂದ್ರಲೋಕದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನನ್ನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 25
इन्द्रलोकात्परिभ्रष्टो मम गीतपरायणः ॥ नन्दनोपवने रम्ये रमन्देवगणैः सह
ಇಂದ್ರಲೋಕದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾದರೂ, ನನ್ನ ಗೀತದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು ರಮ್ಯ ನಂದನೋಪವನದಲ್ಲಿ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 26
ततः स भूमौ जायेत वैष्णवैः सह संस्थितः ॥ गायन्मम यशो नित्यं भक्त्या परमया युतः
ನಂತರ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿ ವೈಷ್ಣವರ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ನನ್ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 27
मत्प्रसादात्स शुद्धात्मा मम लोकं हि गच्छति
ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ಶುದ್ಧಾತ್ಮನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 28
धरन्युवाच ॥ अहो गीतप्रभावो वै यस्त्वया कीर्त्तितो महान् ॥ के च गीतप्रभावेण सिद्धिं प्राप्ता महौजसः ॥
ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ! ನೀವು ಕೀರ್ತಿಸಿದ ಗೀತಪ್ರಭಾವ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾನ್. ಆ ಗೀತಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಯಾವ ಮಹೌಜಸರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು?
Verse 29
वराह उवाच ॥ तत्रैव चाश्रमे भद्रे चाण्डालः कृतनिश्चयः ॥ दूराज्जागरने याति मम भक्तौ व्यवस्थितः ॥
ವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಚಾಂಡಾಲನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು. ಅವನು ದೂರದಿಂದಲೂ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 30
गायमानश्च गीतानि संवत्सरगणान्बहून् ॥ श्वपाकः स गुणज्ञश्च मद्भक्तश्चैव सुन्दरी ॥
ಅವನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ! ಆ ಶ್ವಪಾಕನು ಗುಣಜ್ಞನಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದನು.
Verse 31
कौमुदस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥ सुप्ते गते येन जाते वीणामादाय चङ्क्रमात् ॥
ನಂತರ ಕೌಮುದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು, ನಿದ್ರೆ ತೀರಿಕೊಂಡು ಎದ್ದ ಅವನು ವೀಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿದನು.
Verse 32
जाग्रंस्तत्र स चाण्डालो गृहीतो ब्रह्मरक्षसा ॥ अल्पप्राणः श्वपाको वै बलवान्ब्रह्मराक्षसः ॥
ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಚಾಂಡಾಲನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು ಹಿಡಿದನು. ಶ್ವಪಾಕನ ಉಸಿರು ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತು; ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು ಮಾತ್ರ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.
Verse 33
दुःखशोकेन सन्तप्तो न शक्नोति विचेष्टितुम् ॥ तेन प्रोक्तः श्वपाकेण बलवान्ब्रह्मराक्षसः ॥
ದುಃಖಶೋಕದಿಂದ ದಹಿಸಿ ಅವನು ಚಲಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಆ ಶ್ವಪಾಕನು ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 34
किं त्वया चेष्टितं मह्यं यस्त्वेवं परिधावसि ॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा तेन वै ब्रह्मरक्षसा ॥
ನೀನು ನನಗೆ ಏನು ಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ, ಅದರಿಂದಲೇ ಹೀಗೆ ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ಓಡಾಡುತ್ತೀಯಾ? ಶ್ವಪಾಕನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಆ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು।
Verse 35
ततः प्रोवाच तं श्वादं मानुषाहारलोलुपः ॥ अथेह दशरात्रं मे निराहारस्य तिष्ठतः ॥
ನಂತರ ಮಾನವಾಹಾರಕ್ಕೆ ಲಾಲಸೆಯಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಆ ಶ್ವಾದನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ನಿರಾಹಾರವಾಗಿ ಇದ್ದೇನೆ।’
Verse 36
विधात्रा विहितस्त्वं वा आहारः पारणाविधौ ॥ अद्य तां भक्षयिष्यामि सवसामांसशोणितैः ॥
ವಿಧಾತೃನು ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಪಾರಣಕಾಲದ ಆಹಾರವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಬ್ಬು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತসহ ಭಕ್ಷಿಸುವೆನು।
Verse 37
राक्षसं छन्दयामास मम भक्त्या व्यवस्थितः ॥ एवमेतन्महाभाग भक्ष्योऽहं समुपागतः ॥
ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಅವನು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು—‘ಹೌದು ಮಹಾಭಾಗ, ನಾನು ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ।’
Verse 38
अवश्यमेतत्कर्तव्यं धात्रा दत्तं यथा तव ॥ किं त्वहं देवदेवस्य भक्त्या गातुं च जागरे ॥
ಧಾತೃನು ನಿನಗೆ ನೀಡಿದಂತೆ ಇದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು. ಆದರೆ ದೇವದೇವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಹೋಗಿ ನನ್ನ ವ್ರತದ ಜಾಗರಣವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 39
उद्यंस्तत्र गत्वाहमुपास्य विधिना हरिम् ॥ पश्चात्खादस्व मां रक्षो जागराद्विनिवर्तितम् ॥
ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಂತರ, ಓ ರಾಕ್ಷಸಾ, ಜಾಗರಣದಿಂದ ಮರಳಿದ ನನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸು.
Verse 40
विष्णोः सन्तोषणार्थाय यतो मे व्रतमास्थितम् ॥ जागरे विनिवृत्ते मां भक्षय त्वं यदीच्छति ॥
ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ನಾನು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಜಾಗರಣೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ನಿನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸು.
Verse 41
श्वपाकस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मरक्षः क्षुधार्दितः ॥ उवाच पुरुषं वाक्यं श्वपाकं तदनन्तरम् ॥
ಶ್ವಪಾಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು ನಂತರ ಆ ಪುರುಷನಿಗೆ—ಆ ಶ್ವಪಾಕನಿಗೆ—ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 42
मिथ्या किं भाषसे मूढ पुनरेष्यामि तेऽन्तिकम् ॥ मृत्योर्मुखमनुप्राप्य पुनर्जीवति मानवः ॥
ಓ ಮೂಢಾ, ನೀನು ಸುಳ್ಳು ಏಕೆ ಹೇಳುತ್ತೀ? ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಮರಣದ ಬಾಯಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಮಾನವನು ಮತ್ತೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೆಯೇ?
Verse 43
रक्षसो मुखविभ्रष्टः पुनरागन्तुमिच्छसि ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा चाण्डालस्तमथाब्रवीत् ॥
‘ರಾಕ್ಷಸನ ಬಾಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕೂಡ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಬರಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯಾ?’ ರಾಕ್ಷಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಚಾಂಡಾಲನು ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 44
यद्यप्यहं हि चाण्डालः पूर्वकर्मविदूषितः ॥ सम्प्राप्तो मानुषं भावं विहितेनान्तरात्मना ॥
ನಾನು ಚಾಂಡಾಲನಾಗಿದ್ದು ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಕಲుషಿತನಾದರೂ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಮಾನವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ।
Verse 45
शृणु मत्समयं रक्षो येनाहं पुनरागमम् ॥ दूराज्जागरनं कृत्वा लोकस्य द्विजराक्षस ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸಾ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ದೂರದಿಂದ ಜಾಗರಣ ಮಾಡಿ, ಓ ದ್ವಿಜರಾಕ್ಷಸ (ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ)!
Verse 46
सत्येन सिद्धिं प्राप्ता हि ऋषयो ब्रह्मवादिनः ॥ सत्येन दीयते कन्या सत्यं जल्पन्ति ब्राह्मणाः ॥
ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಕನ್ಯಾದಾನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 47
सत्यं जयन्ति राजानस्त्रीण्येतान्यब्रुवन्नृतम् ॥ सत्येन गम्यते स्वर्गो मोक्षः सत्येन चाप्यते ॥
ಸತ್ಯದಿಂದ ರಾಜರು ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಈ ಮೂವರೂ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಮೋಕ್ಷವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 48
सत्येन तपते सूर्यः सोमः सत्येन राज्यते ॥ षष्ठ्यष्टमीममावास्यामुभे पक्षे चतुर्दशी ॥
ಸತ್ಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ತಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸತ್ಯದಿಂದ ಸೋಮನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಅಧಿಪತ್ಯ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಷಷ್ಠಿ, ಅಷ್ಟಮಿ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸತ್ಯವೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ।
Verse 49
अस्नातानां गतिं यास्ये यद्यहं नागमे पुनः ॥ गुरुपत्नीं राजपत्नीं योऽभिगच्छति मोहितः ॥
ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತವರ ಗತಿಯನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯಲಿ—ಇದು ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ. ಮೋಹದಿಂದ ಗುರುಪತ್ನಿ ಅಥವಾ ರಾಜಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವವನು—
Verse 50
तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ याजकानां च ये लोका ये च मिथ्याभिभाषिणाम् ॥
ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದೇ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ—ದುಷ್ಟ ಯಾಜಕರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾತಾಡುವವರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಲೋಕಗಳು.
Verse 51
तां गतिं सम्प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ ब्रह्मघ्ने च सुरापे वा स्तेने भग्नव्रते तथा ॥
ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅದೇ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕನ ಗತಿ, ಅಥವಾ ಮದ್ಯಪಾನಿಯ ಗತಿ, ಅಥವಾ ಕಳ್ಳನ ಗತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ವ್ರತಭಂಗ ಮಾಡಿದವನ ಗತಿ.
Verse 52
तेषां गतिं प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा तुष्टो ब्राह्मणराक्षसः ॥
ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರದಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಗತಿಯನ್ನು ನಾನು ಸೇರುವೆನು. ಶ್ವಪಾಕ (ಚಾಂಡಾಲ)ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ರಾಕ್ಷಸನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
Verse 53
उवाच मधुरं वाक्यं गच्छ शीघ्रं नमोऽस्तु ते ॥ ब्रह्मराक्षसमुक्त्वा तु श्वपाकः कृतनिश्चयः ॥
ಅವನು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು—“ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗು; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.” ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಶ್ವಪಾಕನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯನಾದನು.
Verse 54
पुनर्गायति मह्यं वै मम भक्तौ व्यवस्थितः ॥ अथ प्रभाते विमले गीते नृत्ये च जागरे ॥
ಅವನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿದನು, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ. ನಂತರ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಗೀತ-ನೃತ್ಯ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣದ ನಂತರ—
Verse 55
उवाच मधुरं वाक्यं चाण्डालं कृतनिश्चयम् ॥ क्व यासि त्वरितः साधो न च त्वं गन्तुमर्हसि ॥
ಅವನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ಚಾಂಡಾಲನಿಗೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು—“ಸಾಧೋ, ಇಷ್ಟು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀ? ನೀನು ಹೋಗುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.”
Verse 56
जानन्कौणपपं तं च न त्वं मर्त्तुमिहार्हसि ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा चाण्डालः पुनरब्रवीत् ॥
“ಅವನು ನೀಚ ಪಾಪಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಯಬಾರದು.” ಆ ಪುರುಷನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಚಾಂಡಾಲನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು—
Verse 57
समयो मे कृतः पूर्वं राक्षसेन हि भक्षता ॥ तेन तत्र गमिष्यामि सत्यं च परिपालयन् ॥
ಚಾಂಡಾಲನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲಿರುವ ರಾಕ್ಷಸನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ.”
Verse 58
ततः स पद्मपत्राक्षः श्वपाकं प्रत्युवाच ह॥ मधुरां गिरमादाय विहितेनान्तरात्मना
ಆಮೇಲೆ ಪದ್ಮಪತ್ರಾಕ್ಷನು ಶ್ವಪಾಕನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು; ಮಧುರ ವಾಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು.
Verse 59
मा गच्छ तत्र चाण्डाल यत्रासौ पापराक्षसः॥ जीवितार्थाय सत्यस्य न दोषः परिहापनात्
ಹೇ ಚಾಂಡಾಲಾ, ಆ ಪಾಪರಾಕ್ಷಸನು ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಬೇಡ. ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ.
Verse 60
ततस्तस्य वचः श्रुत्वा श्वपाकः संशितव्रतः॥ उवाच मधुरं वाक्यं मरणे कृतनिश्चयः
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೃಢವ್ರತಿಯಾದ ಶ್ವಪಾಕನು ಮರಣವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡು ಮಧುರವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 61
नाहमेवं करिष्यामि यन्मां त्वं परिभाषसे॥ न चाहं नाशये सत्यमेतन्मे निश्चितं व्रतम्
ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ ನಾನು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ—ಇದೇ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ವ್ರತ.
Verse 62
सत्यमूलं जगत्सर्वं कुलं सत्ये प्रतिष्ठितम्॥ सत्यमेव परो धर्म आत्मा सत्ये प्रतिष्ठितः
ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತು ಸತ್ಯಮೂಲವಾಗಿದೆ; ಕುಲಪರಂಪರೆಯೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸತ್ಯವೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ; ಆತ್ಮವೂ ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 63
न चैवाहं तदुत्सृज्य असत्यः स्यां कदाचन॥ नाहं मिथ्या चरिष्यामि गच्छ तात नमोऽस्तु ते
ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಅಸತ್ಯವಂತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಮಿಥ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಗು ತಾತ; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 64
आगतोऽस्मि महाभाग मा विलम्बय भक्षय॥ त्वत्प्रसादादहं गन्ता वैष्णवं स्थानमुत्तमम्
ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ; ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ—ನನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸು. ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಪರಮ ವೈಷ್ಣವ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.
Verse 65
एतानि मम गात्राणि भक्षयस्व यथेष्टतः॥ पिबोष्णं रुधिरं मह्यं पीडितोऽसि क्षुधा भृशम्
ನನ್ನ ಈ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಭಕ್ಷಿಸು. ನನ್ನ ಉಷ್ಣ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು; ನೀನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಹಳ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
Verse 66
तर्पयस्व स्वमात्मानं कुरुष्व मम वै हितम्॥ श्वपाकस्य वचः श्रुत्वा ततः स ब्रह्मराक्षसः
ನಿನ್ನನ್ನೇ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸು; ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡು. ಶ್ವಪಾಕನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಂತರ ಆ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು…
Verse 67
उवाच मधुरं वाक्यं श्वपाकं तदनन्तरम्॥ साधु तुष्टोऽस्म्यहं वत्स सत्यं धर्मं च पालितम्
ತದನಂತರ ಅವನು ಶ್ವಪಾಕನಿಗೆ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: “ಸಾಧು, ವತ್ಸ! ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಸತ್ಯವೂ ಧರ್ಮವೂ ಪಾಲಿತವಾಗಿದೆ.”
Verse 68
चण्डालस्याविधिज्ञस्य यस्य ते मतिरीदृशी॥ ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाकः सत्यसङ्गरः॥
ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ಶ್ವಪಾಕನು ಹೇಳಿದನು: “ವಿಧಿಯನ್ನು ಅರಿಯದ ಚಾಂಡಾಳನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮತಿ ನಿನಗೆ ಹೇಗೆ?”
Verse 69
उवाच मधुरं वाक्यं ब्रह्मराक्षसमेव तु॥ यद्यप्यहं वै चाण्डालः सर्वकर्मविवर्जितः॥
ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು— “ಯದ್ಯಪಿ ನಾನು ಚಾಂಡಾಲನು, ಸರ್ವ (ವೈದಿಕ) ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವರ್ಜಿತನು…”
Verse 70
तथापि सत्यं वक्तव्यं ब्रह्मराक्षस नित्यशः॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा ब्रह्मरक्षो भयानकम्॥
“ಆದರೂ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾ, ಸತ್ಯವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಹೇಳಬೇಕು.” ಶ್ವಪಾಕನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಭಯಾನಕ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 71
उवाच मधुरं वाक्यं श्वपाकं संहितव्रतम्॥ यत्त्वया गीयते रात्रौ विष्णोर्जागरणं प्रति॥
ಅವನು ಸಂಯತ ವ್ರತವಿರುವ ಶ್ವಪಾಕನಿಗೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು— “ನೀನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಜಾಗರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುವುದೇ…”
Verse 72
फलं गीतस्य मे देहि यदीच्छेर्जীৱितं स्वकम्॥ ततो मोक्ष्यामि कल्याण भक्ष्यामि न च भीषणः॥
“ನಿನಗೆ ನಿನ್ನ ಜೀವ ಬೇಕಾದರೆ, ನಿನ್ನ ಗೀತೆಯ ಫಲ (ಪುಣ್ಯ) ನನಗೆ ಕೊಡು. ನಂತರ, ಓ ಕಲ್ಯಾಣ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಭಯಪಡಬೇಡ.”
Verse 73
भक्षयामीति चोक्त्वा मां गीतपुण्यं किमिच्छसि॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा ब्रह्मरक्षोऽब्रवीत्पुनः॥
“ನೀನು ‘ನಿನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ಗೀತೆಯ ಪುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಬೇಕು?” ಶ್ವಪಾಕನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
Verse 74
देहि मे त्वेकयामीयं पुण्यं गीतस्य वै परम्॥ ततो मोक्ष्यसि भक्ष्येण सङ्गतः पुत्रदारकैः॥
ನಿನ್ನ ಗಾನದ ಪರಮ ಪುಣ್ಯವನ್ನು—ಒಂದು ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣದ ಫಲವನ್ನು—ನನಗೆ ಕೊಡು. ಆಗ ನೀನು ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವಿ.
Verse 75
श्रुत्वा राक्षसवाक्यानि चाण्डालो गीतलोभितः॥ उवाच मधुरं वाक्यं राक्षसं कृतनिश्चयः॥
ರಾಕ್ಷಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗಾನದ ಫಲದ ಲೋಭದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾದ ಚಾಂಡಾಲನು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
Verse 76
न गायनफलṃ दद्मि ब्रह्मरक्षस्तवेप्सितम्॥ भक्षयस्व यथान्यायं रुधिरं पिब चेप्सितम्॥
ಓ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾ! ನೀ ಬಯಸುವ ಗಾನದ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ನಿಯಮದಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸು; ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ರಕ್ತವನ್ನೂ ಕುಡಿ.
Verse 77
एतेन तारितोऽस्मीति तव गीतफलेन वै॥ श्रुत्वा वाक्यानि चाण्डालो राक्षसस्य निवारयन्॥
“ನಿನ್ನ ಗಾನದ ಫಲದಿಂದಲೇ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ರಕ್ಷಿತನಾದೆ” ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಚಾಂಡಾಲನು ಅವನನ್ನು ತಡೆದು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.
Verse 78
उवाच मधुरं वाक्यं चाण्डालो विस्मयान्वितः ॥ किं त्वया विकृतं कर्म तद्ब्रूहि मम राक्षस ॥
ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಚಾಂಡಾಲನು ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ರಾಕ್ಷಸಾ! ನೀ ಯಾವ ವಿಕೃತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.”
Verse 79
कर्मणो यस्य दोषेण राक्षसत्वं समागतः ॥ श्वपाकवचनं श्रुत्वा ब्रह्मरक्षो महायशाः ॥
ಒಂದು ಕರ್ಮದ ದೋಷದಿಂದ ಅವನು ರಾಕ್ಷಸತ್ವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದನು. ಶ್ವಪಾಕನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
Verse 80
श्वपाकवचनं श्रुत्वा राक्षसः पुनरब्रवीत् ॥ एकगीतस्य मे देहि यत्त्वया विष्णुसंसदि ॥
ಶ್ವಪಾಕನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಕ್ಷಸನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು—“ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಾಡಿದ ಆ ಒಂದೇ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು.”
Verse 81
उवाच मधुरं वाक्यं दुःखसन्तप्तमानसः ॥ नाम्ना वै सोमशर्माहं चरको ब्रह्मयोनिजः ॥
ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸೋಮಶರ್ಮ; ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸಂಚಾರಿ ತಪಸ್ವಿ.”
Verse 82
प्रवर्तमाने यज्ञे तु कदाचिद्दैवयोगतः ॥ उदरे जातशूलोऽहं तेन पञ्चत्वमागतः ॥
ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಒಮ್ಮೆ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶೂಲವೇದನೆ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದರಿಂದಲೇ ನಾನು ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆನು.
Verse 83
अथ पञ्चमहाराात्रे ह्यसमाप्ते क्रतौ तथा ॥ अस्य यज्ञस्य दोषेण मातङ्ग शृणु मे वचः ॥
ನಂತರ ಐದನೇ ಮಹಾರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರತು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಈ ಯಜ್ಞದ ದೋಷದಿಂದ—ಓ ಮಾತಂಗ—ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 84
राक्षसत्वमनुप्राप्तस्तेन दुष्टेन कर्मणा ॥ मन्त्रहीनं मया तत्र स्वरहीनं च तत्कृतम् ॥
ಆ ದುಷ್ಟ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಾನು ರಾಕ್ಷಸತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ಸರಿಯಾದ ಸ್ವರವಿಲ್ಲದೆ ಆಯಿತು.
Verse 85
मोचयस्वाधमं पापाद्विष्णुगीतॆन सत्वरम् ॥ ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाकः संशितव्रतः ॥
“ವಿಷ್ಣುಗೀತದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು—ಈ ಅಧಮನನ್ನು—ಪಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡು.” ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರತನಿಷ್ಠ ಶ್ವಪಾಕನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.
Verse 86
सूत्रहीनं तथा तत्र प्राग्वंशादि कृतं मया ॥ परिमाणं च रूपं च मया तत्रोपलक्षितम् ॥
ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಸೂತ್ರ (ಮಾಪಿನ ದೋರಿ/ವಿಧಿ) ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಗ್ವಂಶಾದಿ ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ (ಅಯುಕ್ತವಾಗಿ) ಪರಿಮಾಣ ಮತ್ತು ರೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
Verse 87
कृतस्य तस्य दोषेण योनिं प्राप्तोऽस्मि राक्षसीम् ॥ स्वगीतफलदानेन निस्तारयितुमर्हसि ॥
ಆ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ದೋಷದಿಂದ ನಾನು ರಾಕ್ಷಸೀ ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ನಿನ್ನ ಸ್ವಗೀತದ ಫಲವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ದಾಟಿಸಲು ನೀನು ಅರ್ಹನು.
Verse 88
बाढमित्येव तद्वाक्यं राक्षसं प्राब्रवीत्तदा ॥ एतस्य मम गीतस्य सुस्वरस्य फलं तु यत्
ಆಗ ಅವನು ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ “ಬಾಢಮ್ (ತಥಾಸ್ತು)” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರೆದು—“ಈಗ ನನ್ನ ಈ ಸುಸ್ವರವಾಗಿ ಹಾಡಿದ ಗೀತೆಯ ಫಲವು ಏನೋ—” ಎಂದು ನುಡಿದನು.
Verse 89
ददामि राक्षस त्वं चेन्मुच्यसे शुद्धमानसः ॥ यस्तु गायति संयुक्तं गीतकं विष्णुसन्निधौ
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ! ನೀನು ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಗೀತೆಯನ್ನು ಯಾರು ಹಾಡುತ್ತಾರೋ—
Verse 90
स तारयति दुर्गाणीत्युक्त्वा तद्दत्तवान् फलम् ॥ एवं तस्मात्फलं प्राप्य श्वपाकाद्राक्षसस्तदा
“ಅವನು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತಾನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ವಾಗ್ದಾನಿಸಿದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಹೀಗೆ ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು, ಹಿಂದೆ ಶ್ವಪಾಕನಂತೆ ನಿಂದಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ…
Verse 91
कृत्वा सुविपुलं कर्म स ब्रह्मत्वमुपागतः ॥ एतद्गीतफलं देवि प्राप्नोति मनुजो भुवि
ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೇ ದೇವಿ! ಇದು ಈ ಗೀತೆಯ ಫಲ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲನು.
Verse 92
मह्यं जागरतो भद्रे गीयमानं मनस्विनि ॥ यस्तु गायति सुश्रोणि कौमुदीं द्वादशीं प्रति
ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಹೇ ಮನಸ್ವಿನೀ! ನಾನು ಜಾಗರಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಹಾಡಲ್ಪಡುವುದು—ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣೀ! ಕೌಮುದೀ ಋತುವಿನ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಯಾರು ಹಾಡುತ್ತಾರೋ—
Verse 93
सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ यस्तु गायति गीतानि मम जागरणे सदा
ಎಲ್ಲಾ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ನನ್ನ ಜಾಗರಣದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವವನು—
Verse 94
सर्वसङ्गात्प्रमुक्तो वै मम लोकं स गच्छति ॥ एतत्ते कथितं देवि गायनस्य फलं महत्
ಸರ್ವಾಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ವಿಮುಕ್ತನಾದವನು ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ದೇವಿ, ಗಾಯನದ ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಫಲವನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು.
Verse 95
यस्य गीतस्य शब्देन तरेत्संसारसागरम् ॥ वादित्रस्य प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे
ಯಾರ ಹಾಡಿನ ಶಬ್ದದಿಂದ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಬಹುದೋ—ಇದೀಗ ವಾದ್ಯವಾಡನೆಯ ಫಲ/ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ವಸುಂಧರೆ, ಕೇಳು.
Verse 96
प्राप्तवान्मानुषो येन देवेभ्यः सबलां स्वयम् ॥ शम्पातालप्रयोगेण सन्निपातेन वा पुनः
ಇದರಿಂದ ಮಾನವನು ಸ್ವತಃ ದೇವರಿಂದ ‘ಸಬಲಾ’ (ಸಮೃದ್ಧ ದಾನ/ಹಸು) ಪಡೆದನು—ಶಂಪಾತಾಲ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಸನ್ನಿಪಾತ (ಸಮೂಹ ಸಮಾಗಮ)ದಿಂದಾಗಲಿ.
Verse 97
नववर्षसहस्राणि नववर्षशतानि च ॥ कुबेरभवनं गत्वा मोदते वै यदृच्छया
ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೂ ಹಾಗೂ ಒಂಬತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳೂ, ಕುಬೇರನ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವನು ಯದೃಚ್ಛೆಯಂತೆ ಭಾಗ್ಯವಶಾತ್ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 98
कुबेरभवनाद्भ्रष्टः स्वच्छन्दगमनालयः॥ शम्यादितालसंपातैर्मम लोकं स गच्छति॥
ಕುಬೇರನ ಭವನದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾದರೂ, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದಾದ ನಿವಾಸದ ಅಧಿಕಾರಿಯು ಅವನು—ಶಮ್ಯಾ ಮೊದಲಾದ ತಾಳಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ—ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 99
नृत्यमानस्य वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे। मानवो येन गच्छेत् तु छित्त्वा संसारबन्धनम्॥
ಹೇ ವಸುಂಧರೇ, ಕೇಳು—ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವವನ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಮಾನವನು ಸಂಸಾರಬಂಧನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಪರಮಗತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 100
फलं प्राप्नोति सुश्रोणि मम कर्मपरायणः॥ रूपवान् गुणवान् शूरः शीलवान् सत्पथे स्थितः॥
ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ರೂಪವಂತ, ಗುಣವಂತ, ಶೂರ, ಶೀಲವಂತ ಮತ್ತು ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 101
मद्भक्तश्चैव जायेत संसारपरिमोचितः॥ यस्तु जागरितो नित्यं गीतवाद्येन नर्तकः॥
ಅವನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ಸಂಸಾರದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಜಾಗೃತನಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವವನು.
Verse 102
जम्बूद्वीपं समासाद्य राजराजस्तु जायते॥ सर्वकर्मसमायुक्तो रक्षिता वै महीपतिः॥
ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು ಸೇರಿ ಅವನು ರಾಜಾಧಿರಾಜನಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾಗಿ, ನಿಜಕ್ಕೂ ರಕ್ಷಕನೂ ಭೂಪತಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 103
मद्भक्तश्चैव जायेत मम कर्मपरायणः॥ उपहार्याणि पुष्पाणि मम कर्मपरायणः॥
ಅವನು ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿ ಜನಿಸಿ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅರ್ಪಣಯೋಗ್ಯ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ನನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣ.
Verse 104
यो मामुपनयेद्भूमे मम कर्मपथे स्थितः॥ पुष्पाणि तत्र यावन्ति मम मूर्द्धनि धारयेत्॥
ಹೇ ಭೂಮೇ! ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ನನಗೆ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ತರುವವನು, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ನನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅರ್ಪಿಸಲಿ।
Verse 105
स कृत्वा पुष्कलं कर्म मम लोकं स गच्छति॥ एतत्ते कथितं देवि भक्तानां तु महौजसाम्॥
ಅವನು ಸಮೃದ್ಧ (ಉತ್ತಮ) ಸೇವಾಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ದೇವಿ! ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಭಕ್ತರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಇದು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।
Verse 106
मम भक्तसुखार्थाय सर्वसंसारमोक्षणम्॥ य एतत्पठते भूमे कल्यमुत्थाय मानवः॥
ನನ್ನ ಭಕ್ತರ ಸುಖಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದು ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಹೇ ಭೂಮೇ! ಶುಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಾನವನು…
Verse 107
स तु तारयते जन्तुर्दश पूर्वान्दशापरान्॥ न पठेन्मूर्खमध्ये तु पिशुनानां पुरो न च॥
ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ಪೂರ್ವಜರನ್ನೂ ಹತ್ತು ಉತ್ತರಜರನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮೂರ್ಖರ ಮಧ್ಯೆ ಅಥವಾ ನಿಂದಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಬಾರದು।
Verse 108
पठेद्भागवतानां च मध्ये मुक्तिरतात्मनाम्॥ अश्रद्दधाने क्रूरे वा न पठेद्देवले तथा॥
ಮೋಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವನ ಮುಂದೆ ಅಥವಾ ಕ್ರೂರನ ಮುಂದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಬಾರದು।
Verse 109
मा पठेच्छास्त्रदूषाय अध्यायं वा कदाचन॥ यदीच्छेत्परामां सिद्धिं मम लोके महीयते॥
ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ದೂಷಿಸುವವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೂ ಪಠಿಸಬಾರದು. ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 110
समीपे यदि वा दूरे गत्वा नयति गोमयम्॥ यावन्ति तत्पदान्यस्य तावद्वर्ष सहस्रकम्॥
ಹತ್ತಿರದಿಂದಾಗಲಿ ದೂರದಿಂದಾಗಲಿ ಹೋಗಿ ಯಾರು ಗೋಮಯವನ್ನು (ನಿಯತ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥ) ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಇಟ್ಟ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 111
जातः सुविमलो भद्रे शरदीव यथा शशी॥ श्वपाकश्चापि सुश्रोणि मम चैवोपगायकः॥
ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಅವನು ಶರದ್ಕಾಲದ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಶ್ವಪಾಕನಾದರೂ ನನ್ನ ಉಪಗಾಯಕ (ಸೇವಕ-ಗಾಯಕ)ನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 112
त्रिंशद्वर्षसहस्राणि त्रिंशद्वर्षशतानि च॥ पुष्करद्वीपमासाद्य स्वच्छन्दगमनालयः॥
ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮೂವತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು, ಪುಷ್ಕರದ್ವೀಪವನ್ನು ಸೇರಿ ಅವನು ಸ್ವೇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಸಂಚರಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 113
यदीच्छेत्सिद्धिकल्यानं मङ्गलं च मम प्रियम्॥ धर्माणां परमो धर्मः क्रियाणां परमा क्रिया॥
ಸಿದ್ಧಿ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ—ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವು—ಯಾರು ಬಯಸುವರೋ, ಅವರಿಗೆ ಇದೇ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಕ್ರಿಯೆ.
Verse 114
तावद्वर्षशतान्याशु स्वर्गलोके महीयते॥ स्वर्गलोकात्परिभ्रष्टः शाकद्वीपं स गच्छति॥
ಅಷ್ಟೇ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡು ನಂತರ ಶಾಕದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 115
सूत उवाच॥ तस्य तद्वचनं श्रुत्वा माधवस्य यशस्विनी॥ कृताञ्जलिपुटा भूयः प्रत्युवाच वसुन्धरा॥
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಮಾಧವನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ವಸುಂಧರೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
Verse 116
तृप्तिं यास्यामि परमां विधात्रा विहितां मम॥ ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाको गीतलालसः॥
“ವಿಧಾತೃನು ನನಗಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯುವೆನು.” ಬ್ರಹ್ಮರಕ್ಷಸನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಗೀತಲಾಲಸೆಯ ಶ್ವಪಾಕನು (ಮುಂದೆ) ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು.
Verse 117
सत्येन पुनरेष्यामि मन्यसे यदि मुञ्च माम्॥ सत्यमूलं जगत्सर्वं लोकाः सत्ये प्रतिष्ठिताः॥
“ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬರುವೆನು; ನೀನು ಒಪ್ಪಿದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡು. ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸತ್ಯಮೂಲ; ಲೋಕಗಳು ಸತ್ಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.”
Verse 118
नमो नारायणायेति श्वपाकः परिवर्त्तते॥ ततस्त्वरितमागत्य पुमांस्तस्याग्रतः स्थितः॥
“ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶ್ವಪಾಕನು ತಿರುಗಿದನು. ಆಗ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಂದು ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು.
Verse 119
एवमुक्त्वा श्वपाकोऽपि नित्यं सत्यव्रते स्थितः॥ राक्षसं समनुप्राप्तस्तमुवाचाथ पूजयन्॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ನಿತ್ಯವೂ ಸತ್ಯವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಶ್ವಪಾಕನೂ ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 120
ब्रह्मरक्षोवचः श्रुत्वा श्वपाकः प्रत्युवाच ह॥ मनोऽज्ञातमिदं वाक्यं ब्रह्मरक्षो निभाषसे॥
ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ವಪಾಕನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಓ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಾ, ನೀನು ಹೇಳುವ ಈ ಮಾತು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದೆ.”
Verse 121
सूत्रमन्त्रपरिभ्रष्टो यज्ञकर्मसु निष्ठितः॥ ततोऽहं याजयाम्यज्ञान् लोभमोहप्रपीडितः॥
ಸೂತ್ರ-ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೂ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಇದ್ದೆ; ನಂತರ ಲೋಭಮೋಹಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ।
Frequently Asked Questions
The chapter frames truth (satya) and disciplined devotion (bhakti expressed through service) as ethically binding and socially transformative. In the exemplum, the caṇḍāla refuses to preserve life by breaking a promise, presenting satya-vrata as a foundational norm; simultaneously, the text links moral integrity to ecological cleanliness through acts like sweeping, plastering, and water-provision that maintain inhabited space and sacred space.
A key marker is Kaumudī Śuklapakṣa Dvādaśī (the 12th tithi of the bright fortnight associated with the Kaumudī/Kārttika cycle), highlighted in connection with Viṣṇu-jāgaraṇa and devotional singing. The text also uses quantified durations (e.g., years and thousands of years) as phala measures for specific actions.
Through the Varāha–Pṛthivī instructional frame, terrestrial stewardship is encoded as religiously meaningful maintenance: gomayalepana (a biodegradable plastering practice), saṃmārjana (removal of dust and waste), and water-giving for bathing and plastering. These acts are presented as stabilizing practices for lived environments and shrine-spaces, integrating bodily purity, spatial hygiene, and Earth-centered care into a single ethical economy.
The narrative references social categories and cultural roles rather than genealogical dynasties: a caṇḍāla/śvapāka devotee, a brahmarākṣasa identified as Somśarmā (a brahmin who fell due to ritual defects), and exemplary figures invoked in satya praise (ṛṣis, brāhmaṇas, and kings as truth-sustainers). It also references divine sovereigns and locales (Indra, Kubera; Nandanopavana, Kubera-bhavana) as part of the reward-topography.