Adhyaya 137: The Tale of the Vulture and the She-Jackal: The Māhātmya of the Saukarava Sacred Field

Verse 1

अथ गृध्रजम्बुकाख्यानम् । तत्रादित्यवरप्रदानम् ॥ सूत उवाच ॥ श्रुत्वा तु विपुलं ह्येतदपराधविशोधनम् ॥ कर्म भागवतं श्रेष्ठं सर्वभागवत प्रियम् ॥

ಇದೀಗ ಗೃಧ್ರ-ಜಂಬುಕಾಖ್ಯಾನ; ಅಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯನ ವರಪ್ರದಾನ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ವಿಶಾಲ ಅಪರಾಧ-ವಿಶೋಧನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಗವತ ಕರ್ಮ…

Verse 2

मम किं तात राज्येन कोशेन च बलेन च ॥ यस्त्वया रहितस्तात न शक्नोमि विचेष्टितुम्

ಹೇ ತಾತಾ! ರಾಜ್ಯದಿಂದಲೂ, ಕೋಶದಿಂದಲೂ, ಬಲದಿಂದಲೂ ನನಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ, ಹೇ ತಾತಾ, ನಾನು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ.

Verse 3

इति गृध्रजम्बूकोपाख्यानं समाप्तम्

ಇಂತೆ ಗೃಧ್ರ ಮತ್ತು ನರಿಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಾಖ್ಯಾನವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.

Verse 4

अहो कर्म महाश्रेष्ठं भगवन्स्तव भाषितम् ॥ मम चैव प्रियार्थाय तव भक्तसुखावहम्

ಅಹೋ! ಭಗವನ್, ನಿಮ್ಮ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕರ್ಮ ಮಹಾಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅದು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಕ್ಕೂ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖ-ಮಂಗಳವನ್ನು ತರುವುದಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

Verse 5

संगृह्य चोभौ चरणौ भर्तारमिदमब्रवीत् ॥ न चैव रत्नानीच्छामि हस्त्यश्वथमेव च

ಅವಳು ಅವನ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಹೀಗೆಂದಳು—“ನನಗೆ ರತ್ನಗಳೂ ಬೇಡ; ಆನೆ-ಕುದುರೆಗಳೂ, ರಥವೂ ಬೇಡ.”

Verse 6

अभिषेकं राजशब्दं मम संज्ञापितं त्वया ॥ एतन्न बहुमन्येऽहं विना तात त्वया ह्यहम्

ನೀವು ನನಗೆ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನೂ ‘ರಾಜ’ ಎಂಬ ಪದವಿಯನ್ನೂ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಆದರೆ ತಾತಾ, ನಿಮ್ಮಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ನಾನು ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯವನ್ನಿಡುವುದಿಲ್ಲ—ನಿಮ್ಮಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಏನೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 7

श्रुतं ह्येव महाबाहो सर्वधर्मार्थ साधकम् ॥ तव भक्तसुखार्थाय तद्भवान्वक्तुमर्हति

ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಇದು ಸಮಸ್ತ ಧರ್ಮಾರ್ಥಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದೆಂದು ಕೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರ ಸುಖಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಅದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಯುಕ್ತ.

Verse 8

पट्टबन्धेन कार्यं च यावद्ध्रियति मे गुरुः ॥ एका स्वपितुमिच्छामि मध्याह्ने तु तथाविधे

ನನ್ನ ಗುರುವು ಪಟ್ಟಬಂಧ (ತಲೆಯ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ) ಅಗತ್ಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವವರೆಗೆ, ನಾನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಬ್ಬನೇ ನಿದ್ರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 9

क्रीडामेवात्र जानामि येन क्रीडन्ति बालकाः ॥ राज्यचिन्तां न जानामि राजानो यां तु कुर्वते

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆಡುವ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ರಾಜರು ಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯಚಿಂತೆಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 10

किमुच्यते व्रतं चैव शुभं कुब्जाम्रकं महत् ॥ कतरच्छापि तच्छ्रेष्ठं क्षेत्रं भक्तसुखावहम्

ವ್ರತವೆಂದು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಶುಭವಾದ ಮಹತ್ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರಕವೆಂದರೆ ಏನು? ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖಮಂಗಳವನ್ನು ತರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯಾವುದು?

Verse 11

न चिरं वाल्पकालं तु यथा कश्चिन्न पश्यति ॥ श्वशुरो यदि वा श्वश्रूर्यथैवान्यो नराधिप

ಬಹುಕಾಲವಲ್ಲ—ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಮಾತ್ರ—ಯಾರೋ (ಅದನ್ನು) ಕಾಣದೆ ಇರಬಹುದು, ಓ ನರಾಧಿಪ; ಮಾವನಾಗಲಿ ಅತ್ತೆಯಾಗಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಾಗಲಿ।

Verse 12

ततः पुत्रवचः श्रुत्वा कलिङ्गानां महीपतिः ।। उवाच मधुरं वाक्यं सामपूर्वं यशस्विनि ॥

ನಂತರ ಪುತ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಲಿಂಗರ ರಾಜನು, ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಮೊದಲು ಸಾಮ (ಸಮಾಧಾನ) ಉಪದೇಶವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 13

सुप्ता नैव च द्रष्टव्या व्रतमेतन्मुहूर्त्तकम् ।। आत्मनो वै गृृहजना ये केचित्स्वजने जनाः ॥

ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕಾದ ವ್ರತ. ತನ್ನ ಮನೆಯವರು, ಯಾವ ಸ್ವಜನ-ಬಂಧುಗಳಾದರೂ ಇದ್ದರೂ…

Verse 14

यच्चेदं भाषसे पुत्र नाहं जानामि तद्वचः ।। पुत्र शिक्षापयिष्यन्ति पौरजानपदास्तव ॥

ಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಅರಿಯಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪುತ್ರನೇ, ನಿನ್ನ ಪಟ್ಟಣದವರೂ ಜನಪದದವರೂ ನಿನಗೆ ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

तं प्रयान्तं ततो दृष्ट्वा पौरजानपदास्तव ।

ನಂತರ ಅವನು ಹೊರಟು ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ನಿನ್ನ ಪಟ್ಟಣದವರೂ ಜನಪದದವರೂ…

Verse 16

परं कोकामुखं स्थानं तथा कुब्जा म्रकं परम् ।। परं सौकरवं स्थानं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥

ಕೋಕಾಮುಖವೆಂಬ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಬ್ಜಾ ಮತ್ತು ಮ್ರಕವೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಸೌಕರವವೆಂಬ ಸ್ಥಳ ಪರಮೋತ್ತಮ; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವುದು.

Verse 17

ते मां प्रसुप्तां पश्येयुः कदाचिदपि संस्थिताम् ।। ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गैश्वर्यवर्द्धनः ॥

ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ನೋಡಬಾರದು. ನಂತರ ಪತ್ನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಲಿಂಗದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿದವನು (ರಾಜ)…

Verse 18

एवं संदिश्य तं तत्र स राजा धर्मशास्त्रतः ।। गमनाय मतिं चक्रे क्षेत्रं सौकरवं प्रति ॥

ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ಹೊರಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿ ಸೌಕರವ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು।

Verse 19

यत्र संस्थाः च मे देवि ह्युद्धृतासि रसातलात् ।। यत्र भागीरथी गङ्गा मम सौकरवे स्थिता ॥

ಎಲ್ಲಿ, ಓ ದೇವಿ, ನೀನು ನನ್ನೊಡನೆ ನೆಲೆಸಿರುವೆಯೋ; ಎಲ್ಲಿ ನೀನು ರಸಾತಲದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆಯೋ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಭಾಗೀರಥೀ ಗಂಗೆಯು ನನ್ನ ಸೌಕರವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೋ।

Verse 20

बाढमित्येव तां वाक्यं प्रत्युवाच वसुन्धरे ।। विस्रब्धा भव सुश्रोणि कल्याणेन यशस्विनि ॥

‘ಬಾಢಂ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಅವಳ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು—‘ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಾಗಿರು; ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಕಲ್ಯಾಣದೊಂದಿಗೆ ಇರಲಿ।’

Verse 21

सकलत्रसुताः सर्वेऽप्यनुयान्ति नराधिपम् ।

ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರೊಡನೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಹ ಆ ನರಾಧಿಪನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋದರು।

Verse 22

धरोवाच ॥ केषु लोकेषु यान्तीश सौकरे ये मृताः प्रभो ॥ किं वा पुण्यं भवेत् तत्र स्नातस्य पिबतस्तथा ॥

ಧರೆಯು ಹೇಳಿದಳು—ಓ ಪ್ರಭು, ಈಶ್ವರಾ! ಸೌಕರದಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರು ಯಾವ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೂ ಆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವವನಿಗೂ ಯಾವ ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 23

न त्वां वै द्रक्ष्यते कश्चिच्छयनीये महाव्रताम् ॥ एवं गच्छति काले तु तयोस्तु तदनन्तरे ॥

ಹೇ ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಣಿ, ಶಯನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯಾರೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಕಾಲ ಸಾಗಿದಾಗ, ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮುಂದಿನ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 24

हस्त्यश्व रथयानानि स्त्रियश्चान्तःपुरस्थिताः ॥ संहृष्टमनसः सर्वे अनुयान्ति नराधिपम् ॥

ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಾಹನಗಳು—ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ—ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರಾಜನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु मे परमं गुह्यं यत्त्वया पृच्छितं मम ॥ मम क्षेत्रं परं चैव शुद्धं भागवतप्रियम् ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ ನನ್ನ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಇದು ನನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ಷೇತ್ರ—ಶುದ್ಧವಾದುದು, ಭಗವದ್ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು.

Verse 26

कति तीर्थानि पद्माक्ष क्षेत्रे सौकरवे तव ॥ धर्मसंस्थापनार्थाय तद्विष्णो वक्तुमर्हसि ॥

ಹೇ ಪದ್ಮಾಕ್ಷ, ನಿನ್ನ ಸೌಕರವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ? ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ, ಹೇ ವಿಷ್ಣು, ಅದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 27

कलिङ्गो जरया युक्तो पुत्रं राज्येऽभ्यषेचयत् ॥ राज्यं दत्त्वा वरारोहे यथान्यायं कुलोद्भवम् ॥

ಕಲಿಂಗನು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿದನು. ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾನುಸಾರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಾರಸನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 28

अथ दीर्घेण कालेन प्राप्य सौकरवं तदा ॥ धनधान्यसमृद्ध्यादि प्रददौ तत्र माधवि ॥

ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಸೌಕರವವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಹೇ ಮಾಧವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಧನ-ಧಾನ್ಯಾದಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 29

यत्र स्नातस्य यत्पुण्यं गतस्य च मृतस्य च ॥ यत्र यानि च तीर्थानि मम संस्थानसंस्थिताः ॥

ಎಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೂ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋದವನಿಗೂ, ಅಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದವನಿಗೂ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೋ; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ತೀರ್ಥಗಳು ಎಲ್ಲಿ ಇರುವವೋ—

Verse 30

एकाकी स्वपते तत्र यत्र कश्चिन्न पश्यति ॥ स तु दीर्घेण कालेन कलिङ्गकुलवर्ध्धनः ॥

ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯಾರೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಕಲಿಂಗ ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವನು ಆಯಿತನು।

Verse 31

ततः स पद्मपत्राक्षः कलिङ्गानां जनाधिपः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं काञ्चीराजसुतां तदा ॥

ನಂತರ ಪದ್ಮಪತ್ರಾಕ್ಷನಾದ ಕಲಿಂಗರ ಜನಾಧಿಪತಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಚೀರಾಜನ ಪುತ್ರಿಗೆ ಮಧುರವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 32

शृणु पुण्यं महाभागे मम क्षेत्रेषु सुन्दरि ॥ प्राप्नुवन्ति महाभागे गता सौकरवं प्रति ॥

ಹೇ ಸುಂದರಿ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪುಣ್ಯವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು; ಸೌಕರವದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದವರು, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 33

सुतानजनयत्पञ्च आदित्यसमतेजसः ॥ एवं तु मानुषं लोकं मम मायाप्रमोहितम् ॥

ಅವನು ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಐದು ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು; ಹೀಗೆ ಮಾನವಲೋಕವು ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತವಾಗಿ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 34

पूर्णं वर्षसहस्रं वै जीवितं मम सुन्दरि ॥ ब्रूहि तत्परमं गुह्यं यन्मया पूर्वपृच्छितम् ॥

ಓ ಸುಂದರಿ, ನನ್ನ ಆಯುಷ್ಯ ನಿಜವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು. ನಾನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ ಆ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 35

दश पूर्वापराश्चापि अपरे सप्त पञ्च च ॥ स्वर्गं गच्छन्ति पुरुषास्तेषां ये तत्र वै मृताः ॥

ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಅಪರ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು, ಇನ್ನೂ ಇತರರು ಏಳು ಮತ್ತು ಐದು ಸಹ; ಅವರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದ ಪುರುಷರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 36

आत्मकर्मसु संयुक्तं चक्रवत्परिवर्तते ॥ जातो जन्तुर्भवेद्बालो बालस्तु तरुणो भवेत् ॥

ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತನಾದ ಜೀವಿ ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ; ಜನಿಸಿದ ಜೀವಿ ಬಾಲನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಬಾಲನು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಯುವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

ततो भर्त्तुर्वचः श्रुत्वा प्रहस्य रुचिरेक्षणा ॥ उभौ तौ चरणौ गृह्य राजानं वाक्यमब्रवीत् ॥

ನಂತರ ಗಂಡನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸುಂದರನೇತ್ರಳಾದ ಆಕೆ ನಗಿದಳು; ಅವನ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಾಜನಿಗೆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 38

गमनादेव सुश्रोणि मुखस्य मम दर्शनात् ॥ सप्तजन्मान्तरे भद्रे जायते विपुले कुले ॥

ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಕೇವಲ ಬಂದು ನನ್ನ ಮುಖದ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದ, ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಅವನು ಮಹತ್ತಾದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

तरुणो मध्यमं याति पश्चाद्याति जरां ततः ॥ बालो वै यानि कर्माणि करोत्यक्ष्ञानतः स्वयम् ॥

ಯುವನು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಬಾಲನು ಮಾಡುವ ಕರ್ಮಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಅವನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ತಾನೇ ಮಾಡುವವು.

Verse 40

एवमेतन्महाभाग यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ उपोष्य तु त्रिरात्रं त्वं पश्चाच्छ्रोष्यसि मानद ॥

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದುದು ಹೀಗೆಯೇ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಹೇ ಮಾನದ, ನೀನು ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೇಳುವೆ.

Verse 41

धनधान्यसमृद्धेषु रूपवान्गुणवान्शुचिः ॥ मद्भक्तश्चैव जायेत मम कर्मपरायणः ॥

ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ರೂಪವಂತ, ಗುಣವಂತ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

न स लिप्यति पापेन एवमेतन्न संशयः ॥ ततः करिष्यतो राज्यं निष्कण्टकमनामयम्

ಅವನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವನು ಕಂಟಕರಹಿತ (ವಿಘ್ನರಹಿತ) ಮತ್ತು ನಿರಾಮಯವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವನು.

Verse 43

बाढमित्येव तां राजा प्रत्युवाच यशस्विनि ॥ पद्मपत्रविशालाक्षि पूर्णचन्द्रनिभानने

ರಾಜನು ಆಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು—“ತಥಾಸ್ತು”, ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ; ಪದ್ಮಪತ್ರವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಿಭಾನನೆ।

Verse 44

एवं वै मानुषो भूत्वा अपराधविवर्जितः ॥ गमनं तस्य क्षेत्रस्य मरणं तत्र कारणम्

ಹೀಗೆ ಮಾನವನಾಗಿ, ಅಪರಾಧವಿವರ್ಜಿತನಾಗಿ, ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವನು ಹೋಗುವುದು—ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವನ ಮರಣ—ಫಲಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 45

सप्तसप्ततिवर्षाणि ह्यतीतानि यशस्विनि ॥ अष्टसप्ततिके वर्षे एकान्ते तु नराधिपः

ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಪ್ಪತ್ತೇಳು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದವು. ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನರಾಧಿಪನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ (ನಿಂತನು/ಚಿಂತಿಸಿದನು).

Verse 46

यथा वदसि सुश्रोणि तथैव मम रोचते ॥ दन्तकाष्ठं समादाय द्वादशाङ्गुलमायतम्

“ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ನೀನು ಹೇಳುವಂತೆ ನನಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇಷ್ಟ.” ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲ ಉದ್ದದ ದಂತಕಾಷ್ಠವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು (ಅವನು ಹಿಡಿದನು).

Verse 47

ये मृतास्तस्य क्षेत्रस्य सौकरस्य प्रभावतः ॥ शङ्खचक्रगदापद्मधनुर्हस्ताश्चतुर्भुजाः

ಸೌಕರಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದವರು ಚತುರ್ಭುಜರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ, ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 48

तमेव चिन्तयन्नर्थं मध्यसंस्थे दिवाकरे ॥ माधवस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी

ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತ, ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಾಧವ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ (ಅವನು ಮುಂದುವರಿದನು—ಮುಂದಿನ ಅರ್ಥ ಸೂಚಿತ).

Verse 49

स्नात्वा सङ्कल्पयामास त्रिरात्रं नियमाविन्वितौ ॥ उपोष्य तौ त्रिरात्रं तु विधिना नियमाविन्वितौ

ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅವರು ನಿಯಮಸಹಿತ ತ್ರಿರಾತ್ರ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ವಿಧಿಯಂತೆ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಸಂಯಮಿತರಾದರು.

Verse 50

त्यक्त्वा कलेवरं तूर्णं श्वेतद्वीपं प्रयान्ति ते ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे

ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೇ.

Verse 51

बुद्धिः सम्पद्यते तस्य प्रियादर्शनलालसा ॥ कोऽर्च्यस्तत्किं व्रतं चास्या एषा स्वपिति निर्जने

ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರಿಯದರ್ಶನದ ಲಾಲಸೆಯೊಂದಿಗೆ—‘ಯಾರು ಅರ್ಚ್ಯ? ಅದು ಏನು ಸಾಧನೆ, ಮತ್ತು ಅವಳಿಗೆ ಯಾವ ವ್ರತ?’ ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಜನದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 52

ततः स्नातौ शुची क्षौमे परिधाय तु वाससी ॥ प्रणम्य भूषितौ विष्णुं दम्पती तदनन्तरम्

ನಂತರ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧರಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಕ್ಷೌಮ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿತ ದಂಪತಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು.

Verse 53

तीर्थेषु तेषु स्नातश्च यां प्राप्नोति परां गतिम् ॥ चक्रतीर्थं महाभागे यत्र चक्रं प्रतिष्ठितम्

ಆ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ, ಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಿದೆಯೋ ಅದು ಚಕ್ರತೀರ್ಥ.

Verse 54

न सुप्ताया व्रतं किञ्चिद्दृश्यते धर्मसंचयः ॥ न च विष्णुकृतं कर्म न चैवेश्वरचोदितम्

ನಿದ್ರಿತನಾದ (ಅಲಕ್ಷ್ಯನಾದ)ವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ರತವೂ ಧರ್ಮಸಂಚಯವೆಂದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ವಿಷ್ಣುವಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವೂ ಅಲ್ಲ, ಈಶ್ವರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದುದೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 55

ततः सा सुन्दरी भूषां समुत्तार्य शुभेक्षणा ॥ मह्यं निवेदयामास प्रोवाच च जनेश्वरम्

ನಂತರ ಶುಭನೇತ್ರಳಾದ ಆ ಸುಂದರಿ ಆಭರಣವನ್ನು ಎತ್ತಿ ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಜನೇಶ್ವರನಾದ ರಾಜನಿಗೂ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 56

वैशाख द्वादशीं प्राप्य स्नायाद्यो विधिपूर्वकम् ॥ दशवर्षसहस्राणि दश वर्षशतानि च

ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೂ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 57

न तत्र एष विद्येत यश्चरेद्व्रतमीदृशम् ॥ बार्हस्पत्येषु धर्मेषु याम्येषु च न विद्यते

ಅಲ್ಲಿ (ಇತರ ಕಡೆ) ಇಂತಹ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ಯಾರೂ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾಮ್ಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 58

उवाच मधुरं वाक्यं कलिङ्गाधिपतिं तथा ॥ सृगाली पूर्वमेवाहं तिर्यग्योनिव्यवस्थिताः

ಅವಳು ಕಲಿಂಗಾಧಿಪತಿಗೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು— “ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಾನೊಂದು ಶೃಗಾಲಿ, ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದೆ.”

Verse 59

धनधान्यसमृद्धो हि जायते विपुले कुले ॥ मद्भक्तश्चापि जायेत मम कर्मपरायणः

ಅವನು ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಮಹತ್ತಾದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಜನ್ಮಿಸಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 60

न एष विद्यते तत्र सुप्ता चरति यद्व्रतम् ॥ भुक्त्वा तु कामभोगानि भुक्त्वा तु पिशितोदनम्

ಅಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವನು ವ್ರತ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಮಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಮಾಂಸಾನ್ನವನ್ನು ಭುಜಿಸಿ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 61

विद्धास्मि सोमदत्तेन बाणेन मृगलीप्सुना ॥ एतं शिरसि मे राजन्पश्य बाणं सुसंस्कृतम्

ಮೃಗವೇಟೆಗೆ ಆಸೆಯಿದ್ದ ಸೋಮದತ್ತನ ಬಾಣದಿಂದ ನಾನು ವಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಓ ರಾಜನೇ, ನೋಡು— ಈ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಬಾಣ ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.

Verse 62

अपराधं वर्जयति दीक्षितश्चैव जायते ॥ भूत्वा वै मानुषस्तत्र तीर्थे संसारसागरम्

ಅವನು ಅಪರಾಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾನವನಾಗಿ, ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.

Verse 63

ताम्बूलं रक्तवस्त्रं तु सुसूक्ष्मे पट्टवाससी ॥ सुगन्धैर्भूषिता गात्रे सर्वरत्नसमायुता

ಅವಳ ಬಳಿ ತಾಂಬೂಲವಿತ್ತು; ಅವಳು ರಕ್ತವರ್ಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು; ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಪಟ್ಟುವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಅವಳ ದೇಹವು ಭೂಷಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವರತ್ನಗಳಿಂದ ಸಮಾಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 64

यस्य दोषेण मेऽप्येषा रुजा शिरसि संस्थिता ॥ काञ्चीराजकुले जन्म पित्रा दत्ता तव प्रिया

ಯಾರ ದೋಷದಿಂದ ನನಗೂ ಈ ಶಿರೋವೇದನೆ ನೆಲೆಸಿದೆಯೋ! ಅವಳು ಕಾಂಚಿಯ ರಾಜಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು; ತಂದೆಯಿಂದ ದತ್ತಳಾಗಿ, ಅವಳು ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 65

तीर्त्वा चक्रगदाशङ्खपद्मपाणिश्चतुर्भुजः ॥ मम रूपधरः श्रीमान्मम लोके महीयते

ಅವನು ದಾಟಿ ಬಂದು, ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿ—ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ, ಗದೆ, ಶಂಖ, ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ—ನನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶ್ರೀಮಂತನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯನಾಗಿ ಮಹಿಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 66

मम कान्ता विशालाक्षी किमत्र चरते व्रतम् ॥ कुप्येतापि तु सन्तुष्टा प्रिया मे कमलेक्षणा

ನನ್ನ ಕಾಂತೆ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ—ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ? ಅವಳು ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ಸಹ ತೃಪ್ತಸ್ವಭಾವಿನಿ; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ಕಮಲನಯನೆ.

Verse 67

क्षेत्रप्रभावान्मे सैषा जाता सिद्धिर्नमोऽस्तु ते ॥ स ततः पद्मपत्राक्षः कलिङ्गानां जनाधिपः

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನನಗೆ ಈ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಯಿತು—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಂತರ ಪದ್ಮಪತ್ರಾಕ್ಷನಾದ ಅವನು ಕಲಿಂಗರ ಜನಾಧಿಪತಿಯಾದನು.

Verse 68

चक्रतीर्थे विशालाक्षि मरणे कृतकृत्यतः ॥ एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य श्रोतुकामा वसुन्धरा

ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಸುಂಧರಾ (ಭೂಮಿ) ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕಳಾದಳು.

Verse 69

अवश्यमेव द्रष्टव्या कीदृशं चरति व्रतम् ॥ किन्नरैः सुप्रलक्ष्येत वशीकरणमुत्तमम्

ಅವಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು—ಅವಳು ಯಾವ ವಿಧದ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ? ಕಿನ್ನರರು ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವರು; ಇದು ವಶೀಕರಣದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕರ್ಮವೆಂದು.

Verse 70

श्रुत्वा राजा प्रियां वाक्यं प्रत्युवाच स्मृतिङ्गतः ॥ अहं गृध्रो महाभागे तेनैव वनचारिणा

ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸ್ಮೃತಿ ಉದಯಿಸಿದಾಗ ರಾಜನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ನಾನು ಗೃಧ್ರನು; ಆ ಅರಣ್ಯಚಾರಿಯೇ ಮೂಲಕ…”

Verse 71

शिरस्यञ्जलिमाधाय श्लक्ष्णमेतदुवाच ह ॥ तत्र सौकरवे तीर्थे चन्द्रमास्त्वामतोषयत्

ಅವನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಈ ಮೃದು ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ಅಲ್ಲಿ ಸೌಕರವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ನಿನ್ನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು/ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 72

अथ योगीश्वरी भूत्वा यत्र गच्छति रोचते ॥ अथवा चान्यसंसृष्टा कामरोगेण चावृता

ನಂತರ ಯೋಗೀಶ್ವರಿಯಾಗಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ; ಇಲ್ಲವೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಕಾಮರೋಗದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.

Verse 73

सोमदत्तेन बाणेन एकेनैव निपातितः ॥ ततो जातोऽस्म्यहं भद्रे कलिङ्गानां जनाधिपः

ಸೋಮದತ್ತನು ಬಿಡಿಸಿದ ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ನಾನು ಪಾತಿತನಾದೆ; ನಂತರ, ಓ ಭದ್ರೇ, ನಾನು ಕಲಿಂಗರ ಅಧಿಪತಿಯಾದೆ.

Verse 74

एतदाचक्ष्व तत्त्वेन परं कौतूहलं हि मे ॥ वसुधाया वचः श्रुत्वा विष्णुर्मायाकरण्डकः

ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವದಂತೆ ನನಗೆ ಹೇಳು; ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತ. ವಸುಧೆಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ‘ಮಾಯಾ-ಕರಣ್ಡಕ’ ವಿಷ್ಣು…

Verse 75

एवं चिन्तयतस्तस्य अस्तं प्राप्तो दिवाकरः ॥ संवृत्ता रजनी सुभ्रूः सर्वसार्थसुखावहा

ಅವನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತನಾದನು. ನಂತರ, ಓ ಸುಭ್ರೂ, ರಾತ್ರಿಯು ಬಂತು; ಅದು ಸೇರಿದ್ದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಖವನ್ನು ತಂದಿತು.

Verse 76

जातोऽस्मि परमा व्युष्टिः प्राप्तं राज्यं मया महत् ॥ सिद्धिर्लब्धा वरारोहे मया सर्वाङ्गसुन्दरी

ನಾನು ಪರಮ ಪ್ರಭಾತದಂತೆ ಮಹಾ ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಮಹತ್ತಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಓ ವರಾರೋಹೆ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ, ನನಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯೂ ಲಭಿಸಿದೆ.

Verse 77

उवाच वाक्यं मेदिन्याः मेषदुन्दुभिनिःस्वनः ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन कथ्यमानं मयानघे

ಮೇಷದುಂದುಭಿನಿಃಸ್ವನನು ಮೇದಿನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭೂಮೇ, ಓ ಅನಘೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳು.

Verse 78

ततो रात्र्यां व्यतीतायां प्रभातसमये शुभे ॥ पठन्ति मागधा बन्दिसूता वैतालिकास्तथा

ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಶುಭ ಪ್ರಭಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಾಘಧರು, ಬಂದಿ-ಸೂತರು ಹಾಗೂ ವೈತಾಲಿಕರು ಸ್ತುತಿಪಠನ ಮಾಡಿದರು।

Verse 79

अकामपतितेनापि पश्य क्षेत्रस्य वै फलम् ॥ ये च भागवतश्रेष्ठा ये च नारायणप्रियाः

ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದಲೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವನಿಗೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲವನ್ನು ನೋಡು; ಇದು ಭಾಗವತಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೂ ನಾರಾಯಣಪ್ರಿಯರಿಗೂ ಹಿತಕರವಾಗಿದೆ।

Verse 80

तस्य वै कारणं येन तेन चाराधितोऽस्म्यहम् ॥ तस्य प्रीतोऽस्म्यहं देवि विशुद्धेनान्तरात्मना

ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನೋ, ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ನಾನು ಆರಾಧಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ದೇವಿ, ಅವನ ವಿಶುದ್ಧ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 81

शङ्खदुन्दुभिनादैश्च बोधितो वसुधाधिपः ॥ सर्वलोकहितार्थाय उदिते च दिवाकरे

ಶಂಖ ಮತ್ತು ದುಂದುಭಿ ನಾದಗಳಿಂದ ವಸುಧಾಧಿಪ (ರಾಜ) ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು; ಸೂರ್ಯ ಉದಯವಾದಾಗ, ಸರ್ವಲೋಕಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದನು।

Verse 82

पौरजानपदाः सर्वे श्रुत्वा तु तदनन्तरम्॥ लाभालाभौ परित्यज्य सर्वकर्माण्यकारयन्॥

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಪಟ್ಟಣವಾಸಿಗಳೂ ಜನಪದವಾಸಿಗಳೂ ಎಲ್ಲರೂ ಲಾಭ-ನಷ್ಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು/ನೆರವೇರಿಸಿಸಿದರು।

Verse 83

मां स द्रष्टुं न शक्नोति मम तेजःप्रमोहितः॥ ततो निमीलिताक्षेण कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्॥

ಅವನು ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ನನನ್ನು ನೋಡಲಾರನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಜಲಿ ಇಟ್ಟು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 84

स्नातस्तु विधिना सोऽथ क्षौमाभ्यामुपसंवृतः॥ भूत्वा चोत्सारयामास आज्ञां दत्त्वा यथोचितम्॥

ನಂತರ ಅವನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಕ್ಷೌಮ (ನಾರು) ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯಥೋಚಿತ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 85

सर्वे शङ्खधराश्चैव सर्वे चायुधसंयुताः। ताः स्त्रियश्च वरारोहे स्तुतिमन्या महौजसः॥

ಎಲ್ಲರೂ ಶಂಖಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಎಲ್ಲರೂ ಆಯುಧಸಂಯುತರಾಗಿದ್ದರು. ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿ ಮಹಾ ಓಜಸ್ಸುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 86

न शक्नोति तथा वक्तुं भीरुः सन्त्रस्तलोचनः॥ एवमेतद्विचेष्टन्तं ब्राह्मणानामपीश्वरम्॥

ಅವನು ಭೀತನಾಗಿ ಕಣ್ಣುಗಳು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿವೆ; ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿಯೂ ಅಧಿಪತಿಯಾದವನು ಇಂತಹ ವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು।

Verse 87

व्रतस्थं यः स्पृशेन्मां तु नारी पुरुष एव च॥ धर्मयुक्तेन दण्डेन मम वध्यो भवेत् तु सः॥

ನಾನು ವ್ರತಸ್ಥಳಾಗಿರುವಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವನು—ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ—ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ದಂಡದಿಂದ, ನನ್ನ ನಿರ್ಣಯಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹನಾಗುವನು।

Verse 88

श्वेतद्वीपे प्रमोदन्ते सर्वभोगसमन्विताः॥ एवं ते कथितं भूमे व्युष्टिः सौकरवे महत्॥

ಶ್ವೇತದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರ್ವಭೋಗಸಮನ್ವಿತರಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಭೂಮೇ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೌಕರವ ಸಂಬಂಧವಾದ ಮಹತ್ತಾದ ವೃತ್ತಾಂತವು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 89

वाणीं सूक्ष्मां समादाय स सोमो चोदितो मया॥ किं वा फलं समुद्धिश्य तप्यसे सुमहत्तपः॥

ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಾಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನನ್ನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಆ ಸೋಮನು ಹೇಳಿದನು—‘ಯಾವ ಫಲವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಯಾವ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನೀನು ಇಷ್ಟು ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀಯ?’

Verse 90

एवमाज्ञापयित्वा तु कालिङ्गो नृपतिः किल॥ गतश्च त्वरया धीमान् प्रविष्टस्तत्र सुव्रते॥

ಹೀಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ, ಕಲಿಂಗದ ನೃಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವವನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು; ಆ ಧೀಮಂತನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು—ಹೇ ಸುವ್ರತೇ।

Verse 91

अकामपतिताश्चैव श्वेतद्वीपमुपागताः॥ य एतेन विधानेन वासं तीर्थे तु कारयेत्॥

ಅವರೂ ಸಹ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಯಾರು ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನೋ…

Verse 92

ब्रूहि तत्त्वेन मे सोम यत्ते मनति वर्तते ॥ सर्वं सम्पादयिष्यामि त्वत्प्रसादान्न संशयः ॥

ಹೇ ಸೋಮ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ನನಗೆ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸುವೆನು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 93

मरणं च विशालाक्षि श्वेतद्वीपं च गच्छति ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಮರಣವೂ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ವಸುಂಧರೆ! ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆ—ಕೇಳು.

Verse 94

मम वाक्यं ततः श्रुत्वा ग्रहाणां प्रवरेश्वरः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सोमतीर्थमवस्थितः ॥

ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಗ್ರಹದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠಾಧೀಶ್ವರನು ಸೋಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಮಧುರ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು.

Verse 95

पर्यङ्कस्य तले तत्र राजा दर्शनलालसः ॥ विलोक्य तां वरारोहां ततश्चिन्तापरायणाम् ॥ ततः कमलपत्राक्षी वेदनायासपीडिता ॥ रुजार्ता रुरुदे तत्र शिरोवेदनताडिता ॥

ಅಲ್ಲಿ ಮಂಚದ ಕೆಳಗೆ, ದರ್ಶನದ ಆಸೆಯಿಂದ ರಾಜನು ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಆ ವರಾರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು. ನಂತರ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಿಯಾದ ಆಕೆ ನೋವು ಮತ್ತು ದಣಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿ, ತೀವ್ರ ಶಿರೋವೇದನೆಯಿಂದ ತಾಡಿತಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 96

स्नानादाखोटके तीर्थे यत्फलं समुपाश्नुते ॥ दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ॥

ಆಖೋಟಕ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಫಲವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಾಗೂ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 97

भगवन् यदि तुष्टोऽसि मम चात्र गतः प्रभो ॥ योगनाथो जगच्छ्रेष्ठः सर्वयोगीश्वरेश्वरः ॥

ಹೇ ಭಗವನ್! ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದು ನನ್ನ ನಿಮಿತ್ತ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಪ್ರಭೋ—ನೀವು ಯೋಗನಾಥ, ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಯೋಗೀಶ್ವರರ ಮೇಲಿನ ಪರಮೇಶ್ವರನು.

Verse 98

किं मया तु कृतं कर्म पूर्वमेव सुदुष्करम् ॥ येनाहमीदृशीं प्राप्ता दशां पुण्यपरिक्षयात् ॥

ನಾನು ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದೆನು, ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷಯದಿಂದ ನಾನು ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದೆನು?

Verse 99

नन्दनं समवाश्रित्य मोदन्ते चैव सर्वदा ॥ ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विपुले कुले ॥

ನಂದನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ಸದಾ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಪತನಗೊಂಡವನು ಮಹತ್ತಾದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 100

यावल्लोका धरिष्यन्ति तावत्त्वयि जनार्दन ॥ अतुला त्वयि मे भक्तिर्भवेन्नित्यं सुनिश्चला ॥

ಹೇ ಜನಾರ್ದನ! ಲೋಕಗಳು ಇರುವವರೆಗೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಅತುಲವಾಗಿ, ನಿತ್ಯವೂ ದೃಢವಾಗಿ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ.

Verse 101

भर्त्ता च मां न जानाति क्लिश्यमानामनाथवत् ॥ अथ मां किं कथं भर्त्ता मन्यते स्वजनोऽपि वा ॥

ನನ್ನ ಗಂಡನೂ ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಅನಾಥಳಂತೆ ಕಷ್ಟಪಡುವೆನು. ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ಗಂಡನು ನನ್ನನ್ನು ಏನೆಂದು, ಹೇಗೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ? ನನ್ನ ಸ್ವಜನರೂ ಏನು ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ?

Verse 102

मद्भक्तश्चैव जायेत एवमेतन्न संशयः॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि स्नातो गृध्रवटे नरः

“ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಗೃಧ್ರವಟದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನರನು …”

Verse 103

यच्चापि मम तद्रूपं त्वया संस्थापितं प्रभो॥ सप्तद्वीपेषु दृश्येत तत्र तत्रैव संस्थितम्

ಪ್ರಭೋ! ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನನ್ನ ಅದೇ ಸ್ವರೂಪವು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ದರ್ಶನವಾಗಲಿ.

Verse 104

कथये किं शयानाऽऽतु सखीनां शयने स्थिता॥ एवमत्र न युज्येत यन्मया परिचिन्तितम्

ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ? ಸಖಿಯರ ಶಯನದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಾನು—ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದುದು ಇಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯುಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 105

यत्फलं समवाप्नोति स्नानमात्रकृतोदकः॥ नववर्षसहस्राणि नववर्षशतानि च

ಕೇವಲ ಸ್ನಾನ (ಅಥವಾ ಸ್ನಾನಸಂಬಂಧ ಜಲಾರ್ಪಣೆ) ಮಾಡಿದವನು ಪಡೆಯುವ ಫಲವು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಒಂಬತ್ತು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 106

सोम इत्येव यज्ञेषु पिबन्तु मम ब्राह्मणाः॥ गतिः पारमिका तेषां दिव्या विष्णो भवेद्यथा

ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ‘ಸೋಮ’ ಎಂದೇ ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಪಾನಮಾಡಲಿ; ಅವರ ಪರಮಗತಿ ವಿಷ್ಣುವಿನಂತೆ ದಿವ್ಯವಾಗಲಿ.

Verse 107

किंच वात्मनि दुःखस्य सर्वमेतच्च युज्यते॥ किंच मां वक्ष्यते भर्त्ता किं च मामितरे जनाः

ಮತ್ತೂ, ನನ್ನದೇ ದುಃಖದ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಹೇಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ? ನನ್ನ ಪತಿ ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳುವನು, ಮತ್ತು ಇತರ ಜನರು ನನಗೆ ಏನು ಹೇಳುವರು?

Verse 108

इन्द्रलोकं समासाद्य मोदते निर्जरैः सह॥ इन्द्रलोकात्परिभ्रष्टो मम तीर्थप्रभावतः

ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಅವನು ಅಮರ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ನನ್ನ ತೀರ್ಥಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಇಂದ್ರಲೋಕದಿಂದಲೂ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 109

अधर्मे च न मे बुद्धिर्भवेद्विष्णो कदाचन। पतित्वं चाथ गच्छेयमोषधीनां तथा कुरु

ಹೇ ವಿಷ್ಣು, ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಅಧರ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲದಿರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಪತಿತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ—ಔಷಧಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು.

Verse 110

ततो ब्रूयामिदं वाक्यं यन्मे हृद्यवतिṣ्ठते॥ ततः प्रियावचः श्रुत्वा समुत्थाय ततो नृपः

ನಂತರ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ ಆ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಆಮೇಲೆ ಪ್ರಿಯವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ತದನಂತರ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.

Verse 111

यत्त्वया पृच्छितं पूर्वं सर्वसंसारमोक्षणम्॥ ततो नारायणाच्छ्रुत्वा पृथिवी संहितव्रता

ನೀನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದದು—ಸಂಸಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೋಕ್ಷ—ಅದನ್ನು ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಕೇಳಿ ಪೃಥಿವಿ ತನ್ನ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢಳಾದಳು.

Verse 112

यदि तुष्टो महादेव आदिमध्यान्तवर्जितः ॥ मम चैव प्रियार्थाय एतन्मे दीयतां वरः ॥

ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಹಾದೇವನು ತೃಪ್ತನಾದರೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವರವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.

Verse 113

दोरभ्यामालिङ्ग्य वै भार्यां वाक्यमेतदुवाच ह ॥ किमिदं भाषसे भद्रे आत्मानं न प्रशंससि ॥

ಅವನು ಎರಡೂ ಭುಜಗಳಿಂದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು— “ಭದ್ರೇ, ಇದು ಏನು ಮಾತನಾಡುತ್ತೀಯೆ? ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಶ್ಲಾಘಿಸದೆ ಏಕೆ?”

Verse 114

उवाच मधुरं वाक्यं लोकनाथं जनार्दनम् ॥ केन कर्मविपाकेन तीर्थं पुनरवाप्यते ॥

ಅವಳು ಲೋಕನಾಥ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಯಾವ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ತೀರ್ಥವು ಪುನಃ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ?”

Verse 115

ततः सोमवचः श्रुत्वा तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥ एवं तप्तं महाभागे तपः सोमेन निश्चयात् ॥

ನಂತರ ಸೋಮನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನನಾದೆ. ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಹೀಗೆ ಸೋಮನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 116

अशोच्या शोचिता या तु यच्च निन्दसि चात्मनि ॥ भिषजः किं न विद्यन्ते अष्टकर्मसमाहिताः ॥

ನೀನು ಶೋಕಿಸಬೇಕಾದವಳಲ್ಲ, ಆದರೂ ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೂ ನೀನೇ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಅಷ್ಟಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತ ವೈದ್ಯರು ಇಲ್ಲವೇ?

Verse 117

स्नानं वा मरणं देव यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु देवि महाभागे पूर्वधर्मकृतो नराः ॥

“ಸ್ನಾನವಾಗಲಿ ಮರಣವಾಗಲಿ, ಓ ದೇವಾ, ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.” ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು— “ಓ ದೇವಿ, ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಕೇಳು— ಪೂರ್ವಧರ್ಮಕೃತರಾದ ನರರ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.”

Verse 118

प्राप्ता च परमा सिद्धिः सोमतीर्थेऽन्यदुर्लभा ॥ स्नायाद्यः सोमतीर्थे तु मम कर्मपरायणः ॥

ಸೋಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪರಮಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಬೇರೆಡೆ ದುರ್ಲಭ. ನನ್ನ ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಸೋಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 119

ये तु संस्थापयेयुस्ते शिरसो वेदनां पराम् ॥ त्वया पूर्वं व्रतमिषाद्वेदना यदि गोपिता ॥

ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರು ತಲೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ವೇದನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವರು. ನೀನು ಹಿಂದೆ ವ್ರತದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಆ ವೇದನೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿದ್ದರೆ…

Verse 120

केनचित्कर्मदोषेण तिर्यग्योनिमवाप्य हि ॥ जन्मान्तरार्जितैः पुण्यैस्तीर्थस्नानजपादिभिः ॥

ಯಾವುದೋ ಕರ್ಮದೋಷದಿಂದ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿ (ಪಶುಜನ್ಮ) ಪಡೆದರೂ, ಇತರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪುಣ್ಯಗಳಿಂದ—ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ, ಜಪಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ—ಪುನರುತ್ಥಾನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 121

अष्टमेन तु भक्तेन मम कर्मविधौ स्थितः ॥ फलं तस्य प्रवक्ष्यामि सोमतीर्थे नरस्य यत ॥

ಅಷ್ಟಮ (ವ್ರತ/ಅನುಷ್ಠಾನ) ಯುಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನ ಬೋಧಿಸಿದ ಕರ್ಮವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಭಕ್ತನಿಗೆ, ಸೋಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆ ನರನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 122

येन वै क्लिश्यसे भद्रे शिरस्य सुखपीडिता ॥ वायुनाऽ कफपित्तेन शोणितेन कफेन वा

ಓ ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತೀಯೆ—ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಸೌಖ್ಯಕರ ಒತ್ತಡವಿದೆಯೇ—ವಾಯುವಿನಿಂದಲೋ, ಕಫ-ಪಿತ್ತದಿಂದಲೋ, ಶೋಣಿತ (ರಕ್ತ)ದಿಂದಲೋ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಕಫದಿಂದಲೋ?

Verse 123

महादानैश्च लभ्येत तीर्थे पञ्चत्वमर्च्छकैः ॥ जन्मान्तरकृतं कर्म यत्स्वल्पमपि वा बहु

ಮಹಾದಾನಗಳಿಂದ ಅದರ ಫಲ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಕರು ‘ಪಂಚತ್ವ’ವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ—ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಲಿ ಬಹುವಾಗಲಿ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 124

यत्र तप्तं तपस्तेन सोमेन सुमहात्मना ॥ पञ्चवर्षसहस्राणि एकपादेन तिष्ठता

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಸೋಮನು ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 125

सन्निपातस्य दोषेण येनेदं पीड्यते शिरः ॥ काले विकाले कृत्वा वै पित्तोद्रेकं यशस्विति

ಸನ್ನಿಪಾತ ದೋಷದಿಂದ ಈ ಶಿರಸ್ಸು ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ; ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅಕಾಲದಲ್ಲೂ ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ—ಹೇ ಯಶಸ್ವೀ.

Verse 126

तत्कदाचित्फलत्येव न तस्य परिसङ्क्षयः ॥ कदाचिद्वासहायो वै पुण्यतीर्थादिदर्शनात्

ಆ ಕರ್ಮವು ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಾದಿಗಳ ದರ್ಶನದಿಂದ ಸಹಾಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 127

पञ्चवर्षसहस्राणि तथैवोर्ध्वमुखः स्थितः ॥ एवमुग्रं तपः कृत्वा कान्तिमानभवच्च सः

ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದನು; ಈ ರೀತಿ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಅವನು ಕಾಂತಿಮಂತನಾದನು.

Verse 128

अश्नासि पिशितं चान्नं तेनिदं दूष्यते शिरः ॥ क्रियतेऽत्र शिरावेधो रुधिरस्राव एव च

ನೀನು ಮಾಂಸವೂ ಅನ್ನವೂ ಭುಜಿಸುತ್ತೀ; ಅದರಿಂದ ಈ ಶಿರಸ್ಸು ದೂಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿರೋಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಿರಾವೇಧ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸ್ರಾವವೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 129

दुर्बलं प्रबलं भूत्वा प्रबलं दुर्बलं भवेत् ॥ पापान्तरं समासाद्य गहना कर्मणो गतिः

ದುರ್ಬಲನು ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಬಹುದು; ಬಲಿಷ್ಠನೂ ದುರ್ಬಲನಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಪಾಪವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಕರ್ಮದ ಗತಿ ಗಹನವಾಗಿದ್ದು ತಿಳಿಯಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 130

ममापराधान्मुक्तश्च ब्राह्मणानां पतिस्तथा ॥ एवमेव महाभागे सोमतीर्थे कृतोदकः

ಅವನು ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು. ಓ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಸೋಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉದಕಕರ್ಮ/ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 131

दीयते चेच्छिरोऽभ्यङ्गः कथं तिष्ठति वेदना ॥ किमेतद्गोपितं भद्रे मयि तन्न निवेदितम्

ಶಿರಸ್ಸಿಗೆ ಅಭ್ಯಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ವೇದನೆ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ಓ ಭದ್ರೇ, ಇದನ್ನು ಏಕೆ ಗುಪ್ತವಿಟ್ಟೆ—ನನಗೆ ಏಕೆ ತಿಳಿಸಲಿಲ್ಲ?

Verse 132

यदल्पमिव दृश्येत तन्महत्त्वाय कल्पते ॥ अत एव मनुष्यत्वं प्राप्तं राजत्वमेव च ॥

ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುವುದೂ ಮಹತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಮಾನವಜನ್ಮವೂ ದೊರೆಯಿತು, ರಾಜತ್ವವೂ ದೊರೆಯಿತು.

Verse 133

त्रिंशद्वर्षसहस्राणि त्रिंशद्वर्षशतानि च ॥ जायते ब्राह्मणः सुभ्रु वेदवेदाङ्गपारगः ॥

ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ—ಓ ಸುಭ್ರೂ—ವ್ಯಕ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 134

त्वया व्रतमिषेणायमात्मा संक्लिश्यते वृथा ॥ या त्वं वै भाषसे वाक्यं सौकरे गमनं प्रति ॥

ನಿನ್ನಿಂದ ವ್ರತವೆಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಈ ಆತ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಕರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.

Verse 135

सृगाली चैव गृध्रश्च तीर्थस्यैव प्रभावतः ॥ मरणादेव सम्प्राप्य क्षीणपापौ स्मृतिं पुनः ॥

ತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದಲೇ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ನರಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಗಿಡುಗ—ಮರಣ ಮಾತ್ರದಿಂದ—ಪಾಪ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡು ಪುನಃ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವು.

Verse 136

स एष ब्राह्मणो भूत्वा संसाराद्विप्रमुच्यते ॥ तस्य चिह्नं प्रवक्ष्यामि सोम तीर्थस्य सुन्दरी ॥

ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಸಂಸಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ಸುಂದರಿ, ಸೋಮತೀರ್ಥದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 137

भर्तुर्गृहीत्वा चरणौ सा पतिं प्रत्यभाषत ॥ प्रसीद मे महाराज नेदं प्रष्टुं त्वमर्हसि ॥

ಭರ್ತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಅವಳು ಪತಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಮಹಾರಾಜ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ; ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.”

Verse 138

तीर्थं वैवस्वतं नाम यत्रार्कस्तप्तवांस्तपः ॥ कदाचित्पुत्रकामेन मार्त्तण्डेन महत्तपः ॥

ವೈವಸ್ವತವೆಂಬ ತೀರ್ಥವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ) ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಒಮ್ಮೆ ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯಿಂದ ಮಾರ್ತಾಂಡನು ಮಹಾತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 139

तत्तीर्थं येन विज्ञेयं मम मार्गानुसारिणा ॥ वैशाखस्य तु मासस्य शुक्लपक्षस्य द्वादशी ॥

ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನು ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದು ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ತಿಥಿಯಿಂದ ಗುರುತಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 140

मम पूर्वकथां वीर दुष्टकर्मानुसारिणीम् ॥ ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गानां जनाधिपः ॥

ವೀರನೇ! ದುಷ್ಟಕರ್ಮಾನುಸಾರಿಯ ಕುರಿತು ನನ್ನ ಪೂರ್ವಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಂತರ ಪತ್ನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಲಿಂಗರ ಜನಾಧಿಪತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು.

Verse 141

कृतं चान्द्रायणं तत्र दशवर्षसहस्रकम् ॥ ततः सप्तसहस्राणि वायुभक्षस्तु संस्थितः ॥

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಏಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 142

प्रवृत्ते चान्धकारे तु यत्र कश्चिन्न दृश्यते॥ सोमेन च विना भूमिर्दृश्यते चन्द्रसप्रभा॥

ಅಂಧಕಾರ ಹರಡಿದಾಗ, ಏನೂ ಕಾಣದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ, ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಭೂಮಿ ಚಂದ್ರಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 143

उवाच मधुरं वाक्यं सुहितेनान्तरात्मना॥ किमिदं गोप्यते देवि ममाग्रे वरवर्णिनि॥

ಅವನು ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸುಹಿತನಾಗಿ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು— “ದೇವಿ, ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ, ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಇದನ್ನು ಏಕೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿಡಲಾಗಿದೆ?”

Verse 144

आलोकश्चैव दृश्येत सोमस्तत्र न दृश्यते॥ एवं त्वां वच्मि हे भद्रे एष विस्मयः परः॥

ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಚಂದ್ರನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ— ಇದು ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯ.

Verse 145

तथ्यमेव महाभागे पृच्छ्यमाना यशस्विनि॥ ततो भर्तृवचः श्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचना॥

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಕೇಳಿದಾಗ ಇದು ನಿಜವೇ. ನಂತರ ಗಂಡನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು.

Verse 146

विवस्वन्तं महाभागं मम कर्मपरायणम्॥ वरं वरय भद्रं ते यस्ते मनसि वर्त्तते॥

ನನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಾಯಣನಾದ ಮಹಾಭಾಗ ವಿವಸ್ವಂತನನ್ನು (ಆರಿಸು). ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ— ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನೇ ವರವಾಗಿ ಬೇಡು.

Verse 147

एतच्चिह्नं महाभागे पुण्ये सौकरवे मम॥ सौमतीर्थे विशालाक्षि येन मुच्यन्ति जन्तवः॥

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೇ, ಇದು ನನ್ನ ಪುಣ್ಯವಾದ ಸೌಕರವ ಪ್ರದೇಶದ ಚಿಹ್ನೆ. ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಸೌಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೂಲಕ ಜೀವಿಗಳು (ಬಂಧನ/ಕ್ಲೇಶದಿಂದ) ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 148

उवाच मधुरं वाक्यं कलिङ्गानां महाधिपम्॥ भर्त्ता धर्मो यशो भर्त्ता भर्त्तैव प्रियमान्त्मनः॥

ಅವಳು ಕಲಿಂಗರ ಮಹಾಧಿಪತಿಗೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು— “ಭರ್ತನೇ ಧರ್ಮ, ಭರ್ತನೇ ಯಶಸ್ಸು; ನಿಜವಾಗಿ ಭರ್ತನೇ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನು।”

Verse 149

ततो ममवचः श्रुत्वा कश्यपस्य सुतो बली॥ मधुरं स्वरमादाय प्रत्युवाच महद्वचः॥

ನಂತರ ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರನಾದ ಬಲಿ, ಮೃದುವಾದ ಸ್ವರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಗಂಭೀರ ವಚನದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 150

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ प्रभावमस्य क्षेत्रस्य विस्मयं परमं महत्॥

ನಿನಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೆಯೇ. ಇದು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ—ಅತಿಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯ।

Verse 151

तस्य पूर्वेण पार्श्वेन तीर्थं गृध्रवटं स्मृतम्॥ यत्राकामो मृतो गृध्रो मानुषत्वमुपागतः॥

ಅದರ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಗೃಧ್ರವಟ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತ ಗಿಡುಗ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿತು।

Verse 152

अवश्यमेव तद्वाच्यं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ तथापि नोत्सहे वक्तुं हृदि यत्परिवर्तते

ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕು; ಆದರೂ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮರುಳುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 153

यदि देव प्रसन्नोऽसि अयं मे दीयतां वरः ॥ पुत्रमिच्छाम्यहं देव प्रसादात्ते सुरेश्वर

ಹೇ ದೇವ, ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ—ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನನಗೆ ಪುತ್ರನು ಬೇಕು.

Verse 154

अकामा तु मृता तीर्थे आत्मनः कर्मनिश्चयात् ॥ मम क्षेत्रप्रभावेण सृगाली मानुषी भवेत्

ಅವಳು ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದೆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೃತಳಾದಳು—ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ನಿಶ್ಚಿತ ಫಲದಿಂದ; ಆದರೆ ನನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ಸೃಗಾಲಿ (ಹೆಣ್ಣು ನರಿ) ಮಾನವಿಯಾಗುವಳು.

Verse 155

तव पीडाकरमिति तन्मां न प्रष्टुमर्हसि ॥ एतद्दुःखं महाभाग हृदि मे परिवर्तते

ಇದು ನಿನಗೆ ಪೀಡೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ನೀನು ನನಗೆ ಅದನ್ನು ಕೇಳಬಾರದು; ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಈ ದುಃಖವು ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.

Verse 156

विवस्वद्वचनं श्रुत्वा तुष्टोऽहं तस्य सुन्दरी ॥ तस्य शुद्धेन मनसा प्रोक्तवानस्मि सुन्दरी

ವಿವಸ್ವತ್‌ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟೆ, ಹೇ ಸುಂದರಿ; ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ, ಹೇ ಸುಂದರಿ.

Verse 157

राजपुत्री विशालाक्षी श्यामा सर्वाङ्गसुन्दरी ॥ गुणवद्रूपसम्पन्ना चतुःषष्टिकलान्विता

ಆ ರಾಜಪುತ್ರಿ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ; ಗುಣರೂಪಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ ಚತುಷ್ಷಷ್ಟಿ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 158

सुखे हि वर्तसे नित्यं महाराजोऽसि सुन्दरः ॥ बह्व्यो मत्सदृशा भार्या स्तिष्ठन्त्यन्तःपुरे तव

ನೀನು ಸದಾ ಸುಖದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ನೀನು ಮಹಾರಾಜ, ಸುಂದರನು. ನನ್ನಂತೆಯೇ ಅನೇಕ ಪತ್ನಿಯರು ನಿನ್ನ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 159

यमश्च यमुना चैव मिथुनं जनयिष्यतः ॥ एवं तस्य वरं दत्त्वा आदित्यस्य वसुन्धरे

ಯಮ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜವಳಿಯಾಗಿ ಜನಿಸುವರು. ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಈ ರೀತಿ ಆದಿತ್ಯನಿಗೆ ಆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿ…

Verse 160

प्राश्नासि पिशितान्नं च प्रावारान्भूषणानि च ॥ आच्छादयसि यानैश्च हस्त्यश्व-रथपृष्ठगः

ನೀನು ಮಾಂಸಾಹಾರಯುಕ್ತ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೀ; ಹೊದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೀ. ಹಾಗೆಯೇ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ.

Verse 161

आत्मयोगप्रभावेण तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥ आदित्योऽपि गतो भद्रे वेश्म स्वं च महाधनम्

ನನ್ನ ಆತ್ಮಯೋಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರಧಾನನಾದೆ. ಓ ಭದ್ರೇ, ಆದಿತ್ಯನೂ ತನ್ನ ಮನೆಗೂ ಮಹಾಧನಕ್ಕೂ ತೆರಳಿದನು.

Verse 162

अहो तीर्थप्रभावो वै त्वया प्रोक्तो महान्मम ॥ यस्य देव प्रभावेण तिर्यग्योनित्वमागतौ ॥ गृध्रश्चैव सृगाली च प्राप्तौ वै मानुषीं तनुम् ॥

ಅಹೋ! ನೀನು ನನಗೆ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾನ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಈ ದೈವಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಗಿಡುಗ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ನರಿಯೂ ಮಾನವ ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದವು.

Verse 163

बिभर्षि स्वेच्छया राजन्न मां सम्प्रष्टुमर्हसि ॥ त्वं मे देवो गुरुः साक्षाद्भर्त्ता यज्ञः सनातनः ॥

ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಧರಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನು. ನೀನೇ ನನಗೆ ದೇವ, ಸాక్షಾತ್ ಗುರು, ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸನಾತನ ಯಜ್ಞತತ್ತ್ವ.

Verse 164

दशवर्षसहस्राणि सूर्यलोके महीयते ॥ अथवा तत्र सुष्रोणि म्रियते पुण्यवान्नरः ॥

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಸೂರ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಂತನಾದ ನರನು ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

Verse 165

स्नानेन तत्र तीर्थे च मरणाद्वा जनार्दन ॥ कां गतिं वै प्रपद्यन्ते तन्ममाचक्ष्व केशव ॥

ಓ ಜನಾರ್ದನ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿ ಮರಣದಿಂದಾಗಲಿ ಅವರು ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ? ಓ ಕೇಶವ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 166

यमलोकं न गच्छेत्तु तीर्थस्यास्य प्रभावतः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे स्नानस्य मरणस्य च ॥

ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಓ ಭದ್ರೇ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಮರಣ—ಇವೆರಡರ ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 167

चिह्नं च कीदृशं तेषां जायन्ते येन ते तथा ॥ अकामावपि तौ क्षेत्रे प्राप्तौ नु परमां गतिम् ॥

ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಗುರುತುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಿಂದ ಅವರು ಹಾಗೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಇಬ್ಬರು—ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ—ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೇ?

Verse 168

पतिव्रतानां सर्वासामेष धर्मः सनातनः ॥ न संशये नियोक्तव्यः सुखस्थो हि पतिः स्त्रिया ॥

ಎಲ್ಲ ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ—ಸಂದೇಹದಿಂದ ಪತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಾರದು; ಸ್ತ್ರೀ ಪತಿಯನ್ನು ಸುಖಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕು.

Verse 169

फलं चैव यथावृत्तं तीर्थे सौकरवे मम ॥ आख्यानानां महाख्यानं क्रियाणां च महाक्रिया ॥

ಮತ್ತು ಫಲವೂ, ನಡೆದಂತೆಯೇ, ನನ್ನ ಸೌಕರವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ—ಇದು ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಥನ, ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಕ್ರಿಯೆ.

Verse 170

ततो महीवचः श्रुत्वा विष्णुर्धर्मविदां वरः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामो वसुन्धराम् ॥

ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧರ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿಷ್ಣು, ಧರ್ಮಕಾಮನಾಗಿ, ವಸುಂಧರೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 171

एतन्निश्चित्य मे पीडां न प्रष्टुं त्वमिहार्हसि ॥ ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गानां जनाधिपः ॥

ನನ್ನ ಈ ಪೀಡೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು. ನಂತರ ಪತ್ನಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಲಿಂಗರ ಜನಾಧಿಪತಿ (ರಾಜನು) (ಮುಂದೆ) ನಡೆದುಕೊಂಡನು.

Verse 172

एष जप्यः प्रमाणं च सन्ध्योपासनमेव च ॥ एष तेजश्च मन्त्रश्च सर्वभागवतप्रियम्

“ಇದೇ ಜಪಿಸಬೇಕಾದುದು; ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣ, ಇದೇ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯ ಆಚರಣೆ. ಇದೇ ತೇಜಸ್ಸು, ಇದೇ ಮಂತ್ರ—ಎಲ್ಲ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದು.”

Verse 173

शृणु तत्त्वेन मे भूमे यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ उभौ तौ कारणाद्यस्मात्प्राप्तौ वै मानुषीं गतिम्

ಓ ಭೂಮಿಯೇ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು. ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾನವಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 174

धर्मश्चार्थश्च कामश्च यशः स्वर्गश्च मानद ॥ पृष्टया मे सदा वाच्यं सर्वं सत्यं प्रियं तव

ಓ ಮಾನದಾ! ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಯಶಸ್ಸು, ಸ್ವರ್ಗ—ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಸದಾ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಬೇಕು: ಸತ್ಯವನ್ನೂ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನೂ.

Verse 175

उवाच मधुरं वाक्यं भार्यापीडाभिपीडितः ॥ शृणु तत्त्वेन मे भद्रे शुभं वा यदि वाशुभम्

ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: “ಓ ಭದ್ರೇ! ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ.”

Verse 176

अवश्यमेव वक्तव्यं पृष्टया पतिना ध्रुवम् ॥ यानि गुह्यान्यगुह्यानि स्त्रियो धर्मपथे स्थिताः

ಗಂಡನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಪ್ಪದೇ ಹೇಳಬೇಕು—ಗುಪ್ತವಾಗಲಿ ಅಗुप್ತವಾಗಲಿ; ಧರ್ಮಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 177

पिशुनाय न दातव्यं मूर्खे भागवते न तु ॥ न च वैश्याय शूद्राय येन जानन्ति मां परम्

ಇದನ್ನು ಪಿಶುನನಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು; ಮೂರ್ಖನಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು—ಅವನು ‘ಭಾಗವತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ. ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶ್ಯನಿಗೂ ಶೂದ್ರನಿಗೂ ಕೊಡಬಾರದು; ಅದರಿಂದ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಪರಮನೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವರು.

Verse 178

तस्मिन्काले ह्यतिक्रान्ते मम कर्मविनिश्चयात् ॥ त्रेतायुगे ह्युपक्रान्ते ज्ञाते च युगसंस्थितौ

ಆ ಕಾಲವು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ನನ್ನ ಕರ್ಮನಿಶ್ಚಯದಂತೆ; ತ್ರೇತಾಯುಗವು ಆರಂಭವಾಗಿ ಯುಗವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಿಳಿದಾಗ…

Verse 179

पण्डितानां सभामध्ये ये च भागवता भुवि ॥ मठे ब्राह्मणमध्ये तु ये च वेदविदां वराः

ಪಂಡಿತರ ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ನಡುವೆ—ವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು…

Verse 180

तत्र राजा महाभागः स्वधर्मकृतनिश्चयः ॥ ब्रह्मदत्तेति विख्यातः पुरं काम्पिल्लमास्थितः

ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜನು—ಸ್ವಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯನಾಗಿ—ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಕಾಂಪಿಲ್ಲ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 181

भर्त्तारं च समासाद्य रहस्तां गोपयन्ति न ॥ कृत्वा सुदुष्करं कर्म रागलोभप्रमोहिता

ಮತ್ತು ಪತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಆ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಅವಳು ಮರೆಮಾಚಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ರಾಗ-ಲೋಭಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾದಳು.

Verse 182

दीक्षिताय च दातव्यं ये च शास्त्राणि जानते ॥ एतत्ते कथितं भद्रे पुण्यं सौकरवे महत्

ಇದನ್ನು ದೀಕ್ಷಿತರಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರಿಗೂ ನೀಡಬೇಕು. ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಸೌಕರವ (ವರಾಹ-ಪರಂಪರೆ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾನು ತಿಳಿಸಿದೆನು.

Verse 183

तस्य पुत्रो महाभागः सर्वधर्मेषु निष्ठितः ॥ सोमदत्तेति विख्यातः कुमारः शुभलक्षणः

ಅವನ ಪುತ್ರನು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದನು. ‘ಸೋಮದತ್ತ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಆ ಕುಮಾರನು ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 184

या सुगोपायते गुह्यं सती सा नोच्यते बुधैः ॥ एवं चिन्त्य महाभागे ब्रूहि सत्यं यशस्विनि

ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವ ಸತೀಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಪಂಡಿತರು ದೂಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ, ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನೀ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 185

य एतत्पठते सुभ्रु कल्य उत्थाय मानवः ॥ तेन द्वादशवर्षाणि चिन्तितोऽहं न संशयः

ಹೇ ಸುಭ್ರೂ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಾನವನನ್ನು ನಾನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 186

पित्रर्थे मृगयां यातो मृगलिप्सुर्वने तदा ॥ अरण्ये स तदा गत्वा व्याघ्रसिंहनिषेविते

ಪಿತೃಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಆಗ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದನು, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೃಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳು ಸಂಚರಿಸುವ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 187

अधर्मस्ते न भविता गुह्यार्थकथने मम ॥ ततो भर्तृवचः श्रुत्वा सा देवी परमप्रिया

ನನಗೆ ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಅಧರ್ಮವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಪತಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಆ ದೇವಿ (ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದಳು).

Verse 188

न स जायेत गर्भेषु मुक्तिमाप्नोति शाश्वतीम् ॥ यः पठेदेकमध्यायं तारयेत्स कुलान्दश

ಅವನು ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಶಾಶ್ವತ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಯಾರು ಒಂದೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಲದ ಹತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ತಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 189

अङ्गमध्ये तु विद्धा सा स्फुरन्ती सर्वमङ्गला ॥ तथा सा बाणसन्तप्ता व्यथया च परिप्लुता

ದೇಹದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಧಳಾದ ಆಕೆ, ಸರ್ವಮಂಗಳಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ನಡುಗಿದಳು. ಬಾಣದ ದಹನದಿಂದ ದಗ್ಧಳಾಗಿ, ವ್ಯಥೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವರಿತಳಾದಳು.

Verse 190

अवश्यमेव वक्तव्यमेष धर्मः सनातनः ॥ यदि गुह्यं न मे कार्यं श्रूयतां राजसत्तम

ಇದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕು—ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮನೀತಿ. ನನಗೆ ಗುಹ್ಯವಾಗಿ ಇಡುವ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕೇಳಿರಿ, ಓ ರಾಜಸತ್ತಮ.

Verse 191

पीत्वा सा सलिलं तत्र वृक्षं शाकोटकङ्गता ॥ आतपेन परिक्लान्ता बाणविद्धातुरा भृशम्

ಅಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿದು ಆಕೆ ಶಾಕೋಟಕ ವೃಕ್ಷದ ಬಳಿಗೆ ಹೋದಳು. ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ದಣಿದು, ಬಾಣದಿಂದ ವಿದ್ಧಳಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟಳು.

Verse 192

अभिषिञ्चस्व राज्ये स्वे ज्येष्ठं पुत्रं कुलोचितम्॥ एहि नाथ मया सार्द्धं क्षेत्रं सौकरवं प्रति॥

ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಲೋಚಿತನಾದ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡು. ಓ ನಾಥ, ನನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಸೌಕರವ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಬಾ.

Verse 193

अकामाऽ मुञ्चती प्राणान् तीर्थं सोमात्मकं प्रति॥ एतस्मिन्नन्तरे भद्रे राजपुत्रः क्षुधार्दितः॥

ಅವಳು ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಸೋಮಸ್ವರೂಪವಾದ ತೀರ್ಥದ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಹೇ ಭದ್ರೇ, ರಾಜಪುತ್ರನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದನು.

Verse 194

ततो भार्यावचः श्रुत्वा कलिङ्गानां जनाधिपः॥ बाढमित्येव वाक्येन छन्दयामास तां प्रियाम्॥

ನಂತರ ಪತ್ನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಲಿಂಗರ ಅಧಿಪತಿ ‘ಬಾಢಮ್’ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 195

प्राप्तो गृध्रवटं तीर्थं विश्रामं तत्र चाकरोट्॥ अथ पश्यति गृध्रं स वटशाखां समाश्रितम्॥

ಅವನು ಗೃಧ್ರವಟವೆಂಬ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ವಟವೃಕ್ಷದ ಕೊಂಬೆಗೆ ಆಸರೆಯಾದ ಗಿಧ್ರವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 196

दास्यामि राज्यं पुत्राय वचनात्तव सुन्दरि॥ यथा पूर्वं मया लब्धं स्वपितुर्यद्यथाक्रमम्॥

ಹೇ ಸುಂದರಿ, ನಿನ್ನ ವಚನದಂತೆ ನಾನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುತ್ರನಿಗೆ ನೀಡುವೆನು—ಹಿಂದೆ ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆದಂತೆಯೇ.

Verse 197

एकेन स तु बाणेन तया गृध्रो निपातितः॥ स तत्र पतितो गृध्रो वटमूले यशस्विनि॥

ಅವಳು ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಆ ಗಿಧ್ರವನ್ನು ಕೆಡವಿದಳು. ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ಆ ಗಿಧ್ರವು ಅಲ್ಲಿ ವಟವೃಕ್ಷದ ಬೇರು ಬಳಿ ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 198

इत्युक्त्वा तौ महाभागौ युक्तं चैव परस्परम्॥ राजा च राजपुत्री च निष्क्रान्तौ तद्गृहात्ततः॥

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ—ರಾಜನೂ ರಾಜಕುಮಾರಿಯೂ—ಆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟರು।

Verse 199

गतासुर्नष्टसंज्ञो वै बाणभिन्नस्तथा हृदि॥ तं दृष्ट्वा पतितं गृध्रं राजपुत्रस्तुतोष ह॥

ಅವನ ಪ್ರಾಣವು ಹೋಗಿ, ಸಂಜ್ಞೆ ನಷ್ಟವಾಗಿ, ಹೃದಯವು ಬಾಣದಿಂದ ಭೇದಿತವಾಗಿತ್ತು; ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಆ ಗಿಧವನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜಕುಮಾರನು ತೃಪ್ತನಾದನು।

Verse 200

ततः कञ्चुकिनं दृष्ट्वा प्रोवाचोच्चस्वरेण च॥ अपसारय सर्वं वै जनमावृत्य तिष्ठति॥

ನಂತರ ಕಂಚುಕಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಎಲ್ಲರನ್ನು ದೂರಮಾಡು; ದಾರಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರು।”