
Pūjādisāmayikāparādha-prāyaścittaṃ tathā Upaspṛśya-vidhiḥ
Ritual-Manual (Prāyaścitta) and Ethical-Discourse (Conduct in Devotional Practice)
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರಾಹ–ಪೃಥಿವಿ (ಧರಣಿ) ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಮಯಿಕ/ವಿಧಿಗತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಯನ್ನು ಅಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸಮೀಪಿಸುವುದು, ಅನನುಕೂಲ ವೇಷಧಾರಣೆ, ದೋಷಯುಕ್ತ ನೈವೇದ್ಯ–ಉಪಹಾರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ತಪ್ಪುಗಳ ಕರ್ಮಫಲಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅವುಗಳ ಶಮನಕ್ಕೆ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ, ಮಹಾಶಾಂತಪನ, ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ ಮೊದಲಾದ ವ್ರತ–ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪೃಥಿವಿ, ಭಾಗವತರು ಆಚಾರಭಂಗವಿಲ್ಲದೆ ದೇವಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಲು ‘ಗುಪ್ತ’ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ವರಾಹ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ ಶುದ್ಧಿವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ತೊಳೆಯುವುದು, ಮಣ್ಣು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕುಳಕು/ಪರಿಮಾರ್ಜನ, ನಿಯತ ಆಚಮನ, ಪ್ರಾಣನಿಯಮ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ಪರ್ಶ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕ್ರೋಧತ್ಯಾಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಮನೋನಿಗ್ರಹವೇ ಪೂಜಾಸಿದ್ಧಿಗೂ, ಪೃಥಿವಿಯ ಲೋಕಹಿತ-ಚಿಂತೆಯ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 1
अथ पूजादिसामयिकापराधेषु प्रायश्चित्तानि ॥ श्रीवराह उवाच ॥ मुक्त्वा तु मम कर्माणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि यस्तु वाक्यं प्रभाषते ॥
ಇದೀಗ ಪೂಜಾದಿ ಹಾಗೂ ಕಾಲಾನುಸಾರ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರಾಧಗಳ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಿಯನ್ನು ವಚನವಾಗಿ ಹೇಳುವವನು…
Verse 2
मूर्खो भवति सुश्रोणि मम कर्मपरायणः ॥ प्रायश्चित्तविधिं देवि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥
ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಅವನು ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದರೂ ಮೂರ್ಖನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ದೇವಿ, ಯಾವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಧಿಯಿಂದ ಅವನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವನೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳು.
Verse 3
आकाशशयनं कृत्वा दिनानि दश पञ्च च ॥ मुच्यते किल्बिषात्तत्र देवि चैव न संशयः ॥
ಆಕಾಶಶಯನವನ್ನು ಮಾಡಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಐದು ದಿನಗಳು ಕಳೆದರೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 4
इति मौनत्यागप्रायश्चित्तम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ भूषितो नीलवस्त्रेण यो हि मामुपपद्यते ॥ वर्षाणां हि शतं पञ्च कृमिर्भूत्वा स तिष्ठति ॥
ಇದು ಮೌನತ್ಯಾಗದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ನೀಲವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವವನು, ಹುಳುವಾಗಿ ಬದಲಿ ನೂರೈದು ವರ್ಷಗಳು (ಅಧೋಗತಿಯಲ್ಲಿ) ಇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 5
तस्य वक्ष्यामि सुश्रोणि अपराधविशोधनम् ॥ प्रायश्चित्तं विशालाक्षि येन मुच्येत किल्बिषात् ॥
ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಅಪರಾಧವಿಶೋಧನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಯಾವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದಿಂದ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುವುದೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 6
व्रतं चान्द्रायणं कृत्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ मुच्यते किल्बिषाद्भूमे एवमेतन्न संशयः ॥
ವಿಧಿಯಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕರ್ಮದಂತೆ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಹೇ ಭೂಮೇ, ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 7
अविधानेन संस्पृश्य यो हि मामुपसर्पति ॥ स मूर्खः पापकर्मा च मम विप्रियकारकः ॥
ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಶುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವವನು ಮೂರ್ಖನು, ಪಾಪಕರ್ಮಿ, ನನಗೆ ಅಪ್ರಿಯಕಾರಕನು.
Verse 8
तेन दत्तं वरारोहे गन्धमाल्यसुगन्धितम् ॥ प्रापणं च न गृह्णामि मृष्टं चापि कदाचन ॥
ಹೇ ವರಾರೋಹೇ, ಅವನು ಅರ್ಪಿಸಿದುದು ಗಂಧ-ಮಾಲೆಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಪರಿಮಳಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಯಾವಾಗಲೂ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನವನ್ನೂ ಅಲ್ಲ.
Verse 9
ततो नारायणवचः श्रुत्वा सा संशितव्रता ॥ उवाच मधुरं वाक्यं धर्मकामा वसुन्धरा ॥
ನಂತರ ನಾರಾಯಣನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢಳಾದ ಧರ್ಮಕಾಮಿನಿ ವಸುಂಧರೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದಳು.
Verse 10
केन कर्मविधानॆन भूत्वा भागवता भुवि ॥ उपस्पृश्योपसर्पन्ति तव कर्मपरायणाः
ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರಾಗಿ (ಭಕ್ತರಾಗಿ) ಇದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದವರು ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ (ಆಚಮನ/ಶುದ್ಧಿ) ಮಾಡಿ ಯಾವ ಕರ್ಮವಿಧಾನದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ?
Verse 11
एतन्मे संशयं देव परं कौतूहलं हि मे ॥ तव भक्तसुखार्थाय निष्कलं वक्तुमर्हसि
ಹೇ ದೇವಾ! ಇದೇ ನನ್ನ ಸಂಶಯ, ಇದೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಕುತೂಹಲ. ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರ ಸುಖಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಏನನ್ನೂ ಬಿಡದೆ, ವಿವರಿಸಬೇಕು.
Verse 12
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं भीरु भाषसे ॥ कथितं मम तत्त्वेन गुह्यमेतत्परं महत्
ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ಭೀರು! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು. ನಾನು ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಪರಮ, ಮಹತ್ತಾದ, ಗುಹ್ಯ ಉಪದೇಶ.
Verse 13
विमुच्य सर्वकर्माणि यो हि मामुपसर्पति ॥ तस्य वै शृणु सुश्रोणि उपस्पृश्य च या क्रिया
ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವವನು ಯಾರು ಇದ್ದಾನೋ—ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಅಂಥವನಿಗಾಗಿ ‘ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ’ (ಶುದ್ಧಿಕ್ರಿಯೆ)ಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 14
भूत्वा पूर्वमुखस्तत्र पादौ प्रक्षाल्य चाम्बुभिः ॥ उपस्पृश्य यथान्यायं तिस्रो वै गृह्य मृत्तिकाः
ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ, ನೀರಿನಿಂದ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ (ಶುದ್ಧಿ) ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
Verse 15
ततः प्रक्षालितं हस्तं जलेन तदनन्तरम् ॥ सप्तकोशं ततो गृह्य जलेन क्षालयेत् ततः
ನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ಕೈಯನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆಯಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ‘ಸಪ್ತಕೋಶ’ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನಂತರ ನೀರಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ತೊಳೆಯಬೇಕು.
Verse 16
पादमेकैकशस्तद्वत्पञ्च पञ्च वदेत् ततः ॥ कोशौ संमृज्यतां तत्र यदीच्छेत्तु मम प्रियम्
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಪಾದಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ‘ಐದು ಐದು’ ಎಂದು ಪಠಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು ಶುದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು—ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದಂತೆ ನಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ.
Verse 17
त्रीणि कोशान्पिबेत्तत्र सर्वपापविशोधनम् ॥ मुखं कराभ्यां मार्जेत सर्वमिन्द्रियनिग्रहम्
ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೋಶಗಳನ್ನು ಪಾನಮಾಡಬೇಕು—ಇದು ಸರ್ವಪಾಪವಿಶೋಧಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಮುಖವನ್ನು ತೊಳೆಬೇಕು—ಇದು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ.
Verse 18
प्राणायामं ततः कृत्वा मम चिन्तापरायणः ॥ कर्मणा विधिदृष्टेन कुर्यात्संसारमोक्षणम्
ನಂತರ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನ ಚಿಂತನೆಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ವಿಧಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಕರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಸಂಸಾರಮೋಕ್ಷಸಾಧನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.
Verse 19
स्पृशेत्तु निष्कलस्तत्र यो हि यत्र प्रतिष्ठितः ॥ विक्षिपेत्रिणि वाराणि सलिलं प्रवरं त्रयम्
ಅಲ್ಲಿ ತಾನು ನಿಂತಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಕಲ (ಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧ) ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಬೇಕು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜಲವನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಛಿಟಕಿಸಬೇಕು.
Verse 20
एवमुक्तस्य कर्त्तव्यं ममाभिगमनेषु च ॥ उपस्पृश्य तनुं वामे यदीक्षेत प्रियं मम ॥
ಈ ರೀತಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ನನ್ನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವಾಗಲೂ ಇದೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಉಪಸ್ಪರ್ಶ (ಶುದ್ಧಿಸ್ಪರ್ಶ) ಮಾಡಿ, ದೇಹದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಲಕ್ಷಣ/ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಂಡರೆ.
Verse 21
एवं च कुर्वतस्तस्य मम कर्मव्यवस्थितः ॥ अपराधं न विन्देत एवं देवि न संशयः ॥
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ, ನನ್ನ ವಿಧಿನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಥಿತನಾದವನು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ—ಹೇ ದೇವಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 22
ततो नारायणवचः श्रुत्वा देवी वसुन्धरा ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वभागवतप्रियम् ॥
ನಂತರ ನಾರಾಯಣನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಿ ವಸುಂಧರೆಯು ಮಧುರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು।
Verse 23
धरण्युवाच ॥ उपस्पृश्य विधानॆन यस्तु कर्माणि चाप्नुयात् ॥ तापनं शोधनं चैव तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥
ಧರಣಿಯು ಹೇಳಿದರು—ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಪಸ್ಪೃಶ ಮಾಡಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಾಪನ ಮತ್ತು ಶೋಧನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀವು ವಿವರಿಸಬೇಕು।
Verse 24
श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे भूमे इमं गुह्यमनिन्दिते ॥ यां गतिं च प्रपद्यन्ते मम कर्मबहिष्कृताः ॥
ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭೂಮೇ, ಹೇ ಅನಿಂದಿತೆ, ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ನನ್ನ ಈ ಗುಹ್ಯ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳು; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾದವರು ಯಾವ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೋ ಅದನ್ನೂ (ಕೇಳು)।
Verse 25
व्यभिचारं च मे कृत्वा यश्च मामुपसर्पति ॥ दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ॥
ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಭಿಚಾರ ಮಾಡಿ ಕೂಡ ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳು (ಫಲವಾಗಿ) ಇರುತ್ತವೆ।
Verse 26
कृमिर्भूत्वा यथान्याय्यं तिष्ठते नात्र संशयः ॥ प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि तस्य मूर्खस्य माधवि ॥
ಹುಳುವಾಗಿ ಅವನು ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಓ ಮಾಧವಿ, ಆ ಮೂರ್ಖನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.
Verse 27
यच्च कृत्वा महाभागे कृतकृत्यः पुनर्भवेत् ॥ महासान्तपनं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च निष्कलम् ॥
ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುವನೋ—ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷವಾಗಿ ಮಹಾಸಾಂತಪನ ಮತ್ತು ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ.
Verse 28
किल्बिषात्तु प्रमुक्तास्ते गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ यस्तु क्रोधसमाविष्टो मम भक्तिपरायणः ॥
ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದವನು, ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದರೂ…
Verse 29
स्पृशेत मम गात्राणि चित्तं कृत्वा चलाचलम् ॥ न चाहं रागमिच्छामि क्रुद्धमेव यशस्विनि ॥
ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಂಚಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಸಿ ಅವನು ನನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಓ ಯಶಸ್ವಿನಿ, ನನಗೆ ರಾಗ ಬೇಡ—ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧವೇ (ಅಭಿಪ್ರೇತ).
Verse 30
इच्छामि च सदा दान्तं शुभं भागवतं शुचिम् ॥ पञ्चेन्द्रियसमायुक्तं लाभालाभविवर्जितम् ॥
ನಾನು ಸದಾ ದಾಂತನಾದ, ಶುಭನಾದ, ಭಾಗವತನಾದ, ಶುಚಿಯಾದವನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ—ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಸಮಾಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಲಾಭಾಲಾಭಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ದೂರಿರುವವನನ್ನು.
Verse 31
अहङ्कारविनिर्मुक्तं कर्मण्यभिरतं मम ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वरानने ॥
ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರು. ಇನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು—ಓ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 32
मां यदा लभते क्रुद्धः शुद्धो भागवतः शुचिः ॥ चिल्ली जातो वर्षशतं श्येनो वर्षशतं पुनः ॥
ಕ್ರುದ್ಧನಾದವನು ನನ್ನನ್ನು ಪಡೆಯುವಾಗ—ಅವನು ಶುದ್ಧ, ಭಾಗವತಭಕ್ತ, ಪವಿತ್ರನಾದರೂ—ನೂರು ವರ್ಷ ‘ಚಿಲ್ಲೀ’ಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಮತ್ತೆ ನೂರು ವರ್ಷ ಶ್ಯೇನ (ಬಾಜ)ನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 33
भेकस्त्रिशतवर्षाणि यातुधानः पुनर्दश ॥ अपुमान् षट् च वर्षाणि रेतोभक्षस्तु जायते ॥
ಅವನು ಮೂರು ನೂರು ವರ್ಷ ಭೇಕ (ಕಪ್ಪೆ)ಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಯಾತುಧಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಆರು ವರ್ಷ ನಪುಂಸಕನಾಗಿ, ರೇತೋಭಕ್ಷ (ವೀರ್ಯಭಕ್ಷಿ)ಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 34
अन्धो जायेत सुष्रोणि पञ्च सप्त तथा नव ॥ गृध्रो द्वात्रिंशवर्षाणि चक्रवाको दशैव तु ॥
ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿಯೇ, ಅವನು ಐದು, ಏಳು ಹಾಗೂ ಒಂಬತ್ತು (ವರ್ಷ) ಅಂಧನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಮೂವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷ ಗೃಧ್ರ (ಗಿಡುಗ)ನಾಗಿ, ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 35
शैवालभक्षिता चैव ह्याकाशगमनं तथा ॥ ब्राह्मणो जायते भूमे क्रोधस्य च पथे स्थितः ॥
ಶೈವಾಲ (ಕೈ) ಭಕ್ಷಣವೂ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಕಾಶಗಮನವೂ. ನಂತರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿದರೂ, ಅವನು ಕ್ರೋಧದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
Verse 36
आत्मकर्मापराधेन प्राप्तः संसारसागरे ॥ धरण्युवाच ॥ अहो वै परमं गुह्यं यत्त्वया पूर्वभाषितम् ॥
ಸ್ವಕರ್ಮದ ಅಪರಾಧದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ! ನೀವು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ರಹಸ್ಯ.
Verse 37
श्रुत्वा सुदुस्तरं सारं भीतास्मि परिदेविता ॥ नाहमाज्ञापयामि त्वां देवदेव जगत्पते ॥
ಅತಿದುಸ್ತರವಾದ ಈ ಸಾರವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಭಯಗೊಂಡು ಅಳಲುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ದೇವದೇವಾ, ಜಗತ್ಪತೇ! ನಾನು ನಿಮಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 38
मम चैव प्रियार्थाय सर्वलोकसुखावहम् ॥ येन मुच्यन्ति संशुद्धा बुधाः कर्मपरायणाः ॥
ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ತರುವುದಾಗಿ—ಶುದ್ಧರಾದ, ಬುದ್ಧಿವಂತರಾದ, ಕರ್ಮಪರಾಯಣರಾದವರು ಯಾವುದರಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಅದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
Verse 39
अल्पसत्त्वा गतभया लोभमोहसमन्विताः ॥ तरन्ति येन दुर्गाणि प्रायश्चित्तं च मे वद ॥
ಅಲ್ಪಸತ್ತ್ವದವರು, ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು, ಲೋಭಮೋಹಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದವರು—ಯಾವುದರಿಂದ ದುರ್ಗಮ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ? ನನಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ.
Verse 40
ततः कमलपत्राक्षो वराहः सम्मुखे स्थितः ॥ सनत्कुमारो मे भक्तो पुनर्नारायणोऽब्रवीत् ॥
ಆಮೇಲೆ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷನಾದ ವರಾಹನು ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತನು. ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾದ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಮತ್ತೆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
Verse 41
ततो भूम्या वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥ सनत्कुमारो योगज्ञः प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥
ಆಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ಮುನಿ, ಯೋಗಜ್ಞ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ವಸುಂಧರಾ (ಭೂಮಿ)ಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।
Verse 42
धन्या चैव सुभाग्या च यत्त्वया परिपृच्छितम् ॥ वराहरूपी भगवान् सर्वमायाकरण्डकः ॥
ನೀನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಧನ್ಯವೂ ಸೌಭಾಗ್ಯಕರವೂ ಆಗಿದೆ; ವರಾಹರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಗಳ ನಿಥಿಯಂತಿದ್ದಾನೆ।
Verse 43
किं त्वया भाषितो देवि सर्वयोगाङ्गयोगवित् ॥ देवो नारायणस्तत्र सर्वधर्मविदां वरः ॥
ಹೇ ದೇವಿ (ಭೂಮಿ), ನೀನು ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ನಾರಾಯಣನ ಕುರಿತು—ಅವನು ಯೋಗದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಮತ್ತು ಧರ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು।
Verse 44
कुमारवचनं श्रुत्वा तं मही प्रत्यभाषत ॥ शृणु तत्त्वेन मे ब्रह्मन् यन्मया परिपृच्छितम् ॥
ಕುಮಾರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೂಮಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿತು: “ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಾನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು.”
Verse 45
कार्यं क्रियां च योगं च अध्यात्म्यं पार्थिवस्थितम् ॥ एतन्मे पृच्छते ब्रह्मन् देवो नारायणः प्रभुः ॥
“ಕರ್ತವ್ಯ (ಕಾರ್ಯ), ಕ್ರಿಯೆ (ಅನುಷ್ಠಾನ), ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಥಿವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ—ಇವುಗಳ ಕುರಿತು, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಾನು ಪ್ರಭುವಾದ ದೇವ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.”
Verse 46
कृत्वा तेन व्रतं चैव मम कर्मपरायणः ॥ षष्ठे काले तु भुञ्जीत गृहभिक्षामनिन्दिताम् ॥
ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ನನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನು ಆರನೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಲಿ; ಗೃಹಗಳಿಂದ ದೊರಕುವ ನಿಂದಾರಹಿತ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ।
Verse 47
अष्टौ भिक्षा यथान्यायं शुद्धभागवतां गृहे ॥ य एतेन विधानॆन ब्रह्मकर्माणि कारयेत् ॥
ಶುದ್ಧ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಎಂಟು ಬಾರಿ/ಎಂಟು ಭಾಗ ಭಿಕ್ಷೆ ಇರಲಿ. ಯಾರು ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಕರ್ಮಗಳನ್ನು (ಪವಿತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು) ನೆರವೇರಿಸುತಾರೋ—
Verse 48
मुच्यते किल्बिषात्तस्मादेवमाह जनार्दनः ॥ यदीच्छसि परां सिद्धिं विष्णुलोकं जनार्दनात् ॥
ಆ ಪಾಪ/ಮಲಿನತೆಯಿಂದ ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಜನಾರ್ದನನು ಹೇಳಿದನು. ನೀನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು, ಅಂದರೆ ಜನಾರ್ದನನ ಮೂಲಕ ದೊರಕುವ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ—
Verse 49
शीघ्रमाराधयेद्विष्णुं द्विजमुख्यो न संशयः ॥ ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा ब्रह्मणश्च सुतो मुनिः ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ಮುನಿ (ಮುಂದೆ ಮಾತನಾಡಿದ/ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡ)—
Verse 50
प्रत्युवाच विशालाक्षीं धर्मकामो वसुन्धराम् ॥ अहो गुह्यं रहस्यं च यत्त्वया देवि भाषितम् ॥
ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸಿದ (ಮುನಿ) ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರಿಸಿದನು: “ಅಹೋ ದೇವಿ, ನೀನು ಹೇಳಿದುದು ಗುಹ್ಯವೂ ರಹಸ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ।”
Verse 51
तस्य ये मुखनिष्क्रान्ता धर्मास्तान्वक्तुमर्हसि ॥ धरण्युवाच ॥ ततः स पुण्डरीकाक्षः शङ्खचक्रगदाधरः ॥
ಅವನ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ. ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಆ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನು, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧರನು…
Verse 52
वराहरूपी भगवान् लोकनाथो जनार्दनः । उवाच मधुरं वाक्यं मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥
ವರಾಹರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಾನ್, ಲೋಕನಾಥ ಜನಾರ್ದನನು ಮಧುರವಾದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೇಘ-ದುಂದುಭಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।
Verse 53
भक्तकर्मसुखार्थाय गुणवित्तसमन्विताम् ॥ अनेनैव विधानेन आचारेण समन्वितः ॥
ಭಕ್ತಿಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸುಖಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ—ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ—ಈ ವಿಧಾನದ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಿತನಾದವನು…
Verse 54
देवि कारयते कर्म मम लोकं स गच्छति ॥ क्रुद्धेन न च कर्त्तव्यं लोभेन त्वरया न च ॥
ದೇವಿ, ನಿಯತಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕ್ರೋಧದಿಂದಲೂ, ಲೋಭದಿಂದಲೂ, ಆತುರದಿಂದಲೂ ಮಾಡಬಾರದು.
Verse 55
संसारं ते न गच्छन्ति अपराधविवर्जिताः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ अकर्मण्येन पुष्पेण यो मामर्चयते भुवि ॥
ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲದವರು ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪಡೆದ ಪುಷ್ಪದಿಂದ ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೋ…
Verse 56
पातनं तस्य वक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ नाहं तत्प्रतिगृह्णामि न च ते वै मम प्रियाः ॥
ಓ ವಸುಂಧರೇ, ಅವನ ಪತನವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು. ನಾನು ಆ (ಅರ್ಪಣವನ್ನು) ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರಲ್ಲ.
Verse 57
मूर्खा भागवता देवि मम विप्रियकारिणः ॥ पतन्ति नरके घोरे रौरवे तदनन्तरम् ॥
ಹೇ ದೇವಿ, ಮೂರ್ಖ ‘ಭಾಗವತರು’—ನನಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾಗುವಂತೆ ನಡೆಯುವವರು—ನಂತರ ರೌರವವೆಂಬ ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 58
अज्ञानस्य च दोषेण दुःखान्यनुभवन्ति च ॥ वानरो दश वर्षाणि मार्जारश्च त्रयोदश ॥
ಅಜ್ಞಾನ ದೋಷದಿಂದ ಅವರು ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಅವರು) ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಕೋತಿಯಾಗಿ, ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷ ಬೆಕ್ಕಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 59
मूकः पञ्च च वर्षाणि बलीवर्दश्च द्वादश ॥ छागश्चैवाष्टवर्षाणि मासं वै ग्रामकुक्कुटः ॥
(ಅವರು) ಐದು ವರ್ಷ ಮೂಕರಾಗಿ, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಎತ್ತಾಗಿ, ಎಂಟು ವರ್ಷ ಮೇಕೆಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಗ್ರಾಮಕೋಳಿಯಾಗಿ (ಕೋಳಿ-ಗಂಡು) ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
Verse 60
त्रीणि वर्षाणि महिषो भवत्येव न संशयः ॥ एतत्ते कथितं भद्रे पुष्पं यन्मे न रोचते ॥
ಮೂರು ವರ್ಷ ಅವನು ಮಹಿಷನಾಗಿ (ಎಮ್ಮೆ) ಆಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೇ ಭದ್ರೇ, ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಪುಷ್ಪಾರ್ಪಣ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.
Verse 61
अकर्मण्यं विशालाक्षि पुष्पं ये च ददन्ति वै ॥ धरण्युवाच ॥ भगवन्यदि तुष्टोऽसि विशुद्धेनान्तरात्मना ॥
ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ವಿಧಿವಿರುದ್ಧವಾದ, ಫಲರಹಿತ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವರು ದೋಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್, ನೀವು ಶುದ್ಧ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ—
Verse 62
येन शुध्यन्ति ते भक्तास्तव कर्मपरायणाः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥
ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಕರ್ಮಪರಾಯಣ ಭಕ್ತರು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
Verse 63
प्रायश्चित्तं महाभागे येन शुध्यन्ति मानवाः ॥ एकाहारं ततः कृत्वा मासमेकं वरानने ॥
ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ! ಮಾನವರು ಶುದ್ಧರಾಗುವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಇದು—ಹೇ ವರಾನನೆ, ನಂತರ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಏಕಾಹಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
Verse 64
यावकान्नं त्रीण्यहानि वायुभक्षो दिनत्रयम् ॥ य एतेन विधानॆन देवि कर्माणि कारयेत् ॥
ಮೂರು ದಿನ ಯಾವಕ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಮೂರು ದಿನ ವಾಯುಭಕ್ಷನಾಗಿ (ಉಪವಾಸವಾಗಿ) ಇರಬೇಕು. ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು—
Verse 65
सर्वपापप्रमुक्तश्च मम लोकं स गच्छति ॥
ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 66
धरण्युवाच ॥ यन्मां त्वं भाषसे नाथ आचारस्य व्यतिक्रमम् ॥ उपस्पृश्य समाचारं रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥
ಧರಣಿಯು ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ನಾಥ! ನೀನು ನನಗೆ ಆಚಾರದ ವ್ಯತಿಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸಮ್ಯಕ್ ಆಚರಣೆಯ ರಹಸ್ಯ ವಿಧಾನವಾದ ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ (ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶ)ವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಬೇಕು।
Verse 67
त्रीणि वारान्स्पृशेत्तत्र शिरो ब्रह्मणि संस्थितः ॥ त्रीणि वारान्पुनस्तत्र उभे ते कर्णनासिके ॥
ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಸಿಕೆಯನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು।
Verse 68
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यो मम ये च मते स्थिताः ॥ अनेन विधिना कृत्वा प्रायश्चित्तं यशस्विनि ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ—ನನ್ನ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು—ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನಿ—
Verse 69
जातं मे विह्वलं चित्तं न स्थिरं जायते क्वचित् ॥ यत्त्वया भाषितं हीदं भक्तानां च दुरासदम् ॥
ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀನು ಹೇಳಿದ ಈ ವಿಷಯವು ಭಕ್ತರಿಗೂ ಸಹ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದೆ।
Verse 70
ततो मां भाषते ब्रह्मन् विष्णुर्मायाकरण्डकः ॥ क्रुद्धा भागवता ब्रह्मन् येन शुद्ध्यन्ति किल्बिषात् ॥
ನಂತರ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ವಿಷ್ಣುವು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಕ್ರುದ್ಧರಾದ ಭಾಗವತರು (ಭಗವದ್ಭಕ್ತರು) ಸಹ ಪಾಪದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 71
मत्पूजनं विधानॆन यदीच्छेत् परमाṃ गतिम् ॥ ये मां देवि यजिष्यन्ति क्रोधं त्यक्त्वा जितेन्द्रियाः ॥
ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ನನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರು ಆ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು.
Verse 72
वीरासनविधींश्चैव कारयेत् सप्त सप्त च ॥ चतुर्थं भक्ष्यमेकेन मासेन घृतपायसम् ॥
ವೀರಾಸನದ ವಿಧಿಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕು—ಏಳು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಏಳು (ಸಾರಿ/ಸಮೂಹ). ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಘೃತ-ಪಾಯಸ (ತುಪ್ಪು-ಹಾಲಿನ ಪಾಯಸ) ಇರಲಿ.
The text links ritual correctness to ethical self-regulation: proper worship requires disciplined conduct (ācāra), especially restraint from krodha (anger), along with prescribed purificatory actions. Expiation is presented as a corrective technology that restores eligibility for devotion and stabilizes social-ritual order as voiced through Pṛthivī’s concern for devotees’ welfare.
The chapter specifies durations rather than seasons: e.g., 10 or 15 days of ākāśa-śayana (sleeping in the open/sky), the lunar vow Cāndrāyaṇa (month-structured observance), and regulated eating intervals (e.g., eating on the sixth time-period; month-long ekāhāra; multi-day yāvaka diet and three days of vāyu-bhakṣa). No explicit ṛtu (season) markers are stated in the excerpt.
Environmental stewardship appears indirectly through Pṛthivī’s role as Earth-personified: she requests practices that allow devotees to become 'saṃśuddha' and safely traverse difficulties, implying that moral-ritual discipline contributes to societal stability on Earth. The chapter frames terrestrial balance as maintained through regulated conduct, purity, and avoidance of disruptive emotions like anger.
The narrative names Sanatkumāra (a Brahmā-putra) as an interlocutor in the transmission context, and it references varṇa categories (brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya) as eligible practitioners of the stated prāyaścittas. No dynastic royal lineages or specific historical rulers are mentioned in the provided passage.