Adhyaya 130: Expiation and Dietary Discipline Concerning the Consumption of Royal Food (rājānna)

Verse 1

अथ राजान्नभोगे प्रायश्चित्तम् ॥ सूत उवाच ॥ एवं दीक्षां ततः श्रुत्वा नारायणमुखान्मही ॥ विशुद्धमानसा देवी नारायणमथाब्रवीत् ॥

ಇದೀಗ ರಾಜಾನ್ನಭೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ನಾರಾಯಣನ ಮುಖದಿಂದ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನ ದೇವಿ ಭೂಮಿ ನಂತರ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ अहो ते दीक्षामाहात्म्यं यस्य वै व्युष्टिरुत्तमा ॥ श्रुत्वाहं तु महाभाग जातास्मि विमला विभो ॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದಳು—ಅಹೋ, ನಿಮ್ಮ ದೀಕ್ಷೆಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ! ಅದರ ಮೂಲಕ ಮಂಗಳೋದಯವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಹೇ ವಿಭೋ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ನಿರ್ಮಲಳಾದೆ.

Verse 3

अहो देवस्य माहात्म्यं लोकनाथस्य तत्त्वतः ॥ येन सा कारिता दीक्षा चातुर्वर्ण्यसुखावहा ॥

ಅಹೋ! ಲೋಕನಾಥನಾದ ದೇವನ ತತ್ತ್ವಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಎಷ್ಟೋ ಮಹಾನ್; ಅವನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆ ದೀಕ್ಷೆ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಖ-ಮಂಗಳವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

Verse 4

एकं मे परमं गुह्यं यदीश हृदि वर्त्तते ॥ भव भक्तसुखार्थाय तत्त्वं मे वक्तुमर्हसि ॥

ಹೇ ಈಶ್ವರಾ! ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಮ ಗುಹ್ಯ ವಿಷಯ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರ ಸುಖಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಲು ನೀನು ಯೋಗ್ಯನು.

Verse 5

देव पूर्वापराधास्ते द्वात्रिंशदपि कीर्तिताः ॥ एवं कृत्वापराधानि मनुजा ह्यल्पचेतसः ॥

ಹೇ ದೇವಾ! ಪೂರ್ವಾಪರಾಧಗಳು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗೆ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಲ್ಪಚೇತನರಾದ ಮನುಷ್ಯರು (ದೋಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ).

Verse 6

कर्मणा केन शुद्ध्यन्ति अपराधस्य कारिणः ॥ तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन मम प्रीत्या च माधव ॥

ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವರು ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ? ಹೇ ಮಾಧವ! ತತ್ತ್ವಾನುಸಾರವಾಗಿ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೂ.

Verse 7

तद्वै भूम्याः वचः श्रुत्वा हृषीकेशो महामनाः ॥ दिव्यं ध्यानं समादाय प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

ಭೂಮಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ಹೃಷೀಕೇಶನು ದಿವ್ಯ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಂತರ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 8

श्रीवराह उवाच ॥ शुद्धा भागवता भूत्वा मम कर्मपरायणाः ॥ ये तु भुञ्जन्ति राजान्नं लोभेन च भयेन वा ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಶುದ್ಧ ಭಾಗವತರಾಗಿ, ನನ್ನ ವಿಧಿಸಿದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರೂ, ಲೋಭದಿಂದಲೋ ಭಯದಿಂದಲೋ ರಾಜಾನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುವವರು—

Verse 9

आपद्गता हि भुञ्जन्ति राजान्नं तु वसुन्धरे ॥ दशवर्षसहस्राणि पच्यन्ते नरके नराः ॥

ಓ ವಸುಂಧರೇ! ಆಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾದವರೂ ರಾಜಾನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಜನರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ನರಕದಲ್ಲಿ ‘ಬೇಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ’ (ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 10

ततो दीनमना भूत्वा सा मही संशितव्रता ॥ उवाच मधुरं वाक्यं सर्वलोकसुखावहम् ॥

ನಂತರ ಆ ಭೂಮಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀನಳಾಗಿ, ಆದರೂ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಸುಖವನ್ನು ತರುವ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 11

धरण्युवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देव हृदये हि व्यवस्थितम् ॥ को नु दोषोऽस्ति राज्ञां हि तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि ॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವಾ! ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾದುದನ್ನು ಕೇಳು. ರಾಜರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವ ದೋಷವಿದೆ? ಅದನ್ನು ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳಬೇಕು।

Verse 12

ततो भूम्याः वचः श्रुत्वा सर्वधर्मविदां वरः ॥ प्राह नारायणो वाक्यं धर्मकामां वसुन्धराम् ॥

ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರಾಯಣನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಯಸುವ ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಉತ್ತರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 13

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु सुन्दरि तत्त्वेन गुह्यमेतदनिन्दिते ॥ राजान्नं तु न भोक्तव्यं शुभैर्भागवतैः सदा ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸುಂದರಿ, ಓ ಅನಿಂದಿತೆ! ಈ ಗುಹ್ಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳು. ಶುಭಗುಣದ ಭಾಗವತರು ಸದಾ ರಾಜಾನ್ನವನ್ನು ಭುಜಿಸಬಾರದು.

Verse 14

यद्यप्येष समत्वेन राजा लोके प्रवर्तते ॥ राजसं तामसं वापि कुर्वन्कर्म सुदारुणम् ॥

ರಾಜನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಮತ್ವದಿಂದ ನಡೆಯುವಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಅವನು ರಾಜಸ ಅಥವಾ ತಾಮಸ ಸ್ವಭಾವದ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 15

अपि वा गर्हितं तेन राजान्नं तु वसुन्धरे ॥ धर्मसन्धानार्थाय न तु मे रोचते भुवि ॥

ಅಥವಾ, ಓ ವಸುಂಧರೇ! ಅವನ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ರಾಜಾನ್ನವು ನಿಂದನೀಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಆದರೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಲ್ಲ.

Verse 16

ततो यद्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यथा राज्ञां तु भोज्यं वै शुद्धैर्भागवतैर्नरैः ॥

ಆದುದರಿಂದ, ಓ ವಸುಂಧರೇ! ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು—ರಾಜನ ಆಹಾರವು ಶುದ್ಧ ಭಾಗವತ ಪುರುಷರಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಭೋಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು.

Verse 17

स्थापयित्वा तु मां देवि विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ धनधान्यसमृद्धानि दत्त्वा भागवतैरपि

ಓ ದೇವಿ! ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕರ್ಮದಿಂದ ಮೊದಲು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮತ್ತು ಭಾಗವತರಿಂದ ಧನ-ಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧ ದಾನಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿ…

Verse 18

सिद्धं भागवतैश्चान्नं मम प्रापणशेषकम् ॥ भुञ्जानस्तु वरारोहे न स पापेन लिप्यते

ಭಾಗವತರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ನನಗೆ ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಯಾರು ಭುಂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಓ ಸುಂದರ ನಿತಂಬಿನಿ, ಅವನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 19

धरण्युवाच ॥ राजान्नं तु नरो भुक्त्वा शुद्धो भागवतः शुचिः ॥ कर्मणा केन शुद्ध्येत तन्मे ब्रूहि जनार्दन

ಧರಣಿಯು ಹೇಳಿದಳು—ರಾಜಾನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜಿದ ನಂತರ ಮನುಷ್ಯನು ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತನಾಗಿಯೂ ಸ್ವಚ್ಛನಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೂ, ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗುವನು? ಓ ಜನಾರ್ದನ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 20

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यन्मां त्वं भीरु भाषसे ॥ तरन्ति पुरुषा येन राजान्नस्योपभुञ्जकाः

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವಿ, ಓ ಭೀರು, ನೀನು ಭಯದಿಂದ ಕೇಳುವುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ಕೇಳು. ಇದರ ಮೂಲಕ ರಾಜಾನ್ನವನ್ನು ಉಪಭುಂಜಿಸಿದವರು ದೋಷವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾರೆ.

Verse 21

एकं चान्द्रायणं कृत्वा तप्तकृच्छ्रं च पुष्कलम् ॥ कुर्यात्सान्तपनं चैव शीघ्रं मुच्यन्ति किल्बिषात्

ಒಂದು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಿ; ಸಾಂತಪನ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು—ಅವರು ಶೀಘ್ರವೇ ಪಾಪಕಲ್ಮಷದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 22

न तस्य चापराधोऽस्ति वसुधे वै वचो मम ॥ एवमेव न भोक्तव्यं राजान्नं वै कदाचन ॥ ममात्र पूजाकामेन यदीच्छेत्परमां गतिम्

ಓ ವಸुधೆ, ಅವನಿಗೆ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ—ಇದು ನನ್ನ ವಚನ. ಆದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುವವನು ರಾಜಾನ್ನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಭುಂಜಿಸಬಾರದು.

Verse 23

भगवद्वचनं श्रुत्वा कम्पिता च वसुन्धरा ॥ दिनानि सप्त दश च भयं तीव्रमजायत

ಭಗವಂತನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಸುಂಧರೆ ಕಂಪಿಸಿದಳು; ಹದಿನೇಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತೀವ್ರ ಭಯವು ಉದಯವಾಯಿತು।

Verse 24

एवं विष्णुवचः श्रुत्वा धरणी संशितव्रता ॥ वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वरानना

ಹೀಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢಳಾದ ಧರಣಿ—ಸುಂದರಮುಖಿ—ವರಾಹರೂಪ ಧರಿಸಿದ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದಳು।