Adhyaya 129: Initiation for the Four Social Orders, Sandhyā Mantra Procedure, and the Merit of Offering Water in a Copper Vessel

Verse 1

अथ चतुर्वर्णदीक्षा ॥ श्रीवराह उवाच ॥ भूषितालङ्कृतं कृत्वा मम कर्मपरायणः ॥ शुक्लं यज्ञोपवीतं च देयं नवगुणं तथा ॥

ಇದೀಗ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ದೀಕ್ಷೆ. ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು: “ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ನನ್ನ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದವನಿಗೆ ಶ್ವೇತ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು; ಅದು ಒಂಬತ್ತು ತಂತುಗಳಿರುವುದಾಗಿರಲಿ.”

Verse 2

शिरसा चाञ्जलिं कृत्वा वसुधा पुनरब्रवीत् ॥ धरण्युवाच ॥ एतन्मां परमं गुह्यं तद्भक्तां वक्तुमर्हसि ॥ सन्ध्यां वै केन मन्त्रेण तव कर्मपरायणाम् ॥ वद भागवतीं शुद्धां तव कर्मविनिश्चिताम् ॥ ततॊ भूमिवचः श्रुत्वा भूतानां प्रभवोऽव्ययः ॥ वराहरूपो भगवान् प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ माधवि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ कथयिष्यामि ते भद्रे प्रवरं गुह्यमुत्तमम् ॥ यथावद्विदितं भूपैः पुण्या भागवताः शुभाः ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि शुचिसंसारमोक्षणीम् ॥ कुर्वीतैव परां सन्ध्यां यथावदिति निश्चितम् ॥ जलाञ्जलिं ततो गृह्य मम भक्त्या व्यवस्थितः ॥ मुहूर्तध्यानमास्थाय इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः— भवोद्भवमादिव्यक्तरूपमात्रं सर्वे देवा ब्रह्मा रुद्रस्त्वादृक्सममासीद्ध्यानयोगस्थिताः ते सन्ध्यासंस्था वासुदेवं नमति वयं देवमादिव्यक्तरूपमात्मसप्तदिवसं तथापि संसारार्थं कर्म तत्करणमेव सन्ध्यासंस्था वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ मन्त्राणां परमो मन्त्रस्तपतां परमं तपः ॥ आचारं कुरुते ह्येवं मम लोकं स गच्छति ॥ गुह्यानां परमं गुह्यं रहस्यं परमुत्तमम् ॥ य एवं पठते नित्यं न स पापेन लिप्यते ॥ नादीक्षिताय दातव्यं नोपवीते कथंचन ॥ दीक्षितायैव दातव्यमुपपन्ने तथैव च ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि देवि तत्त्वेन मे शृणु ॥ न दीपमपि गृह्णाति दत्तं भागवतैः शुभैः ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि गृह्य दीपकमुत्तमम् ॥ जानुसंस्थां ततः कृत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत ॥ मन्त्रः— ॐ नमो भगवतेऽनुग्रह तेजसे विष्णो सर्वदेवास्त्वाग्निसंस्थाः प्रविष्टा एवं चाग्निस्तव तेजसा भविष्यति स्वतेजसा मामाशु मन्त्रस्य तेजसा संसारार्थं देव गृह्यं दीपकं मन्त्रं मूर्त्तिमन्त्रं श्वो भूत्वा इमं कर्म निष्फलम् ॥ तत्करोति यथान्याय्यं दीपकं ददते नरः ॥ तारिताः पितरस्तेन निष्कलाश्च पितामहाः ॥ गन्धेन तिलकं दद्याल्ललाटे मम सुन्दरी ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि कर्म लोकसुखावहम्

ತಲೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ ವಸುಧೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದರು: “ಇದು ಪರಮ ಗುಹ್ಯ; ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಹೇಳತಕ್ಕದ್ದು. ನಿಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಪರಾಯಣವಾದ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು? ನೀವು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಭಾಗವತೀ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.” ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭೂತಗಳ ಅವ್ಯಯ ಮೂಲವಾದ ವರಾಹರೂಪ ಭಗವಾನ್ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: “ಓ ಮಾಧವೀ! ನೀನು ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪರಮ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು— ‘…ಸಂಧ್ಯಾಸಂಸ್ಥಾ ವಾಸುದೇವ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ।’ ಇದು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮಂತ್ರ, ತಪಸ್ವಿಗಳ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು; ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸುವವನು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಕೊಡಬಾರದು; ದೀಕ್ಷಿತನಿಗೇ ಕೊಡಬೇಕು. ನಂತರ ದೀಪಾರ್ಪಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ— ಉತ್ತಮ ದೀಪವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು— ‘ಓಂ ನಮೋ ಭಗವತೇ… ವಿಷ್ಣೋ…’। ಬಳಿಕ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ತಿಲಕ ಇಡಬೇಕು; ಇನ್ನೂ ಲೋಕಸುಖಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೇಳುವೆನು।”

Verse 3

येन मन्त्रेण दातव्यं ललाटे तिलकं मम ।

ಯಾವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನನ್ನ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ತಿಲಕವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು?

Verse 4

मन्त्रः— मुखमण्डनं चिन्तय वासुदेव त्वया प्रयुक्तं च मयोपनीतम् ॥ एतेन चित्रं कुरु वासुदेव मम चैवं कुरु संसारमोक्षम् ॥

ಮಂತ್ರ: “ಹೇ ವಾಸುದೇವ, ಮುಖಮಂಡನವನ್ನು ಚಿಂತಿಸು—ನಿನ್ನಿಂದ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು ನನಗೆ ಉಪನೀತವಾದುದು. ಇದರಿಂದ, ಹೇ ವಾಸುದೇವ, ಇದನ್ನು ಮಂಗಳಕರವೂ ಶೋಭನವಾಗಿಯೂ ಮಾಡು; ಹಾಗೆಯೇ ನನಗೆ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.”

Verse 5

एतेन मन्त्रेण चित्रकं मे दद्याल्ललाटे तिलकं धरित्री ॥ ततः सुमनसो गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಹೇ ಧರಿತ್ರೀ, ನನ್ನ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕ ತಿಲಕವನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 6

मन्त्रः— इमाः सुमनसः सौमनस्याय भगवन् सर्वं सुमनसं कुरु त्वयैते सौमनस्याय निर्मिता गृहीताः स्वाहा ।

ಮಂತ್ರ: “ಹೇ ಭಗವನ್, ಈ ಪುಷ್ಪಗಳು ಸೌಮನಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸుమನಸ್ಕವಾಗಿಸು. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಇವು ಸೌಮನಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ; ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು—ಸ್ವಾಹಾ.”

Verse 7

एवं सुमनसो दत्त्वा धूपं चैव निवेदयेत् ॥ ततो गृहीत्वा धूपं तु सुगन्धं सुमनोहरम् ॥

ಈ ರೀತಿ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಧೂಪವನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ, ಮನೋಹರ ಧೂಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು (ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು).

Verse 8

नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ मन्त्रः— सुगन्धानि तवाङ्गानि स्वभावेनैव केशव ॥

“ನಮೋ ನಾರಾಯಣ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ— “ಹೇ ಕೇಶವ, ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಸ್ವಭಾವತಃ ಸುಗಂಧಮಯವಾಗಿವೆ।”

Verse 9

अमुना चैव धूपेन धूपितानि तवाऽनघ ॥ तवाङ्गानां सुगन्धेन सर्वं सौगन्धिकं कुरु ॥

“ಹೇ ಅನಘ, ಈ ಧೂಪದಿಂದ ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಧೂಪಿತವಾಗಿವೆ; ನಿನ್ನ ಅಂಗಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಗಂಧಮಯವಾಗಿಸು।”

Verse 10

यथावृत्तं तु गृह्णामि मम भक्तैः सुखावहम् ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि गृह्य दीपमनुत्तमम् ॥

“ನಡೆಯಿದಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸುಖಕರ. ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಈ ಅನುತ್ತಮ ದೀಪವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸು।”

Verse 11

जानुसंस्थं ततः कृत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥

ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 12

मन्त्रः— नमो भगवते तेजते विष्णो सर्वे देवास्त्वग्निसंस्थाः प्रतिष्ठा ॥ एवं चाग्निस्तव तेजसा प्रतिष्ठितो तेजश्चात्मा स्वयमेव ॥

ಮಂತ್ರ: “ತೇಜೋಮಯನಾದ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ನಿಯೇ ಅವರ ಆಧಾರ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ; ತೇಜಸ್ಸೇ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮ.”

Verse 13

मन्त्रश्च— तेजः संसारान्मोचयितुं देव गृह्णीष्व दीपं द्युतिमन्तश्च ॥ मूर्तिश्च भूत्वा इदं कर्म निष्कलम् ॥

ಈ ಮಂತ್ರ— ಹೇ ದೇವಾ! ಸಂಸಾರದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ದ್ಯುತಿಮಂತ ದೀಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಮೂರ್ತಿರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಿಷ್ಕಲವಾಗಿ (ನಿರ್ದೋಷವಾಗಿ) ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 14

मां करोति यथान्यायं दीपकं ददते नरः ॥ तारिताः पितरस्तेन निष्कलाश्च पितामहाः ॥

ಯಾವ ನರನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನಗೆ ದೀಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಅವನ ಪಿತೃಗಳು ತಾರಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಪಿತಾಮಹರೂ ನಿಷ್ಕಲ (ದೋಷರಹಿತ)ರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

नारायणवचः श्रुत्वा विस्मिता च वसुन्धरा ॥ वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वसुन्धरा ॥

ನಾರಾಯಣನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಸುಂಧರೆ (ಭೂಮಿ) ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು; ಮತ್ತು ವರಾಹರೂಪಿಣ ದೇವನಿಗೆ ವಸುಂಧರೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದಳು.

Verse 16

श्रुता मया भागवतास्तव कर्मपरायणाः ॥ शेषसंश्रवणार्थाय मनो धावति सत्पथे ॥

ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರಾದ ಭಾಗವತರು ನಿನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಉಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 17

तव प्रापणकं कृत्यं केषु पात्रेषु कारयेत् ॥ एतदाचक्ष्व तत्त्वेन येन तुष्यति माधवः ॥

ನಿನ್ನ ಅರ್ಪಣಕರ್ಮವನ್ನು ಯಾವ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು? ಮಾಧವನು ತೃಪ್ತನಾಗುವಂತೆ ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ತಿಳಿಸು.

Verse 18

ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा लोकनाथोऽब्रवीदिदम् ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यानि पात्राणि रोचते ॥

ಆಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕನಾಥನು ಹೀಗೆಂದನು—“ದೇವಿ, ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೇಳು; ನನಗೆ ರುಚಿಸುವ, ಸ್ವೀಕಾರ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ಇವು.”

Verse 19

सर्वाणि तानि त्यक्त्वेह ताम्रं च मम रोचते ॥ एतन्नारायणाच्छ्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥

“ಇಲ್ಲಿ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ನನಗೆ ತಾಮ್ರವೇ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ.” ಇದನ್ನು ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಕೇಳಿ ಧರ್ಮಕಾಮೆಯಾದ ವಸುಂಧರೆ (ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರಿಸಿದಳು/ಮುಂದುವರಿದಳು).

Verse 20

उवाच मधुरं वाक्यं लोकनाथं जनार्द्दनम् ॥ एतन्मे परमं गुह्यं ताम्रं ते रोचते कथम् ॥

ಅವಳು ಲೋಕನಾಥ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಮಧುರ ವಾಕ್ಯವನ್ನಾಡಿದಳು—“ಇದು ನನಗೆ ಪರಮ ಗುಹ್ಯ; ನಿಮಗೆ ತಾಮ್ರ ಹೇಗೆ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ?”

Verse 21

ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा अनादिरपराजितः ॥ लोकानां प्रवरः श्रेष्ठः प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

ಆಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅನಾದಿ ಅಪರಾಜಿತನು—ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಪ್ರವರನೂ—ವಸುಂಧರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯುತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 22

शृणु तत्त्वेन मे भूमे कथ्यमानं मयाऽनघे ॥ एकाग्रं चित्तमाधाय येन ताम्रं मम प्रियम् ॥

ಹೇ ಭೂಮೇ, ಹೇ ಅನಘೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೇಳು. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಕೇಳು—ತಾಮ್ರ ನನಗೆ ಏಕೆ ಪ್ರಿಯವೋ ತಿಳಿಯಲು.

Verse 23

सप्तयुगसहस्राणि आदिकालेऽथ माधवि ॥ यथा ताम्रं समुत्पन्नं यथैव प्रियदर्शनम् ॥

ಹೇ ಮಾಧವಿ, ಆದಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏಳು ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರವು ಹೇಗೆ ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಅದು ಪ್ರಿಯದರ್ಶನ (ಮಾನ್ಯ) ಆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 24

पूर्वं कमलपत्राक्षि गुडाकेशो महासुरः ॥ ताम्ररूपं समादाय ममैवाराधने रतः ॥

ಹೇ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಿ, ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಡಾಕೇಶನೆಂಬ ಮಹಾಸುರನು ತಾಮ್ರರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 25

तत आराधितस्तेन वर्षाणां तु चतुर्दश ॥ सहस्राणि विशालाक्षि धर्मकामेन निश्चलम् ॥

ನಂತರ, ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಧರ್ಮಾನುಕೂಲವಾದ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಚಲಚಿತ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನನ್ನ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 26

अहं तु तपसा तुष्टस्तीव्रेण कृतनिश्चयात् ॥ ततस्ताम्रमये रम्ये यत्र ताम्रसमुद्भवः ॥

ಅವನ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದೆ; ನಂತರ ತಾಮ್ರಮಯವಾದ ರಮ್ಯಸ್ಥಾನವು ಉಂಟಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರೋದ್ಭವವಿದೆ।

Verse 27

दृष्ट्वाश्रमं महादेवि किञ्चिदेव सुभाषितम् ॥ ततो जानुस्थितो भूत्वा मम एष विचिन्तयेत् ॥

“ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಂತರ ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಕುಳಿತು ನನ್ನನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸಲಿ.”

Verse 28

गुडाकेश महाभाग ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ तुषितोऽस्म्यनया भक्त्या दुराराध्योऽपि सुव्रत ॥

ಹೇ ಗುಡಾಕೇಶ ಮಹಾಭಾಗ! ಹೇಳು—ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಹೇ ಸುವ್ರತ, ನಿನ್ನ ಈ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಾನು ದುರಾರಾಧ್ಯನಾದರೂ ಸಹ।

Verse 29

यत्त्वया चिन्तितं सौम्य कर्मणा मनसा गिरा ॥ वरं ब्रूहि महाभाग तुभ्यं यद्रोचतेऽनघ ॥

ಹೇ ಸೌಮ್ಯ! ಕರ್ಮದಿಂದಲೋ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೋ, ವಾಣಿಯಿಂದಲೋ ನೀನು ಯೇನು ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೀಯೋ, ಆ ವರವನ್ನು ಹೇಳು, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ. ಹೇ ಅನಘ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 30

एवं मम वचः श्रुत्वा गुडाकेशोऽब्रवीदिदम् ॥ कराभ्यामञ्जलिं कृत्वा विशुद्धेनान्तरात्मना ॥

ನನ್ನ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ಗುಡಾಕೇಶನು ಹೀಗೆಂದನು—ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ।

Verse 31

यदि तुष्टोऽसि मे देव समस्तेनान्तरात्मना ॥ जन्मनां तु सहस्राणि त्वयि भक्तिर्दृढा अस्तु मे ॥

ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ದೃಢವಾಗಿರಲಿ।

Verse 32

चक्रेण वधमिच्छामि त्वया मुक्तेन केशव ॥

ಹೇ ಕೇಶವ! ನೀನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಚಕ್ರದಿಂದ ನನ್ನ ವಧವಾಗಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 33

चक्रेण पातितस्यैतद्वसामांसानि किं चन ॥ ताम्रं नाम भवेदेव पवित्रीकरणं शुभम् ॥

ಚಕ್ರದಿಂದ ಪಾತಿತನಾದವನ ಈ ವಸಾ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ—ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ—‘ತಾಮ್ರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುಭ ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಾಧನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 34

तेन पात्रं ततः कृत्वा शुभधर्मविनिश्चितः ॥ तस्मिन् प्रापणकं कृत्वा शुद्धे वै ताम्रभाजने ॥

ನಂತರ ಅದರಿಂದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಶುಭಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಗೊಂಡು, ಆ ಶುದ್ಧ ತಾಮ್ರಭಾಜನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಪಣಕ (ಅರ್ಪಣಪಾತ್ರ)ವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು.

Verse 35

निवेदिते परा प्रीतिर्भवत्‍वेतन्मनोगतम् ॥ प्रसन्नो यदि मे देव ह्येष मे दीयतां वरः ॥

ನಿವೇದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಪರಮ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿ—ಇದೇ ನನ್ನ ಮನೋಗತ. ದೇವಾ, ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಈ ವರವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.

Verse 36

यच्चिन्तितोऽसि देवेश उग्रे तपति तिष्ठता ॥ बाढमित्येव सोऽप्युक्तो यावल्लोकस्थितिर्मया ॥

ದೇವೇಶಾ, ನೀವು ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾಗ, ನೀವು ಬಯಸಿದಂತೆ, ಅವನಿಗೂ ನಾನು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ—ಲೋಕಸ್ಥಿತಿ ಇರುವವರೆಗೆ.

Verse 37

तत्ताम्रभाजने मह्यं दीयते यत्सुपुष्कलम् ॥ अतुला तेन मे प्रीतिर्भूमे जानीहि सुव्रते ॥

ಶುದ್ಧ ತಾಮ್ರಭಾಜನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಅರ್ಪಣೆ ನೀಡಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ, ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಅತುಲವಾಗಿದೆ; ಭೂಮೇ, ಸುವ್ರತೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ.

Verse 38

माङ्गल्यं च पवित्रं च ताम्रं तेन प्रियं मम ॥ त्वं च द्रक्ष्यसि तच्चक्रं मध्यसंस्थे दिवाकरे ॥

ತಾಮ್ರವು ಮಂಗಳಕರವೂ ಪವಿತ್ರವೂ ಆಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಾಗ ನೀನು ಆ ಚಕ್ರವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುವೆ.

Verse 39

वैशाखस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥ मम तेजोमयं चक्रं त्वां वधिष्यत्यसंशयम् ॥

ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ನನ್ನ ತೇಜೋಮಯ ಚಕ್ರವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ವಧಿಸುವುದು.

Verse 40

एष्यसे मम लोकाय एवमेतन्न संशयः ॥ एवमुक्त्वा गुडाकेशं तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥

“ನೀನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರುವೆ—ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಗುಡಾಕೇಶನಿಗೆ ಹೇಳಿ ನಾನು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದೆ.

Verse 41

चक्राद्वधमभीप्सन्वै सोऽपि मत्कर्मणि स्थितः ॥ दिने दिने विशिष्टं तु शुभं कुर्वंस्तपस्यति ॥

ಚಕ್ರದಿಂದ ವಧವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಅವನೂ ನನ್ನ ವ್ರತಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು; ದಿನೇ ದಿನೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶುಭಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

विष्णुसंस्थो भविष्यामि कदाहमिति चिन्तयन् ॥ एवं स्थितस्य तस्याथ वैशाखस्य तु द्वादशी ॥

“ನಾನು ಯಾವಾಗ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗುವೆ?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದನು; ಆಗ ವೈಶಾಖದ ದ್ವಾದಶಿ ಬಂದಿತು.

Verse 43

शुक्लपक्षस्य सम्प्राप्ता तस्यां धर्मविनिश्चितः ॥ विष्णुपूजां ततः कृत्वा प्रार्थयामास मां प्रतिम् ॥

ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಆ ತಿಥಿ ಬಂದಾಗ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯನಾಗಿ ಅವನು ಮೊದಲು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಎದುರು ನಿಂತು ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು।

Verse 44

मुञ्च मुञ्च प्रभो चक्रमपि वह्निसमप्रभम् ॥ आत्मा मे नीयतां शीघ्रं निकृत्त्याङ्गानि सर्वशः ॥

“ಬಿಡು, ಬಿಡು, ಪ್ರಭುವೇ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಚಕ್ರವನ್ನು! ನನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು।”

Verse 45

तदैव चक्रेण विपाटितोऽसौ प्राप्तोऽपि मां भागवतप्रधानः ॥ ताम्रं तु तन्मांसमसृक् सुवर्णमस्थीनि रूप्यं बहुधातवश्च ॥ रङ्गं च सीसं त्रपुधातुसंस्थं कांस्यं च रीतिश्च मलस्तु तेषाम् ॥

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದಿಂದ ಚೀರಿ ಬಿದ್ದ ಆ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ನನ್ನನ್ನು ಸೇರಿದನು. ಅವನ ಮಾಂಸ ತಾಮ್ರವಾಯಿತು, ರಕ್ತ ಸ್ವರ್ಣವಾಯಿತು, ಎಲುಬುಗಳು ರಜತವಾಯಿತು, ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಧಾತುಗಳೂ ಉಂಟಾದವು. ಟಿನ್ ಮತ್ತು ಸೀಸವು ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಂಚು ಮತ್ತು ಪಿತ್ತಳ—ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಲರೂಪ ಅಶುದ್ಧಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 46

एतद्भागवतैः कार्यं मम प्रियकरैः सदा ॥ एवं ताम्रं समुत्पन्नमिति मे रोचते हि तत् ॥

ಇದು ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಾಮ್ರವು ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ತೋರುತ್ತದೆ।

Verse 47

दीक्षितैर्वै भागवतैः पाद्यार्घ्यादौ च दीयते ॥ एवं दीक्षाविधिः प्रोक्त एवं ताम्रसमुद्भवः ॥

ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರಿಂದಲೇ ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೀಕ್ಷಾವಿಧಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಾಮ್ರಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಾನ (ತಾಮ್ರಸಮುದ್ಭವ)ವೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 48

देवि तत्त्वेन कथितः किमन्यत् परिपृच्छसि ॥ भूमिरुवाच ॥ देवदेव कथं सन्ध्यां दीक्षितः कुरुते वद ॥

ದೇವಿ, ತತ್ತ್ವಾನುಸಾರ ಎಲ್ಲವೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳುತ್ತೀಯೆ? ಭೂಮಿ ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ದೇವದೇವ, ದೀಕ್ಷಿತನು ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ತಿಳಿಸು।

Verse 49

केन मन्त्रेण वा भक्तस्तव कर्मपरायणः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु माधवि तत्त्वेन सन्ध्यामन्त्रमनुत्तमम् ॥

ಅಥವಾ ಯಾವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನು—ಕರ್ಮಪರಾಯಣನು—ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ? ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಾಧವಿ, ತತ್ತ್ವಾನುಸಾರ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಸಂಧ್ಯಾಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 50

यथा वदन्ति वै सूर्यं सन्ध्यां पूर्वां परां तथा ॥ जलाञ्जलिं गृहीत्वा तु मम भक्त्या व्यवस्थितः ॥

ಪೂರ್ವಾಪರ ಸಂಧ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಧಕನು ಜಲಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕು।

Verse 51

मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ सिक्थानि तत्र यावन्ति ताम्रप्रापणके धरे ॥

ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ತಾಮ್ರ ಜಲಪಾತ್ರದ ಸ್ಥಳದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕಣ/ಬಿಂದುಗಳಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 52

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके स मोदते ॥

ಅಷ್ಟೇ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ನನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 53

मन्त्रः — भवोद्भवमादिव्यक्तरूपमादित्यं सर्वे देवा ब्रह्मरुद्रेन्द्रास्त्वां च ॥ कृष्णे यथासीद्ध्यानयोगस्थितास्ते सन्ध्यासंस्था वासुदेवं नमन्ति ॥

ಮಂತ್ರ: ನೀನೇ ಭವೋದ್ಭವದ ಮೂಲ, ಆದಿ ವ್ಯಕ್ತರೂಪ—ಆದಿತ್ಯ. ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ, ಇಂದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ನೀನು—ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀನೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀ. ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಧ್ಯಾನಯೋಗಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಧ್ಯಾನುಷ್ಠಾನಸ್ಥರು ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

वयं देवमादिमव्यक्तरूपं कृत्वा चात्मनि देव संस्थास्तथापि ॥ संसारार्थं कर्म तत्करणमेव सन्ध्यासंस्था वासुदेव नमो नमः ॥

ಹೇ ದೇವಾ! ನಾವು ಆದಿ ಅವ್ಯಕ್ತರೂಪ ದೇವನನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಸಂಸಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ಅದರ ಸಾಧನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಸಂಧ್ಯಾನುಷ್ಠಾನಸ್ಥರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—“ವಾಸುದೇವ, ನಮೋ ನಮಃ।”

Verse 55

गृहाणेमं च मे धूपं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि यथा दीपं निवेदयेत् ॥

ನನ್ನ ಈ ಧೂಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಇದು ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಧನ. ಮುಂದಾಗಿ ದೀಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 56

तानि ते कथयिष्यामि त्वया मे पूर्वपृच्छितम् ॥ सौवर्णं राजतं कांस्यं येषु दद्यात्प्रपाणकम् ॥

ನೀನು ಹಿಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು. ಅವು—ಸುವರ್ಣ, ರಜತ ಮತ್ತು ಕಾಂಸ್ಯ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಾಣಕ (ಜಲಪಾತ್ರ/ಜಲವಿತರಣ) ನೀಡಬೇಕು.

Verse 57

चतुर्बाहुं च मां दृष्ट्वा मम कर्मपरायणः ॥ प्रणतः प्राञ्जलिः प्राह शिरो भूमौ निधाप्य सः ॥ तं च दृष्ट्वा मया प्रोक्तं प्रसन्नेनान्तरात्मना ॥

ನನ್ನನ್ನು ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿ ನೋಡಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಪರಾಯಣನಾದ ಅವನು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಮಾತನಾಡಿದನು; ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟನು. ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ನೋಡಿ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 58

तावत्ताम्रस्थितो भूत्वा मम संस्थो भविष्यसि ॥ ततः प्रभृति ताम्रात्मा गुडाकेशो व्यवस्थितः ॥

ಆ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ತಾಮ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ನನ್ನ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವೆ. ಆ ಬಳಿಕ ಗುಡಾಕೇಶನು ತಾಮ್ರಸ್ವಭಾವನಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು.

Verse 59

ताम्रपात्रेण वै भूमे प्रापणं यत्प्रदीयते ॥ सिक्थे सिक्थे फलं तस्य शृणुष्व गदतो मम ॥

ಹೇ ಭೂಮಿಯೇ, ತಾಮ್ರಪಾತ್ರದಿಂದ ಯಾವ ಅರ್ಪಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೋ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು—ಜೇನುಮೇಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೂ ತಕ್ಕ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 60

अनेनैव हि मन्त्रेण सन्ध्यां कुर्यात्तु दीक्षितः ॥

ದೀಕ್ಷಿತನು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಂಧ್ಯಾಕರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.