Adhyaya 115: The Arising of Diverse Dharmas: Devotional Observances and Varṇa-Based Duties

Verse 1

अथ विविधधर्मोत्पत्तिः ॥ ततो महीवचः श्रुत्वा देवो नारायणोऽब्रवीत् ॥ कथयिष्यामि ते देवि कर्म स्वर्गसुखावहम्

ಇದೀಗ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ. ನಂತರ ಮಹೀ (ಭೂಮಿ)ಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ! ಸ್ವರ್ಗಸুখವನ್ನು ನೀಡುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು.

Verse 2

यत्त्वया पृच्छ्यते देवि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ स्थितिं सत्तां तु मर्त्यानां भक्त्या ये च व्यवस्थिताः

ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ವಸುಂಧರೇ! ನೀನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳು. (ನಾನು) ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರನ್ನೂ (ವಿವರಿಸುವೆ).

Verse 3

नाहं दानसहस्रेण नाहं यज्ञशतैरपि ॥ तुष्यामि न तु वित्तेन ये नराः स्वल्पचेतसः

ನಾನು ಸಾವಿರ ದಾನಗಳಿಂದಲೂ, ನೂರು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವರು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಧನದಿಂದಲೂ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 4

एकचित्तं समाधाय यो मां जानाति माधवि ॥ नित्यं तुष्यामि तस्याहं पुरुषं बहुदोषकम्

ಓ ಮಾಧವಿ! ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯುವವನು—ಅವನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳಿದ್ದರೂ—ನಾನು ಅವನಿಂದ ನಿತ್ಯ ತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತೇನೆ.

Verse 5

यच्च पृच्छसि मां भद्रे कर्म स्वर्गसुखावहम् ॥ तच्छृणुष्व वरारोहॆ गदतो मे शुचिस्मिते

ಓ ಭದ್ರೇ! ಸ್ವರ್ಗಸೌಖ್ಯವನ್ನು ತರುವ ಕರ್ಮದ ಕುರಿತು ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವೆ; ಓ ವರಾರೋಹೇ, ಓ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ—ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 6

ये नमस्यति मां नित्यं पुरुषा बहुचेतसः ॥ अर्द्धरात्रेऽन्धकारे च मध्याह्ने वापराह्णके

ಬಹು ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದಿರುವ ಪುರುಷರೂ ನಿತ್ಯ ನನ್ನನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ (ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ).

Verse 7

यस्य चित्तं न नश्येत मम भक्तिव्यवस्थितम् ॥ द्वादश्यामुपवासं तु यः कुर्यान्मम तत्परः ॥

ಯಾರ ಚಿತ್ತವು ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಕುಸಿಯದೆ ಇರುತ್ತದೋ—ಅವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ,

Verse 8

ते मामेव प्रपश्यन्ति मयि भक्तिपरायणाः ॥ लब्धचेतो गुणज्ञश्च नरो भक्तिव्यवस्थितः ॥

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಪರಾಯಣರಾದವರು ನನ್ನನ್ನೇ ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನರನು ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಗುಣವಿವೇಕಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

इच्छया अपि भवेद्भद्रे स्वर्गे वसति सुन्दरि ॥ स्वल्पकेन न गम्यन्ते दुष्प्राप्योऽहं वरानने ॥

ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಹೇ ಸುಂದರೀ! ಕೇವಲ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೂ ಸ್ವರ್ಗವಾಸ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಹೇ ವರಾನನೇ, ಅಲ್ಪ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ನಾನು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ದುರ್ಲಭನು.

Verse 10

द्वादश्यामुपवासं तु ये च कुर्वन्ति ते नराः ॥ तेषामेव प्रपश्यन्ति मम भक्तिपरायणाः ॥

ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವವರು ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ಭಕ್ತರು; (ನನ್ನ) ದರ್ಶನವು ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 11

कृत्वा चैवोपवासं प्रगृह्य चैव जलाञ्जलिम् ॥ नमो नारायणेत्युक्त्वा आदित्यं चावलोकयेत् ॥

ಉಪವಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಜಲಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ‘ನಮೋ ನಾರಾಯಣ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಆದಿತ್ಯನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಬೇಕು.

Verse 12

यावन्तो बिन्दवः किञ्चित्पतन्त्येवाञ्जलेर्जलात् ॥ तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥

ಅಂಜಲಿಯ ನೀರಿನಿಂದ ಎಷ್ಟು ಬಿಂದುಗಳು, ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ, ಬೀಳುತ್ತವೋ—ಅಷ್ಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

अथ चैव तु द्वादश्यां पुरुषा धर्मवादकाः ॥ विधिना च प्रयत्नेन ये मां कुर्वन्ति मानुषाः ॥

ಮತ್ತೂ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಧರ್ಮವಚನ ಹೇಳುವ ಆ ಮಾನವರು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 14

पाण्डुरैश्चैव पुष्पैश्च मृष्टैर्धूपैस्तु धूपयेत् ॥ यो मे धारयते भूमौ तस्यापि शृणु या गतिः ॥

ಬಿಳಿ ಹೂಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ಧೂಪಗಳಿಂದ ಧೂಪಾರಾಧನೆ ಮಾಡಲಿ; ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆ/ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಧಾರಿಸುವವನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಗತಿಯನ್ನೂ ಕೇಳು।

Verse 15

दत्त्वा शिरसि पुष्पाणि इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ हृदि कृत्वा तु मन्त्रांश्च शुक्लाम्बरधरो धरे ॥

ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲಿ; ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ।

Verse 16

सुमान्यः सुमना गृह्य प्रीयतां भगवान्हरिः ॥

ಸುಂದರ ಹೂಗಳನ್ನು ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು: “ಭಗವಾನ್ ಹರಿಯು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಲಿ।

Verse 17

नमोऽस्तु विष्णवे व्यक्ताव्यक्तगन्धिगन्धान्सुगन्धान्वा गृह्ण गृह्ण नमो भगवते विष्णवे ॥ अनेन मन्त्रेण गन्धं दद्यात् ॥ श्रुत्वा प्रत्यागतमाधारसवनं पतये भवं प्रविष्टं मे धूप धूपनं गृह्णातु मे भगवाञ्च्युतः ॥ अनेन मन्त्रेण धूपं दद्यात् ॥

ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರಲಿ ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರಲಿ, ಸುಗಂಧವಾಗಿರಲಿ ಬೇರೆ ಗಂಧವಾಗಿರಲಿ—ಸ್ವೀಕರಿಸು, ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಗಂಧವನ್ನು (ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ) ಅರ್ಪಿಸಲಿ. ನಂತರ ಕೇಳಿ, ವಿಧಿಯ ಆಧಾರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ಸ್ವಾಮಿಗಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನನ್ನ ಧೂಪ ಮತ್ತು ಧೂಪನಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಅಚ್ಯುತನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ. ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಿ।

Verse 18

श्रुत्वा चैवं च शास्त्राणि यो मामेव तु कारयेत् ॥ मम लोकं च गच्छेत जायेतैव चतुर्भुजः ॥

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿಸುವವನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

श्यामाकं स्वस्तिकं चैव गोधूमं मुद्गकं तथा ॥ शालयस्तु यवाश्चैव तथा नीवारकाङ्गुकाः ॥

ಶ್ಯಾಮಾಕ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಧಾನ್ಯ, ಗೋಧೂಮ (ಗೋಧಿ), ಮುದ್ಗ (ಹೆಸರುಕಾಳು); ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲಿ ಅಕ್ಕಿ, ಯವ (ಜೋಳ/ಬಾರ್ಲಿ), ಮತ್ತು ನೀವಾರ ವನ್ಯ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಅಂಗುಕ ಧಾನ್ಯಗಳು.

Verse 20

एतानि यस्तु भुञ्जीत मम कर्मपरायणः ॥ शङ्खं चक्रं लाङ्गलं च मुसलं स च पश्यति ॥

ನನ್ನಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಈ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಭುಂಜಿಸುವವನು ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಲಾಂಗಲ (ನೇಗಿಲು) ಮತ್ತು ಮುಸಲವನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

ब्राह्मणस्य तु वक्ष्यामि शृणु कर्म वसुन्धरे ॥ यानि कर्माणि कुर्वीत मम भक्तिपरायणः ॥

ಈಗ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ಓ ವಸುಂಧರೇ—ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅವು.

Verse 22

षट्कर्मनिरतो भूत्वा अहङ्कारविवर्जितः ॥ लाभालाभं परित्यज्य भिक्षाहारो जितेन्द्रियः ॥

ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ; ಲಾಭ-ಅಲಾಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಿಕ್ಷಾಹಾರದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 23

मम कर्मसमायुक्तः पैशुन्येन विवर्जितः ॥ शास्त्रानुसारिमध्यस्थो नवृद्धशिशुचेतनः ॥

ನನ್ನ ಉಪದಿಷ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಪೈಶುನ್ಯ‑ನಿಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು; ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರಿಯಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ, ಬಾಲ‑ವೃದ್ಧರ ಹಿತವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವವನು.

Verse 24

एतद्वै ब्रह्मणः कर्म एकचित्तो जितेन्द्रियः ॥ इष्टापूर्तं च कुरुते स मामेति वसुन्धरे ॥

ಇದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕರ್ತವ್ಯ—ಏಕಚಿತ್ತನಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು; ಇಷ್ಟ‑ಪೂರ್ತ (ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಲೋಕಹಿತ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ) ನೆರವೇರಿಸಿ, ಓ ವಸುಂಧರೇ, ನನ್ನನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

क्षत्रियाणां प्रवक्ष्यामि मम कर्मसु तिष्ठताम् ॥ यानि कर्माणि कुर्वीत क्षत्रियो मध्यसंस्थितः ॥

ನನ್ನ ಉಪದಿಷ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಸಮತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಯಾವ ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು.

Verse 26

दानशूरश्च कर्मज्ञो यज्ञेषु कुशलः शुचिः ॥ मम कर्मसु मेधावी अहङ्कारविवर्जितः ॥

ಅವನು ದಾನದಲ್ಲಿ ಶೂರ, ಕರ್ತವ್ಯಜ್ಞ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ; ನನ್ನ ಉಪದಿಷ್ಟ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಧಾವಿ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದವನು ಆಗಿರಲಿ.

Verse 27

अल्पभाषी गुणज्ञश्च नित्यं भागवतप्रियः ॥ गुरुविद्योऽनसूयश्च निन्द्यकर्मविवर्जितः ॥

ಅವನು ಅಲ್ಪಭಾಷಿ, ಗುಣಜ್ಞ, ಸದಾ ಭಾಗವತ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿರಲಿ; ಗುರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಗೆ ಗೌರವವಿಟ್ಟು, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ, ನಿಂದ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.

Verse 28

भजते मम यो नित्यं मम लोकाय गच्छति ॥ वैश्यानां तु प्रवक्ष्यामि मम कर्मसु तिष्ठताम् ॥

ಯಾರು ನಿತ್ಯ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ನನ್ನ ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುವ ವೈಶ್ಯರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 29

यानि कर्माणि कुरुते मम भक्तिपथे स्थितः ॥ एतैर्गुणैः स्वधर्मेण लाभालाभविवर्जितः ॥

ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಅವನು ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಈ ಗುಣಗಳೂ ಸ್ವಧರ್ಮವೂ ಹೊಂದಿ ಲಾಭ–ಅಲಾಭದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

ऋतुकालाभिगामी च शान्तात्मा मोहवर्जितः ॥ शुचिर्दक्षो निराहारो मम कर्मरतः सदा ॥

ಅವನು ಋತುಕಾಲದಲ್ಲೇ ದಾಂಪತ್ಯಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತ, ಮೋಹರಹಿತ; ಶುದ್ಧ, ದಕ್ಷ, ಮಿತಾಹಾರಿ, ಮತ್ತು ಸದಾ ನನ್ನ ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

गुरुसम्पूजको नित्यं युक्तो भक्तानुवत्सलः ॥ वैश्योऽप्येवं सुसंयुक्तो यस्तु कर्माणि कारयेत् ॥

ಯಾವನು ನಿತ್ಯ ಗುರುವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ನಿಯಮಿತನಾಗಿ, ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೋ—ಇಂತಹ ಸುಸಂಯುಕ್ತ ವೈಶ್ಯನು ವಿಧಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸಬೇಕು.

Verse 32

तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥ अथ शूद्रस्य वक्ष्यामि कर्माणि शृणु माधवि ॥

ನಾನು ಅವನನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನೂ ನನ್ನನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಶೂದ್ರನ ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು, ಓ ಮಾಧವಿ.

Verse 33

कर्माणि यानि कृत्वा ह शूद्रो मह्यं व्यवस्थितः ॥ दम्पती मम भक्तौ यो मम कर्म परायणौ ॥

ಯಾವ ಯಾವ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಶೂದ್ರನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗುತ್ತಾನೋ. ನನ್ನ ಭಕ್ತರಾಗಿರುವ, ನನ್ನ ವಿಧಿತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ದಂಪತಿಗಳು—

Verse 34

उभौ भागवतौ भक्तौ मद्भक्तौ कर्मनिष्ठितौ ॥ देशकालौ च वानीतौ रजसा तमसोज्झितौ ॥

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಭಾಗವತನ ಭಕ್ತರು—ನನ್ನ ಭಕ್ತರು—ಕರ್ಮನಿಷ್ಠರು; ದೇಶ-ಕಾಲಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುನೀತರಾಗಿದ್ದು, ರಜಸ್ಸು-ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು.

Verse 35

निरहङ्कारशुद्धात्मा आतिथेयो विनीतवान् ॥ श्रद्धधानोऽतिपूतात्मा लोभमोहविवर्जितः ॥

ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದ ಶುದ್ಧಾತ್ಮ; ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ ಮಾಡುವವನು, ವಿನಯವಂತನು; ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ, ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವದವನು, ಲೋಭ-ಮೋಹವಿಲ್ಲದವನು.

Verse 36

नमस्कारप्रियो नित्यं मम चिन्ताव्यवस्थितः ॥ शूद्रः कर्माणि मे देवि य एवं सममाचरेत् ॥

ಯಾವನು ಸದಾ ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ನಿರಂತರ ನನ್ನ ಚಿಂತನೆ-ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ—ಹೇ ದೇವಿ, ಇಂತೆ ಸಮಭಾವದಿಂದ ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಶೂದ್ರನು—

Verse 37

एवं कर्मगुणाश्चैव येन भक्त्या व्यवस्थितः ॥ सर्ववर्णाश्च मां देवि अपरं क्षत्रिये शृणु ॥

ಈ ರೀತಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವ ಗುಣಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ದೇವಿ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳೂ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಿ; ಈಗ ಮುಂದೆ, ಹೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೇಳು.

Verse 38

येन तत्प्राप्यते योगं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ त्यक्त्वा लाभमलाभं च मोहं कामं च वर्जयेत् ॥

ಓ ವಸುಂಧರೆ, ಆ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಲಾಭ-ಅಲಾಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಕಾಮವನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 39

न शीतं च न चोष्णे च लब्धालब्धं विचिन्तयेत् ॥ न तिक्तेनास्ति कटुना मधुराम्लैर्न लावणैः ॥

ಚಳಿ ಅಥವಾ ಬಿಸಿಲಿನ ಬಗ್ಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ದೊರೆತದು-ದೊರೆಯದದು ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು. ಕಹಿ, ಕಾರ, ಸಿಹಿ, ಹುಳಿ, ಉಪ್ಪು ಇವುಗಳ ರುಚಿಯಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡಬಾರದು.

Verse 40

न कषायैः स्पृहा यस्य प्राप्नुयात्सिद्धिमुत्तमाम् ॥ भार्या पुत्राः पिता माता उपभोगार्थसंयुतम् ॥

ಕಷಾಯ (ಕಷಾಯರಸ/ಕಸೈಲ ವಿಷಯ)ಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರರು, ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಭೋಗಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 41

य एतान् हि परित्यज्य मम कर्मरतः सदा ॥ धृतिज्ञः कुशलश्चैव श्रद्धधानो धृतव्रतः ॥

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸದಾ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವವನು ಧೈರ್ಯದ ಮರ್ಮಜ್ಞ, ಕುಶಲ, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಮತ್ತು ವ್ರತದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

तत्परो नित्यमुद्युक्तः अन्यकार्यजुगुप्सकः ॥ बाले वयसि कल्पश्च अल्पभोगी कुलान्वितः ॥

ಆ ಗುರಿಯಲ್ಲೇ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಸದಾ ಉದ್ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳತ್ತ ಅಸಹ್ಯಭಾವ ಹೊಂದಿರುವವನು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಶೀಲವಂತ, ಭೋಗದಲ್ಲಿ ಮಿತ, ಮತ್ತು ಸತ್ಕುಲ-ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು.

Verse 43

कारुण्यः सर्वसत्त्वानां प्रत्युत्थायी महाक्षमः ॥ काले मौनक्रियां कुर्याद्यावत्तत्कर्म कारयेत् ॥

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವನು, ಸೇವೆಗೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವವನು, ಮಹಾಕ್ಷಮಾಶೀಲನು—ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆ ನಿಯಮ ನೆರವೇರಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು।

Verse 44

त्रिकालं च दिशो भागं सदा कर्मपथि स्थितः ॥ उपपन्नानभुञ्जानः कर्माण्यभोजनानि च ॥

ತ್ರಿಕಾಲ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಸದಾ ನಿಯತಕರ್ಮಪಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಅಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಭುಂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಉಪವಾಸಸಹಿತ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 45

अनुष्ठानपरश्चैव मम पार्श्वे मनश्चरः ॥ काले मूत्रपुरीषाणि विसृज्य स्नानवत्सलः ॥

ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ (ನನ್ನತ್ತ) ಚಲಿಸುವಂತೆ ಇಟ್ಟು, ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ-ಪುರೀಷಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಸ್ನಾನ-ಶೌಚಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಪರನಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 46

पयसा यावकेनापि कदाचिद्वायुभक्षणः ॥ कदाचित्षष्ठकालेन क्वचिद्दृष्टमहाफलः ॥

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಲಿನಿಂದ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯವಾಗೂ (ಜೋಳ/ಯವದ ಗಂಜಿ)ಯಿಂದ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಾಯುಭಕ್ಷಣ (ಅತಿಕಠಿಣ ಉಪವಾಸ)ದಿಂದ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆರನೇ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮಾತ್ರ ಭುಂಜಿಸುವವನು—ಇಂತೆ ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಫಲ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 47

कदाचित्तु चतुर्थेन कदाचित्फलमेव च ॥ कदाचिद्दशमे भुञ्जेत्पक्षे मासे वसुन्धरे

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಫಲ ಮಾತ್ರವೇ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು—ಪಕ್ಷದಲ್ಲಾಗಲಿ ಮಾಸದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಹೇ ವಸುಂಧರೇ (ಭೂಮಿಯೇ)।

Verse 48

य एतत्सप्त जन्मानि मम कर्माणि कुर्वते ॥ योगिनस्तान्प्रपश्यन्ति पूर्वोक्तान्कर्मसु स्थितान्

ಯಾರು ನನ್ನ ಈ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರನ್ನು ಯೋಗಿಗಳು ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 49

यानि कर्माणि कुर्वन्तु मां प्रपश्यन्ति माधवि ॥ तानि ते कथयिष्यामि येन भक्त्या व्यवस्थिताः

ಹೇ ಮಾಧವಿ! ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು; ಅವುಗಳಿಂದ ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 50

एतत्ते कथितं देवि श्रेष्ठं चैव मम प्रियम् ॥ तव चैवं प्रियार्थाय मन्त्रपूजां सुखावहम्

ದೇವಿ! ಇದು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಸುಖಪ್ರದವಾದ ಮಂತ್ರಪೂಜೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 51

अभ्युत्थानादिकुशलः पैशुन्येन विवर्जितः ॥ एतैर्गुणैः समायुक्तो यो मां व्रजति क्षत्रियः

ಎದ್ದು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಚಾಡಿ-ನಿಂದೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು—ಈ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸೇರುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಪ್ರಶಂಸನೀಯನು।

Verse 52

त्यक्त्वा ऋषिसहस्राणि शूद्रमेव भजाम्यहम् ॥ चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि यत्त्वया परिपृच्छितम्

ಸಾವಿರಾರು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ನಾನು ಒಬ್ಬ ಶೂದ್ರನನ್ನೂ ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಕೇಳಿದ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 53

पुष्पे गन्धे च धूपे च मत्कर्मणि सदा रतः ॥ कदाचित्कन्दमूलानि फलानि च कदाचन

ಪುಷ್ಪ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಧೂಪದಿಂದ ನನ್ನ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತನಾಗಿ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂದ‑ಮೂಲಗಳು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಫಲಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ವೀಕರಿಸುವನು.