Adhyaya 10: The Threefold Division by the Guṇas, the Deities’ Attainment of Worship, and the Opening of the Durjaya Episode

Verse 1

श्रीवराह उवाच । एवं सृष्ट्वा जगत्सर्वं भगवान् लोकभावनः । विरराम ततः सृष्टिर्व्यवर्धत धरे तदा ॥ १०.१ ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಧರಿಸುವ ಭಗವಾನ್ ಆಗ ವಿರಮಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಹೇ ಧರೇ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು.

Verse 2

वृद्धायामथ सृष्टौ तु सर्वे देवाः पुरातनम् । नारायणाख्यं पुरुषं यजन्तो विविधैर्मखैः ॥ १०.२ ॥

ಸೃಷ್ಟಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನಾರಾಯಣನೆಂಬ ಆದಿಪುರುಷನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರು।

Verse 3

द्वीपेषु चैव सर्वेषु वर्षेषु च मखैर्हरिम् । देवाः सत्रैर्महद्भिस्ते यजन्तः श्रद्धयान्विताः । तोषयामासुरत्यर्थं स्वं पूज्यं कर्तुमीप्सवः ॥ १०.३ ॥

ಎಲ್ಲ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವರುಗಳು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯಜ್ಞಗಳೂ ಮಹಾಸತ್ರಯಜ್ಞಗಳೂ ಮೂಲಕ ಹರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಪೂಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು।

Verse 4

एवं तोषयतां तेषां बहुवर्षसहस्रिकम् । काले देवस्तदा तुष्टः प्रत्यक्षत्वं जगाम ह ॥ १०.४ ॥

ಈ ರೀತಿ ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವನು ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು।

Verse 5

अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रो महागिरेः शृङ्गमिवोल्लिखंस्तदा । उवाच किं कार्यमथो सुरेशो ब्रूतां वरं देववरा वरं वः ॥ १०.५ ॥

ಆಗ ಅನೇಕ ಭುಜಗಳು, ವಿಶಾಲ ಉದರ, ಅನೇಕ ಮುಖ-ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದೇವಾಧಿಪತಿ, ಮಹಾಗಿರಿಯ ಶೃಂಗವನ್ನು ಕೆತ್ತುವಂತೆ ಮಾಡಿ, “ಏನು ಕಾರ್ಯ? ದೇವವರ್ಯರೇ, ಹೇಳಿರಿ; ನಿಮಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 6

देवा ऊचुः । जयस्व गोविन्द महानुभाव त्वया वयं नाथ वरेण देवाः । मनुष्यलोकेऽपि भवन्तमाद्यं विहाय नास्मान्भवते ह कश्चित् ॥ १०.६ ॥

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಜಯವಾಗಲಿ, ಗೋವಿಂದ, ಮಹಾನುಭಾವನೇ! ನಾಥನೇ, ದೇವವರ್ಯನೇ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ನಾವು ದೇವರುಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಆದ್ಯನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಬೇರೆ ರಕ್ಷಕನಿಲ್ಲ।”

Verse 7

रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च । सर्वे भवन्तं शरणं गताः स्म कुरुष्व पूज्यानिह विश्वमूर्ते ॥ १०.७ ॥

ರುದ್ರರು, ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯರು; ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಅಶ್ವಿನರು, ಮರುತರು ಹಾಗೂ ಉಷ್ಮಪರು—ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಶರಣಾಗತರು. ಹೇ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪೂಜ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು.

Verse 8

एवमुक्तस्तदा तैस्तु महायोगेश्वरो हरिः । करोमि सर्वान् वः पूज्यानित्युक्त्वाऽन्तरधीयत ॥ १०.८ ॥

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮಹಾಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿಯು—“ನಾನು ನಿಮಗೆಲ್ಲರನ್ನು ಪೂಜ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಂತರಧಾನನಾದನು.

Verse 9

देवा अपि निजौकांसि गतवन्तः सनातनम् । स्तुवन्तः परमेशोऽपि त्रिविधं भावमास्थितः ॥ १०.९ ॥

ದೇವರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸನಾತನ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು; ಸ್ತುತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪರಮೇಶ್ವರನೂ ತ್ರಿವಿಧ ಭಾವವನ್ನು (ಮೂರು ವಿಧದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 10

एवं त्रिधा जगद्धाता भूत्वा देवान् महेश्वरः । आराध्य सात्त्विकं राजं तामसं च त्रिधा स्थितम् ॥ १०.१० ॥

ಹೀಗೆ ಜಗದ್ಧಾತನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಆಗಿ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ, ರಾಜಸ, ತಾಮಸ—ಈ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು.

Verse 11

सात्त्विकेन पठेद्वेदान् यजेद्यज्ञेन देवताः । आत्मनोऽवयवो भूत्वा राजसेनापि केशवः ॥ १०.११ ॥

ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಭಾವದಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು; ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಕೇಶವನು ಸಹ ಆತ್ಮದ ಅವಯವವಾಗಿ ರಾಜಸ ಭಾವದಿಂದಲೂ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ).

Verse 12

स कालरूपिणं रौद्रं प्रकृत्या शूलपाणिनम् । आत्मनो राजसीं मूर्तिं पूजयामास भक्तितः । तामसेनापि भावेन असुरेषु व्यवस्थितः ॥ १०.१२ ॥

ಅಸುರರೊಳಗೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ತಾಮಸ ಭಾವದಿಂದಲೂ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ತನ್ನ ರಾಜಸ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು—ಕಾಲರೂಪಿಣಿ, ರೌದ್ರ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಶೂಲಪಾಣಿ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 13

एवं त्रिधा जगद्धाता भूत्वा देवान् महेश्वरः । आराधयामास ततो लोकोऽपि त्रिविधोऽभवत् ॥ १०.१३ ॥

ಹೀಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಜಗದ್ಧಾತನಾಗಿ ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಭವಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು; ನಂತರ ಲೋಕವೂ ತ್ರಿವಿಧವಾಯಿತು।

Verse 14

ब्रह्मविष्णुमहेशानानाम्ना गृहीय व्यवस्थितः । स च नारायणो देवः कृते युगवरे प्रभुः ॥ १०.१४ ॥

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ ಎಂಬ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು; ಆ ದೇವನಾದ ನಾರಾಯಣನೇ ಕೃತಯುಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು.

Verse 15

त्रेतायां रुद्ररूपस्तु द्वापरे यज्ञमूर्तिमान् । कलौ नारायणो देवो बहुरूपो व्यजायत ॥ १०.१५ ॥

ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ರುದ್ರರೂಪನಾದನು, ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಮೂರ್ತಿಮಾನ್; ಕಲಿಯಲ್ಲಿ ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಬಹುರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು।

Verse 16

तस्यादिकृत्ततो विष्णोश्चरितं भूरितेजसः । श्रृणुष्व सर्वं सुश्रोणि गदतो मम भामिनि ॥ १०.१६ ॥

ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ಭೂರಿತೇಜಸ್ವಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಆದಿಯಿಂದ, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ, ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳು।

Verse 17

आसीत्कृतयुगे राजा सुप्रतीको महाबलः । तस्य भार्याद्वयं चासीदविषिष्टं मनोरमम् ॥ १०.१७ ॥

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರತೀಕನೆಂಬ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ, ಮನೋಹರವಾದ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು.

Verse 18

विद्युत्प्रभा कान्तिमती तयोरेते तु नामनी । तयोः पुत्रं समं राजा न लेभे यत्नवानपि ॥ १०.१८ ॥

ಅವರಿಬ್ಬರ ಹೆಸರುಗಳು ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಮತಿ. ಆದರೂ ರಾಜನು ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅವರಿಂದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 19

यदा तदा मुनिश्रेष्ठमात्रेयं वीतकल्मषम् । तोषयामास विधिना चित्रकूटे नगोत्कमे ॥ १०.१९ ॥

ಆಗ ಅವನು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಆತ್ರೇಯರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು.

Verse 20

सक ऋषिष्टोषितस्तेन दीर्घकालं वरार्थिना । वरं दिदित्सया यावदब्रवीदत्रिजो मुनिः ॥ १०.२० ॥

ವರವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು. ವರ ನೀಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ ಅತ್ರಿಪುತ್ರನಾದ ಮುನಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 21

तावदिन्द्रोऽपि करिणा गतः पार्श्वेन तस्य ह । देवसैन्यैः परिवृतस्तूष्णीमेव महाबलः ॥ १०.२१ ॥

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನೂ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಅವನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ದೇವಸೈನ್ಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠನು ಮೌನವಾಗಿಯೇ ನಿಂತನು.

Verse 22

तं दृष्ट्वा अन्तर्गतप्रीतिमप्रीतिं प्रीतवान् मुनिः । चुकोप देवराजाय शापमुग्रं ससर्ज ह ॥ १०.२२ ॥

ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ಮುನಿಯು ಹೊರಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಂತೆ ತೋರಿಸಿದರೂ, ಒಳಗಿನ ಅಪ್ರಸನ್ನತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಉಗ್ರ ಶಾಪವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದನು।

Verse 23

यस्मात् त्वया ममावज्ञा कृता मूढ दिवसपते । ततस्त्वं चालितो राज्याद् अन्यलोके वसिष्यसि ॥ १०.२३ ॥

ಓ ಮೂಢ ದಿನಪತೇ! ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ನೀನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಚ್ಯುತಗೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆ।

Verse 24

एवमुक्त्वाऽपि कोपेन सुरेशं तं च भूपतिम् । उवाच राजन् पुत्रस्ते भविता दृढविक्रमः ॥ १०.२४ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರೂ ಕೋಪದಿಂದ ಆ ಸುರೇಶನಿಗೂ ಭೂಪತಿಗೂ ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ದೃಢವಿಕ್ರಮನಾಗುವನು।

Verse 25

इन्द्ररूपोपमः श्रीमानुद्यच्छस्त्रः प्रतापवान् । विद्याप्रभावकर्मज्ञः क्रूरकर्मा भविष्यति । दुर्जयोऽतिबली राजा एवमुक्त्वा गतो मुनिः ॥ १०.२५ ॥

ಅವನು ಇಂದ್ರನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಮಾನನಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತನೂ, ಶಸ್ತ್ರ ಎತ್ತುವವನೂ, ಪ್ರತಾಪವಂತನೂ ಆಗುವನು; ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕರ್ಮಜ್ಞನಾದರೂ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವನು. ಅತಿಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ ದುರ್ಜಯ ರಾಜನಾಗುವನು—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮುನಿಯು ತೆರಳಿದನು।

Verse 26

सोऽपि राजा सुप्रतीको भार्यायां गर्भमावहत् । विद्युत्प्रभायां धर्मज्ञः साऽपि काले त्वसूयत ॥ १०.२६ ॥

ಆ ರಾಜ ಸುಪ್ರತೀಕನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರಭೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಧರ್ಮಜ್ಞಳಾದ ಅವಳೂ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು।

Verse 27

तस्य चेष्टेर् बलेनासौ मुनेः सौम्यो बभूव ह । वेदशास्त्रार्थविद्यायां पारगो धर्मवान् शुचिः ॥ १०.२८ ॥

ಆ ಮುನಿಯ ನಿಯಮಿತ ಚೇಷ್ಟೆಯ ಬಲದಿಂದ ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸೌಮ್ಯಸ್ವಭಾವನಾದನು. ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತ, ಧರ್ಮವಂತ ಮತ್ತು ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದನು.

Verse 28

या द्वितीया अभवत् पत्नी तस्य राज्ञो महात्मनः । नाम्ना कीर्त्तिमती धन्या तस्याः पुत्रो बभूव ह । नाम्ना सुद्युम्न इत्येवं वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १०.२९ ॥

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಎಂಬ ಧನ್ಯಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳಿಗೆ ಸುದ್ಯುಮ್ನನೆಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ವೇದ ಮತ್ತು ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನು.

Verse 29

अथ कालेन महता स राजा राजसत्तमः । सुप्रतीकः सुतं दृष्ट्वा दुर्जयं योग्यं अन्तिके ॥ १०.३० ॥

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸುಪ್ರತೀಕನು ತನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯನೂ ಅಜೇಯನೂ ಆದ ಪುತ್ರ ದುರ್ಜಯನನ್ನು ನೋಡಿ [ತದನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡನು]।

Verse 30

आत्मनो वृद्धभावं च वाराणस्याधिपो बली । चिन्तयामास राज्यार्थं दुर्जयं प्रति भामिनि ॥ १०.३१ ॥

ವಾರಾಣಸಿಯ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಅವನು ತನ್ನ ವೃದ್ಧಭಾವವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು; ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ, ರಾಜ್ಯಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದುರ್ಜಯನ ಕುರಿತು ಮನನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 31

एवं सञ्चिन्त्य धर्मात्मा तस्य राज्यं ददौ नृपः । स्वयं च चित्रकूटाख्यं पर्वतं स जगाम ह ॥ १०.३२ ॥

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದನು; ತಾನಾದರೋ ಚಿತ್ರಕೂಟವೆಂಬ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 32

दुर्जयोऽपि महद्राज्यं हस्त्यश्व रथवाजिभिः । संयोज्य चिन्तयामास राज्यवृद्धिं प्रति प्रभुः ॥ १०.३३ ॥

ದುರ್ಜಯವಾದರೂ ಪ್ರಭುವು ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು ಹಾಗೂ ಅಶ್ವಾರೋಹಿ ದಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾರಾಜ್ಯವನ್ನು ಏಕತ್ರಗೊಳಿಸಿ ರಾಜ್ಯವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿಂತಿಸಿದನು।

Verse 33

एवं सञ्चिन्त्य मेधावी हस्त्यश्व रथपत्तिभिः । समेतां वाहिनीं कृत्वा उत्तरां दिशमाश्रितः । तस्य चोत्तरतो देशाः सर्वे सिद्धा महात्मनः ॥ १०.३४ ॥

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದ ಮೇಧಾವಿಯು ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಏಕೀಕೃತ ಸೇನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಹೊರಟನು। ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧ (ಸಮೃದ್ಧ)ವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 34

भारताख्यमिदं वर्षं साधयित्वा सुदुर्जयः । ततः किंपुरुषं नाम वर्षं तेनापि साधितम् ॥ १०.३५ ॥

ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಜಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ‘ಭಾರತ’ ಎಂಬ ಈ ವರ್ಷವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು; ನಂತರ ‘ಕಿಂಪುರುಷ-ವರ್ಷ’ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಅವನೇ ಸಾಧಿಸಿದನು (ಅಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು)।

Verse 35

ततः परतरं चान्यद्धरिवर्षं जिगाय सः । रम्यं हिरण्मयं चापि कुरुभद्राश्वमेव च । इलावृतं मेरुमध्यमेतत्सर्वं जिगाय सः ॥ १०.३६ ॥

ಅನಂತರ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಪರದೇಶವಾದ ‘ಹರಿವರ್ಷ’ವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ರಮ್ಯಕ’, ‘ಹಿರಣ್ಮಯ’ ಮತ್ತು ‘ಕುರುಭದ್ರಾಶ್ವ’ಗಳನ್ನೂ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರು ಇರುವ ‘ಇಲಾವೃತ’ ಸಹಿತ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನು ಜಯಿಸಿದನು।

Verse 36

जित्वा जम्ब्वाख्यमेतद्धि द्वीपं यावदसौ नृपः । जगाम देवराजानं जेतुं सर्वसुरान्वितम् ॥ १०.३७ ॥

ಈ ರೀತಿ ‘ಜಂಬೂದ್ವೀಪ’ವೆಂಬ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಆ ರಾಜನು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಜಯಿಸಲು ಹೊರಟನು।

Verse 37

मेरुपर्वतमारोह्य देवगन्धर्वदानवान् । गुह्यकान् किं नरान् दैत्यान्स्ततो ब्रह्मसुतो मुनिः । नारदो दुर्जयजयम् देवराजाय शंसत ॥ १०.३८ ॥

ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ಏರಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮುನಿ ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿ ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ದಾನವರು, ಗುಹ್ಯಕರು, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನಿಗೆ “ದುರ್ಜಯನ ಜಯ” ಎಂಬ ವಾರ್ತೆನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 38

तत इन्द्रस्त्वरायुक्तो लोकपालैः समन्वितः । जगाम दुर्जयं हन्तुं सोऽचिरेणास्त्रनिर्ज्जितम् । विहाय पर्वतं मेरुं मर्त्यलोकमिहागतः ॥ १०.३९ ॥

ಆಮೇಲೆ ಇಂದ್ರನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಜಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಹೊರಟನು; ಅವನು ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತ್ರಬಲದಿಂದ ವಶಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮೇರುಪರ್ವತವನ್ನು ತೊರೆದು ಇಂದ್ರನು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 39

पूर्वदेशे च देवेन्द्रो लोकपालैः समं प्रभुः । स्थितवांस्तस्य सुमहच्चरितं सम्भविष्यति ॥ १०.४० ॥

ಪೂರ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡನು; ಅದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ಚರಿತೆ (ಕಥೆ) ಉದ್ಭವಿಸುವುದು।

Verse 40

दुर्जयश्च सुराञ्जित्वा यावत् प्रतिनिवर्तते । गन्धमादनपृष्ठे तु स्कन्धावारनिवेशनम् । कृत्वावस्थितसम्भारमागतं तापसौ तु तम ॥ १०.४१ ॥

ದೇವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ದುರ್ಜಯನು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೇನಾ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಸರಕು-ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಆ ತಪಸ್ವಿ ಯುಗಲವು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿತು।

Verse 41

तावगतावथाब्रूतां राजन् दुर्ज्जय लोकपाः । निवारितास्त्वया सर्वं लोकपालैर्विना जगत् । न प्रवर्त्तत तस्मान् नौ देहि तत्पदमुत्तमम् ॥ १०.४२ ॥

ಅವರು ಬಂದು ಹೇಳಿದರು— “ರಾಜನ್ ದುರ್ಜ್ಜಯ! ನಾವು ಲೋಕಪಾಲರು ನಿನ್ನಿಂದ ನಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ; ಲೋಕಪಾಲರಿಲ್ಲದೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮಗೆ ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದವಿ (ಅಧಿಕಾರ) ನೀಡು।”

Verse 42

एवमुक्ते ततस्तौ तु दुर्ज्जयः प्राह धर्मवित् । कौ भवान्ताविति ततस्तावूचतुररिंदमौ । विद्युत्सुविद्युन्नामानावसुराविति मानद ॥ १०.४३ ॥

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಧರ್ಮವಿದ್ ದುರ್ಜ್ಜಯನು ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಯಾರು?” ಆಗ ಶತ್ರುದಮನರಾದ ಅವರು—“ಹೇ ಮಾನದ, ನಾವು ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸುವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಬ ಅಸುರರು” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

Verse 43

त्वया सम्प्रति चेच्छामो धर्म्यं सत्सु सुसंस्कृतौ । लोकपालमतं सर्वमावां कुर्म सुदुर्जय ॥ १०.४४ ॥

ಹೇ ಸುದುರ್ಜಯ, ಈಗ ನಾವು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಲೋಕಪಾಲರ ಸಮಸ್ತ ಮತ/ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 44

एवमुक्ते दुर्ज्जयेन तौ स्वर्गे सन्निवेशितौ । लोकपालौ कृतौ सद्यस्ततोऽन्तर्धानं जग्मतुः ॥ १०.४५ ॥

ದುರ್ಜ್ಜಯನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಲೋಕಪಾಲರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು, ನಂತರ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಗಿ ಅದೆಶ್ಯರಾದರು.

Verse 45

तयोरपि महत्कर्म चरितं च धराधरे । भविष्यति महाराजो दुर्जयो मन्दरोपरि ॥ १०.४६ ॥

ಹೇ ಧರಾಧರ, ಆ ಇಬ್ಬರ ಮಹತ್ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಚರಿತವೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ದುರ್ಜಯನೆಂಬ ಮಹಾರಾಜನೂ ಉದಯಿಸುವನು.

Verse 46

धनदस्य वनं दिव्यं दृष्ट्वा नन्दनसन्निभम् । मुदा बभ्राम रम्येऽस्मिन् स यावद्राजसत्तमः ॥ १०.४७ ॥

ಧನದ (ಕುಬೇರ)ನ ನಂದನದಂತೆ ಕಾಣುವ ದಿವ್ಯ ವನವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಈ रम್ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತಾನು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಷ್ಟು ಕಾಲ ವಿಹರಿಸಿದನು.

Verse 47

तावत्सुवर्णवृक्षाधः कन्याद्वयमपश्यत । अतीवरूपसम्पन्नमतीवाद्भुतदर्शनम् ॥ १०.४८ ॥

ಆಗ ಸ್ವರ್ಣವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಅವನು ಇಬ್ಬರು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಕಂಡನು—ಅತಿಶಯ ರೂಪಸಂಪನ್ನರು, ಅತ್ಯದ್ಭುತ ದರ್ಶನವುಳ್ಳವರು।

Verse 48

दृष्ट्वा तु विस्मयाविष्टः क इमे शुभलोचने । एवं संचिन्त्य यावत् स क्षणमेकं व्यवस्थितः । तस्मिन्वने तावदुभौ तापसौ सोऽवलोकयत् ॥ १०.४९ ॥

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ—“ಶುಭಲೋಚನೆಗಳೇ, ಇವರು ಯಾರು?” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತನು; ಬಳಿಕ ಆ ವನದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು।

Verse 49

तौ दृष्ट्वा सहसा राजा ययौ प्रीत्या परां मुदम् । अवतीर्य द्विपात् तूर्णं नमश्चक्रे तयोः स्वयम् ॥ १०.५० ॥

ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ರಾಜನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪರಮಾನಂದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಆನೆಯಿಂದ ಇಳಿದು ಸ್ವತಃ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 50

उपविष्टः स ताभ्यां तु कौशे दत्ते वरासने । पृष्टः कस्त्वं कुतश्चासि कस्य वा किमिह स्थितः ॥ १०.५१ ॥

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕೇಳಿದರು—“ನೀನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿದವನು (ಕುಲ/ಆಶ್ರಯ)? ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿಂತಿರುವೆ?”

Verse 51

तौ प्रहस्याब्रवीद् राजा सुप्रतीकेतिविश्रुतः । तस्य पुत्रः समुत्पन्नो दुर्जयो नाम नामतः ॥ १०.५२ ॥

ಆಗ ‘ಸುಪ್ರತೀಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ‘ದುರ್ಜಯ’ ಎಂದು ಇಡಲಾಯಿತು।

Verse 52

पृथिव्यां सर्वराजानो जिगीषन्निह सत्तमौ । आगतोऽस्मि ध्रुवं चैव स्मर्तव्योऽहं तपोधनौ ॥ भवन्तौ कौ समाख्यातं ममानुग्रहकाङ्क्षया ॥ १०.५३ ॥

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಜಯಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಹೇ ತಪೋಧನರೇ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರು ಯಾರು—ಹೇಳಿರಿ.

Verse 53

तापसावूचतुः । आवां हेतृप्रहेत्राख्यौ मनोः स्वायम्भुवः सुतौ । आवां देवविनाशाय गतौ स्वो मेरुपर्वतम् ॥ १०.५४ ॥

ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಹೇತೃ ಮತ್ತು ಪ್ರಹೇತೃ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರು. ದೇವರ ವಿನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾವು ಮೇರುಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 54

तत्रावयोर्महासैन्यं गजाश्वरथसंकुलम् । जिगाय सर्वदेवानां शतशोऽथ सहस्रशः ॥ १०.५५ ॥

ಅಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮಹಾಸೇನೆ—ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದದು—ಎಲ್ಲ ದೇವರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ನೂರಾರುಮಟ್ಟಿಗೆ, ನಂತರ ಸಾವಿರಾರುಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಯಿಸಿತು.

Verse 55

ते च देवाः महत्सैन्यं दृष्ट्वा सर्वं निपातितम् । असुरैरुज्जहितप्राणं ततस्ते शरणं गताः ॥ १०.५६ ॥

ಆ ದೇವರುಗಳು, ಆ ಮಹಾಸೈನ್ಯವೆಲ್ಲ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—ಅಸುರರಿಂದ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿದಂತೆ—ಆಮೇಲೆ ಶರಣಾಗಲು (ರಕ್ಷಕರ ಬಳಿಗೆ) ಹೋದರು.

Verse 56

क्षीराब्धौ यत्र देवेशो हरिः शेते स्वयं प्रभुः । तत्र विज्ञापयामासुः सर्वे प्रणतिपूर्वकम् ॥ १०.५७ ॥

ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ದೇವೇಶನಾದ ಹರಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭುವಾಗಿ ಶಯನಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಣಾಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾಪನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

Verse 57

देवदेव हरे सर्वं सैन्यं त्वसुरसत्तमैः । पराजितं परित्राहि भीतं विह्वल्लोचनम् ॥ १०.५८ ॥

ಹೇ ದೇವದೇವ, ಹೇ ಹರಿ! ಅಸುರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದ ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಾವು ಭೀತರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಭಯದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಸ್ಥಿರ—ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 58

त्वया देवासुरे युद्धे पूर्वं त्राताः स्म केशव । सहस्रबाहोः क्रूरस्य समरे कालनेमिनः ॥ १०.५९ ॥

ಹೇ ಕೇಶವ! ದೇವಾಸುರರ ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆ—ಕ್ರೂರ ಸಹಸ್ರಬಾಹು ಕಾಲನೇಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದಾಗ।

Verse 59

इदानीमपि देवेश असुरौ देवकण्टकौ । हेतृप्रहेतृनामानौ बहुसैन्यपरिच्छदौ । तौ हत्वा त्राहि नः सर्वान् देवदेव जगत्पते ॥ १०.६० ॥

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಈಗಲೂ ದೇವರಿಗೆ ಮುಳ್ಳಾಗಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರು ಇದ್ದಾರೆ—ಹೇತೃ ಮತ್ತು ಪ್ರಹೇತೃ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವರು—ಬಹುಸೈನ್ಯದಿಂದ ಸಜ್ಜರು. ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ಹೇ ದೇವದೇವ ಜಗತ್ಪತೇ।

Verse 60

एवमुक्तस्ततो देवो विष्णुर्नारायणः प्रभुः । अहं यास्यामि तौ हन्तुमित्युवाच जगत्पतिः ॥ १०.६१ ॥

ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಜಗತ್ಪತಿ ಪ್ರಭು—ವಿಷ್ಣು, ನಾರಾಯಣ—ಹೇಳಿದನು: “ನಾನು ಹೋಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ।”

Verse 61

एवमुक्तास्ततो देवा मेरुपर्वतसन्निधौ । प्रातस्थुस्तेऽथ मनसा चिन्तयन्तो जनार्दनम् ॥ १०.६२ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಮೇರುಪರ್ವತದ ಸಮೀಪದಿಂದ ಹೊರಟರು; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರು।

Verse 62

तैः सञ्चिन्तितमात्रस्तु देवश्चक्रगदाधरः । आवयोः सैन्यमाविश्य एक एव महाबलः ॥ १०.६३ ॥

ಅವರು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ ದೇವನು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಮಹಾಬಲವಂತನಾಗಿ ನಿಂತನು।

Verse 63

एकधा दशधात्मानं शतधा च सहस्रधा । लक्षधा कोटिधा कृत्वा स्वभूत्याऽच जगत्पतिः ॥ १०.६४ ॥

ಜಗತ್ಪತಿ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ಒಂದಾಗಿ, ಹತ್ತಾಗಿ, ನೂರಾಗಿ, ಸಾವಿರಾಗಿ; ಮತ್ತೆ ಲಕ್ಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೋಟಿಯಾಗಿ ಸಹ ರೂಪಾಂತರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 64

एवं स्थिते देववरे अस्मत्सैन्ये महाबलः । यः कश्चिदसुरो राजन्नावयोर्बलमाश्रितः । स हतः पतितो भूमौ दृश्यते गतचेतनः ॥ १०.६५ ॥

ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಮ್ಮ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಬಲವಂತನು ಇದ್ದಾನೆ. ರಾಜನೇ, ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಯಾವ ಅಸುರನಾದರೂ ಹತನಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ, ಚೇತನಾರಹಿತನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ।

Verse 65

एवं तत् सहसा सैन्यं मायया विश्वमूर्तिना । निहतं साश्वकलिलं पत्तिद्विपसमाकुलम् ॥ १०.६६ ॥

ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವಮೂರ್ತಿಯು ತನ್ನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು—ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಗೊಂದಲದಿಂದ ಮಸುಕಾದ, ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿ ಹಾಗೂ ಆನೆಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಸೇನೆ।

Verse 66

चतुरङ्गं बलं सर्वं हत्वा देवो रथाङ्गधृक् । आवां शोषावथो दृष्ट्वा गतोऽन्तर्द्धानमीश्वरः ॥ १०.६७ ॥

ಸಂಪೂರ್ಣ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ, ಚಕ್ರಧಾರಿ ದೇವನು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರೂ ಕ್ಷೀಣರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಈಶ್ವರನು ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡನು।

Verse 67

अवयोरिदृशं कर्म दृष्टं देवस्य शार्ङ्गिणः । ततस्तमेव शरणं गतावाराधनाय वै ॥ १०.६८ ॥

ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಇಂತಹ ಕರ್ಮವನ್ನು ಶಾರ್ಙ್ಗಿಣ (ಶಾರ್ಙ್ಗಧನುಧಾರಿ ದೇವ)ನು ಕಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಶರಣಾಗಿ ನಾವು ಸೇರಿದ್ದೇವೆ.

Verse 68

त्वं चास्मन्मित्रतनयः सुप्रतीकात्मजो नृप । इमे चावयोः कन्ये गृहाण मनुजेश्वर । हेतृकन्या सुकेशी तु मिश्रकेशी प्रहेतृणः ॥ १०.६९ ॥

ಮತ್ತು ಹೇ ನೃಪಾ! ನೀನು ನಮ್ಮ ಮಿತ್ರನ ಪುತ್ರ, ಸುಪ್ರತೀಕನ ಆತ್ಮಜನು. ಹೇ ಮನುಜೇಶ್ವರಾ! ನಮ್ಮ ಈ ಎರಡು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ಹೇತೃನ ಪುತ್ರಿ ಸುಕೇಶಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಹೇತೃನ ಪುತ್ರಿ ಮಿಶ್ರಕೇಶಿ.

Verse 69

दुर्जयस्त्वेवमुक्तस्तु हेतॄणा ते उभे शुभे । कन्ये जग्राह धर्मेण भार्यार्थं मनुजेश्वरः ॥ १०.७० ॥

ಹೇತೃನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮನುಜೇಶ್ವರ ದುರ್ಜಯನು ಆ ಎರಡು ಶುಭ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 70

ते लब्ध्वा सहसा राजा मुदा परमया युतः । आजगाम स्वकं राष्ट्रं निजसैन्यसमावृतः ॥ १०.७१ ॥

ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಪಡೆದು ರಾಜನು ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು.

Verse 71

ततः कालेन महता तस्य पुत्रद्वयं बभौ । सुकेश्याः सुप्रभः पुत्रो मिश्रकेश्याः सुदर्शनः ॥ १०.७२ ॥

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಸುಕೇಶಿಯಿಂದ ಸುಪ್ರಭನು, ಮಿಶ್ರಕೇಶಿಯಿಂದ ಸುದರ್ಶನನು.

Verse 72

स राजा दुर्जयः श्रीमान् लब्ध्वा पुत्रद्वयं शुभम् । स्वयं कालान्तरे श्रीमान् जगामारण्यं अन्तिके ॥ १०.७३ ॥

ಶ್ರೀಮಂತನಾದ ದುರ್ಜಯ ರಾಜನು ಶುಭವಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದು, ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಸಮೀಪದ ವನಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 73

तत्रस्थो वनजातीर् हि बाधयन् वै भयंकराः । ददर्शारण्यामाश्रित्य मुनिं स्थितमकल्मषम् ॥ १०.७४ ॥

ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ವನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಯಂಕರ ಜೀವಿಗಳು ಉಪದ್ರವ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ಮುನಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು।

Verse 74

तपस्यन्तं महाभागं नाम्ना गौरमुखं शुभम् । ऋषिवृन्दस्य गोप्तारं त्रातारं पापिनः स्वयम् ॥ १०.७५ ॥

ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಶುಭನಾದ ‘ಗೌರಮುಖ’ ಎಂಬ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವರು ಋಷಿವೃಂದದ ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪಾಪಿಗಳಿಗೂ ತ್ರಾತ.

Verse 75

तस्याश्रमे विमलजलाविलेमरुत्सुगन्धिवृक्षप्रवरे द्विजन्मनः । रराज जीमूत इवाम्बरान्महीमुपागतः प्रवरविमानवद्गृहः ॥ १०.७६ ॥

ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ—ವಿಮಲ ಜಲ, ಸುಗಂಧ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದಲ್ಲಿ—ಆ ದ್ವಿಜನ ಗೃಹವು ಆಕಾಶದಿಂದ ಇಳಿದ ಮೇಘದಂತೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 76

ज्वलनमखाग्निप्रतिभाषिताम्बरः सुशुद्धसंवासितवेषकुट्टकः । शिष्यैः समुच्चारितसामनादकः सुरूपयोषिदृषिकन्याकाकुलः । इतीदृशोऽस्यावसाथो वराश्रमे सुपुष्पिताशेषतरुप्रसूनः ॥ १०.७७ ॥

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಹೀಗಿತ್ತು—ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಂತೆ ವಸ್ತ್ರ, ನಿಯಮಿತ ವಾಸದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧ ತಪೋವೇಷ; ಶಿಷ್ಯರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಮಗಾನದ ನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗುವದು; ಸುಂದರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಋಷಿಕನ್ಯೆಯರಿಂದ ತುಂಬಿರುವದು; ಎಲ್ಲ ಮರಗಳೂ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ್ದವು।

Verse 77

तस्याः पुत्रः समभवद् दुर्जयाख्यो महाबलः । जातकर्मादिसंस्कारं तस्य चक्रे मुनिः स्वयम् ॥ (दुर्वासा नाम तपसो तस्य देहमकल्मषः

ಅವಳಿಗೆ ದುರ್ಜಯನೆಂಬ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು. ಅವನ ಜಾತಕರ್ಮಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮುನಿಯೇ ಸ್ವತಃ ನೆರವೇರಿಸಿದನು—ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ದೇಹವಿದ್ದ ದುರ್ವಾಸ ಮಹರ್ಷಿ।