Adhyaya 14: Rules of Purity (Śauca), Permissible Foods, and the Duties of the Householder and Forest-Dweller

Verse 1

इती श्रीवामनपुराणे त्रयोदशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः अहिंसा सत्यमस्तं दानं क्षान्तिर्दमः शमः अकार्पण्यं च शौचं च तपश्च रजनीचर

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಜನೀಚರಾ! ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯ, ಆಸ್ತಿಕ್ಯ (ಶ್ರದ್ಧೆ), ದಾನ, ಕ್ಷಮೆ, ದಮ, ಶಮ, ಅಕಾರ್ಪಣ್ಯ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸು—ಇವು ಧರ್ಮದ ಅಂಗಗಳು.

Verse 2

दशाङ्गो राक्षसश्रेष्ठ धर्मो ऽसौ सार्ववर्णिकः ब्राह्मणस्यापि विहिता चातुराश्रम्यकल्पना

ಓ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಈ ದಶಾಂಗ ಧರ್ಮವು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೂ ಚಾತುರಾಶ್ರಮ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 3

सुकेशिरुवाच विप्राणां चातुराश्रम्यं विस्तरान्मे तपोधनाः आचक्षध्वं न मे तृप्तिः शृण्वतः प्रतिपद्यते

ಸುಕೇಶಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳೇ! ವಿಪ್ರರ ಚಾತುರಾಶ್ರಮ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ. ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ (ಇನ್ನೂ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛೆ).

Verse 4

ऋषय ऊचुः कृतोपनयनः सम्यग् ब्रह्मचारी गुरौ वसेत् तत्र धर्मो ऽस्य यस्तं च कथ्यमानं निशामय

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಉಪನಯನವನ್ನು ಪಡೆದ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು ಗುರುನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಇರುವ ಧರ್ಮಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ; ಕೇಳು.

Verse 5

स्वाध्यायो ऽथाग्निशुश्रुषा स्नानं भिक्षाटनं तथा गुरोर्निंवेद्य तच्चाद्यमनुज्ञातेन सर्वदा

ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಅಗ್ನಿಶುಶ್ರೂಷೆ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ—ಇವೆಲ್ಲ ಮಾಡಿ ಗುರುಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಸದಾ ಗುರು ಅನುಮತಿಸಿದಾಗಲೇ ಭುಂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 6

गुरोः कर्मणि सोद्योगः सम्यक्प्रीत्युपपादनम् तेनाहूतः पठेच्चैव तत्परो नान्यमानसः

ಅವನು ಗುರುಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ತೊಡಗಿರಲಿ ಮತ್ತು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಗುರುಪ್ರಸನ್ನತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ. ಗುರು ಕರೆದುದಾಗ ಪಠಣ/ಪಾರಾಯಣವೂ ಮಾಡಲಿ—ಅದೇ ಪರಮ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೇರೆಡೆ ಇಡದೆ.

Verse 7

एकं द्वौ सकलान् वापि वेदान् प्राप्य सुरोर्मुखात् अनुज्ञातो वरं दत्त्वा गुरवे दक्षिणां ततः

ಗುರುಮುಖದಿಂದ ಒಂದು, ಎರಡು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, ಗುರು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ಮೊದಲು ವರ (ಇಷ್ಟದಾನ) ನೀಡಬೇಕು; ನಂತರ ಗುರುಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

Verse 8

गार्हस्थ्याश्रमकामस्तु गार्हस्थ्याश्रममावसेत् वानप्रस्थाश्रमं वापि चतुर्थं स्वेच्छयात्मनः

ಅವನಿಗೆ ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಾಶ್ರಮದ ಆಸೆ ಇದ್ದರೆ ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ; ಅಥವಾ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ, ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಾಲ್ಕನೆಯದು (ಸನ್ನ್ಯಾಸ) ಆಶ್ರಮಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.

Verse 9

तत्रैव वा गुरोर्गेहे द्विजो निष्ठामवाप्नुयात् गुरोरभावे तत्पुत्रे तच्छिष्ये तत्सुतं विना

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಗುರುಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ನಿಯಮಾಚರಣೆಯ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಗುರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಗುರುಪುತ್ರನಲ್ಲೋ ಗುರುಶಿಷ್ಯನಲ್ಲೋ; ಶಿಷ್ಯನ ಪುತ್ರನಲ್ಲೋ ಅಲ್ಲ.

Verse 10

शुश्रूषन् निरभीमानो ब्रह्मचर्याश्रमं वसेत् एवं जयति मृत्युं स द्विजः शालकटङ्कट

ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಭಯವೂ ಅಹಂಕಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಆ ದ್ವಿಜನು ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ—ಹೇ ಶಾಲಕಟಙ್ಕಟ।

Verse 11

उपावृत्तस्ततस्तस्माद् गृहस्थाश्रमकाम्यया असमानर्षिकुलजां कन्यामुद्वहेद् निशाचर

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮರಳಿ ಬಂದು, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಬಯಸಿ, ತನ್ನ ಋಷಿಕುಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಲ್ಲದ ಋಷಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಬೇಕು—ಹೇ ನಿಶಾಚರ।

Verse 12

स्वकर्मणा धनं लब्ध्वा पितृदेवातिथीनपि सम्यक् संप्रीणयेद् भक्त्या सदाचाररतो द्विजः

ತನ್ನ ಧರ್ಮೋಚಿತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಧನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸದಾಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ದ್ವಿಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 13

सदाचारो निगदितो युष्माभिर्मम सुव्रताः लक्षणं श्रोतुमिच्ःआमि कथयध्वं तमद्य मे

ಹೇ ಸುವ್ರತಗಳೇ, ನೀವು ನನಗೆ ಸದಾಚಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇಂದು ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 14

ऋषय ऊचुः सदाचारो निगदितस्तव यो ऽस्माभिरादरात् लक्षणं तस्य वक्ष्यामस्तच्छृणुष्व निशाचर

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನಾವು ನಿನಗೆ ಆದರದಿಂದ ಹೇಳಿದ ಸದಾಚಾರದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ನಿಶಾಚರ, ಕೇಳು.

Verse 15

गृहस्थेन सदा कार्यमाचारपरिपालनम् न ह्याचारविहिनस्य भद्रमत्र परत्र च

ಗೃಹಸ್ಥನು ಸದಾ ಆಚಾರಪಾಲನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಆಚಾರವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಮಂಗಳವಿಲ್ಲ.

Verse 16

यज्ञदानतपांसीह पुरुषस्य न भूतये भवन्ति यः समुल्लङ्घ्य सदाचारं प्रवर्तते

ಸದಾಚಾರವನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆಯುವವನಿಗೆ ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳು ಇಹದಲ್ಲಿ ಹಿತಕರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 17

हुराचारो हि पुरुषो नेह नामुत्र नन्दते कार्यो यत्नः सदाचारे आचारो हन्त्यलक्षणम्

ದುರಾಚಾರಿ ಪುರುಷನು ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತೋಷಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾಚಾರಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸಬೇಕು; ಆಚಾರವು ಅಮಂಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 18

तस्य स्वरूपं वक्ष्यामः सदाचारस्य राक्षस शृणुष्वैकमनास्तच्च यदि श्रेयो ऽभिवाञ्छसि

ಹೇ ರಾಕ್ಷಸ, ಆ ಸದಾಚಾರದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ, ಏಕಾಗ್ರಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 19

धर्मो ऽस्य मूलं धनमस्य शाखा पुष्पं च कामः फलमस्य मोक्षः असौ सदाचारतरुः सुकेशिन् संसेवितो येन स पुण्यभोक्त

ಧರ್ಮವು ಇದರ ಬೇರು, ಅರ್ಥವು ಇದರ ಶಾಖೆ, ಕಾಮವು ಇದರ ಪುಷ್ಪ, ಮೋಕ್ಷವು ಇದರ ಫಲ. ಓ ಸುಕೇಶಿನ್, ಇದು ಸದಾಚಾರದ ವೃಕ್ಷ; ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನು ಪುಣ್ಯಫಲಭೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

ब्रह्मो मुहूर्ते प्रथमं विबुध्येदनुस्मरेद् देववरान् महर्षीन् प्राभातिकं मङ्गलमेव वाच्यं यदुक्तवान् देवपतिस्त्रिनेत्रः

ಬ್ರಹ್ಮಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಎದ್ದು ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಚನಗಳನ್ನೇ ಹೇಳಬೇಕು—ಇದು ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ದೇವಪತಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಮಾತು.

Verse 21

सुकेशिरुवाच किं तदुक्तं सुप्रभातं शङ्करेण महात्मना प्रभाते यत् पठन् मर्त्यो मुच्यते पापबन्धनात्

ಸುಕೇಶಿನ್ ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾತ್ಮ ಶಂಕರನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಆ ‘ಸುಪ್ರಭಾತ’ ಏನು? ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪಠಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

ऋषय ऊचुः श्रूयतां राक्षसश्रेष्ठ सुप्रभातं हरोदितम् श्रुत्वा स्मृत्वा पठित्वा च सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹರನು (ಶಿವನು) ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ‘ಸುಪ್ರಭಾತ’ವನ್ನು ಕೇಳು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸ್ಮರಿಸಿ, ಪಠಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

ब्रह्म मुरारिस्त्रिपुरान्तकारी भानुः शशी भूमिसुतो बुधश्च गुरुश्च शुक्रः सह भानुजेन कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्

ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಮುರಾರಿ (ವಿಷ್ಣು), ತ್ರಿಪುರಾಂತಕಾರಿ (ಶಿವ), ಭಾನು (ಸೂರ್ಯ), ಶಶಿ (ಚಂದ್ರ), ಭೂಮಿಸುತ (ಮಂಗಳ), ಬುಧ, ಗುರು, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಭಾನುಜ (ಶನಿ)—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಪ್ರಾತಃಕಾಲವನ್ನು ಮಂಗಳಮಯವಾಗಿಸಲಿ.

Verse 24

भृगुर्वसिष्ठः क्रतुरङ्गिराश्च मनुः पुलस्त्यः पुलहः सगौतमः रैभ्यो मरीचिश्च्यवनो ऋभुश्च कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्

ಭೃಗು, ವಸಿಷ್ಠ, ಕ್ರತು, ಅಂಗಿರಸ, ಮನು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಹಾಗೂ ಗೌತಮ; ರೈಭ್ಯ, ಮರೀಚಿ, ಚ್ಯವನ, ಋಭು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ಶುಭಕರವಾಗಿಸಲಿ।

Verse 25

सनत्कुमारः सनकः सनन्दनः सनातनो ऽप्यासुरिपिङ्गलौ च सप्त स्वराः सप्त रसातलाश्च कुर्वन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्

ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಸನಕ, ಸನಂದನ, ಸನಾತನ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಸುರಿ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಲ; ಜೊತೆಗೆ ಸಪ್ತ ಸ್ವರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಪ್ತ ರಸಾತಲಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ಶುಭಮಾಡಲಿ।

Verse 26

पृथ्वी सगन्धा सरसास्तथाऽपः स्पर्शश्च वायुर्ज्वलनः सतेजाः नभः सशब्दं महता सहैव यच्छन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्

ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಭೂಮಿ, ರಸಯುಕ್ತ ಜಲ, ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ವಾಯು, ತೇಜಸ್ವಿ ಅಗ್ನಿ, ಶಬ್ದಯುಕ್ತ ಆಕಾಶ—ಮಹತ್ ತತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಶುಭ ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ನೀಡಲಿ।

Verse 27

सप्तार्णवाः सप्त कुलाचलाश्च सप्तर्षयो द्वीपवराश्च सप्त भूरादि कृत्वा भुवनानि सप्त ददन्तु सर्वे मम सुप्रभातम्

ಸಪ್ತ ಸಾಗರಗಳು, ಸಪ್ತ ಕುಲಾಚಲಗಳು, ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಪ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವೀಪಗಳು—ಭೂದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸಪ್ತ ಭುವನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನಗೆ ಶುಭ ಪ್ರಭಾತವನ್ನು ನೀಡಲಿ।

Verse 28

इत्थं प्रभाते परमं पवित्रं पठेत् स्मरेद्वा शृमुयाच्च भक्त्या दुःस्वप्ननाशो ऽनघ सुप्रभातं भवेच्च सत्यं भगवत्प्रसादात्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ಪಾಠವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಠಿಸಬೇಕು, ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಕೇಳಬೇಕು. ಹೇ ನಿರಪರಾಧಿ, ದುಸ್ವಪ್ನಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಭಗವಂತನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಶುಭ ಪ್ರಭಾತವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 29

ततः समुत्थाय विचिन्तयेन धर्मं तथार्थं च विहाय शय्याम् उत्थाय पश्चाद्धरिरित्युदीर्य गच्छेत् तदोत्सर्गविधिं हि कर्तुम्

ನಂತರ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಎದ್ದು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು. ಬಳಿಕ ‘ಹರಿ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಉತ್ಸರ್ಗ (ಮಲಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ) ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 30

न देवगोब्राह्मणवह्निमार्गे न राजमार्गे न चतुष्पथे च कुर्यादथोत्सर्गमपीह गोष्ठे पूर्वापरां चैव समाश्रितो गाम्

ದೇವತೆ, ಗೋವು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚತುಷ್ಪಥದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸರ್ಗ ಮಾಡಬಾರದು. ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪೂರ್ವ–ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 31

ततस्तु शौचार्थमुपाहरेन्मृदं गुदे त्रयं पाणितले च सप्त तथोभयोः पञ्च चतुस्तथैकां लिङ्गे तथैकां मृदमाहरेत

ನಂತರ ಶೌಚಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು—ಗುದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ, ಕೈತಳಕ್ಕೆ ಏಳು ಬಾರಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಗೆ ಐದು ಬಾರಿ, ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ; ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 32

नान्तर्जलाद्राक्षस मूषिकस्थलात् शौचावशिष्टा शरणात् तथान्या वल्मीकमृच्चैव हि शौचनाय ग्राह्य सदाचारविदा नरेण

ನೀರಿನ ಒಳಗಿನಿಂದ, ರಾಕ್ಷಸಸ್ಥಾನದಿಂದ, ಇಲಿ ಬಿಲ/ಸ್ಥಳದಿಂದ, ಯಾರಾದರೂ ಶೌಚದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ, ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಸದಾಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಲ್ಮೀಕ (ಎರಳುಗುಡ್ಡ) ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 33

उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वापि विद्वान् प्रक्षाल्य पादौ भुवि संनिविष्टः समाचमेदद्भिरफेनिलाभिरादौ परिमृज्य मुखं द्विरद्भिः

ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಲಿ, ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ವಿದ್ಯಾವಂತನು ನುರಿಯಿಲ್ಲದ ನೀರಿನಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೊದಲು ಮುಖವನ್ನು ಒರೆಸಿ, ನಂತರ ಎರಡು ಬಾರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 34

ततः स्पृशेत्खानि शिरः करेण संध्यामुपासीत ततः क्रमेण केशांस्तु संशोध्य च दन्तधावनं कृत्वा तथा दर्पणदर्शनं च

ನಂತರ ಕೈಯಿಂದ ದೇಹದ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನೂ ಶಿರಸ್ಸನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಬಳಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಕೂದಲನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ದಂತಧಾವನ ಮಾಡಿ, ದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವದರ್ಶನವೂ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 35

कृत्वा शिरःस्नानमथाङिड्कं वा संपूज्य तोयेन पितॄन् सदेवान् होमं च कृत्वालभनं शुभानां कृत्वा बहिर्निर्गमनं प्रशस्तम्

ಶಿರಸ್ಸ್ನಾನ ಅಥವಾ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಂಗಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಜಲದಿಂದ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ/ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಹೋಮ ಮಾಡಿ ಶುಭ ಅನುಲೇಪನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಬಳಿಕ ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಹೊರಡುವುದು ಪ್ರಶಸ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 36

दूर्वादधिसर्पिरथोदकुम्भं धेनुं सवत्सां वृषभं सुवर्णम् मृद्गोमयं स्वस्तिकमक्षतानि लाजामधु ब्राह्मणकन्यकां च

ದೂರ್ವಾ ಹುಲ್ಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ, ಜಲಕುಂಭ; ಕರುಸಹಿತ ಧೇನು, ವೃಷಭ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಣ; ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗೋಮಯ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆ, ಅಕ್ಷತ; ಲಾಜಾ ಮತ್ತು ಜೇನು—ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕನ್ಯೆಯೂ—ಇವು ಮಂಗಳಕರ ಕರ್ಮೋಪಕರಣಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 37

श्वेतानि पुष्पाण्यथ शोभनानि हुताशनं चन्दमर्कबिम्बम् अश्वत्थवृक्षं च समालभेत ततस्तु कुर्यान्निजजातिधर्मम्

ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ—ಇವುಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ/ಸ್ಮರಿಸಿ; ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ/ಸಮೀಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತನ್ನ ಜಾತಿಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 38

देशानुशिष्टं कुल धर्ममग्र्यं स्वगोत्रधर्मं न हि संत्यजेत् तेनार्थसिद्धिं समुपाचरेत नासत्प्रलापं न च सत्यहीनम्

ದೇಶಾಚಾರದಿಂದ ಉಪದಿಷ್ಟವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಲಧರ್ಮವನ್ನೂ ಸ್ವಗೋತ್ರಧರ್ಮವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು. ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಗುರಿಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಸತ್ ಪ್ರಲಾಪ ಮಾಡಬಾರದು; ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಾತನ್ನೂ ಆಡಬಾರದು.

Verse 39

न निष्ठुरं नागमशास्त्रहीनं वाक्यं वदेत्साधुजनेन येन निन्द्यो भवेन्नैव च धर्मःएदी संगं न चासत्सु नरेषु कुर्यात्

ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ನಿಂದೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಮ-ಶಾಸ್ತ್ರವಿಹೀನ ಮಾತನ್ನೂ ಆಡಬಾರದು. ಧರ್ಮನಿಂದಕನಾಗಬಾರದು; ದುಷ್ಟರ ಸಂಗವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 40

संध्यासु वर्ज्यं सुरतं दिवा च सर्वासु योनीषु पराबलासु आगारशून्येषु महीतलेषु रजस्वलास्वेव जलेषु वीर

ಹೇ ವೀರ, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಗಲಲ್ಲಿಯೂ ಸುರತ (ಮೈಥುನ) ವರ್ಜ್ಯ; ಪರಾಧೀನ (ಇತರರ ಅಧೀನ/ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ) ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಬಾರದು. ಖಾಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಬಯಲು ನೆಲದಲ್ಲಿ, ರಜಸ್ವಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೈಥುನ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 41

वृथाटनं था दानं वृथा च पशुमारणम् न कर्त्तव्यं गृहस्थेन वृता दारपरिग्रहम्

ಗೃಹಸ್ಥನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುವುದು, ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ ದಾನ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದ ಪಶುಹಿಂಸೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಿವೇಕದಿಂದ ದಾರಪರಿಗ್ರಹ (ವಿವಾಹ)ವೂ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 42

वृथाटनान्नित्यहानिर्वृथादानाद्धनक्षयः वृथा पशुघ्नः प्राप्नोति पातकं नरकप्रदम्

ವ್ಯರ್ಥ ಅಲೆದಾಟದಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾನಿ (ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯದ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ ದಾನದಿಂದ ಧನಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪಶುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನು ನರಕಪ್ರದ ಪಾತಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 43

संतत्या हानिरश्लाघया वर्णसंकरतो भयम् भेतव्यं च भवेल्लोके वृथादारपरिग्रहात्

ಅಯೋಗ್ಯ/ವ್ಯರ್ಥ ದಾರಪರಿಗ್ರಹದಿಂದ ಸಂತತಿಯ ಹಾನಿ, ಅಪಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣಸಂಕರದ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು ದೂರವಿರಬೇಕು.

Verse 44

परस्वे परदारे च न कार्या बुद्धिरुत्तमैः परस्वं नरकायैव परदाराश्च मृत्यवे

ಉತ್ತಮರು ಪರಧನದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿಯೂ ಮನಸ್ಸು ಇಡಬಾರದು; ಪರಧನ ನರಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಪರಸ್ತ್ರೀ ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 45

नेक्षेत् परस्त्रियं नग्नां न संभाषेन तस्करान् उद्क्यादर्शनं स्पर्शं संभाषं च विवर्जयेत्

ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನಗ್ನವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು; ಕಳ್ಳರೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸಬಾರದು. ರಜಸ್ವಲಾ (ಉದಕ್ಯಾ) ಸ್ತ್ರೀಯ ದರ್ಶನ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 46

नैकासने तथा स्थेयं सोदर्या परजायया तथैव स्यान्न मातुश्च तथा स्वदुहितुस्त्वपि

ಸಹೋದರಿಯೊಡನೆ ಅಥವಾ ಪರಜಾಯೆಯೊಡನೆ ಒಂದೇ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವದುಹಿತೆಯೊಡನೆ ಸಹ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 47

न च स्नायीत वै नग्नो न शयीत कदाचन दिग्वाससो ऽपि न तथा परिभ्रमणमिष्यते/ भिन्नासनभाजनादीन् दूरतः परिवर्जयेत्

ನಗ್ನವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು, ಎಂದಿಗೂ ನಗ್ನವಾಗಿ ಮಲಗಬಾರದು; ದಿಗ್ವಾಸನಾಗಿ (ಅಲ್ಪವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ) ಹಾಗೆ ಅಲೆದಾಡುವುದೂ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ. ಭಿನ್ನ/ಅಶುದ್ಧ ಆಸನ, ಪಾತ್ರೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 48

नन्दासु नाभ्यङ्गमुपाचरेत क्षौरं च रिक्तासु जयासु मांसम् पूर्णासु योषित्परिवर्जयेत भद्रासु सर्वाणि समाचरेत

ನಂದಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಂಗ (ಎಣ್ಣೆ ಮರ್ಧನ) ಮಾಡಬಾರದು; ರಿಕ್ತಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೌರ (ಗಡ್ಡ/ಕೇಶ ಕತ್ತರಿಕೆ, ಮುಂಡನ) ವರ್ಜಿಸಬೇಕು; ಜಯಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು; ಪೂರ್ಣಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಷಿತ್ಸಂಗ (ಕಾಮಭೋಗ) ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು; ಭದ್ರಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಚರಿಸಬಹುದು.

Verse 49

नाभ्यङ्गमर्के न च भूमिपुत्रे क्षौरं च शुक्रे रविजे च मांसम् बुधेषु योषिन्न समाचरेत शेषेषु सर्वाणि सदैव कुर्यात्

ಆದಿತ್ಯವಾರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳವಾರ ಅಭ್ಯಂಗ (ಎಣ್ಣೆ ಮರ್ಧನ) ಮಾಡಬಾರದು. ಶುಕ್ರವಾರ ಕ್ಷೌರ (ಗಡ್ಡ/ಮುಂಡನ) ಮಾಡಬಾರದು. ಆದಿತ್ಯವಾರ ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಣೆ ವರ್ಜ್ಯ. ಬುಧವಾರ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗ (ಮೈಥುನ) ಮಾಡಬಾರದು. ಉಳಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಮಾಡಬಹುದು.

Verse 50

चित्रासु हस्ते श्रवणे च तैलं क्षौरं विशाखास्वभिजित्सुवर्ज्यम् मूले मृगे भाग्रपदासु मांसं योषिन्मघाकृत्तिकयोत्तरासु

ಚಿತ್ರಾ, ಹಸ್ತ, ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲಾಭ್ಯಂಗ ವರ್ಜ್ಯ. ವಿಶಾಖಾ ಮತ್ತು ಅಭಿಜಿತ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಬಾರದು. ಮೂಲ, ಮೃಗಶಿರ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಭಾದ್ರಪದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಣೆ ವರ್ಜ್ಯ. ಮಘಾ, ಕೃತ್ತಿಕಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗ ವರ್ಜ್ಯ.

Verse 51

सदैव जर्ज्यं शयनमुदक्शिरास् तथा प्रतीच्यां रजनीचरेश भुञ्जीत नैवेह च दक्षिणामुखो न च प्रतीच्यामभिभोजनीयम्

ತಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಇಟ್ಟು ಮಲಗುವುದು ಸದಾ ವರ್ಜ್ಯ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆ ತಲೆಯಿಟ್ಟು ಮಲಗುವುದೂ, ಓ ರಜನೀಚರೇಶ. ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು; ಪಶ್ಚಿಮಮುಖವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದೂ ಬೇಡ.

Verse 53

देवालयं चैत्यतरुं चतुष्पथं विद्याधिकं चापि गुरुं प्रदक्षिणम् माल्यान्नपानं वसनानि यत्नतो नान्यैर्धृतांश्चापि हि धारयेद् बुधः // वम्प्_14.52 स्नायाच्छिरःस्नानतया च नित्यं न कारणं चैव विना निशासु ग्रहोपरागे स्वजनापयाते मुक्त्वा च जन्मर्क्षगते शशङ्के

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ದೇವಾಲಯ, ಚೈತ್ಯವೃಕ್ಷ, ಚತುಷ್ಪಥ (ಚೌಕ), ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಮತ್ತು ಗುರು ಇವರಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇತರರು ಧರಿಸಿದ ಮಾಲೆಗಳು, ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಅನ್ನಪಾನ, ಇತರರು ಬಳಸಿದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಧರಿಸಬಾರದು. ನಿತ್ಯ ಶಿರಃಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಯುಕ್ತ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬಾರದು—ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಜನ ಮರಣದ ಶೋಕಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನು ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ವಿನಾಯಿತಿ.

Verse 54

नाभ्यङ्गितं कायमुपस्पृशेच्च स्नातो न केशान् विधुनीत चापि गात्राणि चैवाम्बरपाणिना च स्नातो विमृज्याद् रजनीचरेश

ಸ್ನಾನವಾದ ನಂತರ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿದ (ಅಭ್ಯಂಗಿತ) ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು; ಕೂದಲನ್ನು ಜಡಿದು ನೀರು ಚೆಲ್ಲಬಾರದು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ವಸ್ತ್ರದ ಅಂಚಿನಿಂದ/ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒರೆಸಬೇಕು, ಓ ರಜನೀಚರೇಶ.

Verse 55

वसेच्च देशेषु सुराजकेषु सुसंहितेष्वेव जनेषु नित्यम् अक्रोधना न्यायपरा अमत्सराः कृषीवला ह्योषधयश्च यत्र

ಸುಶಾಸನವಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜನರ ನಡುವೆ ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸಬೇಕು—ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಕ್ರೋಧರಹಿತರು, ನ್ಯಾಯಪರರು, ಅಸೂಯಾರಹಿತರು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷಿಕರು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ।

Verse 56

न तेषु देशेषु वसेत बुद्धिमान् सदा नृपो दण्डरुचिस्त्वशक्तः जनो ऽपि नित्योत्सवबद्धवैरः सदा जिगीषुश्च निशाचरेन्द्र

ಹೇ ನಿಶಾಚರೇಂದ್ರ! ಯಾವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಸದಾ ದಂಡಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಆಳಲು ಅಶಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಮತ್ತು ಜನರೂ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ವೈರವನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಸದಾ ಜಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಹವಣಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ವಾಸಿಸಬಾರದು।