Maitreya

Verse 0

तृतीयोऽध्यायः

ತೃತೀಯ ಅಧ್ಯಾಯ.

Verse 1

अहमस्मि परश्चास्मि ब्रह्मास्मि प्रभवोऽस्म्यहम् । सर्वलोकगुरुश्चास्मि सर्वलोकेऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥१॥

ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಪರಮವೂ ಹೌದು. ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನೇ; ನಾನು ಸರ್ವದ ಪ್ರಭವ (ಮೂಲಕಾರಣ) ನಾನು. ನಾನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಗುರುವೂ ಹೌದು; ನಾನು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ತತ್ತೇ; ನಾನು ಅದೇ.

Verse 2

अहमेवास्मि सिद्धोऽस्मि शुद्धोऽस्मि परमोऽस्म्यहम् । अहमस्मि सोमोऽस्मि नित्योऽस्मि विमलोऽस्म्यहम् ॥२॥

ನಾನು ಏಕನೇ ಇದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಸಿದ್ಧ (ಪರಿಪೂರ್ಣ)ನು. ನಾನು ಶುದ್ಧನು. ನಾನು ಪರಮನು. ನಾನು ಇದ್ದೇನೆ; ನಾನು ಸೋಮನು. ನಾನು ನಿತ್ಯನು. ನಾನು ವಿಮಲ, ಕಲಂಕರಹಿತನು.

Verse 3

विज्ञानोऽस्मि विशेषोऽस्मि सोमोऽस्मि सकलोऽस्म्यहम् । शुभोऽस्मि शोकहीनोऽस्मि चैतन्योऽस्मि समोऽस्म्यहम् ॥३॥

ನಾನು ವಿಜ್ಞಾನ (ಚೇತನ ಜ್ಞಾನ)ನು. ನಾನು ವಿಶೇಷ (ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪ)ನು. ನಾನು ಸೋಮನು. ನಾನು ಸಕಲ, ಪರಿಪೂರ್ಣನು. ನಾನು ಶುಭನು. ನಾನು ಶೋಕಹೀನನು. ನಾನು ಚೈತನ್ಯನು. ನಾನು ಸಮ, ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು.

Verse 4

मानावमानहीनोऽस्मि निर्गुणोऽस्मि शिवोऽस्म्यहम् । द्वैताद्वैतविहीनोऽस्मि द्वन्द्वहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥४॥

ನಾನು ಮಾನ-ಅಪಮಾನಗಳಿಂದ ರಹಿತನು; ನಾನು ನಿರ್ಗುಣನು; ನಾನು ಶಿವಸ್ವರೂಪನು. ನಾನು ದ್ವೈತ-ಅದ್ವೈತಗಳಿಗೂ ಅತೀತನು; ನಾನು ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು; ನಾನು ತತ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮವೇ.

Verse 5

भावाभावविहीनोऽस्मि भासाहीनोऽस्मि भास्म्यहम् । शून्याशून्यप्रभावोऽस्मि शोभनाशोभनोऽस्म्यहम् ॥५॥

ನಾನು ಭಾವ-ಅಭಾವಗಳಿಂದ ರಹಿತನು; ನಾನು ವಿಷಯೀಕೃತ ಭಾಸ/ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ರಹಿತನು, ಆದರೂ ನಾನು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಶೂನ್ಯ-ಅಶೂನ್ಯಗಳ ಆಧಾರಶಕ್ತಿ; ನಾನು ಶುಭವೂ ಅಶುಭವೂ.

Verse 6

तुल्यातुल्यविहीनोऽस्मि नित्यः शुद्धः सदाशिवः । सर्वासर्वविहीनोऽस्मि सात्त्विकोऽस्मि सदास्म्यहम् ॥६॥

ನಾನು ತುಲ್ಯತೆ-ಅತುಲ್ಯತೆಗಳಿಂದ ರಹಿತನು; ನಾನು ನಿತ್ಯ, ಶುದ್ಧ, ಸದಾಶಿವಸ್ವರೂಪನು. ನಾನು ‘ಸರ್ವ’ ಮತ್ತು ‘ಅಸರ್ವ’ಗಳಿಂದ ರಹಿತನು; ನಾನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕನು; ನಾನು ಸದಾ ಇರುವವನು.

Verse 7

एकसङ्ख्याविहीनोऽस्मि द्विसङ्ख्यावाहनं न च । सदसद्भेदहीनोऽस्मि सङ्कल्परहितोऽस्म्यहम् ॥७॥

ನಾನು ‘ಒಂದು’ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯಾವರ್ಗದಿಂದ ವಿಯುಕ್ತನು; ‘ಎರಡು’ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಾಹಕನೂ ಅಲ್ಲ. ಸತ್–ಅಸತ್ ಭೇದದಿಂದ ಮುಕ್ತನು; ನಾನು ಸಂಕಲ್ಪರಹಿತನು.

Verse 8

नानात्मभेदहीनोऽस्मि ह्यखण्डानन्दविग्रहः । नाहमस्मि न चान्योऽस्मि देहादिरहितोऽस्म्यहम् ॥८॥

ನಾನು ಅನೇಕ ಆತ್ಮಗಳ ಭೇದದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಯುಕ್ತನು; ಅಖಂಡ ಆನಂದಸ್ವರೂಪನು. ನಾನು ಈ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ‘ನಾನು’ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನೂ ಅಲ್ಲ; ದೇಹಾದಿಗಳಿಲ್ಲದವನು.

Verse 9

आश्रयाश्रयहीनोऽस्मि आधाररहितोऽस्म्यहम् । बन्धमोक्षादिहीनोऽस्मि शुद्धब्रह्मास्मि सोऽस्म्यहम् ॥९॥

ನಾನು ಆಶ್ರಯ–ಆಶ್ರಿತ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ವಿಯುಕ್ತನು; ನಾನು ಆಧಾರರಹಿತನು. ಬಂಧ–ಮೋಕ್ಷಾದಿಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನು. ನಾನು ಶುದ್ಧ ಬ್ರಹ್ಮ; ನಾನು ಅವನೇ.

Verse 10

चित्तादिसर्वहीनोऽस्मि परमोऽस्मि परात्परः । सदा विचाररूपोऽस्मि निर्विचारोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥१०॥

ನಾನು ಚಿತ್ತಾದಿ ಎಲ್ಲದಿಂದಲೂ ರಹಿತನು; ನಾನು ಪರಮನು, ಪರಾತ್ಪರನು. ನಾನು ಸದಾ ವಿಚಾರ–ವಿವೇಕಸ್ವರೂಪನು; ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ವಿಚಾರನು. ನಾನು ತತ್—ನಾನೇನು.

Verse 11

अकारोकाररूपोऽस्मि मकारोऽस्मि सनातनः । धातृध्यानविहीनोऽस्मि ध्येयहीनोऽस्मि सोऽस्म्यहम् ॥११॥

ನಾನು ‘ಅ’ ಮತ್ತು ‘ಉ’ ರೂಪನು; ನಾನು ‘ಮ್’, ಸನಾತನನು. ನಾನು ಧಾತೃ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೃ/ಪಾಲಕ) ಧ್ಯಾನದಿಂದ ರಹಿತನು; ಧ್ಯೇಯದಿಂದಲೂ ರಹಿತನು. ನಾನು ತತ್—ನಾನೇನು.

Verse 12

सर्वपूर्णस्वरूपोऽस्मि सच्चिदानन्दलक्षणः । सर्वतीर्थस्वरूपोऽस्मि परमात्मास्म्यहं शिवः ॥१२॥

ನಾನು ಸರ್ವಪೂರ್ಣಸ್ವರೂಪನು, ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಲಕ್ಷಣನು. ನಾನು ಸರ್ವತೀರ್ಥಸ್ವರೂಪನು. ನಾನು ಪರಮಾತ್ಮ; ನಾನು ಶಿವನು.

Verse 13

लक्ष्यालक्ष्यविहीनोऽस्मि लयहीनरसोऽस्म्यहम् । मातृमानविहीनोऽस्मि मेयहीनः शिवोऽस्म्यहम् ॥१३॥

ನಾನು ಲಕ್ಷ್ಯವೂ ಅಲಕ್ಷ್ಯವೂ ಇಲ್ಲದವನು; ಲಯವಿಲ್ಲದ ರಸಸ್ವರೂಪನು ನಾನು. ನಾನು ಮಾತೃಮಾನ (ಮಾಪಕ/ಜ್ಞಾತೃ) ರಹಿತನು; ಮೇಯ (ಮಾಪ್ಯ) ರಹಿತ ಶಿವನು ನಾನು.

Verse 14

न जगत्सर्वद्रष्टास्मि नेत्रादिरहितोऽस्म्यहम् । प्रवृद्धोऽस्मि प्रबुद्धोऽस्मि प्रसन्नोऽस्मि परोऽस्म्यहम् ॥१४॥

ನಾನು ಜಗತ್ತಿನ ಸರ್ವದ್ರಷ್ಟನಲ್ಲ; ನಾನು ನೇತ್ರಾದಿ ಇಂದ್ರಿಯರಹಿತನು. ನಾನು ಪರಿಪೂರ್ಣನು; ನಾನು ಪ್ರಬುದ್ಧನು; ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನು; ನಾನು ಪರಮನು.

Verse 15

सर्वेन्द्रियविहीनोऽस्मि सर्वकर्मकृदप्यहम् । सर्ववेदान्ततृप्तोऽस्मि सर्वदा सुलभोऽस्म्यहम् ॥१५॥

ನಾನು ಸರ್ವ ಇಂದ್ರಿಯರಹಿತನು, ಆದರೂ ಸರ್ವ ಕರ್ಮಗಳ ಕರ್ತನು ನಾನು. ನಾನು ಸರ್ವ ವೇದಾಂತದಿಂದ ತೃಪ್ತನು; ನಾನು ಸದಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯನು.

Verse 16

मुदितामुदिताख्योऽस्मि सर्वमौनफलोऽस्म्यहम् । नित्यचिन्मात्ररूपोऽस्मि सदा सच्चिन्मयोऽस्म्यहम् ॥१६॥

ನಾನು ‘ಮುದಿತಾಮುದಿತ’ (ಸದಾ ಆನಂದಿತ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆನು; ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಮೌನದ ಫಲನು. ನಾನು ನಿತ್ಯ ಚೈತನ್ಯಮಾತ್ರ ಸ್ವರೂಪನು; ನಾನು ಸದಾ ಸತ್-ಚಿತ್-ಮಯನು.

Verse 17

यत्किञ्चिदपि हीनोऽस्मि स्वल्पमप्यति नास्म्यहम् । हृदयग्रन्थिहीनोऽस्मि हृदयाम्भोजमध्यगः ॥१७॥

ನಾನು ಯಾವುದಲ್ಲಿಯೂ ಕೊರತೆಯಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿರೇಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ. ನಾನು ಹೃದಯಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನು; ನಾನು ಹೃದಯಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವೆನು.

Verse 18

षड्विकारविहीनोऽस्मि षट्कोषरहितोऽस्म्यहम् । अरिषड्वर्गमुक्तोऽस्मि अन्तरादन्तरोऽस्म्यहम् ॥१८॥

ನಾನು ಷಡ್ವಿಕಾರಗಳಿಂದ ರಹಿತನು; ನಾನು ಷಟ್ಕೋಶಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು. ನಾನು ಅರಿ-ಷಡ್ವರ್ಗದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನು; ನಾನು ಅಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತರ, ಅತ್ಯಂತ ಆಂತರಿಕನು.

Verse 19

देशकालविमुक्तोऽस्मि दिगम्बरसुखोऽस्म्यहम् । नास्ति नास्ति विमुक्तोऽस्मि नकारहितोऽस्म्यहम् ॥१९॥

ನಾನು ದೇಶಕಾಲಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನು; ದಿಗಂಬರ—ಅಸೀಮ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದ ಸುಖವೇ ನಾನು। ‘ಅಸ್ತಿ’ಯೂ ಇಲ್ಲ, ‘ನಾಸ್ತಿ’ಯೂ ಇಲ್ಲ—ನಾನು ಮುಕ್ತನು; ‘ನ’ಕಾರ (ನಿಷೇಧ/ಮಿತಿ) ರಹಿತನು ನಾನು॥೧೯॥

Verse 20

अखण्डाकाशरूपोऽस्मि ह्यखण्डाकारमस्म्यहम् । प्रपञ्चमुक्तचित्तोऽस्मि प्रपञ्चरहितोऽस्म्यहम् ॥२०॥

ನಾನು ಅಖಂಡ ಆಕಾಶಸ್ವರೂಪನು; ನಿಜಕ್ಕೂ ನಾನು ಅಖಂಡ ಆಕಾರಸ್ವರೂಪನು। ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಮುಕ್ತಚಿತ್ತನು; ಪ್ರಪಂಚರಹಿತನು ನಾನು॥೨೦॥

Verse 21

सर्वप्रकाशरूपोऽस्मि चिन्मात्रज्योतिरस्म्यहम् । कालत्रयविमुक्तोऽस्मि कामादिरहितोऽस्म्यहम् ॥२१॥

ನಾನು ಸರ್ವಪ್ರಕಾಶಸ್ವರೂಪನು; ನಾನು ಚಿನ್ಮಾತ್ರ ಜ್ಯೋತಿಯೇ. ನಾನು ಕಾಲತ್ರಯದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನು; ಕಾಮಾದಿಗಳಿಂದ ರಹಿತನು ನಾನು॥೨೧॥

Verse 22

कायिकादिविमुक्तोऽस्मि निर्गुणः केवलोऽस्म्यहम् । मुक्तिहीनोऽस्मि मुक्तोऽस्मि मोक्षहीनोऽस्म्यहं सदा ॥२२॥

ನಾನು ದೇಹಾದಿ ಎಲ್ಲ ಉಪಾಧಿಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನು; ನಾನು ನಿರ್ಗುಣನು; ನಾನು ಏಕಮಾತ್ರನು. ನಾನು ಮುಕ್ತಿರಹಿತನು, ಹಾಗೆಯೇ ಮುಕ್ತನು; ನಾನು ಸದಾ ಮೋಕ್ಷರಹಿತನು.

Verse 23

सत्यासत्यादिहीनोऽस्मि सन्मात्रान्नास्म्यहं सदा । गन्तव्यदेशहीनोऽस्मि गमनादिविवर्जितः ॥२३॥

ನಾನು ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ರಹಿತನು; ನಾನು ಸದಾ ಕೇವಲ ಸತ್‌ಮಾತ್ರದಿಂದ ಭಿನ್ನನಲ್ಲ. ನಾನು ಯಾವುದೇ ಗಂತವ್ಯ ದೇಶವಿಲ್ಲದವನು; ಗಮನಾದಿಗಳಿಂದ ವಿವರ್ಜಿತನು.

Verse 24

सर्वदा समरूपोऽस्मि शान्तोऽस्मि पुरुषोत्तमः । एवं स्वानुभवो यस्य सोऽहमस्मि न संशयः ॥२४॥

ನಾನು ಸದಾ ಸಮರೂಪನು; ನಾನು ಶಾಂತನು; ನಾನು ಪುರುಷೋತ್ತಮನು. ಯಾರಿಗೆ ಸ್ವಾನುಭವ ಹೀಗೆ ಇದೆಯೋ—ಅವನೇ ನಾನು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 25

यः शृणोति सकृद्वापि ब्रह्मैव भवति स्वयम् इत्युपनिषत् ॥२५॥

ಯಾರು ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಒಂದೇ ಸಲವಾದರೂ ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ತು ಹೇಳುತ್ತದೆ ॥೨೫॥

Verse 26

पाषाणलोहमणिमृण्मयविग्रहेषु पूजा पुनर्जननभोगकरी मुमुक्षोः । तस्माद्यतिः स्वहृदयार्चनमेव कुर्याद्बाह्यार्चनं परिहरेदपुनर्भवाय ॥२६॥

ಕಲ್ಲು, ಲೋಹ, ಮಣಿ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪೂಜೆ ಮುಮುಕ್ಷುವಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಭೋಗಾನುಭವಗಳ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯತಿಯು ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲೇ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಲಿ; ಅಪುನರ್ಭವಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿ.

Verse 27

अन्तःपूर्णो बहिःपूर्णः पूर्णकुम्भ इवार्णवे । अन्तःशून्यो बहिःशून्यः शून्यकुम्भ इवाम्बरे ॥२७॥

ಒಳಗಿನಿಂದ ಪೂರ್ಣ, ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಪೂರ್ಣ—ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭದಂತೆ; ಒಳಗಿನಿಂದ ಶೂನ್ಯ, ಹೊರಗಿನಿಂದಲೂ ಶೂನ್ಯ—ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಖಾಲಿ ಕುಂಭದಂತೆ.

Verse 28

मा भव ग्राह्यभावात्मा ग्राहकात्मा च मा भव । भावनामखिलं त्यक्त्वा यच्छिष्टं तन्मयो भव ॥२८॥

ಗ್ರಾಹ್ಯಭಾವದ (ವಸ್ತುರೂಪದ) ಸ್ವಭಾವವಾಗಬೇಡ; ಗ್ರಾಹಕಭಾವದ (ಗ್ರಾಹಕರೂಪದ) ಸ್ವಭಾವವಾಗಬೇಡ. ಸಮಸ್ತ ಭಾವನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಉಳಿದಿರುವ ಅದೇ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿರು.

Verse 29

द्रष्टृदर्शनदृश्यानि त्यक्त्वा वासनया सह । दर्शनप्रथमाभासमात्मानं केवलं भज ॥२९॥

ದ್ರಷ್ಟಾ, ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ವಾಸನೆಯೊಡನೆ ತ್ಯಜಿಸಿ; ದರ್ಶನದ ಪ್ರಥಮ ಆಭಾಸವಾಗಿರುವ ಆತ್ಮನನ್ನೇ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಭಜಿಸಿ/ಆಶ್ರಯಿಸಿರಿ.

Verse 30

संशान्तसर्वसंकल्पा या शिलावदवस्थितिः । जाग्रन्निद्राविनिर्मुक्ता सा स्वरूपस्थितिः परा ॥३०॥

ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಸಂಕಲ್ಪಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ, ಶಿಲೆಯಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲಸಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜಾಗ್ರತ್-ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ವಿನಿರ್ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ—ಅದೇ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸ್ಥಿತಿ.