Bhikshuka
ಭಿಕ್ಷುಕ ಉಪನಿಷತ್ ಅಥರ್ವವೇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸನ್ನ್ಯಾಸ ಉಪನಿಷತ್ತು; ಕೇವಲ ಐದು ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷುಕ-ಸನ್ನ್ಯಾಸಿಯ ಆದರ್ಶ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೀರ್ಘ ತತ್ತ್ವಚರ್ಚೆಯಿಗಿಂತ ಸಾಧನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ಶಿಸ್ತು—ಅಪರಿಗ್ರಹ, ಭಿಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ಜೀವನ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥೈರ್ಯ—ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸಂದೇಶ: ಭಿಕ್ಷುಕನ ಗುರಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗೌರವ ಅಥವಾ ಕರ್ಮಕಾಂಡವಲ್ಲ; ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ. ಮಾನ-ಅಪಮಾನ, ಲಾಭ-ಹಾನಿ, ಸುಖ-ದುಃಖ ಎಂಬ ದ್ವಂದ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಭಾವ, ಅಹಂಕಾರ-ಆಸಕ್ತಿಗಳ ತ್ಯಾಗ—ಇವೇ ಅವನ ಗುರುತು. ಹೀಗಾಗಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೆ ಆತ್ಮಬೋಧಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕ ನೆಲೆಯೆಂದು ಗ್ರಂಥವು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ.
Start ReadingKey Teachings
- Bhikṣuka (mendicant renouncer) as an āśrama oriented solely to mokṣa (liberation)
- Radical non-possession (aparigraha) and dependence on alms as a discipline against craving
- Equanimity toward dualities (honor/dishonor
pleasure/pain
gain/loss)
- Restraint of speech
mind
and senses; inner silence as the ground of insight
- Dispassion (vairāgya) and abandonment of egoic identity and social status
- Living simplicity as a support for Self-knowledge (Ātma-jñāna) and Brahman-realization
- Compassionate non-harming and unobtrusive conduct as marks of the true renouncer
Verses of the Bhikshuka
5 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
ॐ अथ भिक्षूणां मोक्षार्थिनां कुटीचकबहूदकहंसपरमहंसाश्चेति चत्वारः॥१॥
ಓಂ. ಈಗ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಭಿಕ್ಷುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳು ಇವೆ: ಕುಟೀಚಕ, ಬಹೂದಕ, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಪರಮಹಂಸ.
Moksha (liberation) and Sannyasa (renunciation) typologyVerse 2
कुटीचका नाम गौतमभरद्वाजयाज्ञवल्क्यवसिष्ठप्रभृतयोऽष्टौ ग्रासान् श्वरन्तो योगमार्गे मोक्षमेव प्रार्थयन्ते॥२॥
ಕುಟೀಚಕರು ಎಂದರೆ—ಗೌತಮ, ಭರದ್ವಾಜ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ವಸಿಷ್ಠ ಮೊದಲಾದವರು—ಎಂಟು ಗ್ರಾಸ ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಬೇಡುತ್ತಾರೆ.
Vairāgya (dispassion) and disciplined living as support for MokṣaVerse 3
अथ बहूदका नाम त्रिदण्डकमण्डलुशिखायज्ञोपवीतकाषायवस्त्रधारिणो ब्रह्मर्षिगृहे मधुमांसं वर्जयित्वाष्टौ ग्रासान् भैक्षाचरणं कृत्वा योगमार्गे मोक्षमेव प्रार्थयन्ते॥३॥
ಇನ್ನು ಬಹೂದಕರು ಎಂದರೆ—ತ್ರಿದಂಡ, ಕಮಂಡಲು, ಶಿಖೆ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮತ್ತು ಕಾಷಾಯವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವವರು—ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮಧು ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಭಿಕ್ಷಾಚರಣೆ ಮಾಡಿ ಎಂಟು ಗ್ರಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಬೇಡುತ್ತಾರೆ.
Sannyāsa-dharma (renunciant discipline) and purity as support for MokṣaVerse 4
अथ हंसा नाम ग्रामे एकरात्रं नगरे पञ्चरात्रं क्षेत्रे सप्तरात्रं तदुपरि न वसेयुः । गोमूत्रगोमयाहारिणो नित्यं चान्द्रायणपरायणा योगमार्गे मोक्षमेव प्रार्थयन्ते॥४॥
ಇನ್ನು ಹಂಸರು ಎಂದರೆ: ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಐದು ರಾತ್ರಿ, ಕ್ಷೇತ್ರ/ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಏಳು ರಾತ್ರಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸಿಸಬಾರದು. ಗೋಮೂತ್ರ-ಗೋಮಯ ಆಹಾರದಿಂದ ಜೀವಿಸಿ, ನಿತ್ಯ ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿ, ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಬೇಡುತ್ತಾರೆ.
Vairāgya and aparigraha (non-attachment/non-accumulation)Verse 5
अथ परमहंसा नाम संवर्तकारुणिश्वेतकेतुजडभरतदत्तात्रेयशुकवामदेवहारीतकप्रभृतयोऽष्टौ ग्रासान् श्वरन्तो योगमार्गे मोक्षमेव प्रार्थयन्ते । वृक्षमूले शून्यगृहे श्मशानवासिनो वा साम्बरा वा दिगम्बरा वा । न तेषां...
ಇನ್ನು ಪರಮಹಂಸರು ಎಂದರೆ—ಸಂವರ್ತ, ಕಾರುಣಿ, ಶ್ವೇತಕೇತು, ಜಡಭರತ, ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ಶುಕ, ವಾಮದೇವ, ಹಾರೀತಕ ಮೊದಲಾದವರು—ಎಂಟು ಗ್ರಾಸ ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಯೋಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೇ ಬೇಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವೃಕ್ಷಮೂಲದಲ್ಲಿ, ಶೂನ್ಯಗೃಹದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ದಿಗಂಬರರಾಗಿರಬಹುದು. ಅವರಿಗೆ ಧರ್ಮಾಧರ್ಮ, ಲಾಭಾಲಾಭ, ಶುದ್ಧಾಶುದ್ಧ ಎಂಬ ಭೇದಗಳಿಲ್ಲ; ದ್ವೈತವರ್ಜಿತರಾಗಿ ಮಣ್ಣುಕುಡ್ಡೆ, ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾಚರಣೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಯದೃಚ್ಛಾಲಭ್ದವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದ್ವಂದ್ವರಹಿತರಾಗಿ, ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಿಗಳಾಗಿ, ಶುಕ್ಲಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿ, ಆತ್ಮನಿಷ್ಠರಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಧಾರಣೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಭಿಕ್ಷೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶೂನ್ಯಾಗಾರ, ದೇವಾಲಯ, ಹುಲ್ಲಿನ ರಾಶಿ, ವಲ್ಮೀಕ, ವೃಕ್ಷಮೂಲ, ಕುಂಭಾರಶಾಲೆ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಶಾಲೆ, ನದಿತೀರ, ಪರ್ವತಗುಹೆ, ಕುಹರ-ಕೋಟರ, ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಸ್ತ್ರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಪನ್ನರಾಗಿ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಕರಾಗಿ, ಪರಮಹಂಸಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸದಿಂದ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಇವರೇ ಪರಮಹಂಸರು ಎಂದು ಉಪನಿಷತ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Atman-Brahman non-duality (Advaita), jīvanmukti ideal, aparigraha, samatvaAsk anything about the Bhikshuka Upanishad
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.