Adhyaya 9

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಯು ಅಯೋಧ್ಯಾ-ಪ್ರದೇಶದ ತೀರ್ಥಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಆಚರಣಾವಿಧಿಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಟಾಕುಂಡದ ಸಮೀಪ ಅಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಯಾಕೂಪವನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಮಹಾಫಲಪ್ರದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ—ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ದಾನ, ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನಸಹಿತ ಶ್ರಾದ್ಧ (ಎಳ್ಳು-ಪಾಯಸದಿಂದ, ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪಿಣ್ಯಾಕ, ಗುಡ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ) ಮಾಡಿದರೆ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಮೂಲಕ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿ ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸೋಮವಾರದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದರೆ ‘ಅನಂತ’ ಫಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಮವಾರ ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಫಲದಾಯಕವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಪಿಶಾಚಮೋಚನ ತೀರ್ಥ—ಸ್ನಾನ-ದಾನ-ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಿಂದ ಪಿಶಾಚದೋಷ ನಿವಾರಣೆ/ಶಮನ; ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯ ವಿಶೇಷ ವ್ರತ. ಸಮೀಪದ ಮಾನಸತೀರ್ಥ ಮನಸ್ಸು-ವಾಣಿ-ದೇಹದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ; ಪ್ರೌಷ್ಟಪದಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆಗೆ ಯಾತ್ರಾವಿಧಾನ. ಬಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಮಸಾ ನದಿಯ ಮಹಿಮೆ—ಮಹಾಪಾಪನಾಶಿನಿ, ವನಶೋಭಿತ ತೀರಗಳು, ಮಾಣ್ಡವ್ಯಾದಿ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರ; ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಸ್ನಾನ-ದಾನ-ಶ್ರಾದ್ಧತ್ರಯದಿಂದ ಕಾಮ-ಅರ್ಥಸಿದ್ಧಿ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ಪಂಚದಶಿಯ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೀತಾಕುಂಡ (ಶ್ರೀ ದುಗ್ಧೇಶ್ವರ ಸಮೀಪ) ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ಥಿಯ ಯಾತ್ರೆ, ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಕ ಭೈರವನಿಗೆ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಕೃಷ್ಣ ಅಷ್ಟಮಿಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ-ಪೂಜೆ, ಭರತಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಭರತನ ರಾಮಧ್ಯಾನ-ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಸ್ಮರಣೆ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಪಿತೃಶ್ರಾದ್ಧ, ಜಟಾಕುಂಡದಲ್ಲಿ ರಾಮ-ಸಹಚರ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಚೈತ್ರ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಾಕ್ರಮ—ಮೊದಲು ರಾಮ-ಸೀತಾಪೂಜೆ, ನಂತರ ಭರತಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಪೂಜೆ, ಆಮೇಲೆ ನಿಗದಿತ ಸ್ನಾನವಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.