Adhyaya 98

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चंडेश्वरमिति श्रुतम् । सोमेशाद्वायवे भागे धनुषां षष्टिभिः स्थितम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ‘ಚಂಡೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದು ಸೋಮೇಶ್ವರದಿಂದ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತು ಧನುಷ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 2

दिव्यं लिंगं महादेवि सर्वपातकनाशनम् । तत्पूर्वे तु युगे ख्यातं मनोः स्वायंभुवांतरे

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಅದು ದಿವ್ಯ ಲಿಂಗ—ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು. ಅದು ಪೂರ್ವಯುಗದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುನ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು।

Verse 3

त्रेतायुगमुखे देवि पृथिव्या संप्रतिष्ठितम् । पूर्वमन्वंतरे चास्मिंल्लिङ्गं पृथ्वीश्वरं प्रिये

ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ಇದು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪೂರ್ವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯೆ, ಈ ಲಿಂಗವು ‘ಪೃಥ್ವೀಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು.

Verse 4

पुनश्चंद्रेण तत्प्राप्तं लिंगं चंद्रेश्वरं प्रिये । ब्रह्महत्यादिपापानां नाशनं पुण्यवर्द्धनम्

ಮತ್ತೆ, ಪ್ರಿಯೆ, ಅದೇ ಲಿಂಗವು ಚಂದ್ರನಿಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ‘ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 5

तं दृष्ट्वा मानवो देवि सप्तजन्मसमुद्भवैः । मुच्यते कल्मषैः सर्वैः कृतकृत्यस्तु जायते

ಹೇ ದೇವಿ, ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಮಾನವನು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಮಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

देव्युवाच । कथं पृथ्वीश्वरं ख्यातं तल्लिंगं पाप नाशनम् । कथं पुनः समाख्यातं चन्द्रेश्वरमिति प्रभो । एतद्विस्तरतो ब्रूहि श्रोतुकामाहमादरात्

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಆ ಲಿಂಗವು ‘ಪೃಥ್ವೀಶ್ವರ’ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು? ಮತ್ತೆ ಅದು ‘ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು? ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ; ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 7

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथा पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मुच्यते जंतुस्त्रिविधैः कर्मबन्धनैः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳು; ನಾನು ಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಜೀವಿ ಕರ್ಮದ ತ್ರಿವಿಧ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

आसीत्पूर्वं महादेवि दैत्यभारार्द्दिता मही साऽधो व्रजंती सहसा गोरूपा संबभूव ह

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ದೈತ್ಯಭಾರದಿಂದ ನಲುಗಿದ ಭೂಮಿ ಕೆಳಗೆ ಜಾರತೊಡಗಿದಳು; ಆಗ ಅವಳು ಸಹಸಾ ಗೋರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 9

इतस्ततो धावमाना न लेभे निर्वृतिं क्वचित् । ततो वर्षशते पूर्णे भ्रममाणा क्वचित्क्वचित्

ಅವಳು ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಂತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೂ ಅವಳು ಸ್ಥಳಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು।

Verse 10

आससाद महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम् । देवदानवगंधर्वैः सेवितं पापनाशनम्

ಅವಳು ‘ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು; ಅದು ದೇವರು, ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು ಸೇವಿಸುವ ಪಾಪನಾಶಕ ಸ್ಥಳ।

Verse 11

तत्र स्थित्वा महाक्षेत्रे कृत्वा मनसि निश्चयम् । लिंगं प्रतिष्ठयामास भक्त्या परमया युता

ಆ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವಳು ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದಳು।

Verse 12

वर्षाणां च शतं साग्रं कृते तपसि दुश्चरे । तुतोष भगवान्रुद्रो धरित्रीं वाक्यमब्रवीत्

ದುಷ್ಟರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಳೆದಾಗ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಧರಿತ್ರಿಗೆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 13

देवि विश्वंभरे सर्वं तपः सुचरितं त्वया । मा शोकं कुरु कल्याणि भविष्यति तवेप्सितम्

ದೇವಿ ವಿಶ್ವಂಭರೇ, ನೀನು ಈ ಸಮಸ್ತ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸುಚರಿತವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಶೋಕಿಸಬೇಡ—ನಿನ್ನ ಇಪ್ಸಿತವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

Verse 14

दैत्या नाशं गमिष्यंति विष्णुना निहता भुवि । भवित्री त्वं महादेवि दैत्यभारविवर्जिता

ದೈತ್ಯರು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿಂದ ನಿಹತರಾಗಿ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವರು. ಮಹಾದೇವಿ, ನೀನು ದೈತ್ಯಭಾರದಿಂದ ವಿವರ್ಜಿತಳಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯತೀ.

Verse 15

इदं त्वया स्थापितं यल्लिंगं परमशोभनम् । धरित्रीनाम्ना विख्यातं लोके ख्यातिं गमिष्यति

ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಪರಮಶೋಭನ ಲಿಂಗವು ‘ಧರಿತ್ರೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.

Verse 16

अत्राहं संस्थितो नित्यं लिंगरूपी महाप्रभुः । स्थास्यामि कल्पेकल्पे वै नृणां पापापहारकः

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಲಿಂಗರೂಪಿ ಮಹಾಪ್ರಭುವಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು ನರರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವೆನು.

Verse 17

मूर्त्यष्टकसमायुक्तो लिंगे ऽस्मिन्संस्थितः सदा । नृणां नाशयिता पापं पूर्वजन्मशतार्जितम्

ಅಷ್ಟ ದಿವ್ಯಮೂರ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಯುಕ್ತನಾಗಿ ನಾನು ಈ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಂಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನರರ ನೂರಾರು ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿತ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು.

Verse 18

भाद्रे कृष्णतृतीयायां यश्चैतं पूजयिष्यति । सोऽश्वमेधसहस्रस्य फलमाप्स्यत्यसंशयम्

ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರೋ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಹಸ್ರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು।

Verse 19

सर्वतीर्थाभिषेकस्य सर्वेषां दानकर्मणाम् । भविष्यति फलं तस्य लिंगस्यैवास्य पूजनात्

ಈ ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ-ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವೂ, ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದಾನಕರ್ಮಗಳ ಫಲವೂ ಅವನಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 20

धनुषां षोडशं यावत्समंतात्परिमंडलम् । क्षेत्रमस्य समाख्यातं प्राणिनां मुक्तिदायकम्

ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಹದಿನಾರು ಧನುಸ್ಸಿನಷ್ಟು ವೃತ್ತಾಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ।

Verse 21

तस्मिन्मृताः प्राणिनो ये कामतो वाप्यकामतः । कृमि कीटसमा वापि ते यांति परमां गतिम्

ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು—ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಾಗಲಿ ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದಾಗಲಿ—ಹುಳು-ಕೀಟಗಳಂತೆಯೇ ಇದ್ದರೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 22

यो दद्यात्काञ्चनं मेरुं कृत्स्नां वाऽपि वसुन्धराम् । यः पूजयति पृथ्वीशं स तयोरधिकः स्मृतः

ಯಾರು ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಮೇರು ಪರ್ವತವನ್ನಾಗಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಗಲಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವೆರಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಪೃಥ್ವೀಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

ईश्वर उवाच । इति दत्त्वा वरान्देवस्तत्रैवांतरधीयत । पृथिवीश्वरनामाभूत्तत्प्रभृत्येव शंकरः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ವರಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ ದೇವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಶಂಕರನು ‘ಪೃಥಿವೀಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 24

पुनरस्मिन्महाकल्पे वाराह इति विश्रुते । कदाचिद्दक्षशापेन क्षीणश्चन्द्रो बभूव ह

ಮತ್ತೆ ‘ವಾರಾಹ ಕಲ್ಪ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಮಹಾಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಒಮ್ಮೆ ದಕ್ಷನ ಶಾಪದಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಕ್ಷೀಣನಾದನು.

Verse 25

पपात भूतले देवि यक्ष्मणा पीडितः शशी । क्षेत्रं प्रभासमासाद्य तन्महोदधिसंनिधौ

ಹೇ ದೇವಿ! ಯಕ್ಷ್ಮಾರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಚಂದ್ರನು ಭೂತಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು; ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದನು.

Verse 26

दृष्ट्वा पृथ्वीश्वरं लिंगं सप्रभावं महाप्रभम् । तत्पूजानिरतो भूत्वा वर्षाणां तु सहस्रकम्

ಪ್ರಭಾವಯುತವೂ ಮಹಾಪ್ರಭವೂ ಆದ ಪೃಥಿವೀಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನು ಅದರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ತತ್ಪರನಾಗಿ ಇದ್ದನು.

Verse 27

अतपत्स तपो रौद्रं शीर्णपर्णांबुभक्षकः । यतः समभवद्दीप्त्या सर्वाह्लादकरः शशी

ಅವನು ಉದುರಿದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀರನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಭಯಂಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನನಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆನಂದಕಾರಿಯಾದನು.

Verse 28

तल्लिंगस्यैव माहात्म्यात्ततश्चंद्रेश्वरोऽभवत् । तस्य लिंगस्य माहात्म्याच्चंद्रमा गतकल्मषः

ಆ ಲಿಂಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಅವನು ‘ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ’ನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು; ಆ ಲಿಂಗದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಕಲ್ಮಷದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದನು.

Verse 29

अवाप सिद्धिमत्युग्रां स्पर्शलिंगप्रकाशिनीम् । सोमनाथेति यां प्राहुः प्रसिद्धां लिंगरूपिणीम्

ಅವನು ಅತ್ಯುಗ್ರವಾದ, ಅಪೂರ್ವವಾದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು—ಸ್ಪರ್ಶಲಿಂಗದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಲಿಂಗರೂಪಿಣಿ, ‘ಸೋಮನಾಥ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು.

Verse 30

इति संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं चन्द्रदैवतम् । श्रुतं हरति पापानि तथाऽरोग्यं प्रयच्छति

ಇಂತೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಚಂದ್ರದೈವತದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां पृथ्वीश्वर माहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवतितमोध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಮಧ್ಯಯಾತ್ರಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಪೃಥ್ವೀಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.