Adhyaya 8

Verse 1

देव्युवाच । पुनः कथय देवेश माहात्म्यं लोकशंकर । श्रीसोमेश्वरदेवस्य सर्वपातकनाशनम् । ब्रह्मविष्ण्वीशदैवत्यं तथात्र त्रितयं वद

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವೇಶ, ಹೇ ಲೋಕಶಂಕರ! ಸರ್ವಪಾತಕನಾಶಕನಾದ ಶ್ರೀಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿರಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಈಶ—ಈ ತ್ರಿದೇವ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿರಿ।

Verse 2

ईश्वर उवाच । शृणुष्वैकमना भूत्वा मम गोप्यं पुरातनम् । तस्मिंल्लिंगे च यद्वृत्तमाश्चर्यं परमं महत्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಪುರಾತನ ಗುಹ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದು ಪರಮ ಮಹತ್ತಾದ ಆಶ್ಚರ್ಯ.

Verse 3

षष्टिकोटि सहस्राणि ऋषीणामूर्द्ध्वरेतसाम् । तस्मिंल्लिंगे प्रविष्टानि ते घृताहुतिरिवानले

ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರಾದ ಋಷಿಗಳ ষಷ್ಟಿಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರಗಳು ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು; ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ಆಹುತಿ ಸುರಿದಂತೆ.

Verse 4

सिद्धिर्वृद्धिस्तथा तुष्टिरृद्धिः पुष्टिस्तु पंचमी । कीर्तिः शांतिस्तथा लक्ष्मीस्तस्मिंल्लिंगे समुत्थिता

ಆ ಲಿಂಗದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿ, ವೃದ್ಧಿ, ತುಷ್ಟಿ, ಋದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಐದನೆಯ ಪುಷ್ಟಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೀರ್ತಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 5

सप्तकोट्यस्तु मंत्राणां सिद्धीनां चैव संभवः । दिव्ययोगरसाश्चान्ये दिव्यौषधिरसायनाः

ಆ ಪವಿತ್ರ ಮೂಲದಿಂದ ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳು—ಏಳು ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ—ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೂ ಇತರ ದಿವ್ಯ ಯೋಗರಸಗಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ಔಷಧಿ-ರಸಾಯನಗಳೂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 6

गारुडं भूततंत्रं च खेचर्यो व्यंतरीस्तथा । ते सर्वे सह योगेन तस्माल्लिंगात्समुत्थिताः

ಗಾರುಡ ವಿದ್ಯೆ, ಭೂತತಂತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಖೇಚರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಂತರಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಯೋಗಶಕ್ತಿಯೊಡನೆ ಆ ಲಿಂಗದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 7

अन्याश्चैव तु याः काश्चित्सिद्धयोऽष्टौ प्रकीर्तिताः । ताः सर्वाः सह लिंगेन तस्मात्स्थानात्समुत्थिताः

ಮತ್ತೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಸಿದ್ಧಿಗಳು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು—ಅವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಲಿಂಗದೊಡನೆ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 8

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासमाहात्म्ये श्रीसोमेश्वरैश्वर्यवर्णनं नामाष्टमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರೈಶ್ವರ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 9

अन्यद्देवि प्रवक्ष्यामि अत्र सिद्धिं गतास्तु ये । ममांशसंभवाः प्राप्ता अस्मिंल्लिंगे लयं गताः

ಹೇ ದೇವಿ, ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ನನ್ನ ಅಂಶಸಂಭವರಾಗಿ, ಈ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದು ಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು।

Verse 10

विमला दंडिकाश्चैव सप्तैते कुत्सिकाः स्मृताः । अस्मिंल्लिंगे पुरा सिद्धा योगात्पाशुपतान्मम

ವಿಮಲಾ ಮತ್ತು ದಂಡಿಕಾ—ಈ ಏಳು ಮಂದಿ ‘ಕುತ್ಸಿಕಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪಾಶುಪತಯೋಗದಿಂದ ಈ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಾದರು।

Verse 11

रुद्रो विप्रस्तथा दानश्चंद्रो मन्थोऽवलोककः । सूर्यावलोकश्चेति गार्गेयाः सप्त कीर्त्तिताः

ರುದ್ರ, ವಿಪ್ರ, ದಾನ, ಚಂದ್ರ, ಮಂಥ, ಅವಲೋಕಕ, ಸೂರ್ಯಾವಲೋಕ—ಈ ಏಳು ಮಂದಿ ‘ಗಾರ್ಗೇಯ’ರೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 12

सोमेश्वरे च ते सिद्धाः प्रभासे वरवर्णिनि । मूकमन्यः शिवश्चैव प्रकाशः कपिलस्तथा

ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿನ ಸೋಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿದ್ಧರಾದರು. (ಅವರಲ್ಲಿ) ಮೂಕ, ಮನ್ಯ, ಶಿವ, ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಕಪಿಲನೂ ಇದ್ದಾರೆ।

Verse 13

सत्कुलः कर्णिकारश्च पौरुषेयाः प्रकीर्त्तिताः । सोमेश्वरे पुरा सिद्धाः प्रभासे पापनाशने

ಸತ್ಕುಲ ಮತ್ತು ಕರ್ಣಿಕಾರ ‘ಪೌರುಷೇಯ’ರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು. ಪಾಪನಾಶಕ ಪ್ರಭಾಸದ ಸೋಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರಾದರು।

Verse 14

युगेयुगे पुरा सिद्धास्तस्मिंल्लिंगे प्रिये मम । एते चान्ये च ये विप्रा भविष्यंति कलौ युगे

ಪ್ರಿಯೇ! ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಸಹ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತರಾಗಿರುವರು.

Verse 16

दुर्ल्लभं सर्वमर्त्त्यानां प्रभासे तु व्यवस्थितम् । न च कश्चिद्विजानाति अशुभैः कर्मभिर्वृतः

ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದ ಪರಮ ಫಲವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದವನು ಅದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿಯಲಾರನು.

Verse 17

ग्रहदोषास्तु ये केचिद्भूतदोषास्तथा परे । डाकिनीप्रेतवेताला राक्षसा ग्रहपूतनाः

ಯಾವುದೇ ಗ್ರಹದೋಷಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಭೂತದೋಷಗಳು—ಡಾಕಿನಿಗಳು, ಪ್ರೇತಗಳು, ವೇತಾಳಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಗ್ರಹಪೀಡಕ ಪೂತನಾದಿಗಳು—

Verse 18

पिशाचा यातुधानाश्च मातरो जातहारिकाः । बालग्रहास्तथा चान्ये बुद्धाश्चैव तु ये ग्रहाः

ಪಿಶಾಚರು, ಯಾತುಧಾನರು, ನವಜಾತರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ‘ಮಾತೃ’ಗಳು, ಬಾಲಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ, ಮತ್ತು ‘ಬುದ್ಧ’ ಎಂಬ ಗ್ರಹಪೀಡೆಗಳು—

Verse 19

तत्र सिद्धिं गमिष्यंति दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि । एतत्ते सर्वमाख्यातं तल्लिंगं सिद्धिदं परम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು; ಆ ಲಿಂಗವೇ ಪರಮ, ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ.

Verse 20

दुर्नामकास्तथा चान्ये कुष्ठरोगास्तथा परे । क्षयरोगास्तथा चान्ये वातगुल्मास्तथैव च । अन्ये चैव तु ये केचिद्व्याधयस्तु प्रकीर्त्तिताः

ದುರ್ನಾಮಕ (ಘಾತಕ ಊತ/ಫೋಡೆ) ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯಾಧಿಗಳು, ಕುಷ್ಠಾದಿ ರೋಗಗಳು, ಕ್ಷಯರೋಗದಂತೆ ಕ್ಷೀಣಗೊಳಿಸುವ ರೋಗಗಳು, ವಾತವಿಕಾರಗಳು, ಗುಲ್ಮ (ಉದರಗಡ್ಡೆ) ಹಾಗೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಾಧಿಗಳು—

Verse 21

सोमेश्वरं समासाद्य तस्य लिंगस्य दर्शनात् । सर्व एव विनश्यंति वह्नौ क्षिप्तमिवेन्धनम्

ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಲಿಂಗದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಗ್ನಿಗೆ ಎಸೆದ ಇಂಧನದಂತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 22

उपसर्गाश्च चान्ये सर्पघोणपवृश्चिकाः । सर्वे तत्र विनश्यंति श्रीसोमेश्वरदर्शनात्

ಇತರ ಉಪಸರ್ಗಗಳೂ—ಹಾವುಗಳು, ಘೋಣಗಳು, ಚೇಳುಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಸೋಮೇಶ್ವರದ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 23

योऽसौ सोमेश्वरो नाम्ना पश्चिमो भैरवः स्मृतः । कालाग्निरुद्रनाथेति पर्यायैर्नामभिः श्रुतः

‘ಸೋಮೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅವನು ‘ಪಶ್ಚಿಮ ಭೈರವ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ರುದ್ರನಾಥ’ ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯನಾಮಗಳಿಂದಲೂ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

Verse 24

तस्मिंस्तिष्ठामि देवेशि भक्तानुग्रहकारकः । सर्वं च दुष्कृतं नृणां भक्षयामि न संशयः

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವವನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 25

योऽसौ प्राणः शरीरस्थो देहिनां देहसंचरः । ब्रह्मांडमेतद्यस्यांतरेको यश्चाप्यनेकधा

ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ದೇಹಧಾರಿಗಳ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಆ ಪ್ರಾಣವೇ; ಅವನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ-ಅಂಡ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ—ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಆದರೂ ಅನೇಕರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

वेदाः सर्वेऽपि यं देवं प्रशंसंति महर्षयः । परस्य ब्रह्मणो रूपं यस्य द्वारेण लभ्यते

ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳೂ ಸ್ತುತಿಸುವ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಆ ದೇವನು; ಅವನ ‘ದ್ವಾರ’ದ ಮೂಲಕ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವು ಸాక్షಾತ್ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 27

सोऽयं देवि महादेवः प्रभासे संव्यवस्थितः । यथा गुप्तं गृहे रत्नं न कश्चिद्विंदते नरः

ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಮಹಾದೇವನೇ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಮನೆಯೊಳಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವ ರತ್ನವನ್ನು ಯಾರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದಂತೆ, ಯೋಗ್ಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅವನನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗದು।

Verse 28

प्रभासे तु स्थितं तद्वद्रत्नभूतं गृहे मम । तच्च लिंगं पुरा कल्पे सप्तपातालभेदकम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ನನ್ನದೇ ‘ಗೃಹ’ದಲ್ಲಿ ರತ್ನಸ್ವರೂಪವಾದ ಆ ಸನ್ನಿಧಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಆ ಲಿಂಗವು ಪುರಾತನ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪಾತಾಳಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 29

कथितं कोटि सूर्यस्य प्रलयानलसंनिभम् । तेनकालाग्निरुद्रेति प्रोक्तं सोमेश्वरः पुरा

ಅದು ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರ ಪ್ರಭೆಯ ಸಮಾನವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಕಾರಣ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ‘ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 30

इति देवि समासेन कथितं तव पार्वति । सोमेश्वरस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

ಹೇ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು; ಅದು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.