Adhyaya 44
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪೂಜಾ-ವಿಧಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದಿತ್ಯೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಸಾಧಕನು ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪಂಚಾಂಗ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮತ್ತು ಪುನಃಪುನಃ ದರ್ಶನ—ಇಂತಹ ದೇಹಾಧಾರಿತ ಭಕ್ತಿಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ–ಚಂದ್ರ ತತ್ತ್ವಗಳ ಏಕೀಭಾವವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿ, ಈ ಪೂಜೆ ಅಗ್ನೀಷೋಮ ಭಾವದಿಂದ ಯಜ್ಞಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಂದಿರೋಪಾಸನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತತ್ತ್ವಾರ್ಥ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಸಮೀಪದ ಉಮಾದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ದೈತ್ಯಸೂದನ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಾಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಪವಿತ್ರ ಪರಿಕ್ರಮೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸೋಮೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನೆಯ 44ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದು ಕೊಲೊಫನ್ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । आदित्येशं समभ्यर्च्य पुनः सोमेश्वरं व्रजेत् । तं संपूज्य विधानेन पंचांगेन विशेषतः
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ಆದಿತ್ಯೇಶನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅವನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಂಚಾಂಗೋಪಚಾರಗಳಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.
Verse 2
दृष्ट्वा सोमेश्वरं चैव साष्टांगं प्रणिपत्य च । प्रदक्षिणादिकं कुर्यात्संपश्येच्च पुनःपुनः
ಸೋಮೇಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾದಿ ಆಚರಿಸಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 3
सूर्याचन्द्रमसोर्लिंगं त्रिःकृत्वा प्रयतः शुचिः । अग्नीषोमात्मकं कर्म तेन सर्वं कृतं भवेत्
ಶುದ್ಧನಾಗಿ ನಿಯಮವಂತನಾಗಿ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಮೂರ ಬಾರಿ ಅನಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ಅಗ್ನಿ-ಸೋಮಸ್ವರೂಪ ಕರ್ಮ; ಇದರಿಂದ ಸರ್ವ ಧರ್ಮಕೃತ್ಯ ಸಂಪನ್ನವೆಂದು ಗಣ್ಯ.
Verse 4
उमादेवीं ततो गच्छेत्सोमेश्वरसमीपतः । द्वितीयां तु ततो गच्छेद्दैत्यसूदनसन्निधौ
ನಂತರ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಉಮಾದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ದೈತ್ಯಸೂದನನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।
Verse 44
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रमासक्षेत्रमाहात्म्ये सोमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुश्चत्वारिंशोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗದ ‘ಸೋಮೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಲವತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।