Adhyaya 38

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं पश्येत्पूर्वं कपर्द्दिनम् । भगवन्संशयं ह्येनं यथावद्वक्तुमर्हसि

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವನ್, ನೀವು ‘ಮೊದಲು ಕಪರ್ದ್ದಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ದಯವಿಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ।

Verse 2

स भृत्यः किल देवेश तव शम्भो महाप्रभः । प्रभोरनन्तरं भृत्य एष धर्मः सनातनः

ಹೇ ದೇವೇಶ ಶಂಭೋ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಭೃತ್ಯನು, ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಭಾ; ಪ್ರಭುವಿನ ನಂತರ ಭೃತ್ಯ—ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದ ಶಾಶ್ವತ ಕ್ರಮ।

Verse 3

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यथा पूज्यतमो हि सः । कपर्द्दी सर्वदेवानामाद्यो विघ्नेश्वरः प्रभुः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳು; ಅವನು ಹೇಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯನೋ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕಪರ್ದ್ದೀ ಸರ್ವದೇವರಲ್ಲಿ ಆದ್ಯ ಪ್ರಭು ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನು।

Verse 4

योऽसावतींद्रियग्राह्यः प्रभासक्षेत्रसंस्थितः । सोमेश्वरो महादेवि लिंगरूपी सदाशिवः

ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅಗ್ರಾಹ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು ಅವನೇ. ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಅವನೇ ಲಿಂಗರೂಪ ಸದಾಶಿವ, ಸೋಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 5

तस्य वामे स्थितो विष्णुर्वराह इति यः स्मृतः । तस्य दक्षिणभागे तु स्थितो ब्रह्मा प्रजापतिः । कपर्द्दिरूपमास्थाय सावित्र्याः कोपकारणात्

ಅವನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವರಾಹ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಷ್ಣು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಾವಿತ್ರಿಯ ಕೋಪಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ‘ಕಪರ್ದ್ದೀ’ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

Verse 6

कृते हेरंबनामा तु त्रेतायां विघ्नमर्द्दनः । लंबोदरो द्वापरे तु कपर्द्दी तु कलौ स्मृतः

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ‘ಹೇರಂಬ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ವಿಘ್ನಮರ್ದನ’ ಎಂದು; ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಲಂಬೋದರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಕಪರ್ದ್ದೀ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

एवं युगेयुगे तस्य अवतारः पृथक्पृथक् । यथाकार्यानुरूपेण जायते च पुनःपुनः

ಹೀಗೆ ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಅವತಾರವು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ನೆರವೇರಿಸಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

अष्टाविंशतिमे तत्र देवि प्राप्ते चतुर्युगे । कारणात्मा यथोत्पन्नः कपर्द्दी तत्र मे शृणु

ಹೇ ದೇವಿ! ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಚಕ್ರವು ಬಂದಾಗ, ಕಾರಣಾತ್ಮನಾದ ‘ಕಪರ್ದ್ದೀ’ ಹೇಗೆ ಉತ್ಪನ್ನನಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 9

पुरा द्वापरसंधौ तु संप्राप्ते च कलौ युगे । स्त्रियो म्लेच्छाश्च शूद्राश्च ये चान्ये पापकारिणः । प्रयांति स्वर्गमेवाशु दृष्ट्वा सोमेश्वरं प्रभुम्

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದ್ವಾಪರಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯುಗವು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮ್ಲೇಚ್ಛರು, ಶೂದ್ರರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಾಪಕಾರಿಗಳೂ—ಪ್ರಭು ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ—ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 10

न यज्ञा न तपो दानं न स्वाध्पायो व्रतं न च । कुर्वतोपि नरा देवि सर्वे यांति शिवालयम्

ಹೇ ದೇವಿ! ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ವ್ರತ—ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದವರಾದರೂ, ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವಾಲಯ (ಶಿವಧಾಮ)ವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

तं प्रभावं विदित्वैवं सोमेश्वरसमुद्भवम् । अग्निष्टोमादिकाः सर्वाः क्रिया नष्टाः सुरेश्वरि

ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಿ! ಸೋಮೇಶ್ವರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಕರ್ಮ-ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ (ಅದರ ಮುಂದೆ) ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಲೋಪಪ್ರಾಯವಾದವು.

Verse 12

ततो बालाश्च वृद्धाश्च ऋषयो वेदपारगाः । शूद्राः स्त्रियोऽपि तं दृष्ट्वा प्रयांति परमां गतिम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಬಾಲಕರು, ವೃದ್ಧರು, ವೇದಪಾರಂಗತ ಋಷಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರೂ—ಅವನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ—ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

नष्टयज्ञोत्सवे काले शून्ये च वसुधातले । ऊर्द्ध्वबाहुभिराक्रांतं परिपूर्णं त्रिविष्टपम्

ಯಜ್ಞೋತ್ಸವಗಳ ಕಾಲ ನಾಶವಾಗಿ ಭೂಮಿತಳ ಶೂನ್ಯವಾದಾಗ, ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ವು ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಹರ್ಷಿಸುವ ಜನಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಯಿತು.

Verse 14

ततो देवा महेंद्राद्या दुःखेनैव समन्विताः । परिभूता मनुष्यैस्ते शंकरं शरणं गताः

ಆಮೇಲೆ ಮಹೇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರೆಲ್ಲರೂ ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತರಾದರು. ಮಾನವರಿಂದ ಅವಮಾನಿತರಾಗಿ ಅವರು ಶಂಕರನ ಶರಣು ಹೋದರು.

Verse 15

ऊचुः प्रांजलयः सर्व इन्द्राद्याः सुरसत्तमाः । व्याप्तोयं मानुषैः स्वर्गः प्रसादात्तव शंकर

ಎಲ್ಲರೂ ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ಇಂದ್ರಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಶಂಕರ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈ ಸ್ವರ್ಗವು ಮಾನವರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.”

Verse 16

निवासाय प्रभोऽस्माकं स्थानं किंचित्समादिश । अहं श्रेष्ठो ह्यहं श्रेष्ठ इत्येवं ते परस्परम् । जल्पंतः सर्वतो देव पर्यटंति यथेच्छया

“ಪ್ರಭು, ನಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸು.” ನಂತರ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ “ನಾನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ” ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾ, ಓ ದೇವಾ, ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು.

Verse 17

धर्मराजः सुधर्मात्मा तेषां कर्म शुभाशुभम् । स्वयं लिखितमालोक्य तूष्णीमास्ते सुविस्मितः

ಧರ್ಮಸ್ವಭಾವನಾದ ಧರ್ಮರಾಜನು ಅವರ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು—ತಾನೇ ಬರೆದಿದ್ದನ್ನು—ನೋಡಿ, ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದನು.

Verse 18

येषामथ कृतं सज्जं कुम्भीपाकं सुदारुणम् । रौरवः शाल्मलिर्देव दृष्ट्वा तान्दिवि संस्थितान् । वैलक्ष्यं परमं गत्वा व्यापारं त्यक्तवानसौ

ಯಾರಿಗಾಗಿ ಕುಂಭೀಪಾಕ, ರೌರವ, ಶಾಲ್ಮಲಿ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ನರಕಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವೋ, ಅವರನ್ನು ಧರ್ಮರಾಜನು, ಓ ದೇವಾ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ ಕಂಡನು. ಪರಮ ಲಜ್ಜೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿದನು.

Verse 19

श्रीभगवानुवाच । प्रतिज्ञातं मया सर्वं भक्त्या तुष्टेन वै सुराः । सोमाय मम सांनिध्यमस्मिन्क्षेत्रे भविष्यति

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರೇ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ನಾನು ಪ್ರತಿಜ್ಞಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೋಮನೆಗಾಗಿ ನನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 20

न शक्यमन्यथाकर्तुमात्मनो यदुदीरितम् । एवं यास्यंति ते स्वर्गं ये मां द्रक्ष्यंति तत्र वै

ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದುದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುವರು.

Verse 21

भयोद्विग्नास्ततो देवाः पार्वतीं प्रेक्ष्य विश्वतः । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे त्वमस्माकं गतिर्भव

ಆಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳು ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದರು—“ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಶರಣು, ನಮ್ಮ ಪರಮಗತಿ ಆಗು.”

Verse 22

एवमुक्त्वाऽस्तुवन्देवाः स्तोत्रेणानेन सत्तम । जानुभ्यां धरणीं गत्वा शिरस्याधाय चांजलिम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಹೇ ಸತ್ತಮ, ದೇವರುಗಳು ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಕೈಮುಗಿತವನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟರು.

Verse 23

देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते विश्वधात्रिके । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವದೇವೇಶಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ವಿಶ್ವಧಾತ್ರಿಕೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಪದ್ಮಪತ್ರಾಕ್ಷಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಕಾಂಚನದ್ಯುತಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.”

Verse 24

नमस्ते संहर्त्रि कर्त्रि नमस्ते शंकरप्रिये । कालरात्रि नमस्तुभ्यं नमस्ते गिरिपुत्रिके

ಹೇ ಸಂಹಾರಿಣಿ ಹಾಗೂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ್ರಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಶಂಕರಪ್ರಿಯೆ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಹೇ ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಗಿರಿಪುತ್ರಿಕೆ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 25

आर्ये भद्रे विशालाक्षि नमस्ते लोकसुन्दरि । त्वं रतिस्त्वं धृतिस्त्वं श्रीस्त्वं स्वाहा त्वं सुधा सती

ಹೇ ಆರ್ಯೆ, ಹೇ ಭದ್ರೆ, ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಹೇ ಲೋಕಸುಂದರಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ನೀನೇ ರತಿ, ನೀನೇ ಧೃತಿ, ನೀನೇ ಶ್ರೀ; ನೀನೇ ಸ್ವಾಹಾ, ನೀನೇ ಸುಧಾ—ಹೇ ಸತೀ।

Verse 26

त्वं दुर्गा त्वं मनिर्मेधा त्वं सर्वं त्वं वसुन्धरा । त्वया सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ನೀನೇ ದುರ್ಗೆ; ನೀನೇ ಮಣಿರೂಪ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ನೀನೇ ಮೇಧೆ. ನೀನೇ ಸರ್ವವೂ, ನೀನೇ ವಸುಂಧರೆ. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ—ತ್ರೈಲೋಕ್ಯ ಚರಾಚರ ಸಹಿತ।

Verse 27

नदीषु पर्वताग्रेषु सागरेषु गुहासु च । अरण्येषु च चैत्येषु संग्रामेष्वाश्रमेषु च

ನದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ; ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಚೈತ್ಯಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ; ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗಳಲ್ಲೂ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ (ನೀನೇ ನೆಲೆಸಿರುವೆ)।

Verse 28

त्रैलोक्ये तत्र पश्यामो यत्र त्वं देवि न स्थिता । एतज्ज्ञात्वा विशालाक्षि त्राहि नो महतो भयात्

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರದ ಸ್ಥಳವೊಂದನ್ನೂ ನಾವು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ। ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಈ ಮಹಾಭಯದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।

Verse 29

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता तु सा देवी देवैरिंद्रपुरोगमैः । कारुण्यान्निजदेहं त्वं तदा मर्द्दितवत्यसि

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದ್ರಪುರೋಗಾಮಿಗಳಾದ ದೇವರುಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ದೇವಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆಗ ತನ್ನದೇ ದೇಹರೂಪವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸಿ (ದಬ್ಬಿಸಿ) ಶಮನಗೊಳಿಸಿದಳು।

Verse 30

मर्दयंत्यास्तव तदा संजातं च महन्मलम् । तत्र जज्ञे गजेंद्रास्यश्चतुर्बाहुर्मनोहरः

ನೀನು ಮರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಗ ಮಹತ್ತಾದ ಮಲರಾಶಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರಮುಖನಾದ, ಚತುರ್ಭುಜನಾದ ಮನೋಹರನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 31

ततोब्रवीत्सुरान्सर्वान्भवती करुणात्मिका । एष एव मया सृष्टो युष्माकं हितकाम्यया

ನಂತರ ಕರುಣಾತ್ಮಿಕೆಯಾದ ದೇವಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ನಿಮ್ಮ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಈತನನ್ನೇ ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 32

एष विघ्नानि सर्वाणि प्राणिनां संविधास्यति

ಈತನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವನು (ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವನು)।

Verse 33

मोहेन महताऽविष्टाः कामोपहतबुद्धयः । सोमनाथमपश्यंतो यास्यंति नरकं नराः

ಮಹಾಮೋಹದಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿ, ಕಾಮದಿಂದ ಹತವಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ನರರು—ಸೋಮನಾಥನನ್ನು ಕಾಣದೆ—ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು।

Verse 34

एवं ते वचनं श्रुत्वा सर्वे ते हृष्टमानसाः । स्वस्थानं भेजिरे देवास्त्यक्त्वा मानुषजं भयम्

ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿ ಆ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರು ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಕರಾಗಿ, ಮಾನವರಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು।

Verse 35

अथे भवदनः प्राह त्वां देवि विनयान्वितः । किं करोमि विशालाक्षि आदेशो दीयतां मम

ನಂತರ ವಿನಯಸಂಪನ್ನನಾದ ಭವದನನು, ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.”

Verse 36

श्रीभगवत्युवाच । गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र संनिहितो हरः । तद्रक्ष मानुषाणां च यथा नायाति गोचरम्

ಶ್ರೀಭಗವತಿ ಹೇಳಿದರು— “ಹರನು (ಶಿವನು) ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಅದು ಮಾನವರ ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ, ಮಾನವರಿಂದ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.”

Verse 37

लिंगं तु देवदेवस्य स्थापितं शशिना स्वयम् । भवत्याऽदेशितो नित्यं नृणां विघ्नं करोति यः

ದೇವದೇವನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಶಶಿ (ಚಂದ್ರ) ಸ್ವತಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ವಿಘ್ನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನು ಅವನೇ.

Verse 38

प्रस्थितं पुरुषं दृष्ट्वा सोमनाथं प्रति प्रभुम् । स करोति महाविघ्नं कपर्दी लोकपूजितः

ಸೋಮನಾಥ ಪ್ರಭುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಿರುವ ಪುರುಷನನ್ನು ಕಂಡು, ಲೋಕಪೂಜಿತನಾದ ಕಪರ್ದೀ (ಶಿವನು) ಅವನಿಗೆ ಮಹಾವಿಘ್ನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

पुत्रदारगृहक्षेत्र धनधान्यसमुद्भवम् । जनयेत्स महामोहं ततः पश्यति नो हरम्

ಪುತ್ರ, ಪತ್ನಿ, ಮನೆ, ಹೊಲ, ಧನ ಹಾಗೂ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಮಹಾಮೋಹನು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ; ಆಗ ಅವನು ಹರ (ಶಿವ)ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 40

अथवा गडुगंडादि व्याधिं चैव समुत्सृजेत् । तैर्ग्रस्तः पुरुषो मोहान्न पश्यति ततो हरम्

ಅಥವಾ ಗಂಡಮಾಲೆ, ಗಲಗಂಡ ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು; ಅವುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಪುರುಷನು ಮೋಹದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಹರ (ಶಿವ)ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 41

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सोमेश्वरपरीप्सया । स नित्यं पूजनीयस्तु स्मर्तव्यस्तु दिवानिशम्

ಆದುದರಿಂದ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 42

स्तोत्रेणानेन देवेशि सर्वविघ्नांतकेन वै । समाराध्य गणाध्यक्षः प्रभासक्षेत्ररक्षकः

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಈ ಸರ್ವವಿಘ್ನನಾಶಕ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ (ಗಣಪತಿ) ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ರಕ್ಷಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 43

तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि स्तोत्रं तद्विघ्रमर्दनम् । कपर्दिनो महादेवि सावधानावधारय

ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಕಪರ್ದೀ (ಶಿವ)ನ ಆ ವಿಘ್ನಮರ್ದನ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕೇಳಿ ಮನದಲ್ಲಿ ಧಾರಣೆ ಮಾಡು.

Verse 44

ॐ नमो विघ्नराजाय नमस्तेऽस्तु कपर्दिने । नमो महोग्रदंष्ट्राय प्रभासक्षेत्रवासिने

ಓಂ ವಿಘ್ನರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಕಪರ್ದಿನ, ನಿಮಗೆ ನಮೋ. ಮಹಾ ಉಗ್ರ ದಂಷ್ಟ್ರಧಾರಿ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವಾಸಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 45

कपर्दिनं नमस्कृत्य यात्रानिर्विघ्रहेतवे । स्तोष्येऽहं विघ्नराजानं सिद्धिबुद्धिप्रियं शुभम्

ಯಾತ್ರೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಲೆಂದು ಕಪರ್ದಿನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಾನು ಸಿದ್ಧಿ-ಬುದ್ಧಿಪ್ರಿಯನಾದ ಶುಭ ವಿಘ್ನರಾಜನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವೆನು.

Verse 46

महागणपतिं शूरमजितं जयवर्द्धनम् । एकदंतं च द्विदंतं चतुर्दंतं चतुर्भुजम्

ಮಹಾಗಣಪತಿ—ಶೂರ, ಅಜಿತ, ಜಯವರ್ಧನ; ಏಕದಂತ, ದ್ವಿದಂತ, ಚತುರ್ಧಂತ ಮತ್ತು ಚತುರ್ಭುಜ—ಅವನನ್ನು ನಾನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 47

त्र्यक्षं च शूलहस्तं च रक्त नेत्रं वरप्रदम् । अजेयं शंकुकर्णं च प्रचण्डं दंडनायकम् । आयस्कदंडिनं चैव हुतवक्त्रं हुतप्रियम्

ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಶೂಲಹಸ್ತ, ರಕ್ತನೇತ್ರ, ವರಪ್ರದ; ಅಜೇಯ, ಶಂಕುಕರ್ಣ, ಪ್ರಚಂಡ, ದಂಡನಾಯಕ; ಕಬ್ಬಿಣದ ದಂಡಧಾರಿ, ಹುತವಕ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹುತಪ್ರಿಯ—ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 48

अनर्चितो विघ्नकरः सर्वकार्येषु यो नृणाम् । तं नमामि गणाध्यक्षं भीममुग्रमुमासुतम्

ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದರೆ ಮನುಷ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನ ಮಾಡುವವನು; ಆ ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಭೀಮ, ಉಗ್ರ, ಉಮಾಸುತನಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 49

मदवतं विरूपाक्षमिभवक्त्रसमप्रभम् । ध्रुवं च निश्चलं शांतं तं नमामि विनायकम्

ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾಗಿ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಾಗಿ, ಗಜಮುಖಸಮಪ್ರಭನಾಗಿ; ಧ್ರುವ, ನಿಶ್ಚಲ, ಶಾಂತನಾದ ಆ ವಿನಾಯಕನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 50

त्वया पूर्वेण वपुषा देवानां कार्यसिद्धये । गजरूपं समास्थाय त्रासिताः सर्वदानवाः

ಹಿಂದೆ ದೇವಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀನು ಪೂರ್ವವಪುವಿನಿಂದ ಗಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದೆ; ಆ ರೂಪದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಾನವರು ಭಯದಿಂದ ಓಡಿಹೋದರು।

Verse 51

ऋषीणां देवतानां च नायकत्वं प्रकाशितम्

ಈ ರೀತಿ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ನಿನ್ನ ನಾಯಕತ್ವ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ।

Verse 52

इति स्तुतः सुरैरग्रे पूज्यसे त्वं भवात्मज । त्वामाराध्य गणाध्यक्षमिभवक्त्रसमप्रभम्

ದೇವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹೇ ಭವಾತ್ಮಜ, ನೀನು ಪೂಜ್ಯನಾಗಿರುವೆ. ಗಣಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಗಜಮುಖಸಮಪ್ರಭನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ (ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ)।

Verse 53

ध्रुवं च निश्चलं शांतं परीतं वि जयश्रिया । कार्यार्थं रक्तकुसुमै रक्तचंदनवारिभिः

ಧ್ರುವ, ನಿಶ್ಚಲ, ಶಾಂತ—ವಿಜಯಶ್ರಿಯಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಅವನನ್ನು—ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೆಂಪು ಹೂಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ತಚಂದನಸುಗಂಧ ಜಲದಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 54

रक्तांबरधरो भूत्वा चतुर्थ्यामर्चयेत्तु यः । एककालं द्विकालं वा नियतो नियताशनः

ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವನು, ನಿಯಮದಿಂದ ನಿಯತಾಹಾರಿಯಾಗಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೆ, ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 55

राजानं राजपुत्रं वा राजमंत्रिणमेव च । राज्यं वा सर्वविघ्नेशो वशीकुर्यात्सराष्ट्रकम्

ಸರ್ವವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ವಿನಾಯಕನು ರಾಜನನ್ನಾಗಲಿ, ರಾಜಪುತ್ರನನ್ನಾಗಲಿ, ರಾಜಮಂತ್ರಿಯನ್ನಾಗಲಿ—ಅಥವಾ ಸಮಸ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಸಹಿತ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಸಾಧಕನ ವಶಕ್ಕೆ ತರಬಲ್ಲನು.

Verse 56

यत्फलं सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु यत्फलम् । स तत्फलमवाप्नोति स्मृत्वा देवं विनायकम्

ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯ, ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲ—ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ದೇವ ವಿನಾಯಕನ ಸ್ಮರಣ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 57

विषमं न भवेत्तस्य न स गच्छेत्पराभवम् । न च विघ्नं भवेत्तस्य जनो जातिस्मरो भवेत्

ಅವನಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನು ಪರಾಭವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣ ಹೊಂದುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 58

य इदं पठति स्तोत्रं षड्भिर्मासैर्वरं लभेत् । संवत्सरेण सिद्धिं च लभते नात्र संशयः

ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 59

प्रसादाद्दर्शनं याति तस्य सोमेश्वरः प्रभुः । कपर्दाकारमुदरं यतोऽस्य समुदाहृतम् । ततोऽस्य नाम जानीहि कपर्द्दीति महात्मनः

ಆ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಭು ಸೋಮೇಶ್ವರನು ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಉದರವು ಕಪರ್ದ (ಕೌಡಿ) ಆಕಾರದಂತೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಹೆಸರು ‘ಕಪರ್ದೀ’ ಎಂದು ತಿಳಿ.