Adhyaya 354

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कर्दमालमनुत्तमम् । तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातं सर्वपातकनाशनम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಂತರ ಅನುತ್ತಮ ಕರ್ಧಮಾಲ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು।

Verse 2

तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चन्द्रार्कतपने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते

ಆ ಭಯಂಕರ ಏಕಾರ್ಣವ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ; ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಪ ಅಳಿದುಹೋದಾಗ; ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದಾಗ—

Verse 3

रसातलगतामुर्वीं दृष्ट्वा देवो जनार्दनः । वाराहं रूपमास्थाय दंष्ट्राग्रेण वरानने । उत्क्षिप्य धरणीं मूर्ध्ना स्वस्थाने संन्यवेशयत्

ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಮುಳುಗಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವ ಜನಾರ್ದನನು ವರಾಹರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಹೇ ಸುಮುಖಿ! ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಧರಣಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು, ಅವಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 4

उद्धृत्य भगवान्विष्णुर्वाक्यमेतदुवाच ह

ಹೀಗೆ ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 5

अत्र स्थाने स्थितेनैव मया त्वं देवि चोद्धृता । ममात्र नियतं वासः सदैवायं भविष्यति

ಹೇ ದೇವಿ! ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತೆಯೇ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸಿದೆನು; ಆದಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಸವು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಸದಾ ಇರುವುದು.

Verse 6

ये पितॄंस्तर्पयिष्यंति कर्दमाले वरानने । आकल्पं तर्पितास्तेन भविष्यंति न संशयः

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಕರ್ಡಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವರು, ಆ ತರ್ಪಣದಿಂದ ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಒಂದು ಕಲ್ಪಪರ್ಯಂತ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುವರು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 7

तत्र श्राद्धं करिष्यंति शाकैर्मूलफलेन वा । भविष्यति कृतं श्राद्धं सर्वतीर्थेषु वै शुभे

ಹೇ ಶುಭೆ! ಅಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು, ಬೇರು ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದಲಾದರೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದಂತೆ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 8

अत्र तीर्थे नरः स्नात्वा यो मां पश्यति मानवः । अपि कीटपतंगा ये निधनं यांति मानवाः । ते मृतास्त्रि दिवं यान्ति सुकृतेन यथा द्विजाः

ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನನ್ನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಮಾನವನು—ಇಲ್ಲಿ ಕೀಟವಾಗಲಿ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದುವವರೂ—ಆ ಪುಣ್ಯಬಲದಿಂದ ಸತ್ಕರ್ಮಿ ದ್ವಿಜರಂತೆ ಮರಣಾನಂತರ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುವರು.

Verse 9

ततो द्वीपेषु जायन्ते धनाढ्याश्चोत्तमे कुले । दंष्ट्राभेदेन यत्तोयं निर्गतं ते शरीरतः

ನಂತರ ಅವರು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಧನಾಢ್ಯರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ದಂಷ್ಟ್ರಾಭೇದದಿಂದ ಅವರ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಆ ಜಲದ ಕಾರಣದಿಂದ.

Verse 10

तत्र स्नात्वा नरो देवि तिर्यग्योनौ न जायते

ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ನರನು ಮತ್ತೆ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ (ಪಶು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ) ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 11

ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथावृत्तमाश्चर्यं तत्र वै पुरा । मृगयूथं सुसन्त्रस्तं लुब्धकैः परिपीडितम् । प्रविष्टं कर्दमाले तु सद्यो मानुषतां गतम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು. ಬೇಟೆಗಾರರಿಂದ ಬಹಳ ಭಯಗೊಂಡು ಪೀಡಿತವಾದ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪು ಕರ್ಧಮಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿತು।

Verse 12

अथ ते लुब्धका दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । अपृच्छंत च संभ्रातास्तान्मर्त्यान्वरवर्णिनि

ನಂತರ ಆ ಬೇಟೆಗಾರರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಆ ಮಾನವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—ಹೇ ಶುಭವರ್ಣಿನಿ।

Verse 13

मृगयूथमनुप्राप्तं केन मार्गेण निर्गतम् । अथोचुस्ते वयं प्राप्ता मानुषं मृगरूपिणः

“ನಾವು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಜಿಂಕೆಗಳ ಗುಂಪು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು?” ಆಗ ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ನಾವು ಜಿಂಕೆರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ।”

Verse 14

एतत्तीर्थप्रभावोऽयं न विद्मो ह्यात्म कारणम् । ततस्ते लुब्धकास्त्यक्त्वा धनूंषि सशराणि च । तत्र स्नात्वा महाभागे मुक्ताश्च सर्वपातकैः

“ಇದು ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವ; ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ।” ನಂತರ ಆ ಬೇಟೆಗಾರರು ಬಿಲ್ಲು-ಬಾಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದರು।

Verse 15

पार्वत्युवाच । भगवन्विस्तरं ब्रूहि कर्दमालमहोदयम् । उत्पत्तिं च विधानं च क्षेत्रसीमादिकं क्रमात्

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್! ಕರ್ಧಮಾಲೆಯ ಮಹಾಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ; ಅದರ ಉತ್ಪತ್ತಿ, ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರಸೀಮೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿರಿ।

Verse 16

ईश्वर उवाच । शृणु देवि रहस्यं तु कर्द मालसमुद्भवम् । गूढं ब्रह्मर्षिसर्वस्वं न देयं कस्यचित्त्वया

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ! ಕರ್ಧಮಾಲೆಯ ಉದ್ಭವದ ಈ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಇದು ಗುಪ್ತ ಉಪದೇಶ, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳ ಸರ್ವಸ್ವ—ನೀನು ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ನೀಡಬಾರದು।

Verse 17

पूर्वमेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चन्द्रार्कपवने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಭಯಂಕರ ಏಕಾರ್ಣವ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಾಗ—ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾದಾಗ—ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಪವನ ಲೋಪವಾಗಿ, ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದಾಗ—

Verse 18

एकार्णवं जगदिदं ब्रह्मापश्यदशेषतः । तस्मिन्वसुमती मग्ना पातालतलमागता

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕಾರ್ಣವವಾಗಿ ಕಂಡನು; ಆ ಪ್ರಳಯಜಲದಲ್ಲಿ ವಸುಮತಿ (ಭೂಮಿ) ಮುಳುಗಿ ಪಾತಾಳತಲಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದಳು।

Verse 19

ततो यज्ञवराहोऽसौ कृत्वा यज्ञमयं वपुः । उद्दधार महीं कृत्स्नां दंष्ट्राग्रेण वरानने

ನಂತರ ಆ ಯಜ್ಞ-ವರಾಹನು ಯಜ್ಞಮಯ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹೇ ಸುಮುಖಿಯೇ! ತನ್ನ ದಂಷ್ಟ್ರಾಗ್ರದ ಮೇಲೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದನು।

Verse 20

ईश्वर उवाच । वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदंतःस्रुचीमुखः । अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षा महातपाः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು— ಅವನ ಪಾದಗಳು ವೇದಗಳು, ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳು ಯೂಪಸ್ತಂಭಗಳು, ದಂತಗಳು ಕ್ರತುಗಳು, ಮುಖವು ಸ್ರುಚಿ. ಜಿಹ್ವೆ ಅಗ್ನಿ, ರೋಮಗಳು ದರ್ಭ, ಶಿರಸ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮಾ; ಅವನು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ.

Verse 21

ईश्वर उवाच । अहोरात्रेक्षणपरो वेदांगश्रुतिभूषणः । आज्यनासः स्रुवतुडः सामघोषस्वनो महान्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು— ಅಹೋರಾತ್ರವೇ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿ; ವೇದಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ಅವನ ಆಭರಣಗಳು. ಆಜ್ಯ ಅವನ ಸುಗಂಧ; ಸ್ರುವ-ಚಮಚ ಅವನ ಅಂಕುಶ; ಸಾಮಗಾನದ ಘೋಷವೇ ಅವನ ಮಹಾನಾದ.

Verse 22

प्राग्वंशकायो द्युतिमान्मात्रादीक्षाभिरावृतः । दक्षिणा हृदयो योगी महासत्रमहो महान्

ಪ್ರಾಗ್ವಂಶವೇ ಅವನ ದೇಹ; ಅವನು ದ್ಯುತಿಮಾನನಾಗಿ, ಮಾತ್ರಾದಿ ದೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದ. ದಕ್ಷಿಣೆಯೇ ಅವನ ಹೃದಯ; ಅವನು ಯೋಗಿ— ಮಹಾಸತ್ರ ಯಾಗದ ಮಹಿಮೆಯೇ ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 23

उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः । नानाच्छन्दोगतिपथो ब्रह्मोक्तक्रमविक्रमः

ಉಪಾಕರ್ಮದಂತೆ ಅವನ ಓಷ್ಠಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಪ್ರವರ್ಗ್ಯ ವಿಧಿಯ ಆವರ್ತಗಳಿಂದ ಅವನು ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದ. ನಾನಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಗತಿಗಳೇ ಅವನ ಮಾರ್ಗಗಳು; ಬ್ರಹ್ಮೋಕ್ತ ಕ್ರಮವೇ ಅವನ ವಿಕ್ರಮಗಳು.

Verse 24

भूत्वा यज्ञवराहोऽसावुद्दधार महीं ततः । तस्योद्धृतवतः पृथ्वीं दंष्ट्राग्रं निर्गतं बहिः

ಅವನು ಯಜ್ಞ-ವರಾಹನಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದನು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುವಾಗ ಅವನ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯ ಅಗ್ರಭಾಗ ಹೊರಗೆ ಪ್ರकटವಾಯಿತು.

Verse 25

तस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे कर्द्दमेन विलेपितम् । तद्दंष्ट्राग्रं यतो देवि कर्द्दमालं ततः स्मृतम्

ಆ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯ ಅಗ್ರಭಾಗ ಕರ್ಡಮದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಯಿತು; ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅದು ‘ಕರ್ಡಮಾಲ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 26

दण्डोद्भेदं महाकुण्डं यत्र दंष्ट्रा सुसंस्थिता । तद्दंष्ट्रयोद्धृतं तोयं कोटिगंगाभिषेकवत्

ದಂಷ್ಟ್ರಾ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ‘ದಂಡೋದ್ಭೇದ’ ಎಂಬ ಮಹಾಕುಂಡವಿದೆ. ಆ ದಂಷ್ಟ್ರೆಯಿಂದ ಉದ್ಧೃತವಾದ ಜಲವು ಕೋಟಿ ಬಾರಿ ಗಂಗಾಭಿಷೇಕಸ್ನಾನದ ಸಮಾನವೆಂದು ಮನ್ಯ.

Verse 27

तत्र गव्यूति मात्रं तु विष्णुक्षेत्रं सनातनम् । देशांतरं गता ये च दण्डोद्भेदे म्रियंति वै । यावत्कल्पसहस्राणि विष्णुलोकं व्रजंति ते

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸನಾತನ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದವರೂ ದಂಡೋದ್ಭೇದದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಸಹಸ್ರ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 28

यस्तु पश्येन्महादेवि कर्दमाले तु सूकरम् । कोटिहिंसायुतो वापि स प्राप्स्यति परां गतिम्

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಕರ್ಡಮಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂಕರರೂಪ ವರಾಹನನ್ನು ನೋಡುವವನು, ಕೋಟಿ ಹಿಂಸಾಪಾಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದರೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 29

दशजन्मकृतं पापं नश्येत्तद्दर्शनात्प्रिये । जन्मान्तरसहस्रेषु यत्कृतं पापसंचयम्

ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ, ಆ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಹತ್ತು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಸಹಸ್ರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಸಂಚಯವೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 30

कर्दमाले तु वाराहं दृष्ट्वा तन्नाशमेष्यति । हेमकोटिसहस्राणि गवां कोटिशतानि च

ಕರ್ಧಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವರಾಹಭಗವಂತನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಸಂಚಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪುಣ್ಯವು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಸುವರ್ಣದಾನ ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಗೋದಾನದ ಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.

Verse 31

दत्त्वा यल्लभते पुण्यं सकृद्वाराहदर्शनात् । कलौ युगे महारौद्रे प्राणिनां च भयावहे । नान्यत्र जायते मुक्तिर्मुक्त्वा क्षेत्रं तु सौकरम्

ದಾನಾದಿಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು, ಒಮ್ಮೆ ವರಾಹದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಮಹಾರೌದ್ರ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಸೌಕರಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆ ಮುಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗದು.

Verse 32

एतत्सारतरं देवि प्रोक्तमुद्देशतस्तव । कर्द्दमालस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

ದೇವಿ, ನಿನಗಾಗಿ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಇದೇ ಪರಮಸಾರವನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು—ಕರ್ಧಮಾಲೆಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ, ಅದು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.