
ಶಿವ–ದೇವಿಯ ಉಪದೇಶ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನು, ಹಿಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನದ ‘ದಕ್ಷಿಣ’ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಋಷಿತೋಯಾ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದೇವಿಯ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕ್ಷೇಮೇಶ್ವರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಾಮಪರಂಪರೆಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಭೂತೀಶ್ವರವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮೇಶ/ಕ್ಷೇಮೇಶ್ವರವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಾಯದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬೋಧನೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದ್ದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಕೇಂದ್ರಿತ: ಆ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಭಕ್ತನು ಎಲ್ಲಾ ಕಿಲ್ಬಿಷ (ಪಾಪ/ಅಶುದ್ಧಿ)ಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಉಪಸಂಹಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಕಂದಮಹಾಪುರಾಣದ 81,000 ಶ್ಲೋಕ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಾಭಾಸ ಖಂಡ—ಪ್ರಾಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದೊಳಗಿನ ‘ಕ್ಷೇಮೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ-ವರ್ಣನ’ ಅಧ್ಯಾಯವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततः पश्येन्महादेवि तस्य दक्षिणतः स्थितम् । क्षेमेश्वरेति विख्यातमृषितोयातटे स्थितम्
ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ತದನಂತರ ಆ ಸ್ಥಳದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿತೋಯಾ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ‘ಕ್ಷೇಮೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ತೀರ್ಥವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಬೇಕು।
Verse 2
भूतीश्वरेति नामास्य पूर्वं च परिकीर्तितम् । क्षेमेशेति कलौ देवि तस्य नाम प्रकीर्तितम्
ಈ ದೇವನ ಹೆಸರು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ಭೂತೀಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪರಿಕೀರ್ತಿತವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅವನ ಹೆಸರು ‘ಕ್ಷೇಮೇಶ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।
Verse 3
तं दृष्ट्वा पूजयित्वा च मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः
ಅವನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಕಲ್ಮಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 323
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये क्षेमेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಕ್ಷೇಮೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮೂರು ನೂರು ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।