Adhyaya 319

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि ह्युन्नतस्थानमुत्तमम् । तस्यैवोत्तरदिग्भाग ऋषितोयातटे शुभे

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ನಂತರ, ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ‘ಉನ್ನತಸ್ಥಾನ’ಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದು ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಶುಭವಾದ ‘ಋಷಿತೋಯ’ ತಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 2

एतत्स्थानं महादेवि विप्रेभ्यः प्राददां बलात् । सर्वसीमासमायुक्तं चंडीगणसुरक्षितम्

ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಾನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದೆನು. ಇದು ಸರ್ವಸೀಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಚಂಡಿಯ ಗಣಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 3

देव्युवाच । कथमुन्नतनामास्य बभूव सुरसत्तम । कथं त्वया बलाद्दत्तं कियत्सीमासमन्वितम्

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ‘ಉನ್ನತ’ ಎಂಬ ನಾಮ ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? ಮತ್ತು ನೀನು ಇದನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಹೇಗೆ ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದೆ? ಇದರ ಸೀಮೆಗಳು ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರ?

Verse 4

एतत्सर्वं ममाचक्ष्व संक्षेपान्नातिविस्तरात्

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳು; ಅತಿವಿಸ್ತಾರವಿಲ್ಲದೆ।

Verse 5

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो देवि मुच्यते सर्वपातकैः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳು. ಪಾಪನಾಶಿನೀ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾನವನು, ಹೇ ದೇವಿ, ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

एतत्सर्वं पुरा प्रोक्तं स्थानसंकेतकारणम् । तृतीये ब्रह्मणः कुंडे सृष्टिसंक्षेपसूचके

ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಳದ ಸಂಕೇತಚಿಹ್ನೆಗಳ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು—ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಂಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂರನೇ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ.

Verse 7

तथापि ते प्रवक्ष्यामि संक्षेपाच्छुणु पार्वति

ಆದರೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು—ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ, ಕೇಳು.

Verse 8

उन्नामितं पुनस्तत्र यत्र लिंगं महोदये । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

ಮಹೋದಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲಾಯಿತೋ, ಆ ಸ್ಥಳ ‘ಉನ್ನತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 9

अथवा चोन्नतं द्वारं पूर्वं प्राभासिकस्य वै । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

ಅಥವಾ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕದ ಪೂರ್ವದ ‘ಉನ್ನತ ದ್ವಾರ’ವೇ ‘ಉನ್ನತ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ—ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 10

विद्यया तपसा चैव यत्रोत्कृष्टा महर्षयः । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

ಎಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತಪಸ್ಸಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ, ಆ ಸ್ಥಳ ‘ಉನ್ನತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 11

यदा देवकुले विप्रा मूलचंडीशसंज्ञकम् । प्रसाद्य च महादेवं पुनः प्राप्ता महोदयम्

ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ‘ಮೂಲ-ಚಂಡೀಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಮಹೋದಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು।

Verse 12

षष्टिवर्षसहस्राणि तपस्तेपुर्महर्षयः । ध्यायमाना महेशानमनादिनिधनं परम्

ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದರು; ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪರಮೇಶ್ವರ ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ।

Verse 13

तेषु वै तप्यमानेषु कोटिसंख्येषु पार्वति । ऋषितोयातटे रम्ये पवित्रे पापनाशने । भिक्षुर्भूत्वा गतश्चाहं पुनस्तत्रैव भामिनि

ಹೇ ಪಾರ್ವತೀ! ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಋಷಿಗಳು ರಮ್ಯ, ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಋಷಿತೋಯಾ ತಟದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾನೂ, ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ಭಿಕ್ಷುಕನ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅತ್ತಲೇ ಹೋದೆನು।

Verse 14

त्रिकालं दर्शिभिस्तत्र दोषरागविवर्जितैः । तपस्विभिस्तदा सर्वैर्लक्षितोऽहं वरानने

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕಾಲದರ್ಶಿಗಳು, ದೋಷ-ರಾಗವಿವರ್ಜಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಆಗ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 15

दृष्टमात्रस्तदा विप्रैर्विरराम महेश्वरः । क्व यासि विदितो देव इत्युक्त्वानुययुर्द्विजाः

ವಿಪ್ರರು ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರ ಮಾಡಿದೊಡನೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಆಗ ದ್ವಿಜರು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ—“ಹೇ ದೇವಾ! ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀ? ಈಗ ನೀನು ನಮಗೆ ತಿಳಿದವನೇ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 16

यावदायांति मुनय ईशेशेति प्रभाषकाः । धावमानाः स्वतपसा द्योतयन्तो दिशोदश

ಮುನಿಗಳು ‘ಈಶ, ಈಶ’ ಎಂದು ಕೂಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಓಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 17

लिंगमेव प्रपश्यंति न पश्यंति महेश्वरम्

ಅವರು ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು (ಸಾಕಾರವಾಗಿ) ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 18

येये च ददृशुर्लिंगं मूलचण्डीशसंज्ञकम् । तदा च मुनयः सर्वे सदेहाः स्वर्गमाययुः

‘ಮೂಲಚಂಡೀಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಯಾರು ದರ್ಶಿಸಿದರೋ, ಆಗ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ದೇಹಸಹಿತ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 19

यदा त्रिविष्टपं व्याप्तं दृष्टं वै शतयज्वना । आयांति च तथैवान्ये मुनयस्तपसोज्वलाः

ಶತಯಜ್ವ (ಇಂದ್ರ)ನು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ) ತುಂಬಿಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ತಪಸ್ಸಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುವ ಇತರ ಮುನಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಮಿಸಿದರು.

Verse 20

एतदंतरमासाद्य समागत्य महीतले । लिंगमाच्छादयामास वज्रेणैव शतक्रतुः

ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದು ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ವಜ್ರದಿಂದಲೇ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿದನು.

Verse 21

अष्टादशसहस्राणि मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् । स्थितानि न तु पश्यंति लिंगमेतदनुत्तमम्

ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯನಿಷ್ಠರಾದ ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಈ ಅನುತ್ತಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಲಾರಿದರು.

Verse 22

शक्रस्तु सहसा दृष्टो वज्रेणैव समन्वितः । यावद्वदंति शापं ते तावन्नष्टः पुरंदरः

ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನು ವಜ್ರಸಹಿತ ಅಚಾನಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಆದರೆ ಅವರು ಶಾಪವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪುರಂದರನು ಅಂತರಧಾನನಾದನು.

Verse 23

दृष्ट्वा तान्कोपसंयुक्तान्भगवांस्त्रिपुरांतकः । उवाच सांत्वयन्देवो वाचा मधुरया मुनीन्

ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಭಗವಾನ್ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನು ಮಧುರವಾದ, ಸಾಂತ್ವನಕರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು।

Verse 24

कथं खिन्ना द्विजश्रेष्ठाः सदा शांतिपरायणाः । प्रसन्नवदना भूत्वा श्रूयतां वचनं मम

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನೀವು ಸದಾ ಶಾಂತಿಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರೂ ಹೇಗೆ ಖಿನ್ನರಾದಿರಿ? ಪ್ರಸನ್ನಮುಖರಾಗಿ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 25

भवद्भिर्ज्ञानसंयुक्तैः स्वर्गः किं मन्यते बहु । यत्रैके वसवः प्रोक्ता आदित्याश्च तथा परे

ಹೇ ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನರೇ! ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಮಹತ್ತೆಂದು ಏಕೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೀರಿ? ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ‘ವಸು’ ಎಂದು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ‘ಆದಿತ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು।

Verse 26

रुद्रसंज्ञास्तथा चैके ह्यश्विनावपि चापरौ । एतेषामधिपः कश्चिदेक इन्द्रः प्रकीर्तितः

ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವರು ‘ರುದ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಇಬ್ಬರು ‘ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು’. ಇವರ ಎಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿ ಒಬ್ಬನೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಇಂದ್ರ।

Verse 27

स्वपुण्यसंख्यया प्राप्ते यस्माद्विभ्रश्यते नरैः । एवं दुःखसमायुक्तः स्वर्गो नैवेष्यते बुधैः

ತನ್ನ ಪುಣ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ದುಃಖಸಹಿತವಾದ ಆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 28

एतस्मात्कारणाद्विप्राः कुरुध्वं वचनं मम । गृह्णीध्वं नगरं रम्यं निवासाय महाप्रभम्

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿರಿ. ನಿವಾಸಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ರಮ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭ ನಗರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.

Verse 29

हूयंतामग्निहोत्राणि देवताः सर्वदा द्विजाः । इज्यंतां विविधैर्यागैः क्रियतां पितृपूजनम्

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಹೋಮಗಳು ನಡೆಯಲಿ; ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡಲಿ. ವಿವಿಧ ಯಾಗಗಳು ನೆರವೇರಲಿ; ಪಿತೃಪೂಜೆಯೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಲಿ.

Verse 30

आतिथ्यं क्रियता नित्यं वेदाभ्यासस्तथैव हि

ನಿತ್ಯವೂ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಲ್ಪಡಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿತ್ಯ ವೇದಾಭ್ಯಾಸವೂ ನಡೆಯಲಿ.

Verse 31

एवं हि कुर्वतां नित्यं विना ज्ञानस्य संचयैः । प्रसादान्मम विप्रेन्द्राः प्रांते मुक्तिर्भविष्यति

ಈ ರೀತಿ ನಿತ್ಯ ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ, ಜ್ಞಾನಸಂಚಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ—ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುವುದು.

Verse 32

ऋषय ऊचुः । असमर्थाः परित्राणे जिताहारास्तपोन्विताः । नगरेणेह किं कुर्मस्तव भक्तिमभीप्सवः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅಸಮರ್ಥರು; ನಾವು ಜಿತಾಹಾರಿಗಳು, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತರು. ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಬಯಸುವ ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನಗರದಿಂದ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

Verse 33

ईश्वर उवाच । भविष्यति सदा भक्तिर्युष्माकं परमेश्वरे । गृह्णीध्वं नगरं रम्यं कुरुध्वं वचनं मम

ಈಶ್ವರನು ನುಡಿದನು—ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರಮ್ಯ ನಗರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ.

Verse 34

इत्युक्त्वा भगवान्देव ईषन्मीलितलोचनः । सस्मार विश्वकर्माणं सर्वशिल्पवतां वरम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ದೇವನು, ಯೋಗಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರೆಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು.

Verse 35

स्मृतमात्रो विश्वकर्मा प्रांजलिश्चाग्रतः स्थितः । आज्ञापयतु मां देवो वचनं करवाणि ते

ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಪ್ರಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಎದುರು ನಿಂತು ಹೇಳಿದನು—ದೇವಾ, ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ಯಾವ ವಚನವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ?

Verse 36

ईश्वर उवाच । नगरं क्रियतां त्वष्टर्विप्रार्थं सुंदरं शुभम्

ಈಶ್ವರನು ನುಡಿದನು—ಹೇ ತ್ವಷ್ಟಾ, ವಿಪ್ರರ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಸುಂದರವೂ ಶುಭವೂ ಆದ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು.

Verse 37

इत्युक्तो विश्वकर्मा स भूमिं वीक्ष्य समंततः । उवाच प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्

ಹೀಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಲೋಕಮಂಗಳಕರನಾದ ಶಂಕರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 38

परीक्षिता मया भूमिर्न युक्तं नगरं त्विह । अत्र देवकुलं साक्षाल्लिंगस्य पतनं तथा

ನಾನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದೇವಕುಲವಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಪತನವಾದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೂ ಇದೆ.

Verse 39

यतिभिश्चात्र वस्तव्यं न युक्तं गृहमेधिनाम्

ಇಲ್ಲಿ ಯತಿಗಳೇ ವಾಸಿಸಬೇಕು; ಗೃಹಸ್ಥರು ಇಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.

Verse 40

त्रिरात्रं पंचरात्रं वा सप्तरात्रं महेश्वर । पक्षं मासमृतुं वापि ह्ययनं यावदेव च । पुत्रदारयुतैस्तीर्थे वस्तव्यं गृहमेधिभिः

ಓ ಮಹೇಶ್ವರಾ! ಗೃಹಸ್ಥರು ಪುತ್ರ-ದಾರರೊಂದಿಗೆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಐದು ರಾತ್ರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಏಳು ರಾತ್ರಿಗಳು; ಇಲ್ಲವೇ ಪಕ್ಸಕಾಲ, ಒಂದು ತಿಂಗಳು, ಒಂದು ಋತು, ಅಥವಾ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿ ಒಂದು ಅಯನದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 41

वसत्यूर्ध्वं तु षण्मासाद्यदा तीर्थे गृहाधिपः । अवज्ञा जायते तस्य मनश्चापल्यभावतः । तदा धर्माद्विनश्यंति सकला गृहमेधिनः

ಆದರೆ ಗೃಹಾಧಿಪತಿ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸಿಸಿದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಚಪಲತೆಯಿಂದ ಅವನಲ್ಲಿ ಅವಜ್ಞೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಆಗ ಗೃಹಸ್ಥರು ಸಮಸ್ತವಾಗಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 42

इत्युक्तः स तदा देवस्तेन वै विश्वकर्मणा । पुनः प्रोवाच तं तस्य प्रशस्य वचनं शिवः

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದೇವ ಶಿವನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿ, ಮತ್ತೆ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 43

रोचते मे न वासोऽत्र विप्राणां गृहमेधिनाम् । यत्र चोन्नामितं लिंगमृषितोयातटे शुभे । तत्र निर्मापय त्वष्टर्नगरं शिल्पिनां वर

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಾಸ ನನಗೆ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶುಭವಾದ ಋಷಿತೋಯಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಹೇ ತ್ವಷ್ಟೃ, ಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು।

Verse 44

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा त्वरान्वितः । गत्वा चकार नगरं शिल्पिकोटिभिरावृतः

ಅವನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಅವನು ಹೋಗಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 45

उन्नतं नाम यल्लोके विख्यातं सुरसुन्दरि । ततो हृष्टमना भूत्वा विलोक्य नगरं शिवः । आहूय ब्राह्मणान्सर्वानुवाचानतकन्धरः

ಹೇ ಸುರಸುಂದರಿ, ಆ ನಗರವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಉನ್ನತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಶಿವನು ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ ಹರ್ಷಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಕಂಠವನ್ನು ವಾಲಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 46

इदं स्थानं वरं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा । ग्रामाणां च सहस्रैस्तु प्रोक्तं सर्वासु दिक्षु च

ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ರಮ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 47

नगरात्सर्वतः पुण्यो देशो नग्नहरः स्मृतः । अष्टयोजनविस्तीर्ण आयामव्यासतस्तथा

ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ‘ನಗ್ನಹರ’ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಉದ್ದ-ಅಗಲಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ।

Verse 48

नग्नो भूत्वा हरो यत्र देशे भ्रांतो यदृच्छया । तं नग्नहरमित्याहुर्देशं पुण्यतमं जनाः

ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರನು (ಶಿವನು) ನಗ್ನನಾಗಿ ಯದೃಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸಂಚರಿಸಿದನೋ, ಆ ಪರಮಪವಿತ್ರ ದೇಶವನ್ನು ಜನರು “ನಗ್ನಹರ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 49

पूर्वे तु शांकरी चाऽर्या पश्चिमे न्यंकुमत्यपि । उत्तरे कनकनंदा दक्षिणे सागरावधिः । एतदंतरमासाद्य देशो नग्नहरः स्मृतः

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶಾಂಕరీ ಮತ್ತು ಆರ್ಯಾ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯಂಕುಮತೀ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕನಕನಂದಾ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗರಸೀಮೆ. ಈ ಮಧ್ಯದ ದೇಶವೇ “ನಗ್ನಹರ” ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 50

अष्टयोजनमानेन आयामव्यासतस्तथा । प्रोक्तोऽयं सकलो देश उन्नतेन समं मया

ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ, ಉಣ್ಣತದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ।

Verse 51

गृह्यतां नगरश्रेष्ठं प्रसीदध्वं द्विजोत्तमाः । अत्र भक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಈ ನಗರಶ್ರೇಷ್ಠವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುವವು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 52

इत्युक्तास्ते तदा सर्वे विप्रा ऊचुर्महेश्वरम्

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಪ್ರರು ಆಗ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 53

विप्रा ऊचुः । ईश्वराज्ञा वृथा कर्तुं न शक्या परमात्मनः । तपोऽग्निहोत्रनिष्ठानां वेदाध्ययनशालिनाम्

ವಿಪ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಈಶ್ವರನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾವು ತಪಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರು; ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಶೀಲವಂತರು।

Verse 54

अस्माकं रक्षिता कोऽस्ति कलिकाले च दारुणे । को दाताऽरोग्यदः कश्च को वै मुक्तिं प्रदास्यति

ಈ ದಾರುಣ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕನು ಯಾರು? ದಾತನು ಯಾರು—ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವವನು ಯಾರು? ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿ ನಮಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರು ನೀಡುವರು?

Verse 55

ईश्वर उवाच । महाकाल स्वरूपेण स्थित्वा तीर्थे महोदये । नाशयिष्यामि शत्रून्वः सम्यगाराधितो ह्यहम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹೋದಯ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಲಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ನನ್ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು।

Verse 56

उन्नतो विघ्नराजस्तु विघ्नच्छेत्ता भविष्यति । गणनाथस्वरूपोऽयं धनदो निधीनां पतिः

ಈ ಉನ್ನತ ವಿಘ್ನರಾಜನು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವವನಾಗುವನು. ಗಣನಾಥಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇವನು ಧನದಾತ; ನಿಧಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗುವನು।

Verse 57

युष्मभ्यं दास्यति द्रव्यं सम्यगाराधितोऽपि सः । आरोग्यदायको नित्यं दुर्गादित्यो भविष्यति

ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಅವನು ನಿಮಗೆ ದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡುವನು. ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾದಿತ್ಯನು ಸದಾ ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕನಾಗುವನು।

Verse 58

महोदयं महानन्ददायकं वो भविष्यति । सम्यगाराधितो ब्रह्मा सर्वकार्येषु सर्वदा । सर्वान्कामांश्च मुक्तिं च युष्मभ्यं संप्रदास्यति

ಮಹೋದಯವು ನಿಮಗೆ ಮಹಾನಂದವನ್ನು ನೀಡುವದಾಗುವುದು. ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಅವರು ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಮಾಡಿ, ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯಫಲಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುವರು.

Verse 59

विप्रा ऊचुः । यदि तीर्थानि तिष्ठंति सर्वाणि सुरसत्तम । संगालेश्वरतीर्थे च तथा देवकुले शिवे

ವಿಪ್ರರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರಸತ್ತಮಾ! ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೆ—ಸಂಗಾಲೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವನ ದಿವ್ಯ ದೇವಕುಲದಲ್ಲಿಯೂ—

Verse 60

कलावपि महारौद्रे ह्यस्माकं पावनाय वै । स्थातव्यं तर्हि गृह्णीमो नान्यथा च महेश्वर

ಅತಿರೌದ್ರವಾದ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ನಮ್ಮ ಪಾವನತೆಗೆಂದು ನಾವು ಈ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇವೆ—ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲೇಬೇಕು; ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.

Verse 61

स तथेति प्रतिज्ञाय ददौ तेभ्यः पुरं वरम् । सप्तभौमैः शशांकाभैः प्रासादैः परिभूषितम् । नानाग्रामसमायुक्तं सर्वतः सीमयान्वितम्

ಅವರು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದರು—ಏಳು ಮಹಡಿಗಳ, ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸೀಮೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾದದು.

Verse 62

सूत उवाच । एवं तेभ्यो हि नगरं दत्त्वा देवो महेश्वरः । ददर्श विश्वकर्माणं प्राञ्जलिं पुरतः स्थितम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಅವರಿಗೆ ನಗರವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದ ನಂತರ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 63

विश्वकर्मोवाच । विलोक्यतां महादेव नगरं नगरोपमम् । सौवर्णस्थलमारुह्य निर्मितं त्वत्प्रसादतः

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಈ ನಗರವನ್ನು ನೋಡು; ಇದು ಮಹಾನಗರಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಸ್ಥಲಕ್ಕೆ ಆರೋಹಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇದು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 64

विश्वकर्मवचः श्रुत्वा भगवांस्त्रिपुरान्तकः । समारुरोह स्थलकं सह सर्वैर्महर्षिभिः

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಗವಾನ್ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನು ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಡನೆ ಸ್ಥಲಕಕ್ಕೆ ಆರೋಹಿಸಿದನು.

Verse 65

नगरं विलोकयामास रम्यं प्राकारमण्डितम् । ऋषयस्तुष्टुवुः सर्वे तत्रस्थं त्रिपुरान्तकम् । तानुवाच महादेवो वृणुध्वं वरमुत्त मम्

ಅವನು ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ रम್ಯ ನಗರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಆಗ ಮಹಾದೇವನು—“ಉತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 66

ऋषय ऊचुः । यदि तुष्टो महादेव स्थलकेश्वरनामभृत् । अवलोकयंश्च नगरं सदा तिष्ठ स्थले हर

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ‘ಸ್ಥಲಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮಧಾರಿ, ನೀನು ತೃಪ್ತನಾದರೆ, ಹೇ ಹರ, ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿ ನಗರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸು.

Verse 67

इत्युक्तस्तैस्तदा देवः स्थलकेऽस्मिन्सदा स्थितः । कृते रत्नमयं देवि त्रेतायां च हिरण्मयम्

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದೇವನು ಈ ಸ್ಥಲಕದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿದನು. ಹೇ ದೇವಿ, ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ (ಈ ಧಾಮ) ರತ್ನಮಯವಾಗಿತ್ತು; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಗಿತ್ತು.

Verse 68

रौप्यं च द्वापरे प्रोक्तं स्थलमश्ममयं कलौ । एवं तत्र स्थितो देवः स्थलकेश्वरनामतः

ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳವು ರೌಪ್ಯಮಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಿ ದೇವರು ‘ಸ್ಥಲಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 69

सदा पूज्यो महादेव उन्नतस्थानवासिभिः । माघे मासि चतुर्दश्यां विशेषस्तत्र जागरे

ಉನ್ನತಸ್ಥಾನದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಮಾಘಮಾಸದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವುದು ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯಕರ.

Verse 70

इत्येतत्कथितं देवि ह्युन्नतस्य महोद्यम् । श्रुतं पापहरं नॄणां सर्वकामफलप्रदम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ರೀತಿ ಉನ್ನತಸ್ಥಾನದ ಮಹಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿ, ಎಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 319

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उन्नतस्थानमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಉನ್ನತಸ್ಥಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮೂರು ನೂರ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.