Adhyaya 314
ಈಶ್ವರ-ದೇವಿ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಸ ಖಂಡದೊಳಗೆ ಸಮುದ್ರತೀರದ ದೇವಕುಲಾಗ್ನೇಯ ಗವ್ಯೂತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ‘ಋಷಿತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಮಹಾತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸ್ಥಳವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವೂ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಪಾಷಾಣಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ಋಷಿಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಿಶೇಷತೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ಅದು ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕ ತೀರ್ಥವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ ಭಕ್ತರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾಲವಿಧಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಋಷಿತೋಯಾ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧ ಅಪರೂಪವಾದವುಗಳಾಗಿ, ಮಹಾಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಗೋದಾನವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸುವಂತೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ—ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ದಾನಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ देवकुलाग्नेय्यां गव्यूत्या तत्र संस्थितम् । समुद्रस्य तटे रम्यमृषितीर्थमनुत्तमम्
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಮುಂದೆ ದೇವಕುಲದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರತಟದಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯವಾದ ಅನುತ್ತಮ ‘ಋಷಿತೀರ್ಥ’ ಇದೆ.
Verse 2
पाषाणाकृतयस्तत्र ऋषयोऽद्यापि संस्थिताः । दृश्यंते मानुषे देवि सर्वपातकनाशनाः
ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿಲಾರೂಪಗಳಾಗಿ ಋಷಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನಕೊಟ್ಟು, ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 3
तत्र ज्येष्ठे त्वमावास्यां प्राप्यते नाधमैर्न्नरैः । पिंडदानं विशेषेण स्नानं श्रद्धासमन्वितैः
ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಮಬುದ್ಧಿಯ ನರರಿಗೆ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿ ಆಗದು. ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರಸ್ನಾನದಿಂದ ಫಲ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 4
ऋषितोयासंगमे तु स्नानं श्राद्धं सुदुर्लभम् । गोप्रदानं प्रशंसंति तत्र ते मुनिपुगवाः । भोजनं ब्राह्मणानां तु यथाशक्त्या प्रदापयेत्
ಋಷಿತೋಯಾ-ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭಫಲಪ್ರದ. ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಗೋದಾನವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡಬೇಕು.
Verse 314
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मूलचंडीशमाहात्म्य ऋषितीर्थसंगममाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಮೂಲಚಂಡೀಶಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ಋಷಿತೀರ್ಥಸಂಗಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮೂರು ನೂರ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.