Adhyaya 30

Verse 1

देव्युवाच । स्नात्वा तत्राग्नितीर्थेषु कं देवं पूर्वमर्च्चयेत् । निर्विघ्ना जायते येन यात्रा नृणां सुरेश्वर । तन्मे यात्राविधानं तु यथावद्वक्तुमर्हसि

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಾ! ಅಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಮೊದಲು ಯಾವ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಯಾರಿಂದ ಮಾನವರ ಯಾತ್ರೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗುತ್ತದೆ? ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾತ್ರಾವಿಧಾನವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೃಪೆಮಾಡಿ.

Verse 2

ईश्वर उवाच । एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वार्घ्यं च महोदधौ । संपूज्य गंधपुष्पैश्च वस्त्रैः पुष्पावलेपनैः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಪಲೇಪನಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 3

हिरण्मयं यथाशक्त्या प्रक्षिपेत्तत्र कंकणम् । ततः पितॄंस्तर्पयित्वा गच्छेद्देवं कपर्दिनम्

ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಮಯ ಕಂಕಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ ಜಟಾಧಾರಿ ಕಪರ್ಧಿನ ದೇವ (ಶಿವ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 4

पुष्पैर्धूपैस्तथा गन्धैर्वस्त्रैः संपूज्य भक्तितः । गणानां त्वेति मन्त्रेण अर्घ्यं चास्मै निवेदयेत्

ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ‘ಗಣಾನಾಂ ತ್ವೇ…’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಬೇಕು।

Verse 5

शूद्राणामथ देवेशि मंत्रश्चाष्टाक्षरः स्मृतः । तत्र सोमेश्वरं गच्छेद्देवं पापहरं परम्

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಹರ ಪರಮ ದೇವ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 6

स्नापयित्वा विधानेन जपेच्च शतरुद्रियम् । तथा रुद्रान्सपञ्चांगास्तथान्या रुद्रसंहिताः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ (ದೇವತೆಯನ್ನು) ಸ್ನಾಪನ ಮಾಡಿ ಶತರುದ್ರೀಯವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಂಚಾಂಗಸಹಿತ ರುದ್ರಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ರುದ್ರಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನೂ ಪಠಿಸಬೇಕು।

Verse 7

स्नापयेत्पयसा चैव दध्ना घृतयुतेन च । मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत्

ದೇವನಿಗೆ ಹಾಲಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿ, ತುಪ್ಪ ಮಿಶ್ರಿತ ಮೊಸರಿನಿಂದಲೂ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಬೇಕು. ಜೇನು ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿನ ರಸದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 8

कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभियुतेन च । चन्दनेन सुगन्धेन पूज्यं संपूजयेत्ततः

ನಂತರ ಕರ್ಪೂರ ಮತ್ತು ಉಶೀರ ಮಿಶ್ರಿತ, ಕಸ್ತೂರಿ ಯುಕ್ತವಾದ ಸುಗಂಧ ಚಂದನದಿಂದ ಪೂಜ್ಯನಾದ ದೇವರನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 9

धूपैर्बहुविधैर्देवं धूपयित्वा यथाविधि । वस्त्रैः संवेष्टयेत्पश्चाद्दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम्

ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಧೂಪಗಳಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಧೂಪಾರಾಧನೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 10

आरार्तिकं ततः कृत्वा नृत्यं कुर्याद्यथेच्छया । अष्टांगं प्रणिपत्यैवं गीतवाद्यादिकं ततः

ನಂತರ ಆರಾರ್ತಿಕವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಗೀತ-ವಾದ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬೇಕು.

Verse 11

धर्मश्रवणसंयुक्तं कार्यं प्रेक्षणकं विभोः । ततो दद्याद्द्विजातिभ्यस्तपस्विभ्यश्च शक्तितः

ಧರ್ಮಶ್ರವಣದೊಂದಿಗೆ ವಿಭುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಣಕ (ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)ವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. ನಂತರ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಹಾಗೂ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 12

दीनांधकृपणेभ्यश्च दानं कार्पटिकेषु च । वृषभस्तत्र दातव्यः प्रवृत्ते क्रूरकर्मणि । उपवासं ततः कुर्यात्तस्मिन्नहनि भामिनि

ದೀನರು, ಅಂಧರು, ಕೃಪಣರು ಹಾಗೂ ದರಿದ್ರ ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಪ್ರವೃತ್ತಿ ಉಂಟಾದಾಗ ವೃಷಭದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ, ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 13

यस्मिन्नहनि पश्येत देवं सोमेश्वरं नरः । सा तिथिर्वर्षमेकं तु उपोष्या भक्तितत्परैः

ಯಾವ ದಿನ ನರನು ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ತಿಥಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಪರರು ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ವರ್ಷ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 14

एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मनः फलम् । तथा च सर्वतीर्थानां सकलं लभते फलम्

ಈ ರೀತಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದ ನರನು ಮಾನವಜನ್ಮದ ನಿಜ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 15

उद्धरेत्पितृवर्गं च मातृवर्गं च भामिनि । बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धक्ये यौवनेऽपि वा

ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ಅವನು ಪಿತೃವರ್ಗವನ್ನೂ ಮಾತೃವರ್ಗವನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾರ್ಧಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಪಾಪವಾದರೂ—

Verse 16

क्षालयेच्चैव तत्सर्वं दृष्ट्वा सोमेश्वरं नरः । न दुःखितो न दारिद्रो दुर्भगो वा न जायते

ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನರನು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಜನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ದಾರಿದ್ರ್ಯವಂತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 17

सप्तजन्मान्तरेणैव दृष्टे सोमेश्वरे विभौ । धनधान्यसमायुक्ते स्फीते सञ्जायते कुले

ಏಳು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಭುವಾದ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದವನು ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಿಯಾದ ಸ್ಫೀತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

भक्तिर्भवति भूयोऽपि सोमनाथं प्रति प्रभुम् । क्षीरेण स्नपनं पूर्वं ततो धारासमुद्भवम्

ಪ್ರಭು ಸೋಮನಾಥನ प्रति ಭಕ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಕ್ಷೀರಸ್ನಾನ, ನಂತರ ಧಾರಾರೂಪವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಅರ್ಪಣಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 19

प्रथमे प्रथमे यामे महास्ना नमतः परम् । मध्याह्ने देवदेवस्य ये प्रपश्यन्ति मानवाः । संध्यामारार्तिकं भूयो न जायन्ते च मानुषाः

ಪ್ರತಿ ಮೊದಲ ಯಾಮದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ದೇವದೇವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವರು, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆರತಿಯನ್ನು ನೋಡುವವರು—ಅವರು ಪುನಃ ಮಾನವಜನ್ಮ ಪಡೆಯರು.

Verse 20

मत्वा कलियुगं रौद्रं बहुपापं वरानने । नान्येन तरते दुर्गां कर्मणा दुर्गतिं नरः

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಕಲಿಯುಗವು ರೌದ್ರವೂ ಬಹುಪಾಪಮಯವೂ ಎಂದು ತಿಳಿದರೂ, ಮನುಷ್ಯನು ಬೇರೆ ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ಈ ದುರ್ಗಮ ದುರ್ಗತಿಯನ್ನು ದಾಟಲಾರನು.

Verse 30

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये सोमेश्वरमाहात्म्ये सोमेश्वरपूजामाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिंशोध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಅಂತರಗತ ಸೋಮೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಸೋಮೇಶ್ವರಪೂಜಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮுப்பತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.