Adhyaya 290

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कुबेरस्थानमुत्तमम् । यत्र सिद्धः पुरा देवि कुबेरो धनदोऽभवत्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಂತರ ಕುಬೇರನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ‘ಧನದ’—ಧನಕೊಡುವವನು—ಆದನು.

Verse 2

ब्राह्मणश्चौररूपेण तत्र स्थानेऽवसत्पुरा । स च मे भक्तियोगेन पुरा वै धनदः कृतः

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕಳ್ಳನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನು ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲೇ ‘ಧನದ’ನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 3

देव्युवाच । कथं स ब्राह्मणो भूत्वा चौररूपो नराधमः । तन्मे कथय देवेश धनदः स यथाऽभवत्

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೇಗೆ ಕಳ್ಳನ ರೂಪದ ನರಾಧಮನಾದನು? ಹೇ ದೇವೇಶ, ಅವನು ಹೇಗೆ ಧನದನಾದನು ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 4

ईश्वर उवाच । तस्मिन्नर्थे महादेवि यद्वृत्तं चौत्तमेंऽतरे । कथयिष्यामि तत्सर्वं शिवमाहात्म्यसूचकम्

ಈಶ್ವರನು ನುಡಿದನು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ಅದು ಶಿವಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕಥನವಾಗಿದೆ।

Verse 5

कश्चिदासीद्द्विजो देवि देवशर्मेति विश्रुतः । प्रभासक्षेत्रनिलयो न्यंकुमत्यास्तटेऽवसत्

ಹೇ ದೇವಿ! ದೇವಶರ್ಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು ನ್ಯಂಕುಮತೀ ನದೀತಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 6

पुत्रक्षेत्रकलत्रादिव्यापारैकरतः सदा । विहायाथ स गार्हस्थ्यं धनार्थं लोभ मोहितः । प्रचचार महीमेतां सग्रामनगरांतराम्

ಅವನು ಸದಾ ಪುತ್ರ, ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕಲತ್ರ ಮೊದಲಾದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಬಳಿಕ ಧನಲೋಭದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಗ್ರಾಮ-ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿದನು.

Verse 7

भार्या तस्य विलोलाक्षी तस्य गेहाद्विनिर्गता । स्वच्छंदचारिणी नित्यं नित्यं चानंगमोहिता

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಚಂಚಲನೇತ್ರಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವನ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದಳು. ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಸದಾ ಸದಾ ಅನಂಗಮೋಹದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಳು.

Verse 8

तस्यां कदाचित्पुत्रस्तु शूद्राज्जातो विधेर्वशात् । दुष्टात्माऽतीव निर्मुक्तो नाम्ना दुःसह इत्यतः

ಅವಳಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ವಿಧಿವಶಾತ್ ಒಬ್ಬ ಶೂದ್ರನಿಂದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ದುಷ್ಟಸ್ವಭಾವದವನಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಯಂತ್ರಣರಹಿತನಾಗಿದ್ದನು; ಆದಕಾರಣ ಅವನಿಗೆ ‘ದುಃಸಹ’ ಎಂಬ ನಾಮವಾಯಿತು.

Verse 9

सोऽथ कालेन महता नामकर्मप्रवर्तितः । व्यसनोपहतः पापस्त्यक्तो बन्धुजनैस्तथा

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅವನು ತನ್ನ ಹೆಸರು-ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ವ್ಯಸನಗಳಿಂದ ನಲುಗಿದ ಪಾಪಿಯನ್ನು ಅವನ ಬಂಧುಜನರೂ ಸಹ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

Verse 10

पूजोपकरणं द्रव्यं स कस्मिंश्चिच्छिवालये । बहुदोषामुखे दृष्ट्वा हर्तुकामोऽविशत्ततः

ಒಂದು ಶಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯ ದ್ರವ್ಯ-ಉಪಕರಣಗಳು ಅನೇಕ ದೋಷಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂತೆ ಬಯಲಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕದಿಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ ಅವನು ಒಳನುಗ್ಗಿದನು.

Verse 11

यावद्दीपो गतप्रायो वर्त्तिच्छेदोऽभवत्किल । तावत्तेन दशा दत्ता द्रव्यान्वेषणकारणात्

ದೀಪವು ಬಹುತೇಕ ನಂದುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ವತ್ತಿಯೂ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕುಸಿದನು.

Verse 12

प्रबुद्धश्चोत्थितस्तत्र देवपूजाकरो नरः । कोऽयं कोयमिति प्रोच्चैर्व्याहरत्परिघायुधः

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಏಳ್ದನು. ಪರಿಘವನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ‘ಯಾರು ಇದು? ಯಾರು ಇದು?’ ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದನು.

Verse 13

स च प्राणभयान्नष्टः शूद्रजश्चापि मूढधीः । विनिन्दन्नात्मनो जन्म कर्म चापि सुदुःखित

ಅವನು ಪ್ರಾಣಭಯದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದನು. ಶೂದ್ರಜನ್ಮನೂ ಮೂಢಬುದ್ಧಿಯೂ ಆದ ಅವನು, ತನ್ನ ಜನ್ಮವನ್ನೂ ಕರ್ಮವನ್ನೂ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು.

Verse 14

पुरपालैर्हतोऽवन्यां मृतः कालादभूच्च सः । गंधारविषये राजा ख्यातो नाम्ना सुदुर्मुखः

ನಗರರಕ್ಷಕರಿಂದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹತನಾದ ಅವನು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದನು. ನಂತರ ಗಂಧಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ‘ಸುದುರ್ಮುಖ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದನು.

Verse 15

गीतवाद्यरतस्तत्र वेश्यासु निरतो भृशम् । प्रजोपद्रवकृन्मूर्खः सर्वधर्मबहिष्कृतः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ವೇಶ್ಯೆಯರಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಲೀನನಾದನು. ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಮೂರ್ಖನಾಗಿ, ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 16

किन्त्वर्चयन्सदैवासौ लिंगं राज्यक्रमागतम् । पुष्पस्रग्धूपनैवेद्यगंधादिभिरमन्त्रवत्

ಆದರೂ ಅವನು ರಾಜ್ಯಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸದಾ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಪುಷ್ಪ, ಸ್ರಜ, ಧೂಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ಗಂಧಾದಿಗಳಿಂದ—ಮಂತ್ರವಿಲ್ಲದೆ—ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 17

मुख्येषु च सदा काले देवतायतनेषु च । दद्यात्स बहुलान्दीपान्वर्तिभिश्च समुज्ज्वलान्

ಮುಖ್ಯ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಸದಾ ಅನೇಕ ದೀಪಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವು ವತ್ತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 18

कदाचिन्मृगयासक्तो बभ्राम स च वीर्यवान् । प्रभास क्षेत्रमागात्य पूर्वसंस्कारभावितः

ಒಮ್ಮೆ ಬೇಟೆಗೆ ಆಸಕ್ತನಾದ ಆ ವೀರನು ಅಲೆದಾಡುತ್ತ, ಪೂರ್ವಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 19

परैरभिहतो युद्धे न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । शिवपूजाविधानेन विध्वस्ताशेषपातकः

ನ್ಯಂಕುಮತೀ ನದಿಯ ಶುಭ ತಟದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರರಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡರೂ, ಶಿವಪೂಜಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಆಚರಿಸಿದ ಫಲದಿಂದ ಅವನ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾದವು।

Verse 20

ततो विश्रवसश्चासौ पुत्रोऽभूद्भुवि विश्रुतः । यः स एव महातेजाः सर्वयज्ञाधिपो बली

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರವಸನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು—ಅವನೇ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಬಲವಂತ, ಸರ್ವಯಜ್ಞಾಧಿಪತಿ।

Verse 21

कुबेर इति धर्मात्मा श्रुतशीलसमन्वितः । लिंगं प्रतिष्ठयामास न्यंकुमत्याश्च पूर्वतः

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ, ಶ್ರುತಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಸದಾಚಾರದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ‘ಕುಬೇರ’ನು ನ್ಯಂಕುಮತೀ ನದಿಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು।

Verse 22

कौबेरात्पश्चिमे भागे सोमनाथेति विश्रुतम् । संपूज्य च यथेशानं न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । स्तोत्रेणानेन चास्तौषीद्भक्त्या तं सर्वकामदम्

ಕೌಬೇರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಸೋಮನಾಥ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನ್ಯಂಕುಮತೀ ನದಿಯ ಶುಭ ತಟದಲ್ಲಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಈಶಾನನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 23

मूर्तिः क्वापि महेश्वरस्य महती यज्ञस्य मूलोदया तुम्बी तुंगफलावती च शतशो ब्रह्माण्डकोटिस्तथा । यन्मानं न पितामहो न च हरिर्ब्रह्माण्डमध्यस्थितो जानात्यन्यसुरेषु का च गणना सा संततं वोऽवतात्

ಎಲ್ಲೋ ಮಹೇಶ್ವರನ ಮಹತ್ತಾದ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ—ಯಜ್ಞದ ಆದಿಮೂಲೋದಯ—ಎತ್ತರದ ಫಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ತುಂಬೀ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ, ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಸಮಾನವಾಗಿ. ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ತಿಳಿಯನು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಮಧ್ಯಸ್ಥ ಹರಿಯೂ ತಿಳಿಯನು; ಇನ್ನಿತರ ದೇವರ ಗಣನೆ ಏನು? ಆ ಪರಮರೂಪವೇ ನಿಮಗೆ ಸದಾ ರಕ್ಷೆಯಾಗಲಿ।

Verse 24

नमाम्यहं देवमजं पुराणमु पेन्द्रमिन्द्रावरराजजुष्टम् । शशांकसूर्याग्निसमाननेत्रं वृषेन्द्रचिह्नं प्रलयादिहेतुम्

ನಾನು ಆ ದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅಜ, ಪುರಾತನ ಆದಿದೇವ; ಉಪೇಂದ್ರನೂ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನೂ ಪೂಜಿಸುವವನು; ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ನೇತ್ರಗಳಿರುವವನು; ವೃಷಭಚಿಹ್ನಧಾರಿ; ಪ್ರಳಯಕ್ಕೂ ಆದ್ಯಾರಂಭಕ್ಕೂ ಕಾರಣಭೂತನು।

Verse 25

सर्वेश्वरैकत्रिबलैकबन्धुं योगाधिगम्यं जगतोऽधिवासम् । तं विस्मयाधारमनंतशक्तिं ज्ञानोद्भवं धैर्यगुणाधिकं च

ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಏಕೈಕ ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ತ್ರಿಭುವನದ ಏಕೈಕ ಬಂಧು ಹಾಗೂ ಶರಣ; ಯೋಗದಿಂದಲೇ ಅನುಭವಗಮ್ಯ; ಜಗತ್ತಿನ ಅಂತರ್ನಿವಾಸಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನ; ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಆಧಾರ, ಅನಂತಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಶುದ್ಧಜ್ಞಾನೋದ್ಭವ, ಧೈರ್ಯಗುಣಸಮೃದ್ಧನು।

Verse 26

पिनाकपाशांकुशशूलहस्तं कपर्दिनं मेघसमानघोषम् । सकालकण्ठं स्फटिकावभासं नमामि शंभुं भुवनैकनाथम्

ಭುವನಗಳ ಏಕನಾಥ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಪಿನಾಕ, ಪಾಶ, ಅಂಕುಶ, ಶೂಲಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದವನು; ಜಟಾಧಾರಿ; ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಘೋಷವಿರುವವನು; ಕಾಲಚಿಹ್ನಯುಕ್ತ ಕಂಠವಿರುವವನು; ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳವನು।

Verse 27

कपालिनं मालिनमादिदेवं जटाधरं भीमभुजंगहारम् । प्रभासितारं च सहस्रमूर्तिं सहस्रशीर्षं पुरुषं विशिष्टम्

ನಾನು ಕಪಾಲಧಾರಿ, ಮಾಲಾಧಾರಿ ಆದಿದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಜಟಾಧಾರಿ, ಭೀಕರ ಭುಜಂಗಹಾರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನು; ಪ್ರಕಾಶಕನು—ಸಹಸ್ರಮೂರ್ತಿ, ಸಹಸ್ರಶಿರ—ಆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಮಪುರುಷನು।

Verse 28

यदक्षरं निर्गुणमप्रमेयं सज्योतिरेकं प्रवदंति संतः । दूरंगमं वेद्यमनिंद्यवन्द्यं सर्वेषु हृत्स्थं परमं पवित्रम्

ಆ ಅಕ್ಷರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು—ನಿರ್ಗುಣ, ಅಪ್ರಮೇಯ—ಸಂತರು ಏಕೈಕ ಜ್ಯೋತಿಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಸಾರುತ್ತಾರೆ; ದೂರಂಗಮವಾಗಿದ್ದರೂ ಜ್ಞೇಯ; ನಿಂದಾರಹಿತ, ವಂದನೀಯ; ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತ; ಪರಮ ಪವಿತ್ರಕರನು।

Verse 29

तेजोनिभं बालमृगांकमौलिं नमामि रुद्रं स्फुरदुग्रवक्त्रम् । कालेन्धनं कामदमस्तसंगं धर्मासनस्थं प्रकृतिद्वयस्थम्

ತೇಜಸ್ಸಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲಚಂದ್ರನನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಉಗ್ರಮುಖವು ದಿವ್ಯತೇಜದಿಂದ ಸ್ಫುರಿಸುವ ರುದ್ರನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆತನು ಕಾಲವನ್ನೇ ಇಂಧನವಾಗಿ ದಹಿಸುವವನು, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಆಸಕ್ತಿರಹಿತನು, ಧರ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ದ್ವೈತಕ್ಕೆ ಅತೀತನು.

Verse 30

अतीन्द्रियं विश्वभुजं जितारिं गुणत्रयातीतमजं निरीहम् । तमोमयं वेदमयं चिदंशं प्रजापतीशं पुरुहूतमिन्द्रम् । अनागतैकध्वनिरूपमाद्यं ध्यायंति यं योगविदो यतीन्द्राः

ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತನಾದ, ವಿಶ್ವವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸುವ, ಶತ್ರುಜಯಿಯಾದ; ತ್ರಿಗುಣಾತೀತ, ಅಜನ್ಮ, ಕ್ರಿಯಾರಹಿತ. ಗೂಢ ತಮೋರೂಪನಾಗಿದ್ದರೂ ವೇದಮಯ, ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯದ ಅಂಶ; ಪ್ರಜಾಪತೀಶ, ಬಹುಬಾರಿಯೂ ಆಹ್ವಾನಿತ ‘ಇಂದ್ರ’. ಅವ್ಯಕ್ತದ ಏಕೈಕ ಅಜನಾದರೂಪವಾದ ಆದ್ಯನನ್ನು ಯೋಗವಿದರು, ಯತೀಂದ್ರರು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 31

संसारपाशच्छिदुरं विमुक्तः पुनः पुनस्त्वां प्रणमामि देवम्

ಸಂಸಾರದ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವವನೇ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಹೇ ದೇವಾ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 32

निरूपमास्यं च बलप्रभावं न च स्वभावं परमस्य पुंसः । विज्ञायते विष्णुपितामहाद्यैस्तं वामदेवं प्रणमाम्यचिंत्यम्

ಆ ಪರಮಪುರುಷನ ರೂಪವೂ, ಬಲ-ಪ್ರಭಾವವೂ, ಸ್ವಭಾವವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯದು—ವಿಷ್ಣು, ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮೊದಲಾದವರಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಆ ಅಚಿಂತ್ಯ ವಾಮದೇವನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 33

शिवं समाराध्य तमुग्रमू्र्त्तिं पपौ समुद्रं भगवानगस्त्यः । लेभे दिलीपोऽप्यखिलांश्च कामांस्तं विश्वयोनिं शरणं प्रपद्ये

ಆ ಉಗ್ರಮೂರ್ತಿ ಶಿವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿಸಿದ ಫಲವಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದನು; ರಾಜ ದಿಲೀಪನೂ ಸಹ ಸಮಸ್ತ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ವಿಶ್ವಯೋನಿ, ಜಗತ್ಕಾರಣನಾದ ಅವನ ಶರಣನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.

Verse 34

देवेन्द्रवन्द्योद्धर मामनाथं शम्भो कृपाकारुणिकः किल त्वम् । दुःखाऽर्णवे मग्नमुमेश दीनं समुद्धर त्वं भव शंकरोऽसि

ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರವಂದ್ಯ ಶಂಭೋ! ನಾನು ಅನಾಥನು; ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು. ನೀನೇ ಕೃಪಾ-ಕರುಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ. ಹೇ ಉಮೇಶ್ವರಾ! ದುಃಖಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದೀನನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ರಕ್ಷಿಸು; ನೀನೇ ಶಂಕರ—ಮಂಗಳಪ್ರದಾತ.

Verse 35

संपूजयन्तो दिवि देवसंघा ब्रह्मेन्द्ररुद्रा विहरंति कामम् । तं स्तौमि नौमीह जपामि शर्वं वन्देऽभिवंद्यं शरणं प्रपन्नः

ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವಸಂಘಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ರುದ್ರರು—ಅವನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಶರ್ವ (ಶಿವ)ನನ್ನು ನಾನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ, ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಜಪಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸರ್ವವಂದ್ಯನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಅವನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 36

स्तुत्वैवमीशं विरराम यावत्तावत्स रुद्रोऽर्कसहस्रतेजाः । ददौ च तस्मै वरदोंऽधकारिर्वरत्रयं वैश्रवणाय देवः । सख्यं च दिक्पालपदं चतुर्थं धनाधिपत्यं च दिवौकसां च

ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿ ನಿಂತಾಗ, ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರುದ್ರ—ವರದ, ಅಂಧಕಸಂಹಾರಿ ಶಿವ—ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ)ನಿಗೆ ಮೂರು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು: ತನ್ನೊಡನೆ ಸಖ್ಯ; ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ದಿಕ್ಪಾಲಪದ; ಹಾಗೂ ದೇವಲೋಕದ ಧನಾಧಿಪತ್ಯ.

Verse 37

यस्मादत्र त्वया सम्यङ्न्यंकुमत्यास्तटे शुभे । आराधितोऽहं विधिवत्कृत्वा मूर्त्तिं महीमयीम्

ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ, ನ್ಯಂಕುಮತೀ ನದಿಯ ಶುಭ ತಟದಲ್ಲಿ, ನೀನು ಮಣ್ಣಿನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೀ,

Verse 38

तस्मात्तवैव नाम्ना तत्स्थानं ख्यातं भविष्यति । कुबेरनगरेत्येवं मम प्रीतिप्रदायकम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ‘ಕುಬೇರನಗರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು; ಅದು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿಕರವಾಗುವುದು.

Verse 39

त्वया प्रतिष्ठितं लिंगमस्मात्स्थानाच्च पश्चिमे । उमानाथस्य विधिवत्सोमनाथेति तत्स्मृतम्

ಈ ಸ್ಥಳದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನೀನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಲಿಂಗವು ಉಮಾನಾಥ (ಉಮಾಪತಿ ಶಿವ)ನದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದು ‘ಸೋಮನಾಥ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 40

श्रीपंचम्यां विधानेन यस्तच्च पूजयिष्यति । सप्तपुरुषावधिर्यावत्तस्य लक्ष्मीर्भविष्यति

ಶ್ರೀಪಂಚಮಿಯಂದು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಆ (ಸೋಮನಾಥ ಲಿಂಗ)ವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಏಳು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 290

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्ये कुबेरनगरोत्पत्तिकुबेरस्थापितसोमनाथमाहात्म्यवर्णनंनाम नवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎಣೆಯೆಂಟೊಂದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ನ್ಯಂಕುಮತೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಕುಬೇರನಗರದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುಬೇರನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಸೋಮನಾಥನ ಮಹಿಮಾವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ 290ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।