Adhyaya 282

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततः श्रुत्वा च शर्यातिर्वलभीस्थान संस्थितः । वयस्थं च्यवनं श्रुत्वा आनन्दोद्गतमानसः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ವಲಭಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ರಾಜ ಶರ್ಯಾತಿ, ಚ್ಯವನನು ಯೌವನಸ್ಥನಾದನೆಂದು ಕೇಳಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಉಕ್ಕಿಬಂದಿತು।

Verse 2

प्रहृष्टः सेनया सार्द्धं स प्रायाद्भार्गवाश्रमम् । च्यवनं च सुकन्यां च हृष्टां देव सुतामिव

ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಭಾರ್ಗವಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಅಲ್ಲಿ ಚ್ಯವನನನ್ನೂ ಸುಕನ್ಯೆಯನ್ನೂ ಕಂಡನು—ಅವಳು ದೇವಕನ್ಯೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿ ಹರ್ಷಿತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 3

गतो महीपः शर्यातिः कृत्स्नानंदमहोदधिः । ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्यः पृथिवीपतिः । तत्रोपविष्टः कल्याणीः कथाश्चक्रे महामनाः

ಸಂಪೂರ್ಣ ಆನಂದದ ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ ರಾಜ ಶರ್ಯಾತಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ಆ ಋಷಿಯು ಅವನನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದನು; ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಭೂಪತಿ ಆಸನಾರೂಢನಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ರಾಜನು ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.

Verse 4

अथैनं भार्गवो देवि ह्युवाच परिसांत्वयन् । याजयिष्यामि राजंस्त्वां संभारानुपकल्पय

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಭಾರ್ಗವ ಋಷಿಯು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು—“ರಾಜನ್, ನಿನ್ನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಗತ್ಯ ಸಂಭಾರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸು.”

Verse 5

ततः परमसंहृष्टः शर्यातिः पृथिवीपतिः । च्यवनस्य महादेवि तद्वाक्यं प्रत्यपूजयत्

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತನಾದ ಭೂಪತಿ ಶರ್ಯಾತಿ ಚ್ಯವನನ ಆ ವಚನವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 6

प्रशस्तेऽहनि याज्ञीये सर्वकामसमृद्धिमत् । कारयामास शर्यातिर्यज्ञायतनमुत्तमम्

ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ ಶರ್ಯಾತಿಯು ಸರ್ವಕಾಮಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯಜ್ಞಾಯತನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದನು.

Verse 7

तत्रैव च्यवनो देवि याजयामास भार्गवम् । अद्भुतानि च तत्रासन्यानि तानि महेश्वरि

ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಹೇ ದೇವಿ, ಭಾರ್ಗವ ಚ್ಯವನನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿಸಿದನು; ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು।

Verse 8

अगृह्णाच्च्यवनः सोममश्विनोर्देवयोस्तदा । तमिन्द्रो वारयामास मा गृहाण तयोर्ग्रहम्

ಆಗ ಚ್ಯವನನು ಆ ಇಬ್ಬರು ದಿವ್ಯ ಅಶ್ವಿನರಿಗಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಇಂದ್ರನು ತಡೆದು—“ಅವರ ಗ್ರಹವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 9

इन्द्र उवाच । उभावेतौ न सोमार्हौ नासत्याविति मे मतिः । भिषजौ देवतानां हि कर्मणा तेन गर्हितौ

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರು ನಾಸತ್ಯರು ಸೋಮಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ದೇವತೆಗಳ ವೈದ್ಯರು, ಆ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಗರ್ಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।”

Verse 10

च्यवन उवाच । माऽवमंस्था महात्मानौ रूपद्रविणवर्चसौ । यौ चक्रतुश्च मामद्य वृंदारकमिवाजरम्

ಚ್ಯವನನು ಹೇಳಿದನು—“ರೂಪ-ದ್ರವಿಣ-ವರ್ಚಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬೇಡ. ಅವರೇ ಇಂದು ನನಗೆ ದೇವರಂತೆ ಯೌವನ ಮತ್ತು ಅಜರತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದರು।”

Verse 11

समत्वेनान्यदेवानां कथं वै नेक्षते भवान् । अश्विनावपि देवेन्द्र देवौ विद्धि परंतप

ನೀನು ಅವರನ್ನು ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಸಮಾನವಾಗಿ ಏಕೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ? ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರ, ಹೇ ಪರಂತಪ, ಅಶ್ವಿನರೂ ದೇವರೆಂದು ತಿಳಿ।

Verse 12

इन्द्र उवाच । चिकित्सकौ कर्मकरौ कामरूपसमन्वितौ । लोके चरंतौ मर्त्यानां कथं सोममिहार्हतः

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ವೈದ್ಯರು, ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು; ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸಬಲ್ಲವರು. ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಅರ್ಹರು?

Verse 13

ईश्वर उवाच । एतदेव यदा वाक्यमाम्रेडयति वासवः । अनादृत्य ततः शक्रं ग्रहं जग्राह भार्गवः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಮರುಮರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಾರ್ಗವ (ಚ್ಯವನ) ಶಕ್ರನನ್ನು ಅನಾದರಿಸಿ ಸೋಮ-ಗ್ರಹವನ್ನು (ಆಹುತಿ ಪಾತ್ರ/ಭಾಗ) ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.

Verse 14

ग्रहीष्यंतं ततः सोममश्विनोः सत्तमं तदा । समीक्ष्य बलभिद्देव इदं वचनमब्रवीत्

ಆಗ ಅಶ್ವಿನರಿಗಾಗಿ ನಿಗದಿಯಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೋಮಭಾಗವನ್ನು ಅವನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಲಭಿದ್ ದೇವ (ಇಂದ್ರ) ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 15

आभ्यामर्थाय सोमं त्वं ग्रहीष्यसि यदि स्वयम् । वज्रं ते प्रहरिष्यामि घोररूपमनुत्तमम्

ನೀನು ಸ್ವತಃ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಸೋಮಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ವಜ್ರವನ್ನು ಪ್ರಹರಿಸುವೆನು—ಭೀಕರರೂಪದ, ಅನುತ್ತಮವಾದುದು.

Verse 16

एवमुक्तः स्वयमिन्द्रमभिवीक्ष्य स भार्गवः । जग्राह विधिवत्सोममश्विभ्यामुत्तमं ग्रहम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಭಾರ್ಗವ (ಚ್ಯವನ) ಇಂದ್ರನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಶ್ವಿನರಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೋಮ-ಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 17

ततोऽस्मै प्राहरत्कोपाद्वज्रमिंद्रः शचीपतिः । तस्य प्रहरतो बाहुं स्तंभयामास भार्गवः

ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನು ವಜ್ರದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಪ್ರಹಾರವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಭಾರ್ಗವನು ಅವನ ಭುಜವನ್ನು ಸ್ಥಂಭಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 18

स्तंभयित्वाथ च्यवनो जुहुवे मन्त्रतोऽनलम् । कृत्यार्थी सुमहातेजा देवं हिंसितुमुद्यतः

ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಂಭಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಚ್ಯವನನು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ಕೃತ್ಯೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ, ದೇವನಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಲು ಉದ್ಯತನಾದನು.

Verse 19

तत्र कृत्योद्भवो यज्ञे मुनेस्तस्य तपोबलात् । मदोनाम महावीर्यो महाकायो महासुरः

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಆ ಮುನಿಯ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಕೃತ್ಯೋದ್ಭವವಾದ ಒಂದು ಸತ್ತ್ವ ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಮಹಾವೀರ್ಯ, ಮಹಾಕಾಯ, ‘ಮದ’ ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು.

Verse 20

शरीरं यस्य निर्देष्टुमशक्यं च सुरासुरैः । तस्य प्रमाणं वपुषा न तुल्यमिह विद्यते

ಅವನ ದೇಹವು ಅಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು; ದೇವರೂ ದಾನವರೂ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ರೂಪದ ಮಹತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

Verse 21

तस्यास्यं चाभवेद्घोरं दंष्ट्रा दुर्दर्शनं महत् । हनुरेकः स्थितस्तस्य भूमावेको दिवं गतः

ಅವನ ಬಾಯಿ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾಗಿತ್ತು; ಅವನ ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳು ನೋಡಲೂ ದುರ್ಡರ್ಶನ. ಅವನ ಎರಡು ದವಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿತ್ತು, ಮತ್ತೊಂದು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು.

Verse 22

चतस्रश्चापि ता दंष्ट्रा योजनानां शतंशतम् । इतरे त्वस्य दशना बभूबुर्दशयोजनाः

ಅವನ ನಾಲ್ಕು ದಂಷ್ಟ್ರೆಗಳು ತಲಾ ಶತಶತ ಯೋಜನಗಳ ಶತಗುಣದಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದವು; ಇತರ ದಂತಗಳು ತಲಾ ದಶ ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 23

प्राकारसदृशाकारा मूलाग्रसमदर्शनाः । नाम्ना पर्वतसंकाशाश्चायुतायुतयोजनाः

ಅವು ಪ್ರಾಕಾರಸದೃಶ ಆಕಾರವುಳ್ಳವು, ಮೂಲದಿಂದ ಅಗ್ರವರೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು; ‘ಪರ್ವತಸಂಕಾಶ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಅಯುತಾಯುತ ಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದವು.

Verse 24

नेत्रे रविशशिप्रख्ये भ्रुवावंतकसन्निभे । लेलिहज्जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चलितलोलया । व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात्

ಅವನ ನೇತ್ರಗಳು ರವಿ-ಶಶಿಗಳಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಭ್ರೂಗಳು ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳಂತೆ ಕಂಡವು. ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಚಲಿಸುವ, ಲೇಲಿಹಿಸುವ ಜಿಹ್ವೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಮುಖ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ತೆರೆದಿತ್ತು; ಅವನ ಘೋರ ದೃಷ್ಟಿ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಗ್ರಸಿಸುವಂತಿತ್ತು.

Verse 25

स भक्षयिष्यन्संक्रुद्धः शतक्रतुमुपाद्रवत् । महता घोरनादेन लोकाञ्छब्देन छादयन्

ಅವನು ಭಕ್ಷಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು; ಮಹಾ ಘೋರನಾದದಿಂದ ತನ್ನ ಶಬ್ದದಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿದನು.

Verse 282

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्ये च्यवनेन नासत्ययज्ञभागप्रतिरोधकवज्र मोचनोद्यतशक्रनाशाय कृत्योद्भवमदनामकमहाऽसुरोत्पादनवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಚ್ಯವನೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ—‘ಅಶ್ವಿನರ ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನು ತಡೆಯುವ ವಜ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಉದ್ಧತನಾದ ಶಕ್ರನ ನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಚ್ಯವನನು ಕೃತ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ “ಮದ” ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನನ್ನು ಉದ್ಭವಗೊಳಿಸಿದ ವೃತ್ತಾಂತವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ದ್ವಿಶತೋತ್ತರ ದ್ವ್ಯಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.