Adhyaya 278

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि शूलस्थानमिति श्रुतम् । देविकायास्तटे रम्ये भास्करं वारितस्करम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಂತರ ‘ಶೂಲಸ್ಥಾನ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ದೇವಿಕಾ ನದಿಯ ರಮ್ಯ ತಟದಲ್ಲಿ ‘ವಾರಿತಸ್ಕರ’ (ಕಳ್ಳರನ್ನು ತಡೆಯುವವ) ಭಾಸ್ಕರನು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

यत्रातपत्तपो घोरं वाल्मीकिर्मुनिपुंगवः । वाल्मीकिनामा विप्रर्षिर्यत्र सिद्धो महामुनिः

ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಋಷಿ ಮಹಾಮುನಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 3

यत्र सप्तर्षयो मुष्टास्तेनैव मुनिना प्रिये । तस्यैव पश्चिमे भागे मरीचिप्रमुखा द्विजाः

ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮುನಿಯೇ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನು ‘ಮುಷ್ಟ’ವೆಂದು, ಅಂದರೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು ತಡೆದನು. ಆ ಸ್ಥಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ದ್ವಿಜರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

देव्युवाच । कथं तु सिद्धो वाल्मीकिः कथं चौर्येऽकरोन्मनः । कथं सप्तर्षयो मुष्टा एतन्मे वद शंकर

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹೇಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು? ಅವನು ಕಳ್ಳತನದ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆಟ್ಟನು? ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಹೇಗೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟರು? ಹೇ ಶಂಕರ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 5

ईश्वर उवाच । आसीत्पूर्वं द्विजो देवि नाम्ना ख्यातः शमीमुखः । गार्हस्थ्ये वर्तमानस्य तस्य पुत्रो व्यजायत । वैशाख इति नाम्नाऽसौ रौद्रकर्मा व्यजायत

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಹಿಂದೆ ‘ಶಮೀಮುಖ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಹೆಸರು ವೈಶಾಖ, ಮತ್ತು ಅವನು ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು.

Verse 6

मुक्त्वैकां गुरुशुश्रूषां नान्यत्किंचिदसौ द्विजः । अकरोच्छोभनं कर्म दिवाप्रभृति नित्यशः

ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯ ಒಂದೇ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆ ದ್ವಿಜನು ಮತ್ತಾವ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಭಾತದಿಂದಲೇ ಅವನು ನಿತ್ಯ ಅಶೋಭನ, ಅನಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.

Verse 7

अथ कालेन महता पितरौ तस्य तौ प्रिये । वार्द्धक्यभावमापन्नौ भर्तव्यौ तस्य विह्वलौ

ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಪ್ರಿಯ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು. ದುರ್ಬಲರೂ ವ್ಯಾಕುಲರೂ ಆಗಿ, ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತರಾದರು.

Verse 8

स नित्यं पदवीं गत्वा मुष्ट्वा लोकान्स्वशक्तितः । द्रव्यमादाय पितरौ भार्यां चापि पुपोष च

ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನ ದಾರಿಗಿಳಿದು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ದೋಚುತ್ತಿದ್ದನು. ದೋಚಿದ ಧನದಿಂದ ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನೂ ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 9

कस्यचित्त्वथ कालस्य तेन मार्गेण गच्छतः । सप्तर्षींश्च तदापश्यत्तीर्थयात्रापरायणान्

ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 10

तान्दृष्ट्वा यष्टिमुद्यम्य भर्त्सयन्प रुषाक्षरैः । वाक्यैरुवाच तान्सर्वांस्तिष्ठध्वमिति भूरिशः

ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಕೋಲನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಕಠೋರ ಪದಗಳಿಂದ ಗದರಿಸಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ—“ನಿಲ್ಲಿರಿ!” ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು; ಅವನು ಮಹಾ ದುರ್ಮದನು.

Verse 11

अथ ते मुनयः शांताः समलोष्टाश्मकांचनाः । समाः शत्रौ च मित्रे च रोषरागविवर्जिताः

ಆಗ ಆ ಮುನಿಗಳು ಶಾಂತಸ್ವಭಾವರು; ಮಣ್ಣುಗಡ್ಡೆ, ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರವನ್ನು ಸಮಾನವೆಂದು ಕಂಡರು. ಶತ್ರುವಲ್ಲಿಯೂ ಮಿತ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಭಾವ, ಕ್ರೋಧ-ರಾಗವರ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 12

अस्माकं दर्शनं चास्य संभाष्यमृषिभिः सह । संजातं निष्फलं मा स्यादित्युवाचांगिरा वचः

“ಅವನ ದರ್ಶನವೂ, ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ನಡೆದ ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಯೂ—ನಮ್ಮದು—ನಿಷ್ಫಲವಾಗಬಾರದು” ಎಂದು ಅಂಗಿರಾ ವಚನ ಹೇಳಿದರು.

Verse 13

अंगिरा उवाच । भोभोस्तस्कर मे वाक्यं शृणुष्वावहितः क्षणात् । आत्मनस्तु हितार्थाय सत्यं चैव वदाम्यहम् । तव कः पोष्यवर्गोऽस्ति तच्च सर्वं वदस्व मे

ಅಂಗಿರಾ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಕಳ್ಳನೇ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು. ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನಿಂದ ಯಾರು ಯಾರು ಪೋಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ? ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳು.”

Verse 14

तस्कर उवाच । स्यातां मे पितरौ वृद्धौ भार्यैकाऽपत्यवर्ज्जिता । एका दासी ह्यहं षष्ठो नान्यदस्त्यधिकं मुने

ಕಳ್ಳನು ಹೇಳಿದರು—“ನನಗೆ ವೃದ್ಧರಾದ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರು, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿ. ಒಬ್ಬ ದಾಸಿ; ನಾನು ಆರನೆಯವನು. ಮುನೇ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಇಲ್ಲ.”

Verse 15

अंगिरा उवाच । गत्वा पृच्छस्व तान्सर्वान्पुष्टान्पापार्जितैर्धनैः । अहं करोमि पापानि सर्वे यूयं तु भक्षकाः

ಅಂಗಿರಾ ಹೇಳಿದರು—“ಹೋಗಿ, ಪಾಪದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗಿರುವ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳು—‘ಪಾಪವನ್ನು ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಭೋಗವನ್ನು ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೀರಿ’ ಎಂದು.”

Verse 16

तत्पापं भविता कस्य कथयंत्विति मे लघु । तथैव गत्वा पप्रच्छ पितरौ तावथोचतुः

ಅವನು—“ಆ ಪಾಪವು ಯಾರದಾಗುವುದು? ಬೇಗನೆ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಹೋಗಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು; ಆಗ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

Verse 17

मातापितरावूचतुः । एकः पापानि कुरुते फलं भुंक्ते महा जनः । भोक्तारो विप्रमुच्यंते कर्ता दोषेण लिप्यते

ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಒಬ್ಬನು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಫಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೋ ‘ಮಹಾಜನ’ ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೇವಲ ಭೋಗಿಸುವವರು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದರೆ ಕರ್ತನು ದೋಷದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.”

Verse 18

यः करोत्यशुभं कर्म कुटुंबार्थं तु मंदधीः । आत्मा न वल्लभस्तस्य नूनं पुंसः सुपापिनः

ಕುಟುಂಬಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು ಅಶುಭ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವುದಾದರೆ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಹಾಪಾಪಿ; ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮವೂ ಪ್ರಿಯವಲ್ಲ.

Verse 19

ईश्वर उवाच । तयोः स वचनं श्रुत्वा पुनर्भीतमनास्तदा । तयोस्तु संनतिं कृत्वा पितरौ पुनरब्रवीत्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭೀತನಾದನು. ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪುನಃ ಹೇಳಿದನು.

Verse 20

युवाभ्यां हितमेवाहं यत्करोम्यशुभं क्वचित् । तस्यांशं भुज्यते किंचिद्युवाभ्यां वा न वोच्यताम्

ನಾನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಶುಭವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂಶವನ್ನು ನೀವು ಭೋಗಿಸಿರಿ—ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಠ ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯಬೇಡಿ.

Verse 21

पितरावूचतुः । पूर्वे वयसि पुत्र त्वमावाभ्यां पाल्य एव हि । उत्तरे तु वयं पाल्याः सम्यक्पुत्र त्वया पुनः

ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಪುತ್ರಾ, ನಿನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವಿಬ್ಬರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿದ್ದೇವೆ; ಆದರೆ ನಮ್ಮ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಗ ನೀನೇ ಮತ್ತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಬೇಕು।

Verse 22

इतरेतरधर्मोऽयं निर्दिष्टः पद्मयोनिना । आवाभ्यां यत्कृतं कर्म युष्मदर्थं शुभाशुभम् । भोक्ष्यामो वयमेवेह तत्सर्वं नात्र संशयः

ಈ ಪರಸ್ಪರ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪದ್ಮಯೋನಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ನಿಮ್ಮ ನಿಮಿತ್ತ ನಾವು ಮಾಡಿದ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಾವೇ ಇಲ್ಲಿ ಭೋಗಿಸುವೆವು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 23

अथ त्वमपि यद्वत्स प्रकरोषि शुभाशुभम् । भोक्ष्यसे सकलं तद्वत्स्वयं नान्यः परत्र च

ಮತ್ತೆ ವತ್ಸಾ, ನೀನು ಮಾಡುವ ಯಾವ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮವೋ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ನೀನೇ ಸ್ವತಃ ಭೋಗಿಸುವೆ; ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 24

अवश्यं स्वयमश्नाति कृतं कर्म शुभाशुभम् । तस्मान्नरेण कर्तव्यं शुभं कर्म विपश्चिता

ಮನುಷ್ಯನು ಮಾಡಿದ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕಿಯು ಶುಭಕರ್ಮವನ್ನೇ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 25

चौर्यं वाथ कृषिं वाथ कुसीदं वाथ पुत्रक । वाणिज्यमथवा प्रेष्यं कृत्वाऽस्माकं च भोजनम् । अहर्निशं त्वया देयं न दोषोऽस्मासु पुत्रक

ಪುತ್ರಾ, ಕಳ್ಳತನದಿಂದಾಗಲಿ, ಕೃಷಿಯಿಂದಾಗಲಿ, ಬಡ್ಡಿಗೆ ಹಣಕೊಡುವುದರಿಂದಾಗಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯಿಂದಾಗಲಿ—ಯಾವುದರಿಂದಾದರೂ ನಮ್ಮ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನೀಡಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೋಷವಿಲ್ಲ, ಪುತ್ರಾ।

Verse 26

ताभ्यां तद्वचनं श्रुत्वा ततो भार्यामभाषत । तदेव वाक्यं साऽवोचद्यत्प्रोक्तं गुरुभिः पुरा । ततो वैराग्यमापन्नो वैशाखो मुनिसत्तमः

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು. ಪತ್ನಿಯೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಅದೇ ವಾಕ್ಯವನ್ನೇ ಪುನಃ ಹೇಳಿದಳು. ಆಗ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈಶಾಖನು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 27

गर्हयन्नेवमात्मानं भूयोभूयः सुदुःखितः । धिङ्मां दुष्कृतकर्माणं पापकर्मरतं सदा

ಹೀಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಅವನು ಮರುಮರು ತನ್ನನ್ನೇ ಗರ್ಹಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಧಿಕ್ ನನಗೆ! ನಾನು ದುಷ್ಕೃತಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು, ಸದಾ ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 28

विवेकेन परित्यक्तं सत्संगेन विवर्जितम् । यः करोति नरः पापं न सेवयति पंडितान् । न चात्मा वल्लभस्तस्य एतन्मे वर्तते हृदि

“ವಿವೇಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸತ್ಸಂಗವಿಲ್ಲದೆ ಪಾಪ ಮಾಡುವವನು, ಪಂಡಿತರ ಸೇವೆ ಮಾಡದವನು—ತನ್ನ ಆತ್ಮಕ್ಕೂ ಪ್ರಿಯನಲ್ಲ. ಈ ಚಿಂತನೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.”

Verse 29

एवं विकल्पहृदयो गत्वा स ऋषिसन्निधौ । उवाच श्लक्ष्णया वाचा गम्यतामिति सादरम्

ಹೀಗೆ ಸಂಶಯ-ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದ ಕಲುಷಿತ ಹೃದಯದೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಋಷಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಮೃದು ವಾಣಿಯಿಂದ ಸಾದರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಆಜ್ಞೆಯಿದ್ದರೆ ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 30

वृसी प्रगृह्यतामेषा तथैव च कमण्डलुः । वल्कलानि च चीराणि मृगचर्माण्यशेषतः

“ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ವೃಸೀ (ಆಸನ) ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿರಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಕಮಂಡಲುವನ್ನು; ಜೊತೆಗೆ ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರಗಳು, ಚೀರಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮೃಗಚರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.”

Verse 31

क्षम्यतामपराधो मे दीनस्य कृपणस्य च । सत्संगेन वियुक्तस्य मूर्खस्य मुनिसत्तमाः

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನನ್ನ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ. ನಾನು ದೀನನೂ ಕೃಪಣನೂ; ಸತ್ಸಂಗದಿಂದ ದೂರವಾದ ಮೂರ್ಖನು.

Verse 32

अद्यप्रभृति निवृत्तः कर्मणोऽस्याहमेव च । रौद्रस्य सुनृशंसस्य साधुभिर्गर्हितस्य च । तस्मात्कथयतास्माकं निवृत्तिं चास्य कर्मणः

ಇಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಈ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ—ಇದು ಕ್ರೂರ, ಅತಿನಿರ್ದಯ, ಸಜ್ಜನರಿಂದ ಗರ್ಹಿತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 33

येन युष्मत्प्रसादेन पापान्मोक्षमहं व्रजे । उपवासोऽथ मन्त्रो वा नियमो वाथ संयमः

ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಪಾಪದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಿ? ಉಪವಾಸದಿಂದೋ, ಮಂತ್ರದಿಂದೋ, ನಿಯಮ-ವ್ರತದಿಂದೋ, ಅಥವಾ ಸಂಯಮದಿಂದೋ?

Verse 34

ऋषय ऊचुः । साधु पृष्टं त्वया वत्स तत्त्वमेकमनाः शृणु । संगृह्य कीर्तयिष्यामस्त्वयाऽख्येयं न कस्यचित्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸ, ನೀನು ಸದುತ್ತರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ್ದೀ. ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಂದೇ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೇಳು. ನಾವು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ; ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದು ಅಲ್ಲ.

Verse 35

तेन जप्तेन पापत्मन्मोक्षं प्राप्स्यसि निश्चितम् । झाटघोटस्त्वया कीर्त्त्यो मन्त्रोऽयं चतुरक्षरः

ಅದನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ, ಹೇ ಪಾಪಾತ್ಮನೇ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ‘ಝಾಟಘೋಟ’—ಇದು ನಾಲ್ಕಕ್ಷರ ಮಂತ್ರ; ನೀನು ಇದನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 36

सर्वपापहरो नृणां स्वर्गमोक्षफलप्रदः । स तदैवं हि तैः प्रोक्तो वैशाखो मुनिपुंगवैः । तस्थौ जाप्यपरो नित्यं गतास्ते मुनिपुंगवाः

ಇದು ಮನುಷ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಮೋಕ್ಷಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿಪುಂಗವರು ವೈಶಾಖನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ಅವನು ನಿತ್ಯ ಜಪಪರಾಯಣನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಆ ಮುನಿವರರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು.

Verse 37

तस्यैवं जपतो देवि देविकायास्तटे शुभे । अनिशं गुरु भक्तस्य समाधिः समपद्यत

ಹೇ ದೇವಿ! ದೇವಿಕಾನದಿಯ ಶುಭ ತಟದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುರುಭಕ್ತನಿಗೆ ನಿರಂತರ, ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಸಮಾಧಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಲಭಿಸಿತು.

Verse 38

क्षुत्पिपासा तदा नष्टा शुद्धिमायात्कलेवरम्

ಆಗ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹ ನಾಶವಾಯಿತು; ಅವನ ದೇಹವು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು.

Verse 39

मंत्रे तीर्थे द्विजे देवे दैवज्ञे भेषजे गुरौ । यादृशी भाव ना यस्य सिद्धिर्भवति तादृशी

ಮಂತ್ರ, ತೀರ್ಥ, ದ್ವಿಜ, ದೇವ, ದೈವಜ್ಞ, ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಗುರು—ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ, ಸಿದ್ಧಿಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 40

निर्मलोऽयं स्वभावेन परमात्मा यथा हितः । उपाधिसंगमासाद्य विकारं स्फटिको यथा

ಈ ಪರಮಾತ್ಮನು ಸ್ವಭಾವತಃ ನಿರ್ಮಲನು ಮತ್ತು ಹಿತಪ್ರದನು; ಆದರೆ ಉಪಾಧಿಗಳ ಸಂಗದಿಂದ ವಿಕಾರಗೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತಾನೆ—ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಸ್ಫಟಿಕ ಬದಲಾಗಿದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ.

Verse 41

यथा च भ्रमरी वंध्या लब्ध्वा जीवमणुं क्वचित् । स्वस्थाने स्थाप्य तं ध्यायेद्भ्रमरी ध्यानसंयुता

ಯಥಾ ವಂಧ್ಯ ಭ್ರಮರೀ ಕ್ವಚಿತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಕಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಧ್ಯಾನಸಂಯುಕ್ತಳಾಗಿ ಅದನ್ನೇ ನಿರಂತರ ಧ್ಯಾನಿಸುವುದೋ ಹಾಗೆ—

Verse 42

स तु तद्ध्यानसंवृद्धो जीवो भवति तादृशः । अन्ययोन्युद्भवो वापि तथा निदर्शनं सताम्

ಆ ಜೀವವು ಆ ಧ್ಯಾನದಿಂದಲೇ ಪೋಷಿತನಾಗಿ ತದ್ರೂಪನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಯೋನಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋನಿಯ ಉದ್ಭವವೂ—ಸಜ್ಜನರ ದೃಷ್ಠಾಂತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 43

आदिष्टो गुरुणा यश्च विकल्पं यदि गच्छति । नासौ सिद्धिमवाप्नोति मंदभाग्यो यथा निधिम्

ಗುರುವು ಉಪದೇಶಿಸಿದರೂ ಯಾರು ಸಂಶಯ-ವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮಂದಭಾಗ್ಯನು ಗುಪ್ತ ನಿಧಿಯಂತೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 44

एवं वर्षसहस्राणि समतीतानि भूरिशः । तस्य जाप्यपरस्यैव अमृतत्वं गतस्य च

ಈ ರೀತಿ ಅನೇಕ ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು; ಜಪಪರಾಯಣನಾದ ಅವನಿಗೆ ಅಮೃತತ್ವದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ದೊರಕಿತು।

Verse 45

ततः कालक्रमेणैव वल्मीकेन स वेष्टितः । येनासौ सर्वतो व्याप्तो न च तं स बुबोध वै

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವನು ವಲ್ಮೀಕದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಅದು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಿತು, ಆದರೂ ಅವನು ಅದನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 46

कस्यचित्त्वथकालस्य मुनयस्ते समागताः । तं प्रदेशं तु संप्रेक्ष्य सहाय्यमितरेतरम् । ऊचुः परस्परं सर्वे दत्त्वा चैव करैः करम्

ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಗೆ ಕೈ ನೀಡಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತಾಡಿದರು.

Verse 47

ऋषय ऊचुः । अत्रासौ तस्करः प्राप्तो वैशाखो दारुणाकृतिः । येन सर्वे वयं मुष्टा अस्मि न्स्थाने समागताः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಇಲ್ಲಿಯೇ ಭಯಾನಕ ರೂಪದ ಆ ಕಳ್ಳ ವೈಶಾಖನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಲೂಟಿಗೊಂಡೆವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸೇರಿದ್ದೇವೆ.”

Verse 48

एवं संजल्पमानास्ते शुश्रुवुः शब्दमुत्तमम् । वल्मीकमध्यतो व्यक्तं ततस्ते कौतुकान्विताः

ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರಲು, ವಲ್ಮೀಕದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅವರು ಕೇಳಿದರು; ಆಗ ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.

Verse 49

अखनंस्तत्र वल्मीकं कुशीभिः पर्वतोपमम्

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಕುಶಗಾಸಿನ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಪರ್ವತದಂತೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಆ ವಲ್ಮೀಕವನ್ನು ತೋಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 50

अथ ते ददृशुस्तत्र विशाखं मुनिसत्तमाः । जपंतमसकृन्मत्रं तमेव चतुरक्षरम्

ನಂತರ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶಾಖನನ್ನು ಕಂಡರು; ಅವನು ಅದೇ ನಾಲ್ಕಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 51

तं समाधिगतं ज्ञात्वा भेषजैर्योगसंमतैः । ममर्दुः सर्वतो विप्रास्तत्र सुप्ततनौ भृशम्

ಅವನು ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮ್ಮತವಾದ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಅವನ ಸುಪ್ತ ಶರೀರವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಜ್ಜಿದರು.

Verse 52

ततोऽब्रवीदृष्रीन्सर्वान्स्वमर्थं गृह्यतां द्विजाः । युष्मदीयं गृहीतं यत्पा पेनाकृतबुद्धिना

ಅನಂತರ ಅವನು ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು—'ಎಲೈ ದ್ವಿಜರೇ! ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿದ್ದ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಹಿಂಪಡೆಯಿರಿ.'

Verse 53

गम्यतां तीर्थयात्रायां सर्वे मुक्ता मया द्विजाः । वाच्यौ मे पितरौ गत्वा तथा भार्या द्विजोत्तमाः

'ಎಲೈ ದ್ವಿಜರೇ! ನೀವೆಲ್ಲರೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ತೆರಳಿರಿ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಎಲೈ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ನಂತರ ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ನನ್ನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ.'

Verse 54

सर्व संगपरित्यक्तो विशाखः समपद्यत । दर्शनं कांक्षते नैव भवद्भिस्तु यथा पुरा

ವಿಶಾಖನು ಸಕಲ ಸಂಗವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊಸದೊಂದು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಹವಾಸವನ್ನಾಗಲಿ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 55

ऋषय ऊचुः । बहुवर्षाण्यतीतानि तवात्र वसतो मुने । सर्वे ते निधनं प्राप्ता ये चान्ये ते कुटुंबिनः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—'ಎಲೈ ಮುನಿಯೇ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಿವೆ. ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.'

Verse 56

वयं चिरात्समायाताः स्थानेऽस्मिन्मुनिसत्तमाः । स त्वं सिद्धिमनुप्राप्तो मंत्रादस्मादसंशयम्

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾವು ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ನೀನು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 57

यस्मात्त्वं मंत्रमेकाग्रो ध्यायन्वल्मीकमाश्रितः । तस्माद्वाल्मीकिनामा त्वं भविष्यसि महीतले

ನೀನು ವಲ್ಮೀಕವನ್ನು (ಎರಳಿನ ಗುಡ್ಡ) ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವೆ.

Verse 58

स्वच्छंदा भारती देवी जिह्वाग्रे ते भविष्यति । कृत्वा रामायणं काव्यं ततो मोक्षं गमिष्यसि

ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಾರತಿ ದೇವಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ನಿನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಳು. ರಾಮಾಯಣ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿ ನಂತರ ನೀನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 59

विशाख उवाच । गृह्यतां द्विजशार्दूलाः प्रसन्ना गुरुदक्षिणाम् । येनाहमनृणो भूत्वा करोमि सुमहत्तपः

ವಿಶಾಖನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜಶಾರ್ದೂಲರೇ, ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಈ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ; ಆಗ ನಾನು ಋಣಮುಕ್ತನಾಗಿ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ.

Verse 60

ऋषय ऊचुः । एषा नो दक्षिणा विप्र यस्त्वं सिद्धिमुपागतः । सर्वकामसमृद्धात्मा कृतकृत्या वयं मुने

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ನಮ್ಮ ದಕ್ಷಿಣೆ ಇದುವೇ: ನೀನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಓ ಮುನಿಯೇ, ನಾವು ಕೃತಕೃತ್ಯರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 61

वरं वरय भूयस्त्वं यस्ते मनसि वर्तते

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡು—ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದೇನು ಅದನ್ನು।

Verse 62

वाल्मीकिरुवाच । भवंतो यदि तुष्टा मे यदि देयो वरो मम । कथ्यतां तर्हि मे शीघ्रं को देवो ह्यत्र संस्थितः । देविकायास्तटे रम्ये सर्वकामफलप्रदः

ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ: ದೇವಿಕೆಯ ಸುಂದರ ತಟದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೇವರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಸರ್ವಕಾಮಫಲಪ್ರದನು ಯಾರು?

Verse 63

ऋषय ऊचुः । शृणुष्वैकमना विप्र यो देवश्चात्र संस्थितः । पश्य निंबमिमं विप्र बहुशाखाप्रविस्तरम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು, ಓ ವಿಪ್ರ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೇವರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಓ ವಿಪ್ರ, ಈ ಬೇವುಮರವನ್ನು ನೋಡು—ಅನೇಕ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ.

Verse 64

अस्य मूले स्थितः सूर्य्यः कल्पादौ ब्रह्मणोंऽशजः । तमाराधय यत्तेसावस्य स्थानस्य देवता

ಈ ಮರದ ಬೇರುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಕಲ್ಪದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಶವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು. ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು; ಅವನೇ ಈ ಸ್ಥಳದ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವನು.

Verse 65

सूर्यक्षेत्रं समाख्यातमिदं गव्यूतिमात्रकम् । अत्र स्थाने स्थिता येपि तेषां स्वर्गो ध्रुवं भवेत्

ಈ ಸ್ಥಳವು ‘ಸೂರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ಮಾತ್ರ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೂ ಸ್ವರ್ಗವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 66

अद्यप्रभृति विप्रेन्द्र मूलस्थानमिति श्रुतम् । स्थानं सूर्यस्य विप्रेन्द्र कार्या चात्र त्वया स्थितिः

ಇಂದಿನಿಂದ, ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ಇದು ‘ಮೂಲಸ್ಥಾನ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು. ಇದು ಸೂರ್ಯದೇವನ ಆಸನ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.

Verse 67

अद्यप्रभृति विप्रेंद्र तीर्थमेतन्महीतले । गमिष्यति परां ख्यातिं देविकातटमाश्रितम्

ಇಂದಿನಿಂದ, ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ದೇವಿಕಾ ತಟವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಈ ತೀರ್ಥವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪೂಜ್ಯವಾಗುವುದು.

Verse 68

वयं मुष्टा यतो विप्र मूलस्थाने पुरा स्थिताः । मूलस्थानेति वै नाम लोके ख्यातिं गमिष्यति

ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಾವು ಹಿಂದೆ ‘ಮೂಲಸ್ಥಾನ’ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದುದರಿಂದ ನಮಗೆ ‘ಮುಷ್ಟಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಮೂಲಸ್ಥಾನ’ ಎಂಬ ನಾಮವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು.

Verse 69

अत्र ये मानवा भक्त्या स्नानं सूर्यस्य संगमे । उत्तरे तु करिष्यंति ते यास्यंति त्रिविष्टपम्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ-ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ‘ಉತ್ತರ’ (ಸಮಾಪನ-ಕರ್ಮ) ನೆರವೇರಿಸುವವರು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ವನ್ನು ಸೇರುವರು.

Verse 70

तर्पणं तिलमिश्रेण जलेन द्विजसत्तमाः । गयाश्राद्धसमा तुष्टिः पितॄणां च भविष्यति

ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ಇಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ಜಲದಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದರೆ ಪಿತೃಗಳ ತೃಪ್ತಿ ಗಯಾ-ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಮಹಾಫಲ ನೀಡುವುದು.

Verse 71

अत्र ये मानवा भक्त्या श्राद्धं दास्यंति सत्तमाः । शाकमूलफलैर्वापि सम्यक्छ्रद्धासमन्विताः

ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸಜ್ಜನರು—ಶಾಕ, ಮೂಲ, ಫಲಗಳಿಂದಲೂ—ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಭಾವದಿಂದ ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 72

तेषां यास्यंति पितरो मोक्षं नैवात्र संशयः

ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 73

अपि कीटपतंगा ये पक्षिणः पशवो मृगाः । तृषार्ता जलसंस्पर्शाद्यास्यंति परमां गतिम्

ಕೀಟಪತಂಗಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಮೃಗಗಳೂ ಸಹ—ದಾಹದಿಂದ ಕಲುಷಿತರಾದಾಗ—ಈ ಜಲವನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 74

वयमेव सदात्रस्थाः श्रावणे मासि सत्तम । पौर्णमास्यां भविष्यामस्तव स्नेहादसंशयम्

ಓ ಸತ್ತಮ! ನಾವು ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತೇವೆ; ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತೇವೆ।

Verse 75

तस्मिन्नहनि यस्तोयैः पितॄन्संतर्पयिष्यति । तस्याष्टादशकुष्ठानि क्षयं यास्यंति तत्क्षणात्

ಆ ದಿನ ಯಾರು ಆ ಜಲಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಹದಿನೆಂಟು ವಿಧದ ಕುಷ್ಠರೋಗಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 76

कपालोदुम्बराख्येंद्रमण्डलाख्यविचर्चिकाः । ऋष्यचर्मैककिटिभसिध्मालसविपादिकाः

ಕಪಾಲ, ಉದುಂಬರ, ಇಂದ್ರಮಂಡಲ ಮತ್ತು ವಿಚರ್ಚಿಕಾ; ಋಷ್ಯಚರ್ಮ, ಏಕಕಿಟಿಭ, ಸಿಧ್ಮಾ, ಆಲಸ ಮತ್ತು ವಿಪಾದಿಕಾ—ಇವು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಚರ್ಮರೋಗಗಳು.

Verse 77

दद्रुसिता रुचिस्फोटं पुण्डरीकं सकाकणम् । पामा चर्मदलं चेति कुष्ठान्यष्टादशैव तु

ದದ್ರು, ಸಿತಾ, ರುಚಿಸ್ಫೋಟ, ಪುಂಡರೀಕ, ಸಕಾಕಣ, ಪಾಮಾ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದಲ—ಇವು ನಿಜವಾಗಿ ಕುಷ್ಠದ ಹದಿನೆಂಟು ಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

Verse 78

गमिष्यंति न संदेह इत्युक्त्वांतर्दधुश्च ते । ऋषिः सिषेवे च रविं चक्रे रामायणं ततः

“ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವರು ಅಂತರಧಾನರಾದರು. ನಂತರ ಋಷಿಯು ರವಿಯನ್ನು (ಸೂರ್ಯದೇವನನ್ನು) ಸೇವಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.

Verse 79

तस्मात्पश्येच्च तं देवं सर्वयज्ञफलप्रदम् । शृणुयाच्च कथां चैनां सर्वपातकनाशिनीम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಆ ದೇವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಕೇಳಬೇಕು.

Verse 278

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये देविकामाहात्म्यमूलस्थानमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टसप्तत्युत्तर द्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ದೇವಿಕಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸ್ಥಾನಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡೂ ನೂರು ಎಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.