Adhyaya 242

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र देवीकुमारिका । तस्यैव पूर्वदिग्भागे स्थिता रक्षार्थमेव हि

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಂತರ ದೇವೀ ಕುಮಾರಿಕಾ ವಿರಾಜಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವಳು ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೇ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 2

पुरा रथंतरे कल्पे रुरुर्नाम महासुरः । उत्पन्नः स महाकायः सर्वलोकभयावहः

ಪುರಾತನ ರಥಂತರ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ‘ರುರು’ ಎಂಬ ಮಹಾಸುರನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು; ಅವನು ಮಹಾಕಾಯನಾಗಿ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 3

तेन देवाः सगन्धर्वास्त्रासितास्त्रिदशा लयात् । तस्य भीत्या ततः सर्वे ब्रह्मलोकमधिस्थिताः

ಅವನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಡನೆ ಭಯಭೀತರಾದರು; ತ್ರಿದಶರು ಆತಂಕದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದರು. ಅವನ ಭಯದಿಂದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರು।

Verse 4

तथा भूमितले विप्रान्यज्वनोऽथ तपस्विनः । निजघान स दुष्टात्मा ये चान्ये धर्मचारिणः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿತಲದಲ್ಲಿ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಯಜ್ಞಕರ್ತೃ ಯಜಮಾನರನ್ನು, ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಇತರ ಧರ್ಮಾಚಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 5

निःस्वाध्यायवषट्कारं तदाऽसीद्धरणीतलम् । नष्टयज्ञोत्सवं सर्वं रुरोर्भयनिपीडितम्

ಆಗ ಧರಣೀತಲವು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಧ್ವನಿಯೂ ‘ವಷಟ್’ ಘೋಷವೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಯಿತು; ರುರುಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞೋತ್ಸವಗಳು ನಾಶವಾದವು।

Verse 6

ततः प्रव्यथिता देवास्तथा सर्वे महर्षयः । समेत्यामंत्रयन्मंत्रं वधार्थं तस्य दुर्मतेः

ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಥಿತರಾದ ದೇವತೆಗಳೂ ಎಲ್ಲಾ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಸೇರಿ, ಆ ದುರ್ಮತಿಯ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿದರು।

Verse 7

ततः कायोद्भवः स्वेदः सर्वेषां समजायत । तेषां चिंतयतां देवि निरोधाज्जगृहुश्च तम्

ನಂತರ, ಹೇ ದೇವಿ, ಎಲ್ಲರ ದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಬೆವರು ಉಂಟಾಯಿತು; ಅವರು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ನಿಯಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು।

Verse 8

तत्र कन्या समुत्पन्ना दिव्या कमललोचना । व्यापयंती दिशः सर्वाः सर्वेषां पुरतः स्थिता

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ಕಮಲಲೋಚನೆಯ ಕನ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು; ಅವಳು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತಳು।

Verse 9

सर्वान्देवांस्ततः प्राह किमर्थं निर्मितास्म्य हम् । तद्वः कार्यं करिष्यामि श्रुत्वा तस्यास्तदा गिरम्

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು— “ನನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ? ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವರುಗಳು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದರು.

Verse 10

आचख्युः संकटं तस्यास्ते देवा रुरुचेष्टितम् । श्रुत्वा जहास सा देवी देवानां कार्य सिद्धये

ದೇವರುಗಳು ರುರುನ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ತಮ್ಮ ಸಂಕಟವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆ ದೇವಿ ನಗಿದಳು.

Verse 11

तस्या हसंत्या निश्चेरुर्वरांगाः कन्यकाः पुनः । पाशांकुशधराः सर्वाः पीनश्रोणिपयोधराः

ಆ ದೇವಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತೆ ಸುಂದರಾಂಗಿಗಳಾದ ಅನೇಕ ಕನ್ಯೆಗಳು ಹೊರಬಂದರು— ಎಲ್ಲರೂ ಪಾಶ ಮತ್ತು ಅಂಕುಶವನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು; ತುಂಬಿದ ನಿತಂಬ ಹಾಗೂ ತುಂಬಿದ ಸ್ತನಗಳವರು.

Verse 12

फेत्कारारावमात्रेण त्रास यंत्यश्चराचरम् । अन्वगात्सा रुरुर्यत्र ताभिः सार्द्धं यशस्विनी

ಅವರ ಭಯಂಕರ ಫೇತ್ಕಾರ ನಾದಮಾತ್ರದಿಂದ ಚರಾಚರವೆಲ್ಲವೂ ತ್ರಸ್ತವಾಯಿತು. ಆ ಯಶಸ್ವಿನಿ ದೇವಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ರುರು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.

Verse 13

अथाभूत्तुमुलं तासां युद्धं घोरं तु तैः सह । शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्घोरैः शत्रुपक्ष क्षयंकरैः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಕನ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಅವರಿಗೂ ನಡುವೆ ಘೋರವಾದ, ತೂಮುಲವಾದ ಯುದ್ಧವು ಉಂಟಾಯಿತು. ಶತ್ರುಪಕ್ಷವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಭಯಂಕರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 14

ताभिस्तदनुगाः सर्वे प्रहारैर्जर्जरीकृताः । पराङ्मुखाः क्षणेनैव जाताः केचिन्निपातिताः

ಅವರ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಚೂರಾಗಿ ಹೋದರು. ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವರು ಬೆನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಓಡಿದರು; ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದರು.

Verse 15

ततो हतं बलं दृष्ट्वा रुरुर्मायामथाऽसृजत् । तामसींनाम देवेशि तयामुह्यत नैव सा

ತನ್ನ ಸೇನೆ ಹತರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ದಾನವ ರುರು ‘ತಾಮಸೀ’ ಎಂಬ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ಆ ಮೋಹದಿಂದ ದೇವಿ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಮರುಳಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 16

तमोभूते ततस्तत्र देवी दैत्यं तदा रुरुम् । शक्त्या बिभेद हृदये ततो मूर्छां जगाम ह

ಅಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿದಾಗ ದೇವಿಯು ದೈತ್ಯ ರುರುನ ಹೃದಯವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೇದಿಸಿದಳು. ಆಗ ಅವನು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.

Verse 17

मुहूर्त्ताल्लब्धसंज्ञोऽथ ज्ञात्वा तस्याः पराक्रमम् । पलायनकृतोत्साहः समुद्राभिमुखो ययौ

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಚೇತನಗೊಂಡನು; ಅವಳ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿದು ಓಡಿಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಹೊರಟನು.

Verse 18

साऽपि देवी जगामाथ पृष्ठतोऽस्य दुरात्मनः । स्तूयमाना सुरगणैः किंनरैः समहोरगैः

ದೇವಿಯೂ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹೋದಳು; ದೇವಗಣಗಳು, ಕಿನ್ನರರು ಮತ್ತು ಮಹೋರಗರು (ನಾಗರು) ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 19

ततः प्रविश्य जलधिं तं दृष्ट्वा दानवं रुषा । खङ्गाग्रेण शिरश्छित्त्वा चर्ममुण्डधरा ततः

ನಂತರ ಅವಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆ ದಾನವನನ್ನು ಕಂಡು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಖಡ್ಗಧಾರೆಯಿಂದ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಛೇದಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಚರ್ಮವನ್ನೂ ಛಿನ್ನಮುಂಡವನ್ನೂ ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 20

निश्चक्राम पुनस्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागता । कन्या सैन्येन संयुक्ता बहुरूपेण भास्वता

ನಂತರ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿಿಂದ ಮತ್ತೆ ಹೊರಬಂದು ಪ್ರಭಾಸ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಳು; ಕನ್ಯಾರೂಪದಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಬಹುರೂಪದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು।

Verse 21

देवैः सुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुण्डधरा वरा । ततो देवाः स्तुतिं चक्रुः कृतांजलिपुटाः स्थिताः

ದೇವರುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚರ್ಮಮುಂಡಧರಿಯನ್ನು ಕಂಡರು; ನಂತರ ದೇವರುಗಳು ಅಂಜಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 22

देवा ऊचुः । जय त्वं देवि चामुंडे जय भूतापहारिणि । जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ದೇವಿ ಚಾಮುಂಡೇ; ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಭೂತಾಪಹಾರಿಣಿ. ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಸರ್ವಗತ ದೇವಿ; ಹೇ ಕಾಲರಾತ್ರಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 23

भीमरूपे शिवे विद्ये महामाये महोदये । महाभागे जये जृम्भे भीमाक्षि भीमदर्शने

ಹೇ ಭೀಮರೂಪಿಣಿ, ಹೇ ಶಿವೆ, ಹೇ ವಿದ್ಯೆ, ಹೇ ಮಹಾಮಾಯೆ, ಹೇ ಮಹೋದಯೆ! ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಹೇ ಜಯೆ, ಹೇ ಜೃಂಭೆ; ಹೇ ಭೀಮಾಕ್ಷಿ, ಹೇ ಭೀಮದರ್ಶನೆ!

Verse 24

महामाये विचित्रांगि गेयनृत्यप्रिये शुभे । विकरालि महाकालि कालिके कालरूपिणि

ಓ ಮಹಾಮಾಯಾ! ವಿಚಿತ್ರಾಂಗಿನಿ, ಗೇಯ-ನೃತ್ಯಪ್ರಿಯೆ ಶುಭೆ. ಓ ವಿಕರಾಳಿ, ಓ ಮಹಾಕಾಳಿ, ಓ ಕಾಲಿಕೆ—ಓ ಕಾಲರೂಪಿಣಿ!

Verse 25

प्रासहस्ते दण्डहस्ते भीमहस्ते भयानने । चामुण्डे ज्वलमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले । शवयानस्थिते देवि प्रेतसंघनिषेविते

ಹೇ ದೇವಿ! ಪ್ರಾಸಹಸ್ತೆ, ದಂಡಹಸ್ತೆ, ಭೀಮಹಸ್ತೆ, ಭಯಾನನೆ. ಹೇ ಚಾಮುಂಡೇ! ಜ್ವಲಮಾನಾಸ್ಯೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರೇ, ಮಹಾಬಲೇ. ಶವಯಾನಸ್ಥಿತೇ, ಪ್ರೇತಸಂಘನಿಷೇವಿತೇ!

Verse 26

एवं स्तुता तदा देवी सर्वैः शक्रपुरोगमैः । प्रहृष्टवदना भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ಈ ರೀತಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಿ, ಹರ್ಷಿತವದನೆಯಾಗಿ, ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 27

वरं वृणुध्वं भद्रं वो नित्यं यन्मनसि स्थितम् । अहं दास्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

“ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರಿ—ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ನಿತ್ಯ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವುದೇನೋ. ಅದು ಅತಿದುರ್ಳಭವಾದರೂ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ನೀಡುವೆನು.”

Verse 28

देवा ऊचुः । कृतकृत्यास्त्वया भद्रे दानवस्य निषूदनात्

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು: “ಹೇ ಭದ್ರೇ! ದಾನವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ನೀನು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ್ದೀ.”

Verse 29

स्तोत्रेणानेन यो देवि त्वां वै स्तौति वरानने । तस्य त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती

ಹೇ ವರಾನನೆ ದೇವಿ! ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನೀನು ವರದಾಯಿನಿಯಾಗು; ಹೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿನಿ ಸತೀ।

Verse 30

यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या तव देवि समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स प्राप्नोतु परां गतिम्

ಮತ್ತು ಹೇ ದೇವಿ! ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವದ ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ।

Verse 31

अस्मिन्क्षेत्रे त्वया देवि स्थितिः कार्या सदा शुभे

ಹೇ ಶುಭೆ ದೇವಿ! ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ನಿನ್ನ ಅಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು।

Verse 32

अत्र त्वां पूजयेद्यस्तु शुक्लपक्षे समाहितः । नवम्यामाश्विने मासि तस्य कार्यं सदा शुभम्

ಯಾರು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಆಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ನವಮಿಯಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸದಾ ಶುಭವಾಗಿರುತ್ತವೆ।

Verse 33

ईश्वर उवाच । एवमुक्ता महादेवी तत्रैव निरताऽभवत् । देवास्त्रिविष्टपं जग्मुः प्रहृष्टा हतशत्रवः

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾದೇವಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ನಿರತಳಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದಳು. ದೇವರುಗಳು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 242

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कुमारीमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಕುಮಾರೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರು ನಲವತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।