
ಈಶ್ವರನು ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವತೀ ನದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪುರಾಣಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವತೀ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವತೀ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ವರ್ತಮಾನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ; ಶೋಕಾಕುಲ ಅರ್ಜುನನು ಯಾದವವಂಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮಹಾವಿಪತ್ತನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಬಲದೇವ, ಸಾತ್ಯಕಿ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಯಾದವರ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಯಾದವ ಸಮುದಾಯದ ಭಂಗವನ್ನು ಧರ್ಮ-ಇತಿಹಾಸದ ದೊಡ್ಡ ಮುರಿತವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪತಿಯ ಮರಣವಾರ್ತೆ ಕೇಳಿ ಜಾಂಬವತೀ ಗಂಗಾತಟದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದಾಹ ಮಾಡಿ ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ದಿವ್ಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ನದಿರೂಪ ಪಡೆದು ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೆ; ಹೀಗೆ ಆ ಜಲಧಾರೆ ತೀರ್ಥವಾಗಿ ಪವಿತ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ವಂಶದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ವೈಧವ್ಯದ ದುಃಖ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र जांबवती नदी । पुरा जांबवतीनाम विष्णोर्या महिषीप्रिया । अपृच्छदर्जुनं साध्वी वद वार्तां कुरू द्वह
ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಂತರ ಜಾಂಬವತೀ ನದಿ ಹರಿಯುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯ ಮಹಿಷಿ, ಸಾಧ್ವಿ ಜಾಂಬವತೀ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು—‘ವಾರ್ತೆ ಹೇಳು; ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳು, ಏನನ್ನೂ ಮರೆಮಾಡಬೇಡ।’
Verse 2
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अर्जुनो निश्वसन्मुहुः । वाष्पगद्गदया वाचा इदं वचनमब्रवीत्
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅರ್ಜುನನು ಮರುಮರು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ; ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಗದ್ಗದವಾದ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।
Verse 3
बलदेवस्य वीरस्य सात्यकेश्च महात्मनः
ಅವನು ವೀರ ಬಲದೇವನ ಹಾಗೂ ಮಹಾತ್ಮ ಸಾತ್ಯಕಿಯ (ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು) ವಿವರಿಸಿದನು।
Verse 4
अन्येषां यदुवीराणां पापकर्मातिनिर्घृणः । जिजीविषुरिह प्राप्तो वासुदेवनिराकृतः
ಅವನು ಇತರ ಯದುವೀರರ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಹೇಳಿದನು—ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ, ಅತಿನಿರ್ದಯರು. ನಾನು ಜೀವಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆನು; ವಾಸುದೇವನಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತನಾದಂತೆ.
Verse 5
सा श्रुत्वा भर्तृनिधनमर्जुनाच्च महासती । गंगातीरे समुत्पाद्य पावकं पावकप्रभा । समुत्सृज्य महाकायं नदीभूत्वा विनिर्ययौ
ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಪತಿಯ ನಿಧನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮಹಾಸತಿ—ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮತಿ—ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದಳು. ತನ್ನ ಮಹಾದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನದಿರೂಪವಾಗಿ ಹೊರಟಳು.
Verse 6
सा गृहीत्वा सती भर्तुर्भस्म सर्वं चितेस्तथा । प्रविष्टा सागरं देवि तदा जांबवती शुभा
ಹೇ ದೇವಿ! ಆ ಸತಿ ಪತಿಯ ಹಾಗೂ ಚಿತೆಯ ಸಮಸ್ತ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು; ಆಗ ಅವಳು ಶುಭಕರ ಜಾಂಬವತೀ (ನದಿ)ಯಾಗಿ ಆಯಿತು.
Verse 7
या नारी तत्र देवेशि भक्त्या स्नानं समाचरेत् । तदन्वयेपि काचित्स्त्री न वैधव्यमवाप्नुयात्
ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯಾದರೂ, ಅವಳ ವಂಶದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಗೂ ವೈಧವ್ಯವು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 8
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । नरो वा यदि वा नारी प्राप्नोति परमां गतिम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 9
परित्यक्ता वयं भद्रे यादवैः सुमहात्मभिः
ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಸుమಹಾತ್ಮರಾದ ಯಾದವರಿಂದ ನಾವು ಪರಿತ್ಯಕ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.