Adhyaya 205

Verse 1

देव्युवाच । भगन्देवदेवेश संसारार्णवतारक । ब्रूहि श्राद्धविधिं पुण्यं विस्तराज्जगतांपते

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್, ದೇವದೇವೇಶ, ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ತಾರಿಸುವವನೇ! ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ಶ್ರಾದ್ಧದ ಪುಣ್ಯವಿಧಿಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 2

कस्मिन्वासरभागे तु श्राद्धकृच्छ्राद्धमाचरेत् । अस्मिन्सरस्वती तीर्थे प्रभासक्षेत्र उत्तमे

ಈ ಸರಸ್ವತೀ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವವನು ದಿನದ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮ ಆಚರಿಸಬೇಕು?

Verse 3

कस्मिंस्तीर्थे कृतं श्राद्धं बहुपुण्यफलं भवेत् । एतत्सर्वं महादेव यथावद्वक्तुमर्हसि

ಯಾವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಬಹುಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ? ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯ.

Verse 4

ईश्वर उवाच । प्रातःकाले मुहूतांस्त्रीन्संगवस्तावदेव तु । मध्याह्नस्त्रिमुहूर्तः स्यादपराह्णस्ततः परम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಾತಃಕಾಲವು ಮೂರು ಮುಹೂರ್ತಗಳಷ್ಟು; ಸಂಗವ (ಪೂರ್ವಾಹ್ನ)ವೂ ಅಷ್ಟೇ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನವು ಮೂರು ಮುಹೂರ್ತಗಳು; ಅದರ ನಂತರ ಅಪರಾಹ್ನ ಬರುತ್ತದೆ.

Verse 5

सायाह्नस्त्रिमुहूर्तः स्याच्छ्राद्धं तत्र न कारयेत् । राक्षसीनाम सा वेला गर्हिता सर्वकर्मसु

ಸಾಯಾಹ್ನವು ಮೂರು ಮುಹೂರ್ತಗಳಷ್ಟು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬಾರದು. ಆ ಕಾಲವು ರಾಕ್ಷಸಿಯರದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಹಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 6

अह्नो मुहूर्ता विख्याता दशपंच च सर्वदा । तत्राष्टमो मुहूर्तो यः स कालः कुतपः स्मृतः

ದಿನವು ಸದಾ ಹದಿನೈದು ಮುಹೂರ್ತಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯ ಮುಹೂರ್ತವೇ ‘ಕುತಪ’ ಎಂಬ ಕಾಲವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 7

मध्याह्ने सर्वदा यस्मान्मन्दीभवति भास्करः । तस्मादनंतफलदस्तदारम्भो भविष्यति

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರನ ತಾಪವು ಸದಾ ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ ಅನಂತ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 8

मध्याह्नः खड्गपात्रं तु तथान्ये कालकम्बलाः । रूप्यं दर्भांस्तिला गावो दौहित्रश्चाष्टमः स्मृतः

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಖಡ್ಗಪಾತ್ರ (ಶೃಂಗಪಾತ್ರ), ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಕಾಲಕಂಬಲಗಳು; ರೂಪ್ಯ (ಬೆಳ್ಳಿ), ದರ್ಭ, ತಿಲ, ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ದೌಹಿತ್ರ—ಇವು ಇಲ್ಲಿ ಎಂಟು (ಶುಭ ಸಹಾಯಕಗಳು) ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿವೆ.

Verse 9

पापं कुत्सितमित्याहुस्तस्य सन्तापकारिणः । अष्ट चैवं मतास्तस्मात्कुतपा इति विश्रुताः

ಪಾಪವನ್ನು ‘ಕುತ್ಸಿತ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ—ಅದು ನಿಂದನೀಯವೂ ಸಂತಾಪಕಾರಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ಎಂಟು ಎಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ‘ಕುತಪ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

Verse 10

ऊर्ध्वं मुहूर्तात्कुतपाद्यन्मुहूर्तचतुष्टयम् । मुहूर्तपञ्चकं चैव स्वधाभवनमिष्यते

ಕುತಪ ಮುಹೂರ್ತದ ನಂತರ ಬರುವ ನಾಲ್ಕು ಮುಹೂರ್ತಗಳು—ಮತ್ತು ಐದು ಮುಹೂರ್ತಗಳ ಈ ಅವಧಿ—ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಸ್ವಧಾ ಅರ್ಪಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ‘ಸ್ವಧಾ-ಭವನ’ವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

विष्णोर्देहसमुद्भूताः कुशाः कृष्णास्तिलास्तथा । श्राद्धस्य रक्षणार्थाय एतत्प्राहुर्दिवौकसः

ಕುಶ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳು—ಇವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳು ಇವು ಶ್ರಾದ್ಧದ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 12

तिलोदकाञ्जलिर्देयो जलस्थैस्तीर्थवासिभिः । सदर्भहस्तेनैकेन श्राद्धसेवनमिष्यते

ತೀರ್ಥವಾಸಿಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತಿಲ-ಜಲದ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಶ್ರಾದ್ಧಾಚರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 13

त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः । त्रीणि चात्र प्रशंसंति शुद्धिमक्रोधमत्वराम्

ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪವಿತ್ರಗಳು—ದೌಹಿತ್ರ, ಕುತಪ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಶುದ್ಧಿ, ಅಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅತ್ವರಾ (ಅವಸರವಿಲ್ಲದತನ).

Verse 14

दौहित्रं खड्गमित्युक्तं ललाटे शृङ्गमस्ति यत् । तस्य शृंगस्य यत्पात्रं तद्दौहित्रमिति स्मृतम्

ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗವಿರುವ ‘ಖಡ್ಗ’ ಮೃಗವನ್ನು ‘ದೌಹಿತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಶೃಂಗದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾತ್ರವೇ ‘ದೌಹಿತ್ರ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 15

क्षीरिणी वापि चित्रा गौस्तत्क्षीरायद्घृतं भवेत् । तद्दौहित्रमिति प्रोक्तं दैवे पित्र्ये च कर्मणि

ಹಾಲು ಕೊಡುವ—ಚಿತ್ರಗೋವಿದ್ದರೂ—ಆ ಹಾಲಿನಿಂದ ಆಗುವ ತುಪ್ಪವನ್ನು ‘ದೌಹಿತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ದೈವಕರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪಿತೃಕರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 16

दर्भाग्रं दैवमित्युक्तं समूलाग्रं तु पैतृकम् । तत्रावलंबिनो ये तु कुशास्ते कुतपाः स्मृताः

ದರ್ಭದ ಅಗ್ರಭಾಗವನ್ನು ದೈವಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಮೂಲಸಹಿತ ಅಗ್ರಭಾಗವು ಪಿತೃಕರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿಧೇಯ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ತೂಗುವ ಕುಶಗಳು ‘ಕುತಪ’ ಕುಶಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 17

शरीरद्रव्यदाराभूमनोमंत्रद्वि जन्मनाम् । शुद्धिः सप्तसु विज्ञेया श्राद्धकाले विशेषतः

ದ್ವಿಜರ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಏಳು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು—ದೇಹ, ದ್ರವ್ಯ, ಪತ್ನಿ, ಭೂಮಿ, ಮನಸ್ಸು, ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರ ಸ್ವಾಚಾರ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ.

Verse 18

सप्तधा द्रव्यशुद्धिस्तु सोत्तमा मध्यमाऽधमा

ದ್ರವ್ಯಶುದ್ಧಿಯೂ ಏಳು ವಿಧ—ಉತ್ತಮ, ಮಧ್ಯಮ, ಅಧಮ ಎಂಬ ಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 19

श्रुतं शौर्यं तपः कन्या शिष्याद्यं चान्वयागतम् । धनं सप्तविधं शुक्लमुपायोप्यस्य तादृशः

ವಿದ್ಯೆ, ಶೌರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ಕನ್ಯೆ, ಶಿಷ್ಯಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಧನ—ಈ ಏಳು ವಿಧದ ‘ಧನ’ವನ್ನು ಶುಕ್ಲ (ಪವಿತ್ರ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉಪಾಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 20

कुत्सितं कृषिवाणिज्यं शुक्लं शिल्पानुवृत्तिभिः । कृतोपकारादाप्तं च शंबलं समुदाहृतम्

(ಶ್ರಾದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲ) ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿಂದ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಶಿಲ್ಪಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಜೀವನವೃತ್ತಿ ಶುಕ್ಲ (ಶುದ್ಧ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರ/ಸೇವೆಯ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ದೊರಕುವುದನ್ನು ‘ಶಂಬಲ’ (ನಿರ್ವಹಣಾ-ಲಾಭ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 21

उत्कोचतश्च यत्प्राप्तं यत्प्राप्तं चैव साहसात् । व्याजेनोपार्जितं यच्च तत्कृष्णं समुदाहृतम्

ಲಂಚದಿಂದ ದೊರಕಿದುದು, ಸಾಹಸ/ಬಲವಂತ (ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡ)ದಿಂದ ಪಡೆದದ್ದು, ಮತ್ತು ಮೋಸದ ನೆಪಗಳಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದದ್ದು—ಇವು ‘ಕೃಷ್ಣ’ (ಕಪ್ಪು), ಅಂದರೆ ಅಶುದ್ಧ ಧನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 22

अन्यायोपार्जितैर्द्रव्यै र्यच्छ्राद्धं क्रियते नरैः । तृप्यंति तेन चण्डालाः पुष्कसाद्यासु योनिषु

ಮನುಷ್ಯರು ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಅರ್ಪಣದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಅಲ್ಲ; ಪುಷ್ಕಸಾದಿ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚಾಂಡಾಲರೇ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 23

अन्नप्रकिरणं यत्तु मनुष्यैः क्रियते भुवि । तेन तृप्तिमुपायांति ये पिशाचत्वमागताः

ಮನುಷ್ಯರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅನ್ನಪ್ರಕಿರಣ (ಅನ್ನವನ್ನು ಚದರಿಸುವುದು)ದಿಂದ, ಪಿಶಾಚತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವರು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

यत्पयः स्नानवस्त्रोत्थं भूमौ पतति पुत्रक । तेन ये तरुतां प्राप्तास्तेषांतृप्तिः प्रजायते

ಮಗನೇ, ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ ವೃಕ್ಷಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 25

यास्तु गंधांबुकणिकाः पतंति धरणीतले । ताभिराप्यायनं तेषां ये देवत्वमुपागताः

ಧರಣೀತಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಸುಗಂಧ ಜಲಕಣಗಳಿಂದ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ಪಿತೃಗಳು ಪೋಷಿತರಾಗಿ ಹರ್ಷಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 26

उद्धृतेष्वपि पिण्डेषु याश्चान्नकणिका भुवि । ताभिराप्यायनं तेषां तिर्यक्त्वं च कुले गताः

ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಮೇಲೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಅನ್ನಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಕುಲದಲ್ಲಿ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಪಿತೃಗಳು ಸಹ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

ये चादग्धाः कुले बालाः स्त्रियो याश्चाप्यसंस्कृताः । विपन्नास्ते तु विकिरसंमार्जनसुलालसाः

ಕುಲದಲ್ಲಿ ದಹನಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದ ಬಾಲಕರು ಮತ್ತು ವಿಧಿಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ದುರ್ಗತಿಗೊಂಡಾಗ, ಚದುರಿದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನೂ ಒರೆಸಿದ ಶೇಷವನ್ನೂ ಸಹ ಆಸೆಯಿಂದ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ।

Verse 28

भुक्त्वा वा भ्रमते यच्च जलं यच्चाह्नि सेवते । ब्राह्मणानां तथान्नेन तेन तृप्तिं प्रयांति ते

ಭೋಜನಾನಂತರ ಆಚಮನಕ್ಕೆ ಸೇವಿಸುವ ನೀರು, ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅನ್ನ—ಇವುಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ।

Verse 29

पिशाचत्वमनुप्राप्ताः कृमिकीटत्वमेव ये । अथ कालान्प्रवक्ष्यामि कथ्यमा नान्निबोध मे

ಪಿಶಾಚತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಲಿ, ಕೃಮಿ‑ಕೀಟ ಯೋನಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಲಿ—ಈಗ ನಾನು (ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ) ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಲಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸು.

Verse 30

श्राद्धं कार्यममावास्यां मासिमासींदुसंक्षये । तथाष्टकासु विप्राप्तौ सूर्येन्दुग्रहणे तथा

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂದು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಮಾಸ ಚಂದ್ರಕ್ಷಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟಕಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ, ಯೋಗ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಗಮನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ‑ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ।

Verse 31

अयने विषुवे युग्मे सामान्ये चार्कसंक्रमे । अमावास्याष्टकायां च कृष्णपक्षे विशेषतः

ಅಯನಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವಿಷುವಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯುಗ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಕಾ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ (ಶ್ರಾದ್ಧ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತ).

Verse 32

आर्द्रामघारोहिणीषु द्रव्यब्राह्मणसंगमे । गजच्छायाव्यतीपाते विष्टिवैधृति वासरे

ಆರ್ದ್ರಾ, ಮಘಾ, ರೋಹಿಣೀ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ; ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಂಗಮ (ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರ) ದೊರಕಿದಾಗ; ಗಜಚ್ಛಾಯಾ ಮತ್ತು ವ್ಯತೀಪಾತ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ; ಹಾಗೂ ವಿಷ್ಟಿ, ವೈಧೃತಿ ಇರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ (ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು).

Verse 33

वैशाखस्य तृतीयायां नवम्यां कार्त्तिकस्य च । पंचदश्यां तु माघस्य नभस्ये च त्रयोदशी

ವೈಶಾಖ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯಾ, ಕಾರ್ತಿಕ ನವಮಿ, ಮಾಘ ಪೂರ್ಣಿಮೆ (ಪಂಚದಶಿ), ಮತ್ತು ನಭಸ್ಯ (ಭಾದ್ರಪದ) ತ್ರಯೋದಶಿ—ಇವುಗಳೂ (ದಾನ‑ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ) ನಿಶ್ಚಿತ ಸಂದರ್ಭಗಳು.

Verse 34

युगादयः स्मृता एता दत्त स्याक्षयकारिकाः

ಇವು ‘ಯುಗಾರಂಭಗಳು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನವು ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 35

यस्य मन्वन्तरस्यादौ रथारूढो दिवाकरः । माघमासस्य सप्तम्यां सा तु स्याद्रथसप्तमी

ಯಾವ ಮನ್ವಂತರದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ) ರಥಾರೂಢನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆಯೋ, ಮಾಘಮಾಸದ ಆ ಸಪ್ತಮಿಯೇ ‘ರಥಸಪ್ತಮಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 36

वैशाखस्य तृतीयायां कृष्णायां फाल्गुनस्य च । पंचमी चैत्रमासस्य तस्यैवान्त्या तथापरा

ಹಾಗೆಯೇ ವೈಶಾಖದ ತೃತೀಯಾ, ಫಾಲ್ಗುಣದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ (ವಿಶೇಷ) ತಿಥಿ, ಮತ್ತು ಚೈತ್ರಮಾಸದ ಪಂಚಮಿ—ಇವುಗಳೂ ಆ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ‘ಅಂತ್ಯ’ ತಿಥಿಯೂ.

Verse 37

शुक्लत्रयोदशी माघे कार्त्तिकस्य च सप्तमी । कार्त्तिकी फाल्गुनी चैत्री ज्यैष्ठी पञ्चदशीति च । मन्वन्तराः स्मृता ह्येता दत्तस्याक्षयकारिकाः

ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ತ್ರಯೋದಶಿ, ಕಾರ್ತ್ತಿಕದ ಸಪ್ತಮಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೀ, ಫಾಲ್ಗುಣೀ, ಚೈತ್ರೀ, ಜ್ಯೈಷ್ಠೀ ಪೂರ್ಣಿಮೆಗಳು—ಇವು ‘ಮನ್ವಂತರ’ ತಿಥಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ದಾನ ಅಕ್ಷಯಫಲಪ್ರದ.

Verse 38

श्रावणस्याष्टमी कृष्णा तथाषाढी च पूर्णिमा । कार्त्तिकी फाल्गुनी चैत्री ज्यैष्ठी पञ्चदशी तिथिः

ಶ್ರಾವಣದ ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿ, ಆಷಾಢದ ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೀ, ಫಾಲ್ಗುಣೀ, ಚೈತ್ರೀ, ಜ್ಯೈಷ್ಠೀ—ಈ ಪಂಚದಶಿ (ಪೂರ್ಣಿಮೆ) ತಿಥಿಗಳೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಮರಣೀಯ.

Verse 39

मन्वादयः स्मृताश्चैता दत्तस्याक्षयकारिकाः । नवमी मार्गशीर्षस्य सप्तैताः संस्मरा म्यहम्

ಮನ್ವಾದಿ ಮೊದಲಾದ ತಿಥಿಗಳು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಅಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವವು. ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ನವಮಿಯೂ ಸೇರಿ ಅಂತಹ ಏಳು ತಿಥಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 40

कल्पनामादयो देवि दत्तस्याक्षयकारिकाः । तथा मन्वन्तरस्यादौ द्वादशैव वरानने

ಓ ದೇವಿ, ಕಲ್ಪ-ನಾಮಾದಿ ದಿನಗಳು ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಅಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವವು. ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ವರಾನನೆ, ಮನ್ವಂತರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಂಥ ಹನ್ನೆರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂದರ್ಭಗಳಿವೆ.

Verse 41

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं वृद्धि श्राद्धं सपिण्डकम् । पार्वणं चातिविज्ञानं गोष्ठं शुद्ध्यर्थमुत्तमम्

ಶ್ರಾದ್ಧದ ವಿಧಗಳು ಹೀಗಿವೆ—ನಿತ್ಯ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ, ಕಾಮ್ಯ, ವೃದ್ಧಿ-ಶ್ರಾದ್ಧ, ಸಪಿಂಡಕ, ಪಾರ್ವಣ, ‘ಅತಿವಿಜ್ಞಾನ’ ವಿಧ, ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ್ಯರ್ಥ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಗೋಷ್ಠ-ಶ್ರಾದ್ಧ.

Verse 42

कर्मांगं नवमं प्रोक्तं दैवकं दशमं स्मृतम् । एकादशं क्षयाहं तु पुष्ट्यर्थे द्वादशं स्मृतम्

ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ‘ಕರ್ಮಾಂಗ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಹತ್ತನೆಯದು ‘ದೈವಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯದು ‘ಕ್ಷಯಾಹ’; ಹನ್ನೆರಡನೆಯದು ಪುಷ್ಟ್ಯರ್ಥ (ಪೋಷಣೆ-ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ) ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 43

सर्वेषामेव श्राद्धानां श्रेष्ठं सांवत्सरं स्मृतम् । अहन्यहनि यच्छ्राद्धं नित्यं तत्परिकीर्तितम्

ಎಲ್ಲ ಶ್ರಾದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸಾಂವತ್ಸರ’ (ವಾರ್ಷಿಕ) ಶ್ರಾದ್ಧವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ದಿನಂಪ್ರತಿ ನಡೆಯುವ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ‘ನಿತ್ಯ’ ಎಂದು ಪರಿಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 44

वैश्वदेवविहीनं तु अशक्तावुदकेन तु । एकोद्दिष्टं तु यच्छ्राद्धं तन्नैमित्तिकमुच्यते

ವೈಶ್ವದೇವ ಅರ್ಪಣವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವು, ಅಶಕ್ತನಾದರೆ ಕೇವಲ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಮಾಡುವ ಏಕೋದ್ದಿಷ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವು ‘ನೈಮಿತ್ತಿಕ’ವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 45

कामेन विहितं काम्यमभिप्रेतार्थसिद्धये । वृद्धौ यत्क्रियते श्राद्धं वृद्धि श्राद्धं तदुच्यते

ಇಷ್ಟಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕಾಮನೆಯಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವು ‘ಕಾಮ್ಯ ಶ್ರಾದ್ಧ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ। ವೃದ್ಧಿ-ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವು ‘ವೃದ್ಧಿ-ಶ್ರಾದ್ಧ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 46

ये समाना इति द्वाभ्यामेतच्छ्राद्धं सपिण्डनम् । अमावास्यां तु यच्छ्राद्धं तत्पार्वणमुदाहृतम्

‘ಯೇ ಸಮಾನಾ…’ ಇತ್ಯಾದಿ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಸಪಿಂಡನ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದದು. ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ದಿನ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ‘ಪಾರ್ವಣ ಶ್ರಾದ್ಧ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 47

गोष्ठ्यां यत्क्रि यते श्राद्धं तद्गोष्ठीश्राद्धमुच्यते । क्रियते पापशुद्ध्यर्थं शुद्धिश्राद्धं तदुच्यते

ಸಭೆ/ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವು ‘ಗೋಷ್ಠೀ-ಶ್ರಾದ್ಧ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವು ‘ಶುದ್ಧಿ-ಶ್ರಾದ್ಧ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 48

निषेककाले सोमे च सीमन्तोन्नयने तथा । तथा पुंसवने चैव श्राद्धं कर्मांगमेव च

ನಿಷೇಕ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸೋಮ ಸಂಬಂಧಿತ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಸೀಮಂತೋನ್ನಯನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಪುಂಸವನ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ—ಶ್ರಾದ್ಧವು ಆ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಕರ್ಮಾಂಗವಾಗಿಯೇ ನೆರವೇರಬೇಕು।

Verse 49

देवमुद्दिश्य क्रियते यत्तद्दैवकमुच्यते । गच्छेद्देशान्तरं यस्तु श्राद्धं कार्यं तु सर्पिषा

ದೇವತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ‘ದೈವಕ-ಶ್ರಾದ್ಧ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇಶಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವವನು ಸರ್ಪಿಷಾ (ತುಪ್ಪದಿಂದ) ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 50

पुष्ट्यर्थमेतद्विज्ञेयं क्षयाहं द्वादशं स्मृतम् । मृतेऽहनि पितुर्यस्तु न कुर्याच्छ्राद्धमादरात्

ಇದು (ತುಪ್ಪದಿಂದ ಮಾಡುವ) ಶ್ರಾದ್ಧವು ಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮಾರ್ಥವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಕ್ಷಯಾಹ’ ಎಂಬ ದ್ವಾದಶ ಕರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ತಂದೆಯ ಮೃತ್ಯುದಿನದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆದರದಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದರೆ—

Verse 51

मातुश्चैव वरारोहे वत्सरान्ते मृतेऽहनि । नाहं तस्य महादेवि पूजां गृह्णामि नो हरिः

ಹೇ ವರಾರೋಹೆ! ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿಯ ಮೃತ್ಯುದಿನದಲ್ಲಿ, ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ—ನಾನು ಅವನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹರಿಯೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 52

मृताहर्यो न जानाति मानवो यदि वा क्वचित् । तेन कार्यममावास्यां श्राद्धं माघेऽथ मार्गके

ಯಾವುದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಮರಣತಿಥಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ ದಿನ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು—ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿ.

Verse 53

अथ विप्रान्प्रवक्ष्यामि श्राद्धे ये केचन क्षमाः । विशिष्टः श्रोत्रियो योगी वेदविद्यासमन्वितः

ಈಗ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಯೋಗ್ಯರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ವಿಶಿಷ್ಟನು, ಶ್ರೋತ್ರಿಯನು, ಯೋಗಿ, ಮತ್ತು ವೇದವಿದ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನು.

Verse 54

त्रिणाचिकेतस्त्रिमधुस्त्रिसुपर्णः षडंगवित् । दौहित्रकस्तु जामाता स्वस्रीयः श्वशुरस्तथा

ತ್ರಿಣಾಚಿಕೇತ, ‘ತ್ರಿಮಧು’ ಜ್ಞಾನಿ, ‘ತ್ರಿಸುಪರ್ಣ’ ಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ವೇದದ ಷಡಂಗವಿತ್—ಹಾಗೆಯೇ ದೌಹಿತ್ರ, ಜಾಮಾತ, ಸ್ವಸ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಶ್ವಶುರ—ಇವರೆಲ್ಲ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರರೆಂದು ಗಣ್ಯರು।

Verse 55

पञ्चाग्निकर्मनिष्ठश्च तपोनिष्ठश्च मातुलः । पितृमातृपरश्चैव शिष्यसंबंधिबांधवः

ಪಂಚಾಗ್ನಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾದ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಮಾತುಲ; ಪಿತೃಮಾತೃಭಕ್ತನಾದವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಷ್ಯಸಂಬಂಧದಿಂದ ಸೇರಿದ ಬಂಧು—ಇವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು।

Verse 56

वेदार्थवित्प्रवक्ता च ब्रह्मचारी सहस्रदः । संबंधिनं तथा संतं दौहित्रं दुहितुः पतिम्

ವೇದಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದು ಬೋಧಿಸುವವನು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಸಹಸ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಉದಾರ ದಾತ; ಹಾಗೆಯೇ ಸದ್ಗುಣವಂತ ಸಂಬಂಧಿ, ದೌಹಿತ್ರ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಪತಿ—ಇವರೂ ಪೂಜ್ಯರು।

Verse 57

भागिनेयं विशेषेण तथा बन्धुगणानपि । नातिक्रमेन्नरस्त्वेतान्मूर्खानपि वरानने

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾಗಿನೇಯ (ಸಹೋದರಿಯ ಪುತ್ರ) ಹಾಗೂ ಬಂಧುಗಣವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಬಾರದು। ಓ ವರಾನನೇ! ಅವರು ಮೂರ್ಖರಾದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ಇವರನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಬಾರದು।

Verse 58

न ब्राह्मणान्परीक्षेत देवकर्मण्युप स्थिते । पैत्रकर्मणि संप्राप्ते परीक्षेत प्रयत्नतः

ದೇವಕರ್ಮ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಾರದು; ಆದರೆ ಪೈತ್ರಕರ್ಮ (ಶ್ರಾದ್ಧ) ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು।

Verse 59

ये स्तेनाः पतिताः क्लीबा ये च नास्तिकवृत्तयः । तान्हव्यकव्ययोर्विप्राननर्हान्मनुर ब्रवीत्

ಕಳ್ಳರು, ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಿಂದ ಪತಿತರಾದವರು, ಕ్లీಬರು (ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದವರು), ನಾಸ್ತಿಕವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬದುಕುವವರು—ಮನುವು ಇಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹವ್ಯ‑ಕವ್ಯ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅನರ್ಹರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 60

जटिलं चानधीयानं दुर्बलं कितवं तथा । याजयंति च ये शूद्रांस्तांश्च श्राद्धे न पूजयेत्

ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದವನು, ದುರ್ಬಲ/ಅರ್ಹತೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಜೂಜುಗಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೂದ್ರರಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞ ನಡೆಸಿಸುವವನು—ಇವರನ್ನು ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬಾರದು।

Verse 61

चिकित्सकान्देवलकान्मांस विक्रयिणस्तथा । विपणैः पीरजीवंतो वर्ज्याः स्युर्हव्यकव्ययोः

ವೈದ್ಯರು, ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ದೇವಾಲಯಸೇವೆ ಮಾಡುವ ದೇವಲಕರು, ಮಾಂಸ ಮಾರುವವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ‑ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಬದುಕುವವರು—ಇವರು ಹವ್ಯ‑ಕವ್ಯ ಎರಡೂ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಜ್ಯರು।

Verse 62

प्रेष्यो ग्राम्यश्च राज्ञश्च कुनखी श्यावदंतकः । प्रतिरोद्धा गुरोश्चैव त्यक्ता ग्निर्वार्धुषिस्तथा

ದಾಸಸೇವಕ, ಗ್ರಾಮ್ಯ/ಅಶಿಷ್ಟ, ರಾಜಸೇವಕ, ವಿಕೃತ ನಖಗಳವನು, ಕಪ್ಪಾದ ಹಲ್ಲುಗಳವನು, ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವನು, ಗುರು ವಿರೋಧಿ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ತ್ಯಜಿಸಿದವನು, ಬಡ್ಡಿಖೋರ—ಇವರೂ ವರ್ಜ್ಯರು।

Verse 63

यक्ष्मी च पशुपालश्च परिवेत्ता निराकृतिः । ब्रह्मध्रुक्परिवित्तिश्च गणाभ्यन्तर एव च

ಕ್ಷಯರೋಗಿ, ಪಶುಪಾಲಕ, ಪರಿವೇತ್ತ (ಅಣ್ಣ ಇದ್ದರೂ ಮೊದಲು ಮದುವೆಯಾಗುವವನು), ನಿರಾಕೃತ/ಬಹಿಷ್ಕೃತ, ಬ್ರಹ್ಮದ್ರೋಹಿ, ಪರಿವಿತ್ತಿ (ತಮ್ಮ ಮೊದಲು ಮದುವೆಯಾದ ಅಣ್ಣ), ಹಾಗೆಯೇ ದುಷ್ಟ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವನು—ಇವರೂ ವರ್ಜ್ಯರು।

Verse 64

कुशीलश्चैव काणश्च वृषलीपतिरेव च । पौनर्भवश्च कानीनः कितवो मद्यपस्तथा

ದುರಾಚಾರಿ, ಒಂದುಕಣ್ಣಿನವನು, ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯ ಪತಿ, ಪುನರ್ವಿವಾಹಿತೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಅಕ್ರಮಪುತ್ರ, ಜೂಜುಗಾರ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪ—ಇವರು ದಾನಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ವರ್ಜ್ಯರು.

Verse 65

पापरोग्यभिशस्तश्च दांभिको रसविक्रयी । धनुःशराणां कर्त्ता च यश्च स्याद्दिधिषूपतिः

ಪಾಪರೋಗದಿಂದ ಅಪಖ್ಯಾತನಾದವನು, ದಂಭಿಕ, ಮದ್ಯಮಯ ರಸಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಧನುಸ್ಸು-ಬಾಣಗಳ ನಿರ್ಮಾತ, ಪುನರ್ವಿವಾಹಿತೆಯ ಪತಿ—ಇವರು ದಾನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತರು.

Verse 66

मित्रध्रुड्दूतवृत्तिश्च पुत्राचार्यस्तथैव च । भ्रमरी मण्डपाली च चित्रांगः पिशुनस्तथा

ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿ, ದೂತವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬದುಕುವವನು, ‘ಪುತ್ರಾಚಾರ್ಯ’ ಎಂಬ ಅಯೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಯವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಭ್ರಮರೀ, ಮಂಡಪಾಲೀ, ಚಿತ್ರಾಂಗ, ಪಿಶುನ (ಚಾಡಿಗಾರ)—ಇವರೂ ನಿಂದಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 67

उन्मत्तोंऽधश्च बधिरो वेदनिन्दक एव च । हयगोऽश्वोष्ट्रदमको नक्षत्रैर्यश्च जीवति

ಉನ್ಮತ್ತ, ಅಂಧ, ಬಧಿರ, ವೇದನಿಂದಕ; ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಕುದುರೆ-ಒಂಟೆಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸುವವನು, ನಕ್ಷತ್ರಜ್ಯೋತಿಷ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವವನು—ಇವರೂ ದಾನಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಅಯೋಗ್ಯರು.

Verse 68

पक्षिणां पोषको यश्च युद्धाचार्यस्तथैव च । स्रोतःसंभेदको यश्च वेश्यानां पोषणे रतः

ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಿ (ವ್ಯಾಪಾರಾರ್ಥ) ಪೋಷಿಸುವವನು, ಯುದ್ಧಾಚಾರ್ಯ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಒಡೆದು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಹರಿವು ತಿರುಗಿಸಿ ಹಾನಿ ಮಾಡುವವನು, ವೇಶ್ಯಾಪೋಷಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನು—ಇವರೂ ದಾನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತರು.

Verse 69

गृहसंवेशको दूतः कृष्यारोपक एव च । आखेटी श्येनजीवी च कन्यादूषक एव च

ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ, ಅದರ ದೂತ, ಕೂಲಿಗೆ ನೆಡುವ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬದುಕುವವನು, ಬೇಟೆಗಾರ, ಗಿಡುಗುಪಾಲನೆಯಿಂದ ಜೀವನ ಮಾಡುವವನು, ಕನ್ಯಾದೂಷಕ—ಇವರನ್ನೂ ದೂರವಿಡಬೇಕು।

Verse 70

हिंस्रो वृषलपुत्रश्च गणानां चैव याजकः । आचारहीनः क्लीबश्च नित्ययाजनकस्तथा

ಹಿಂಸಕನು, ಶೂದ್ರಪುತ್ರನು, ಅಧರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ಯಾಜಕನು, ಆಚಾರಹೀನನು, ಕ್ಲೀಬನು, ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಯಾಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ವ್ಯಾಪಾರಮಾಡುವವನು—ಇವರೂ ನಿಂದ್ಯರು।

Verse 71

कृषिजीवी श्लीपदी च सद्भिर्निन्दित एव च । औरभ्रिको माहिषिकः परपूर्वा पतिस्तथा । प्रेतनिर्यातकाश्चैव वर्जनीयाः प्रयत्नतः

ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬದುಕುವವನು, ಶ್ಲೀಪದ (ಹಸ್ತಿಪಾದ) ರೋಗಿ, ಸಜ್ಜನರಿಂದ ನಿಂದಿತನು; ಕುರಿಗಾಹಿ, ಎಮ್ಮೆಗಾಹಿ, ಹಿಂದೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪತಿ; ಮತ್ತು ಪ್ರೇತನಿರ್ಯಾತಕರು—ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 72

एतान्वै गर्हिताचारानपांक्तेयान्द्विजाधमान् । द्विजानां सति लाभे तू भयत्रैव विवर्जयेत्

ಇವರು ಗರ್ಹಿತಾಚಾರಿಗಳು, ಅಪಾಂಕ್ತೇಯರು (ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊಳ್ಳಲು ಅಯೋಗ್ಯರು), ದ್ವಿಜಾಧಮರು; ಯೋಗ್ಯ ದ್ವಿಜರು ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇವರನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 73

वीक्षांधो वैकतः काणः कुष्ठी च वृषलीपतिः । पापरोगी सहस्रस्य दातुर्नाशयते फलम्

ಹೇನು/ಮಲಿನತೆಯಿಂದ ಅಂಧನಾದವನು, ವಿಕೃತನು, ಕಣ್ಣುಒಂದೇ ಇರುವವನು, ಕುಷ್ಠರೋಗಿ, ಶೂದ್ರಸ್ತ್ರೀಯ ಪತಿ—ಇಂತಹ ಪಾಪರೋಗಿ ದಾತನ ಸಹಸ್ರಫಲವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 74

यावद्भिः संस्पृशत्यङ्गैर्ब्राह्मणाञ्छ्रूद्रयाजकः । तावतां न भवेत्प्रेत्य दातुर्वा तस्य पैत्रिकम्

ಶೂದ್ರಯಾಜಕನಾದ ಪುರೋಹಿತನ ಅಂಗಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸ್ಪರ್ಶಿತರಾಗುವರೋ, ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದಾತನಿಗೆ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಫಲ ದೊರೆಯದು।

Verse 75

आदौ माहिषकं दृष्ट्वा मध्ये च वृषलीपतिम् । अन्ते वार्धुषिकं दृष्ट्वा निराशाः पितरो गताः

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿಷಕನನ್ನು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃಷಲೀಪತಿಯನ್ನು, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಧುಷಿಕನನ್ನು ಕಂಡು ಪಿತೃಗಳು ಆಶಾಭಂಗದಿಂದ ನಿರಾಶರಾಗಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 76

महिषी प्रोच्यते भार्या सा वैधव्येऽभिचारिणी । तस्यां यः क्षपते दोषां स वै माहिषिकः स्मृतः

‘ಮಹಿಷೀ’ ಎಂದರೆ ವೈಧವ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ದುರಾಚಾರಿಣಿಯಾದ ಪತ್ನಿ; ಆಕೆಯ ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡುವ)ವನೇ ‘ಮಾಹಿಷಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ।

Verse 77

वृषलीत्युच्यते शूद्री तस्या यश्च पतिर्भवेत् । तदोष्ठलालासंसर्गात्पतितो वृषलीपतिः

‘ವೃಷಲೀ’ ಎಂದರೆ ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀ; ಆಕೆಯ ಪತಿಯಾಗುವವನು ಆಕೆಯ ತುಟಿಗಳ ಲಾಲಾಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪತಿತನಾಗಿ ‘ವೃಷಲೀಪತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 78

स्वं वृषं तु परित्यक्त्वा परेण तु वृषायते । वृषली सा तु विज्ञेया न शूद्री वृषली भवेत्

ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ‘ವೃಷ’ (ಸಹಚರ)ವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವಳೇ ‘ವೃಷಲೀ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಜನ್ಮಮಾತ್ರದಿಂದ ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀ ವೃಷಲೀ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 79

चण्डाली बंधकी वेश्या रजःस्था या च कन्यका । कुटिला च स्वगोत्रा च वृषल्यः सप्त कीर्तिताः

ಚಂಡಾಳೀ, ಬಂಧಕೀ, ವೇಶ್ಯೆ, ರಜಃಸ್ಥಾ ಕನ್ಯೆ, ಕುಟಿಲಾ ಸ್ತ್ರೀ ಹಾಗೂ ಸ್ವಗೋತ್ರಾ—ಇಂತೆ ‘ವೃಷಲೀ’ಗಳ ಏಳು ವಿಧಗಳು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 80

पितुर्गेहे तु या कन्या रजः पश्यत्यसंस्कृता । पतिताः पितरस्तस्याः कन्या सा वृषली भवेत्

ವಿವಾಹವಾಗುವ ಮೊದಲು ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಜೋದರ್ಶನವಾದ ಕನ್ಯೆಯ ಪಿತೃಗಳು ಪತಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಆ ಕನ್ಯೆ ‘ವೃಷಲೀ’ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 81

यस्तु तां वरयेत्कन्यां ब्राह्मणो ज्ञानपूर्वतः । अश्राद्धेयमपांक्तेयं तं विद्याद्वृषलीपतिम्

ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಅಂಥ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಅನರ್ಹನು, ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊಳ್ಳಲಾರನು; ಅವನನ್ನು ‘ವೃಷಲೀಪತಿ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 82

गौरी कन्या प्रधाना वै मध्यमा कन्यका मता । रोहिणी तत्समा ज्ञेया अधमा च रजस्वला

‘ಗೌರೀ’ ಕನ್ಯೆ ಪ್ರಧಾನ; ‘ಕನ್ಯಕಾ’ ಮಧ್ಯಮ; ‘ರೋಹಿಣೀ’ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ‘ರಜಸ್ವಲಾ’ ಅಧಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 83

अप्राप्ते रजसि गौरी प्राप्ते रजसि रोहिणी । अव्यंजनकृता कन्या कुचहीना तु नग्निका

ರಜಃಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಮುನ್ನ ಅವಳು ‘ಗೌರೀ’; ರಜಃಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾದಾಗ ‘ರೋಹಿಣೀ’. ಯೌವನಲಕ್ಷಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗದವಳು ‘ಕನ್ಯಾ’; ಕುಚಗಳು ವಿಕಸಿಸದವಳು ‘ನಗ್ನಿಕಾ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 84

सप्तवर्षा भवेद्गौरी नववर्षा तु नग्निका । दशवर्षा भवेत्कन्या ह्यत ऊर्ध्वं रजस्वला

ಏಳು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವಳು ‘ಗೌರೀ’, ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ನಗ್ನಿಕಾ’; ಹತ್ತು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ‘ಕನ್ಯಾ’, ಅದರ ಮೇಲಿಂದ ‘ರಜಸ್ವಲಾ’ ಎಂದು ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 85

व्यंजनैर्हन्ति वै पुत्रान्कुलं हन्यात्पयोधरा । गतिमिष्टां तथा लोकान्हंति सा रजसा पितुः

(ಅನುಚಿತ) ವ್ಯಂಜನಭೋಗದಿಂದ ಅವಳು ಪುತ್ರರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸ್ತನಮೋಹದಿಂದ ಕುಲಪರಂಪರೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ರಜಃದೋಷದಿಂದ ತಂದೆಯ ಇಷ್ಟಗತಿ ಹಾಗೂ ಅವನು ಬಯಸುವ ಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಅವಳು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 86

य उद्वहेद्रजोयुक्तां स ज्ञेयो वृषलीपतिः

ರಜಃಯುಕ್ತಳಾದ (ರಜಸ್ವಲಾ) ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ವಿವಾಹಿಸುವವನು ‘ವೃಷಲೀಪತಿ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 87

यत्करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनाद्द्विजः । तद्भैक्ष्यभुग्जपन्नित्यं त्रिभिर्वर्षैर्व्यपोहति

ವೃಷಲೀ-ಸೇವನೆಯಿಂದ ದ್ವಿಜನು ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವನ್ನು, ಮೂರು ವರ್ಷ ಭಿಕ್ಷಾವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬದುಕಿ ನಿತ್ಯ ಜಪಮಾಡಿ ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 205

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धानर्हब्राह्मणपरीक्षणकथनंनाम पञ्चोत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪ ವಿಭಾಗದ ‘ಶ್ರಾದ್ಧಾನರ್ಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರೀಕ್ಷಣಕಥನ’ ಎಂಬ ಎರಡೂ ನೂರು ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।