Adhyaya 195

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो वृद्धप्रभासं तु गच्छेच्च नियतात्मवान् । आदिप्रभासाद्दक्षिणतो नातिदूरे व्यवस्थितम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ನಿಯತಾತ್ಮನಾಗಿ ವೃದ್ಧಪ್ರಭಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ಆದಿಪ್ರಭಾಸದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅತಿದೂರವಲ್ಲ.

Verse 2

चतुर्मुखं महालिंगं दर्शनात्पापनाशनम्

ಚತುರ್ಮುಖ ಮಹಾಲಿಂಗವು ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾಪನಾಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 3

श्रीदेव्युवाच । कथं वृद्धप्रभासं तु नाम तस्याभवत्प्रभो । तस्मिन्दृष्टे फलं किं स्यात्स्तुते संपूजिते तथा

ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭೋ, ಅದಕ್ಕೆ ‘ವೃದ್ಧಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? ಅದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ?

Verse 4

एतत्कथय मे देव संक्षेपान्नातिविस्तरात्

ದೇವಾ, ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳು; ಅತಿವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬೇಡ.

Verse 5

ईश्वर उवाच । आदौ स्वायंभुवे देवि पूर्वमन्वन्तरे पुरा । त्रेतायुगे चतुर्थे तु प्रभासे क्षेत्र उत्तमे

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಿ, ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ಪೂರ್ವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ; ತ್ರೇತಾಯುಗದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ…

Verse 6

तस्मिन्काले महादेवि पूर्वमन्वंतरे पुरा । त्रेतायुगे चतुर्थे तु ऋषयस्तत्र संगताः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಪೂರ್ವದ ಆ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ, ಚತುರ್ಥ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಸಮಾಗಮರಾದರು।

Verse 7

दर्शनार्थं प्रभासस्य उत्तरापथगामिनः । तं दृष्ट्वाऽच्छादितं देवं वज्रेण तु महेश्वरि

ಪ್ರಭಾಸದ ದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಉತ್ತರಾಪಥದಿಂದ ಬಂದವರು—ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ!—ಆ ದೇವರನ್ನು ವಜ್ರದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಕಂಡರು।

Verse 8

विषादं परमं जग्मुर्वाक्यं चेदमथाबुवन् । अदृष्ट्वा शांकरं लिगं न यास्यामो वयं गृहम्

ಅವರು ಪರಮ ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಹೀಗೆಂದರು: “ಶಂಕರಲಿಂಗದ ದರ್ಶನವಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 9

स्वर्गार्थिनो वयं प्राप्ता महदध्वानमेव हि । तस्मादत्रैव तिष्ठामो यावल्लिंगस्य दर्शनम्

“ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಹುದೂರದ ದಾರಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಗದರ್ಶನವಾಗುವವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗುತ್ತೇವೆ।”

Verse 10

एवं ते निश्चयं कृत्वा परस्मिंस्तपसि स्थिताः । वर्षास्वाकाशगा भूत्वा हेमंते सलिलाश्रयाः

ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಮಾಡಿ ಅವರು ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದರು; ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಇದ್ದರು, ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು।

Verse 11

पञ्चाग्निसाधना ग्रीष्मे नियता ब्रह्मचारिणः । बहून्वर्षगणान्विप्रा जराग्रस्तास्तदाऽभवन्

ಗ್ರೀಷ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಯತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾದ ವಿಪ್ರರು ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ಆಗ ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದರು.

Verse 12

एवं वृद्धत्वमापन्ना यदा ते वरवर्णिनि । छन्द्यमाना वरैस्ते तु शंकरेण महात्मना

ಓ ವರವರ್ಣಿನಿ! ಆ ಋಷಿಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಮಹಾತ್ಮ ಶಂಕರನು ಅವರಿಗೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.

Verse 13

लिंगस्य दर्शनं मुक्त्वा न तेऽन्यं वव्रिरे वरम्

ಲಿಂಗದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅವರು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವರವನ್ನು ಬೇಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 14

तेषां तु निश्चयं ज्ञात्वा सर्वेषां वृषभध्वजः । अनुकम्पापरो भूत्वा स्वलिंगं तानदर्शयत्

ಅವರ ಎಲ್ಲರ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 15

एतस्मिन्नेव काले तु भित्त्वा चैव वसुन्धराम् । उत्थितं सहसा लिंगं तदेव वरवर्णिनि

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಓ ವರವರ್ಣಿನಿ! ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ಅದೇ ಲಿಂಗವು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 16

ऋषयस्ते च तं दृष्ट्वा सर्वे च त्रिदिवं गताः । अथ तेषु प्रयातेषु शक्रस्तप्तमना ह्यभूत्

ಆ ಋಷಿಗಳು ಅದನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅವರು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಥಿತನಾದನು.

Verse 17

तमपि च्छादयामास वज्रेण शतपर्वणा

ಅವನು (ಇಂದ್ರನು) ಶತಪರ್ವ ವಜ್ರದಿಂದ ಆ (ಲಿಂಗ)ವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿದನು.

Verse 18

वृद्धभावे यतस्तेषामृषीणां दर्शनं गतः । अतो वृद्धप्रभासं तत्कीर्त्यते वसुधातले

ಆ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ವೃದ್ಧಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ‘ವೃದ್ಧ-ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 19

तस्मिन्दृष्टे वरारोहे अद्यापि लभते फलम् । राजसूयाश्वमेधानां नरो भक्तिसमन्वितः

ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ಅದನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದರೆ ಇಂದಿಗೂ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ನರನು ರಾಜಸೂಯ ಹಾಗೂ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

एवं तत्र समुत्पन्नं प्रभासं वृद्धसंज्ञकम् । तत्रोक्षा ब्राह्मणे देयः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ಈ ರೀತಿ ಅಲ್ಲಿ ‘ವೃದ್ಧ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಪ್ರಭಾಸವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮ್ಯಕ್ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಎಮ್ಮೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 195

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वृद्धप्रभासमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ವೃದ್ಧಪ್ರಭಾಸಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನೂರ ತೊಂಬತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।