Adhyaya 134

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पुष्करावर्तकां नदीम् । ब्रह्मकुंडादुत्तरतो नातिदूरे व्यवस्थिताम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅತಿದೂರವಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಪುಷ್ಕರಾವರ್ತಕಾ ಎಂಬ ನದಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 2

पुरा यज्ञे वर्तमाने सोमस्य तु महात्मनः । ब्रह्मा सुरगणैः सार्धं प्रभासं क्षेत्रमागतः

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸೋಮನ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭಾಸ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 3

सोमनाथप्रतिष्ठार्थमृक्षराजनिमंत्रितः । प्रतिज्ञातं पुरा तेन ब्रह्मणा लोककारिणा

ಸೋಮನಾಥ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಥವಾಗಿ ನಕ್ಷತ್ರರಾಜನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ, ಲೋಕಹಿತಕಾರಿಯಾದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು।

Verse 4

यावत्स्थास्याम्यहं मर्त्ये कस्मिंश्चित्कारणांतरे । तावत्संध्यात्रयं वंद्यं नित्यमेव त्रिपुष्करे

‘ನಾನು ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ತ್ರಿಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಮೂರು ಸಂಧ್ಯೆಗಳನ್ನೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.’

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु लग्नकाल उपस्थिते । आदिष्टं शोभनं कालं ब्राह्मणैर्दैवचिन्तकैः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶುಭ ಲಗ್ನಕಾಲವು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ದೈವಚಿಂತಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆ ಕಾಲವು ಶೋಭನ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು।

Verse 6

ततस्तं प्रस्थितं ज्ञात्वा पुष्करे तु पितामहम् । संध्यार्थं रात्रिनाथो वै वाक्यमेतदुवाच ह

ನಂತರ, ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿನಾಥ ಚಂದ್ರನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 7

दैवज्ञैः कलितः काल एष एव शुभोदयः । यथा कालात्ययो न स्यात्तथा नीतिर्विधीयताम्

ದೈವಜ್ಞರು ಗಣಿಸಿದ ಈ ಕಾಲವೇ ಶುಭೋದಯಕರ; ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಲಾತ್ಯಯವಾಗದೆ ವಿಳಂಬವಾಗದಂತೆ ಯಥೋಚಿತ ನೀತಿ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಿ।

Verse 8

तं ज्ञात्वा सांप्रतं कालं ब्रह्मा लोकपितामहः । मनसा चिन्तयामास पुष्कराणि समाहितः

ಈಗ ಕಾಲವು ಬಂದಿತೆಂದು ತಿಳಿದು, ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪುಷ್ಕರಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು।

Verse 9

तानि वै स्मृतमात्राणि ब्रह्मणा वरवर्णिनि । प्रादुर्भूतानि तत्रैव नद्यास्तीरे सुशोभने

ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ! ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೇವಲ ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಆ ಪುಷ್ಕರಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸುಂದರ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 10

आवर्तास्तत्र सञ्जाता ज्येष्ठमध्यकनीयसः । अथ नामाकरोत्तस्या ब्रह्मा लोकपितामहः

ಅಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಮಧ್ಯ, ಕನಿಷ್ಠವೆಂಬ ಮೂರು ಆವರ್ತಗಳು ಉಂಟಾದವು. ನಂತರ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ (ನದಿ/ಸ್ಥಳ)ಕ್ಕೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು.

Verse 11

पुष्करावर्तका नाम्ना अद्यप्रभृति शोभना । नदी प्रयास्यते लोके ख्यातिं मम प्रसादतः

ಇಂದಿನಿಂದ ಈ ಶೋಭನ ನದಿ ‘ಪುಷ್ಕರಾವರ್ತಕಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು; ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.

Verse 12

अत्र स्नात्वा नरो भक्त्या तर्पयिष्यति यः पितॄन् । त्रिपुष्करसमं पुण्यं लप्स्यते स तथेप्सितम्

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವರೋ, ಅವರು ತ್ರಿಪುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

श्रावणे शुक्लपक्षस्य तृतीयायां नरोत्तमः । यः पितॄंस्तर्पयेत्तत्र तृप्तिः कल्पायुतं भवेत्

ಹೇ ನರೋತ್ತಮ! ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ತೃತೀಯೆಯಂದು ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವನಿಂದ, ಅವರ ತೃಪ್ತಿ ದಶಸಹಸ್ರ ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 134

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्करावर्तकानदीमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಪುಷ್ಕರಾವರ್ತಕಾ ನದೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 134ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.