Adhyaya 108

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि वसूनां लिंगमुत्तमम् । सोमेशादीशदिग्भागे पञ्चाशद्धनुषान्तरे

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಂತರ ವಸುಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲಿಂಗದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅದು ಸೋಮೇಶನಿಂದ ಈಶಾನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಐವತ್ತು ಧನುಷ್ಯದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 2

स्थितं लिंगं महादेवि चतुर्वक्त्रं सुरप्रियम् । प्रत्यूषेश्वरनामानं महापातकनाशनम्

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ಲಿಂಗವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ—ಚತುರ್ವಕ್ತ್ರ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಇದರ ಹೆಸರು ಪ್ರತ್ಯೂಷೇಶ್ವರ; ಇದು ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 3

दर्शनात्तस्य देवस्य सप्तजन्मान्तरोद्भवम् । पापं प्रणाशमायाति सत्यंसत्यं वरानने

ಆ ದೇವನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಏಳು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದು ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ, ಹೇ ವರಾನನೆ.

Verse 4

देव्युवाच । कोऽसौ प्रत्यूषनामेति कथं लिंगं प्रतिष्ठितम् । कस्य पुत्रः स विख्यात एतन्मे वद शंकर

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—‘ಪ್ರತ್ಯೂಷ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು ಯಾರು? ಈ ಲಿಂಗವು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಯಿತು? ಆ ಖ್ಯಾತನಾದವನು ಯಾರ ಪುತ್ರ? ಹೇ ಶಂಕರ, ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 5

ईश्वर उवाच । दक्षो ब्रह्मसुतो देवि प्रजापतिरिति स्मृतः । तस्य कन्याः पुरा षष्टिर्ददौ धर्माय वै दश

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ದಕ್ಷನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರ; ಅವನು ‘ಪ್ರಜಾಪತಿ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅರವತ್ತು ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರು; ಅವರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮಂದಿಯನ್ನು ಧರ್ಮನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 6

तासां मध्ये महादेवि एका विश्वेति विश्रुता । सा धर्माच्च महादेवि अष्टावजनयत्सुतान्

ಅವರಲ್ಲಿ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ‘ವಿಶ್ವಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಒಬ್ಬಳು ಇದ್ದಳು. ಆಕೆ ಧರ್ಮನಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಎಂಟು ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು.

Verse 7

आपो ध्रुवश्च सोमश्च धरश्चैवाऽनलोऽनिलः । प्रत्यूषश्च प्रभासश्च वसवोऽष्टौ प्रकीर्तिताः

ಆಪಃ, ಧ್ರುವಃ, ಸೋಮಃ, ಧರಃ, ಅನಲಃ, ಅನಿಲಃ, ಪ್ರತ್ಯೂಷಃ, ಪ್ರಭಾಸಃ—ಇವರೇ ಎಂಟು ವಸುಗಳು ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು.

Verse 8

तेषां मध्ये सप्तमोऽसौ प्रत्यूष इति विश्रुतः । स पुत्रकामो देवेशि प्रभासं क्षेत्रमागतः

ಅವರಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯವನು ‘ಪ್ರತ್ಯೂಷ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಪುತ್ರಕಾಮನೆಯಿಂದ, ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ಅವನು ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 9

स ज्ञात्वा कामिकं क्षेत्रं प्रतिष्ठाप्य महेश्वरम् । तपश्चचार विपुलं दिव्यं वर्षशतं प्रिये । ध्यायन्देवं महादेवं शान्तस्तद्गतमानसः

ಇದು ಕಾಮನಾಪೂರಕ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು ಮಹೇಶ್ವರ (ಲಿಂಗ)ವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ, ಅವನು ದಿವ್ಯ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು—ಮಹಾದೇವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವನಲ್ಲೇ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ.

Verse 10

ततस्तुष्टो महादेवस्तस्य भक्त्या निरञ्जनः । ददौ तस्य सुतं देवि देवलं योगिनां वरम्

ಆಗ ಅವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ನಿರಂಜನ ಮಹಾದೇವನು, ಹೇ ದೇವಿ, ಅವನಿಗೆ ಪುತ್ರನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು—ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ‘ದೇವಲ’.

Verse 11

ततः प्रभृति देवेशि तल्लिंगस्य प्रभावतः । देवलो भगवान्योगी प्रत्यूषस्याऽभवत्सुतः

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ಆ ಲಿಂಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಯೋಗಿ ದೇವಲನು ಪ್ರತ್ಯೂಷನ ಪುತ್ರನಾದನು.

Verse 12

अनेन कारणेनासौ प्रत्यूषेश्वरसंज्ञितः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಆ ಪ್ರಭು ‘ಪ್ರತ್ಯೂಷೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 13

यश्चानपत्यः पुरुषस्तं समाराधयिष्यति । तस्यान्ववाये देवेशि संततिर्न विनश्यति

ಯಾವ ಪುರುಷನು ಸಂತಾನಹೀನನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಅವರನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ—ಹೇ ದೇವೇಶಿ—ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸಂತತಿಯ ಪರಂಪರೆ ನಾಶವಾಗದು.

Verse 14

यः प्रत्यूषे महादेवि प्रत्यूषेश्वरमुत्तमम् । पूजयिष्यति सद्भक्त्या सततं नियतात्मवान् । तस्यैष्यति क्षयं पापमपि ब्रह्मवधोद्भवम

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಯಾರು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತ್ಯೂಷೇಶ್ವರನನ್ನು ಸತ್ಪಕ್ತಿಯಿಂದ, ಸದಾ ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರ ಪಾಪ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪವೂ ಸಹ.

Verse 15

वृषस्तत्रैव दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಒಂದು ವೃಷಭವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 16

माघे कृष्णचतुर्द्दश्यां जागृयात्तत्र वै निशि । सर्वेषां दानयज्ञानां फलं जागरणाल्लभेत्

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಆ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ದಾನ-ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 108

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभाससक्षेत्रमाहात्म्ये प्रत्यूषेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टोत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರತ್ಯೂಷೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಎಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.