Adhyaya 100

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तयोरुत्तरसंस्थितम् । तथा वायव्यदिग्भागे ब्रह्मणो बालरूपिणः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಂತರ ಆ ಎರಡರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲರೂಪಧಾರಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವೂ ಇದೆ.

Verse 2

सांबादित्यं सुरश्रेष्ठे यः सांबेन प्रतिष्ठितः । स्थानानि त्रीणि देवस्य द्वीपेऽस्मिन्भास्करस्य तु

ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇಲ್ಲಿ ಸಾಂಬನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿದ ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನು ಇದ್ದಾನೆ; ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರದೇವನ ಮೂರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ.

Verse 3

पूर्वं मित्रवनं नाम तथा मुण्डीरमुच्यते । प्रभासक्षेत्रमास्थाय सांबादित्यस्तृतीयकः

ಮೊದಲು ‘ಮಿತ್ರವನ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಮುಂಡೀರ’ ಎಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನು ಮೂರನೆಯದು.

Verse 4

तस्मिन्क्षेत्रे महादेवि पुरं यत्सांबसंज्ञकम् । द्वितीयं शाश्वतं स्थानं तत्र सूर्यस्य नित्यशः

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಸಾಂಬ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುರವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ದ್ವಿತೀಯ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವು ನಿತ್ಯವೂ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 5

प्रीत्या सांब स्य तत्रार्को जनस्यानुग्रहाय च । तत्र द्वादशभागेन मित्रो मैत्रेण चक्षुषा

ಸಾಂಬನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಜನರ ಅನುಗ್ರಹಾರ್ಥವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಕ (ಸೂರ್ಯ) ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ದ್ವಾದಶಾಂಶ ‘ಮಿತ್ರ’ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮೈತ್ರಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

अवलोकयञ्जगत्सर्वं श्रेयोर्थं तिष्ठते सदा । प्रयुक्तां विधिवत्पूजां गृह्णाति भगवान्स्वयम्

ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಅವನು ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ; ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಭಗವಾನ್ ಸ್ವತಃ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 7

देव्युवाच । कोऽयं सांबः सुतः कस्य यस्य नाम्ना रवेः पुरम् । यस्य वाऽयं सहस्रांशुर्वरदः पुण्यकर्मणः

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಈ ಸಾಂಬ ಯಾರು? ಯಾರ ಪುತ್ರನು? ಯಾರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ರವಿಯ ಪುರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ? ಮತ್ತು ಯಾರ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮದಿಂದ ಈ ಸಹಸ್ರಾಂಶು ಸೂರ್ಯನು ವರದಾತನಾಗುತ್ತಾನೆ?

Verse 8

ईश्वर उवाच । य एते द्वादशादित्या विराजन्ते महाबलाः । तेषां यो विष्णुसंज्ञस्तु सर्वलोकेषु विश्रुतः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ದ್ವಾದಶ ಮಹಾಬಲ ಆದಿತ್ಯರು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ, ‘ವಿಷ್ಣು’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರುತನಾದವನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು।

Verse 9

इहासौ वासुदेवत्वमवाप भगवान्विभुः

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭುವಾದ ಭಗವಾನ್ ವಾಸುದೇವತ್ವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದನು।

Verse 10

तस्य सांबः सुतो जज्ञे जांबवत्यां महाबलः । स तु पित्रा भृशं शप्तः कुष्ठरोगमवाप्तवान् । तेन संस्थापितः सूर्यो निजनाम्ना पुरं कृतम्

ಅವನಿಗೆ ಜಾಂಬವತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಸಾಂಬನೆಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ತಂದೆಯ ಕಠೋರ ಶಾಪದಿಂದ ಅವನು ಕುಷ್ಠರೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ನಂತರ ಅವನು ಸೂರ್ಯದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಒಂದು ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 11

देव्युवाच । शप्तः कस्मिन्निमित्तेऽसौ पित्रा पुत्रः स्वयं पुनः । नाल्पं स्यात्कारणं देव येनासौ शप्तवान्सुतम्

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು— ಓ ದೇವಾ! ಆ ಪುತ್ರನನ್ನು ತಂದೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಪಿಸಿದನು? ತನ್ನದೇ ಮಗನನ್ನು ಶಪಿಸಿದುದರಿಂದ ಕಾರಣ ಅಲ್ಪವಲ್ಲವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯ।

Verse 12

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भूत्वा तस्य यच्छापकारणम् । दुर्वासानाम भगवान्ममैवांशसमुद्भवः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು— ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಕೇಳು; ಆ ಶಾಪದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ದುರ್ವಾಸಾ ಎಂಬ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ನನ್ನದೇ ಅಂಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು।

Verse 13

अटमानः स भगवांस्त्रींल्लोकान्प्रचचार ह । अथ प्राप्तो द्वारवतीं लोकाः संजज्ञिरे पुरः

ಆ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ತ್ರಿಲೋಕಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪರ್ಯಟಿಸಿದನು. ನಂತರ ದ್ವಾರವತಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಜನರ ಮುಂದೆ ಅದ್ಭುತ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಕುನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು।

Verse 14

तमागतमृषिं दृष्ट्वा सांबो रूपेण गर्वितः । पिंगाक्षं जटिलं रूक्षं विस्वरूपं कृशं तथा

ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಋಷಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ತನ್ನ ರೂಪದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ಸಾಂಬನು ಅವನನ್ನು ಪಿಂಗಲನೇತ್ರ, ಜಟಾಧಾರಿ, ರುಕ್ಷ, ವಿಕೃತರೂಪ, ಕೃಶದೇಹ ಎಂದು ನೋಡಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 15

अवमानं चकारासौ दर्शनात्स्पर्शनात्तथा । दृष्ट्वा तस्य मुखं मंदो वक्त्रं चक्रे तथात्मनः । चक्रे यदुकुलश्रेष्ठो गर्वितो यौवनेन तु

ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ, ಸಮೀಪಗಮನದಿಂದಲೂ, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಋಷಿಯ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮೂಢನು ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಅನುಕರಿಸಿದನು. ಯೌವನಗರ್ವದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ಯದುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹೀಗೆ ಅಹಂಕಾರ ತೋರಿದನು।

Verse 16

अथ क्रुद्धो महातेजा दुर्वासा ऋषिसत्तमः । सांबं प्रोवाच भगवान्विधुन्वन्मुखमात्म नः

ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಋಷಿಸತ್ತಮ ದುರ್ವಾಸರು ಕ್ರುದ್ಧರಾದರು. ಆ ಭಗವಾನ್ ರೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ಕದಲಿಸುತ್ತಾ ಸಾಂಬನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 17

यस्माद्विरूपं मां दृष्ट्वा आत्मरूपेण गर्वितः । गमने दर्शने मह्यमहंकारः कृतो यतः । तस्मात्त्वं कुष्ठरोगेण न चिरेण ग्रसिष्यसे

‘ನನ್ನನ್ನು ವಿರೂಪವಾಗಿ ನೋಡಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ರೂಪದ ಗರ್ವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದ್ದೆ; ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಅಹಂಕಾರ ತೋರಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಶೀಘ್ರವೇ ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಗ್ರಸಿಸಲ್ಪಡುವೆ.’

Verse 100

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां सांबादित्यमाहात्म्योपक्रमे सांबाय दुर्वाससा शापप्रदानवर्णनंनाम शततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಮಧ್ಯಯಾತ್ರಾ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ಸಾಂಬನಿಗೆ ದುರ್ವಾಸರಿಂದ ಶಾಪಪ್ರದಾನದ ವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಶತತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।