Adhyaya 62
ಪ್ರಭಾಸ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಪುಲಸ್ತ್ಯರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಶ್ರೋತೆಯನ್ನು ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ—ಗೌರಿ (ಉಮಾ) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಾಟೇಶ್ವರ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ನದಿದೇವಿ ಗಂಗಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗಂಗೇಶ್ವರ ಲಿಂಗ। ಸೌಭಾಗ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉಮಾ–ಗಂಗೆಯರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಹಿಂದಿನ ಕಲಹವೇ ಕಥೆಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ; ಗಂಗಾ ಲಿಂಗಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾಳೆ, ಉಮಾ ಲಿಂಗಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಸುಂದರ ಪರ್ವತಾಕೃತಿಯನ್ನು ‘ಕಾಟಕ’ (ಉಂಗುರದಂತೆ ವಲಯಾಕಾರದ ಗುರುತು) ಎಂದು ಕಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ। ಆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾದೇವ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ। ಗೌರಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ‘ಕಾಟೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಫಲಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ—ಸಪತ್ನಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತ ಅಥವಾ ವಿರಹದಿಂದ ದುಃಖಿತ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಜ್ವರ/ಕ್ಲೇಶ ಶಮನವಾಗಿ, ಕ್ಷೇಮ ದೊರೆತು, ಗೃಹಸೌಭಾಗ್ಯ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ। ನಂತರ ಗಂಗೆಯೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ವರ ಪಡೆದು ಗಂಗೇಶ್ವರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳ ದರ್ಶನ ಅಗತ್ಯವೆಂದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಸಪತ್ನೀ-ದೋಷ’ ನಿವಾರಣೆ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ। ಅರ್ಭುದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪವಿತ್ರ ಭೂಗೋಳದಲ್ಲಿ ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्यस्य उवाच । ततः कटेश्वरं गच्छेल्लिंगं गौरीविनिर्मितम् । तथा गंगेश्वरं चान्यद्गङ्गया निर्मितं स्वयम्
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಕಟೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ಗೌರಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಲಿಂಗ. ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಂದು ಗಂಗೇಶ್ವರವೂ ಇದೆ; ಅದನ್ನು ಗಂಗೆ ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 2
पुरा समभवद्युद्धमुमायाः सह गंगया । सौभाग्यं प्रति राजेन्द्र ततो गौरीत्यभाषत
ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಂಗೆಯ ನಡುವೆ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಲಹ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಗ ಗೌರಿಯು ಹೀಗೆಂದಳು.
Verse 3
यया संपूजितः शंभुः शीघ्रं यास्यति दर्शनम् । सा सौभाग्यवती नूनभावयोः संभविष्यति
ಯಾರಿಂದ ಶಂಭುವಿಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವುದೋ, ಯಾರು ಶೀಘ್ರವೇ ಅವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದೋ—ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಅವಳೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗುವಳು.
Verse 4
एवमुक्ता ततो गंगा सत्वरैत्यात्र पर्वते । लिंगमन्वेषयामास चिरकालादवाप सा
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಗಂಗೆಯು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದಳು; ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪಡೆದಳು.
Verse 5
दृष्ट्वा गौर्याथ कटकं पर्वतस्य मनोहरम् । लिंगाकारं महाराज पूजयामास सा तदा
ಹೇ ಮಹಾರಾಜ! ಆಗ ಗೌರಿಯು ಪರ್ವತದ ಮನೋಹರ ಕಟಕವನ್ನು ಕಂಡಳು; ಅದು ಲಿಂಗಾಕಾರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪೂಜಿಸಿದಳು.
Verse 6
सम्यक्छ्रद्धासमोपेता ततस्तुष्टो महेश्वरः । प्रददौ दर्शनं तस्या वरदोऽस्मीति चाब्रवीत्
ಅವಳು ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದಾಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ತೃಪ್ತನಾದನು; ಅವಳಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ, “ನಾನು ವರದನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
Verse 7
गौर्युवाच । सापत्न्यजेर्ष्यया देव मया लिंगं प्रकल्पितम् । तस्मात्कटेश्वराख्या च लोके चास्य भविष्यति
ಗೌರಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ಸಪತ್ನಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಈರ್ಷ್ಯೆಯಿಂದ ನಾನು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದು ‘ಕಟೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು।
Verse 8
या नारी पतिना मुक्ता सपत्नीदुःखदुःखिता । अस्य संदर्शनादेव सा भविष्यति विज्वरा । सुतसौभाग्यसंपन्ना भर्तृप्राणसमा तथा
ಪತಿಯಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸಪತ್ನೀಜನ್ಯ ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ, ಈ ಪವಿತ್ರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಧಿ-ಶೋಕವಿಲ್ಲದವಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಪುತ್ರಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಪತಿಗೆ ಪ್ರಾಣಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಿಯಳಾಗುತ್ತಾಳೆ।
Verse 9
गंगयाराधितो देव एवमेव वरं ददौ । तस्माल्लिंगद्वयं तच्च द्रष्टव्यं मनुजाधिप
ಗಂಗೆಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವನು ಹೀಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮನುಜಾಧಿಪಾ! ಆ ಲಿಂಗದ್ವಯವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 10
विशेषतश्च नारीभिः सपत्नीदोषहानिदम् । सुखसौभाग्यदं नित्यं तथाऽभीष्टप्रदं नृणाम्
ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಆರಾಧ್ಯ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಪತ್ನೀಸಂಬಂಧ ದೋಷ-ಕ್ಲೇಶಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸದಾ ಸುಖ-ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೋ ಅಭೀಷ್ಟಫಲವನ್ನು ಪ್ರದಾನಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 62
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे कटेश्वरगंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विषष्टितमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೂರನೆಯ ಅರ್ಬುದಖಂಡದಲ್ಲಿ ‘ಕಟೇಶ್ವರ-ಗಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅರವತ್ತೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।