Adhyaya 20

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेत चंद्रेशं प्रभासं नृपसत्तम । प्रभा तत्र पुरा प्राप्ता चंद्रेण सुमहात्मना

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಂತರ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಚಂದ್ರನು ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 2

दक्षस्य कन्यका राजन्सप्तविंशतिसंख्यया । ऊढाश्चंद्रेण ताः सर्वा अश्विनीप्रमुखाः पुरा

ಹೇ ರಾಜನೇ! ದಕ್ಷನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರು; ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀ ಮೊದಲಾದ ಆ ಎಲ್ಲರೂ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ವಿವಾಹಿತರಾದರು.

Verse 3

तासां मध्ये च रोहिण्या सह रेमे स नित्यदा । त्यक्ताः सर्वाश्च चंद्रेण दक्षकन्याः सुदुःखिताः । गत्वा स्वपितरं नत्वा प्राहुरस्राविलेक्षणाः

ಅವರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸದಾ ರೋಹಿಣಿಯೊಡನೆ ಮಾತ್ರ ರಮಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಚಂದ್ರನಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಕ್ಷಕನ್ಯೆಯರು ತುಂಬ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ತಂದೆಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಹೇಳಿದರು.

Verse 4

वयं त्यक्ताः प्रजानाथ निर्दोषाः पतिना ततः । शरणं त्वामनुप्राप्ता दुःखेन महतान्विताः

ಹೇ ಪ್ರಜಾನಾಥನೇ! ನಾವು ನಿರ್ದೋಷಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಪತಿಯಾದವನು ನಮ್ಮನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ.

Verse 5

गतिर्भव सुरश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हितं कुरु । अस्माकमुपदिश्यैनं चंद्रं च रोहिणीरतम्

ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಮ್ಮ ಗತಿಯಾಗಿರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರ ಹಿತವನ್ನು ಮಾಡು; ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ರೋಹಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಈ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು.

Verse 6

पुलस्त्य उवाच । स तासां वचनं श्रुत्वा गतो यत्र निशाकरः । अब्रवीच्च समं पश्य सर्वासु तनयासु मे

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅವರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದಕ್ಷನು ನಿಶಾಕರ (ಚಂದ್ರ) ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರಿಯರ ಮೇಲೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡು.”

Verse 7

अथ व्रीडासमायुक्तश्चंद्रस्तं प्रत्यभाषत । तव वाक्यं करिष्यामि दक्ष गच्छ नमोस्तु ते

ಆಮೇಲೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಚಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಹೇ ದಕ್ಷ, ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೋಗು—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.”

Verse 8

गते दक्षे ततो भूयश्चंद्रमा रोहिणीरतः । त्यक्त्वा च कन्यकाः सर्वाः प्रजापतिसमुद्भवाः

ದಕ್ಷನು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಚಂದ್ರನು ಮತ್ತೆ ರೋಹಿಣಿಯಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ಪ್ರಜಾಪತಿ (ದಕ್ಷ) ಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.

Verse 9

अथ गत्वा पुनः सर्वा दक्षमूचुः सुदुःखिताः । न कृतं तव वाक्यं वै चंद्रेणैव दुरात्मना

ನಂತರ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬಹಳ ದುಃಖಿತರಾಗಿ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದರು—“ದುರಾತ್ಮ ಚಂದ್ರನು ನಿಮ್ಮ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ.”

Verse 10

दौर्भाग्यदुःखसंतप्ता मरिष्याम न संशयः । अनेन जीवितेनापि मरणं निश्चयं भवेत्

“ದುರ್ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ದಗ್ಧರಾಗಿ ನಾವು ಸಾಯುವೆವು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಈ ಜೀವಿತವಿದ್ದರೂ ನಮಗೆ ಮರಣವೇ ನಿಶ್ಚಿತವೆನಿಸುತ್ತದೆ.”

Verse 11

पुलस्त्य उवाच । अथ रोषसमायुक्तो दक्षो गत्वाऽब्रवीद्विधुम् । मम वाक्यं त्वया चंद्र यस्मात्पाप कृतं न हि

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದಕ್ಷನು ವಿಧು (ಚಂದ್ರ) ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಚಂದ್ರಾ! ನೀನು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಓ ಪಾಪಿ!”

Verse 12

क्षयमेष्यसि तस्मात्त्वं यक्ष्मणा नास्ति संशयः । एवं दत्त्वा ततः शापं गतो दक्षः स्वमालयम्

“ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಯಕ್ಷ್ಮಾ (ಕ್ಷಯರೋಗ)ದಿಂದ ಕ್ಷಯವಾಗುವಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.” ಹೀಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿ ದಕ್ಷನು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 13

यक्ष्मणा व्यापितश्चंद्रः क्षयं याति दिनेदिने । क्षीणो द्युतिविहीनस्तु चिंतयामास चंद्रमाः

ಯಕ್ಷ್ಮೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಚಂದ್ರನು ದಿನೇದಿನೇ ಕ್ಷಯಗೊಂಡನು. ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ಕాంతಿಹೀನನಾಗಿ ಚಂದ್ರಮಾ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದನು.

Verse 14

कि कर्त्तव्यं मया तत्र ह्यस्मिञ्छापे सुदारुणे । अथ किं पूजयिष्यामि सर्वकामप्रदं शिवम्

“ಈ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಶಾಪದಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮತ್ತು ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಯಾವ ವಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು?”

Verse 15

स एवं निश्चयं कृत्वा गतोर्बुदमथाचलम् । तपस्तेपे जितक्रोधो जपहोमपरायणः

ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಅವನು ಅರ್ಭುದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಜಪ-ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 16

तस्मै तुष्टो महादेवो वर्षाणामयुते गते । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति ततोऽस्मै दर्शनं ददौ

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಮಹಾದೇವನು ಅವನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿ—“ನಾನು ವರದಾತನು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು.

Verse 17

ईश्वर उवाच । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्तते । तव दास्याम्यहं चंद्र यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—“ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನೇ. ಓ ಚಂದ್ರಾ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದರೂ ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು.”

Verse 18

चंद्र उवाच । व्याधिक्षयं सुरश्रेष्ठ कुरु मे त्रिपुरांतक । यक्ष्मणा व्यापितो देहो ममायं च जगत्पते

ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ, ನನ್ನ ರೋಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ನನ್ನ ಈ ದೇಹ ಯಕ್ಷ್ಮೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.”

Verse 19

ईश्वर उवाच । दक्षशापेन ते चंद्र यक्ष्मा काये व्यवस्थितः । न शक्तो ह्यन्यथा कर्तुं शापस्तस्य महात्मनः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಚಂದ್ರಾ, ದಕ್ಷನ ಶಾಪದಿಂದ ಯಕ್ಷ್ಮಾ ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಶಾಪವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಗೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 20

तस्मात्त्वं तस्य ताः सर्वाः कन्यका मम वाक्यतः । निशाकर समं पश्य तव व्याधिर्गमिष्यति

“ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ, ಓ ನಿಶಾಕರಾ, ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡು; ಆಗ ನಿನ್ನ ವ್ಯಾಧಿ ದೂರವಾಗುವುದು.”

Verse 21

कृष्णे क्षयश्च ते चंद्र शुक्ले वृद्धिर्भविष्यति । वरं वरय भद्रं ते अन्यमिष्टं सुदुर्ल्लभम्

ಹೇ ಚಂದ್ರನೇ! ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಕ್ಷಯವಾಗುವುದು, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು. ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಇನ್ನು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ಅದು ಅತಿದುರ್ಳಭವಾಗಿದ್ದರೂ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವಾಗಿರಲಿ।

Verse 22

चंद्र उवाच । चंद्रग्रहे नरो योऽत्र सोमवारे च शंकर । भक्त्या स्नानं करोत्येव स यातु परमां गतिम्

ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಂಕರ! ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ನರನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು (ಮೋಕ್ಷವನ್ನು) ಪಡೆಯಲಿ।

Verse 23

पिण्डदानेन देवेश स्वर्गं गच्छंतु पूर्वजाः । प्रसादात्तव देवेश तीर्थं भवतु मुक्तिदम्

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಪಿಂಡದಾನದಿಂದ ಪೂರ್ವಜರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ. ಮತ್ತು ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈ ತೀರ್ಥವು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಲಿ.

Verse 24

ईश्वर उवाच । भविष्यंति नरोऽत्रैव विपाप्मानो निशाकर । यस्मात्प्रभा त्वया प्राप्ता तीर्थेऽस्मिन्विमलोदके

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನಿಶಾಕರ! ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಪರಹಿತರಾಗುವರು; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವಿಮಲಜಲ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀ।

Verse 25

प्रभासतीर्थं विख्यातं तस्मादेतद्भविष्यति । यत्र सोमग्रहे प्राप्ते सोमवारे विशेषतः

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವು ‘ಪ್ರಭಾಸತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ।

Verse 26

करिष्यंति नराः स्नानं ते यास्यंति परां गतिम् । येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पिंडदानं तथा नराः

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಜನರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುವವರೂ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವರು.

Verse 27

गयाश्राद्धसमं पुण्यं तेषां चंद्र भविष्यति । तथा दानं प्रकर्तव्यं सोम लोकैर्ग्रहे तव

ಹೇ ಚಂದ್ರನೇ! ಅವರ ಪುಣ್ಯವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಯಾ-ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೋಮಲೋಕದ ಜನರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा विरूपाक्षस्तत्रैवांतरधीयत । चन्द्रोऽपि बुभुजे सर्वाः पत्नीश्च दक्षसंभवाः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ (ಶಿವ) ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು. ಚಂದ್ರನೂ ದಕ್ಷಸಂಭವವಾದ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಭೋಗಿಸಿದನು.