Adhyaya 35

Verse 1

लोमश उवाच । वनं गते महादेवे गिरिजा विरहातुरा । सुखं न लेभे तन्वंगी हर्म्येष्वायतनेषु वा

ಲೋಮಶನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾದೇವನು ವನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ವಿರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಳಳಾದ ಗಿರಿಜಾ, ಆ ಸೊಗಸಾದ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದವಳು, ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪವಿತ್ರ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 2

चिंतयंती शिवंतन्वी सर्वभावेन शोभना । चिंतमानां शिवां ज्ञात्वा ह्युवाच विजया सखी

ಆ ಶೋಭನ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದವಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಶಿವಾ (ಪಾರ್ವತಿ) ಹೀಗೆ ಚಿಂತಾಮಗ್ನಳಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಸಖಿ ವಿಜಯಾ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 3

विजयोवाच । तपसा महता चैव शिवं प्राप्तासि शोभने । मृषशा द्यूतं कृतं तेन शंकरेण तपस्विना

ವಿಜಯಾ ಹೇಳಿದಳು—ಓ ಶೋಭನೆ! ಮಹಾತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಶಿವನನ್ನು ಪಡೆದೆಯೆ. ಆದರೆ ಆ ತಪಸ್ವಿ ಶಂಕರನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಮೋಸದ ದ್ಯೂತವನ್ನು ಆಡಿದಂತಾಗಿದೆ.

Verse 4

द्यूते हि वहवो दोषा न श्रुताः किं त्वयाऽनघे । क्षमा पय शिवं तन्वि त्वरेणैव विचक्षणे

ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳಿವೆ—ಓ ಅನಘೆ, ನೀ ಕೇಳಿಲ್ಲವೇ? ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ವಿವೇಕಿನಿ, ತ್ವರೆಯಿಂದ ಶಿವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಯಾಚಿಸು.

Verse 5

अस्माभिः सहिता देवि गच्छगच्छ वरानने

ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ವರಾನನೆ! ನಮ್ಮೊಡನೆ ಬಾ, ಬಾ.

Verse 6

यावच्छंभुर्दूरतो नाभिगच्छेत्तावद्गत्वा शंकरं क्षामयस्व । नो चेतन्वि क्षामयेथाः शिवं त्वं दुःखं पश्चात्ते भविष्यत्यवश्यम्

ದೂರದಿಂದ ಶಂಭು ಇಲ್ಲಿ ಬರುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗಿ ಶಂಕರನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬೇಡು. ಹೇ ತನ್ವಿ! ನೀನು ಶಿವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ನಿನಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದುಃಖವುಂಟಾಗುವುದು.

Verse 7

निशम्य वाक्य विजयाप्रयुक्तं प्रहस्यामाना समधीरचेताः । उवाच वाक्यं विजयां सखीं च आश्चर्यभूतं परमार्थयुक्तम्

ವಿಜಯೆಯು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿ ಇದ್ದಳು; ಬಳಿಕ ಸಖಿ ವಿಜಯೆಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವೂ ಪರಮಾರ್ಥಯುಕ್ತವೂ ಆದ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 8

मया जितोऽसौ निरपत्रपश्च पुरा वृतो वै परया विभूत्या । किंचिच्च कृत्यं मम नास्ति सद्यो मया विनासौ च विरूप आस्थितः

ನಾನು ಅವನನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಜಯಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆ ನಿರ್ಲಜ್ಜನು ಹಿಂದೆಯೇ ನನ್ನ ಪರಮ ವಿಭೂತಿಯಿಂದ ಮಣಿದಿದ್ದನು. ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಾಡುವುದೇನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಅವನು ವಿರೂಪನಾಗಿ ಅಪೂರ್ಣನಾಗಿಯೇ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

रूपीकृतो मया देवो महेशो नान्यथा वद । मया तेन वियोगश्च संयोगो नैव जायते

ನನ್ನಿಂದಲೇ ದೇವ ಮಹೇಶನು ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ—ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಡ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ವಿಯೋಗವೂ ಸಂಯೋಗವೂ ಎರಡೂ ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 10

साकारो हि निराकारो महेशो हि मया कृतः

ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ನಿರಾಕಾರ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಸಾಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 11

कृतं मया विश्वमिदं समग्रं चराचरं देववरैः समेतम् । क्रीडार्थमस्योद्भववृत्तिहेतुभिश्चिक्रीडितं मे विजये प्रपश्य

ನನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ವ—ಚರಾಚರ, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೊಂದಿಗೆ—ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ಭವ-ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥ ನಾನು ಕ್ರೀಡಿಸಿದೆನು; ನನ್ನ ವಿಜಯವನ್ನು ನೋಡು।

Verse 12

एवमुक्त्वा तदा देवी गिरिजा सर्वमंगला । शबरीरूपमास्थाय गंतुकामा महेश्वरम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಸರ್ವಮಂಗಳಮಯಿ ದೇವಿ ಗಿರಿಜಾ ಶಬರೀರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಮಹೇಶ್ವರನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟಳು।

Verse 13

श्यामा तन्वी शिखरदशना बिंबबिंबाधरोष्ठी सुग्रीवाढ्या कुचभरनता गिरिजा स्निग्धकेशी । मध्ये क्षामा पृथुकटितटा हेमरंभोरुगौरी पल्लीयुक्ता वरवलयिनी बर्हिबर्हावतंसा

ಗಿರಿಜಾ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದ, ತನುವಾದ ದೇಹದ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ದಂತಗಳ, ಪಕ್ವ ಬಿಂಬಫಲದಂತೆ ಅಧರ-ಓಷ್ಠಗಳವಳಾಗಿದ್ದಳು; ಸುಂದರ ಗ್ರೀವೆಯುಳ್ಳವಳು, ಕುಚಭಾರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ವಾಲಿದ ದೇಹ, ಸ್ನಿಗ್ಧ ಕೇಶಯುಕ್ತ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣ, ಕಟಿತಟದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ, ಸ್ವರ್ಣ ಕದಳಿಕಾಂಡದಂತೆ ಊರುಗಳಿರುವ ಗೌರೀ; ಅರಣ್ಯವೇಷಧಾರಿಣಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಲಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿ, ಮಯೂರಪಕ್ಷಪಂಕ್ತಿಯ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಶಿರೋಭೂಷಿತಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 14

पाणौ मृणालसदृशं दधती च चापं पृष्ठे लसत्कृतककेतकिबाणकोशम् । सा तं निरीशमलोकयति स्म तत्र संसेविता सुवदना बहुभिः सखीभिः

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೃಣಾಲದಂತೆ কোমಲವಾದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೇತಕೀ ನಾಳಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೊಳೆಯುವ ಬಾಣಕೋಶವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಆ ಸುಮುಖಿ ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಖಿಯರಿಂದ ಸೇವಿತಳಾಗಿ ಆ ಈಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿದಳು।

Verse 15

भृंगीनादेन महता नादयंती जगत्त्रयम् । गिरिजा मन्मथं सद्यो जीवयंती पुनःपुनः

ಮಹಾ ಭೃಂಗೀನಾದದಿಂದ ಗಿರಿಜೆಯು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ನಾದಗೊಳಿಸಿ, ಮನ್ಮಥನನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪುನಃ ಪುನಃ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದಳು।

Verse 17

एकाकी संस्थितो यत्र यमाधिस्थो महेश्वरः । दृष्टस्ततस्तया देव्या भृंगीनादेन मोहितः

ಮಹೇಶ್ವರನು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಧ್ಯಾನಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಅವನನ್ನು ಕಂಡಳು; ಆ ಭೃಂಗೀನಾದದಿಂದ ಅವನು ಮೋಹಿತನಾದನು।

Verse 18

प्रबद्धो हि महादेवो निरीक्ष्य शबरीं तदा । समाधेरुत्थितः सद्यो महेशो मदनान्वितः

ಆಗ ಮಹಾದೇವನು ಶಬರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಬುದ್ಧನಾದನು; ಮಹೇಶನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಮದನಸ್ಪಂದನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದನು।

Verse 19

यावत्करे गृह्यमाणो गिरिजां स समीपगः । तावत्तस्य पुरः सद्यस्तिरोधानं गता सती

ಅವನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಗಿರಿಜೆಯ ಕೈ ಹಿಡಿಯಲು ಮುಂದಾದಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಆ ಸತೀ ಅವನ ಮುಂದಿನಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಯಿತು।

Verse 20

तद्दृष्ट्वा तत्क्षणादेव देवो भ्रांतिविनाशनः । भ्रममाणस्तदा शंभुर्नापश्यदसितेक्षणाम्

ಅದನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಭ್ರಾಂತಿನಾಶಕನಾದ ದೇವನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡಿದನು; ಆದರೂ ಶಂಭುವಿಗೆ ಆ ಅಸಿತೇಕ್ಷಣೆಯು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 21

विरहेण समायुक्तो हृच्छयेन समन्वितः । मदनारिस्तदा शंभुर्ज्ञानरूपो निरंतरम्

ವಿರಹವೇದನೆಯೊಡನೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಹೃದಯಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾಮಶತ್ರು ಶಂಭು ಸದಾ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 22

निर्मोहो मोहमापन्नो ददर्श गिरिजां पुनः । उवाच वाक्यं शबरीं प्रस्ताव सदृशं महत्

ನಿರ್ಮೋಹನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು; ನಂತರ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಂಡು, ಶಬರಿಯೊಡನೆ ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾದ ಗಂಭೀರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 23

शिव उवाच । वाक्यं मे श्रृणु तन्वंगि श्रुत्वा तत्कर्तुमर्हसि । कासि कस्यासि तन्वंगि किमर्थमटनं वने । तत्कथ्यतां महाभागे याथातथ्यं सुमध्यमे

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ತನ್ವಂಗಿ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ಕೇಳಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಯೋಗ್ಯ. ನೀನು ಯಾರು, ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿದವಳು? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ಓ ಸుమಧ್ಯಮೆ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಇರುವಂತೆಯೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು.

Verse 24

शिवोवाच । पतिमन्वेषयिष्यामि सर्वज्ञं सकलार्थदम् । स्वतंत्रं निर्विकारं च जगतामीश्वरं वरम्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು— ನಾನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ, ಸಮಸ್ತ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ಸ್ವತಂತ್ರನಾದ, ನಿರ್ವಿಕಾರನಾದ, ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಈಶ್ವರನಾದ ವರನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸುವೆನು.

Verse 25

इत्युक्तः प्रत्युवाचेदं गिरिजां वृषभध्वजः । अहं तवोचितो भद्रे पतिर्नान्यो हि भामिनि

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವೃಷಭಧ್ವಜನು ಗಿರಿಜೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು— ಓ ಭದ್ರೇ, ನಾನೇ ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಪತಿ; ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 26

विमृश्यतां वरारोहे तत्त्वतो हि वरानने । वचो निशम्य रुद्रस्य स्मितपूर्वमभाषत

ಹೇ ಸುಂದರ ಜಂಘೆಯವಳೇ, ಹೇ ಮನೋಹರಮುಖಿನೀ! ತತ್ತ್ವತಃ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸು. ರುದ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಮೊದಲು ಸ್ಮಿತಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 27

मयार्थितो महाभाग पतिस्त्वं नान्यथा वद । किं तु वक्ष्यामि भद्रं ते निर्गुणोऽसि परंतपः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ವರವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಡ—ನೀನೇ ನನ್ನ ಪತಿ. ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ಪರಂತಪ, ನೀನು ನಿರ್ಗುಣನು.

Verse 28

यया पुरा वृतोऽसि त्वं तपसा च परेण हि । परित्यक्ता त्वयारण्ये क्षणमात्रेण भामिनी

ಯಾವಳು ಹಿಂದೆ ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ವರಿಸಿಕೊಂಡಳೋ, ಆ ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೀನು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 29

दुराराध्योऽसि सततं सर्वेषां प्राणिनामपि । तस्मान्न वाच्यं हि पुनर्यदुक्तं ते ममाग्रतः

ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಸದಾ ದುರಾರಾಧ್ಯನು. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನೀನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಬೇಡ.

Verse 30

शबर्या वचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच वृषध्वजः । मैवं वद विशालाक्षि न त्यक्ता सा तपस्विनी । यदि त्यक्ता मया तन्वि किं वक्तुमिह पार्यते

ಶಬರಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವೃಷಧ್ವಜನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಡ; ಆ ತಪಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೇ ತನ್ವಿ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು?

Verse 31

एवं ज्ञात्वा विशालाक्षि कृपणं कृपणप्रियम् । तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं वचनं मे सुमध्यमे

ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ನಾನು ಸರಳಹೃದಯನೂ ಸರಳಜನಪ್ರಿಯನೂ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಸుమಧ್ಯಮೆ, ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು।

Verse 32

एवमभ्यर्थिता तेन बहुधा शूलपाणिना । प्रहस्य गिरिजा प्राह उपहासपरं वच

ಈ ರೀತಿ ಶೂಲಪಾಣಿಯಾದ ಪ್ರಭು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಗಿರಿಜೆ ನಗುತ್ತಾ ಕೌತುಕಮಿಶ್ರಿತ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 33

तपोधनोऽसि योगीश विरक्तोऽसि निरंजनः । आत्मारामो हि निर्द्वंद्वो मदनो येन घातितः

ಹೇ ಯೋಗೀಶ್ವರ! ನೀನು ತಪೋಧನನು; ನೀನು ವಿರಕ್ತನು, ನಿರಂಜನನು. ನೀನು ಆತ್ಮಾರಾಮ, ದ್ವಂದ್ವಾತೀತ—ಮದನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು।

Verse 34

स त्वं साक्षाद्विरूपाक्षो मया दृष्टोसि चाद्य वै । अशक्यो हि मया प्राप्तुं सर्वेषां दुरतिक्रमः । तस्मात्त्वया न वक्तव्यं यदुक्तं च पुरा मम

ಮತ್ತು ನೀನು—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ—ಇಂದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಪಡೆಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ; ನೀನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದುರತಿಕ್ರಮ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಬೇಡ।

Verse 35

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा प्रोवाच मदनांतकः । मम भार्या भव त्वं हि नान्यथा कर्तुमर्हसि

ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮದನಾಂತಕನು ಹೇಳಿದರು—“ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಲೇಬೇಕು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ।”

Verse 36

इत्युक्त्वा तां करेऽगृह्णाच्छबरीं मदनातुरः । उवाच तं स्मयंती सा मुंचमुंचेति सादरम्

ಇಂತೆಂದು ಮದನಾತುರನಾದ ಅವನು ಶಬರಿಯ ಕೈ ಹಿಡಿದನು. ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ ಸಾದರವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಬಿಡು, ಬಿಡು.”

Verse 37

नोचितं भगवान्कर्तुं तापसेन बलादिदम् । याचयस्व पितुर्मे त्वं नान्यथाभिभविष्यसि

ಓ ಭಗವನ್, ತಪಸ್ವಿಗೆ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಇಂತಹುದು ಮಾಡುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಯಾಚಿಸು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಜಯಿಸಲಾರೆ.

Verse 38

महादेव उवाच । पितरं कथयाशु त्वं स्थितः कुत्र शुभानने । द्रक्ष्यामि तं विशालाक्षि प्रणिपातपुरःसरम्

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಶುಭಾನನೆ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ಶೀಘ್ರ ಹೇಳು. ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, प्रणಿಪಾತವನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ನಾನು ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವೆನು.

Verse 39

एतदुक्तं तदा तेन निशम्यासितनेत्रया । आनीतो हि तया तन्व्या पितरं वृषभध्वजः

ಅವನು ಹೀಗೆಂದಾಗ, ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಆ ಸಣ್ಣ ಕನ್ಯೆ ಕೇಳಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದಳು; ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಶಿವ) ಅವನ ಮುಂದೆ ಕರೆತರಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 40

स्थितं कैलासशिखरे हिमवंतं नगोत्तमम् । अहिभिर्बहुभिश्चैव संवृतं च महाप्रभम्

ಅವನು ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಹಿಮವಂತನನ್ನು— ಪರ್ವತೋತ್ತಮನಾದ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಿಯನ್ನು— ಕಂಡನು; ಅವನು ಅನೇಕ ನಾಗಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 41

द्वारि स्थितं तया देव्या दर्शितं शंकरस्य च । असौ मम पिता देव याचस्व विगतत्रपः । ददाति मां न संदेहस्तपस्विन्मा विलंबितम्

ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತ ದೇವಿಯು ಶಂಕರನಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು—“ದೇವಾ, ಇವನೇ ನನ್ನ ತಂದೆ; ಸಂಕೋಚ ತ್ಯಜಿಸಿ ಯಾಚಿಸು. ಅವನು ನನನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವನು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಹೇ ತಪಸ್ವೀ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ।”

Verse 42

तथेति मत्वा सहसा प्रणम्य हिमालयं वाक्यमिदं बभाषे । प्रयच्छ तां चाद्य गिरीशवर्य ह्यार्ताय कन्यां सुभगां महामते

“ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ,” ಎಂದು ಮನಸಿಟ್ಟು ತಕ್ಷಣ ಹಿಮಾಲಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಹೇ ಗಿರೀಶ್ವರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಇಂದುಲೇ ಆ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು; ನಾನು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ।”

Verse 43

कृपणं वाक्यमाकर्ण्य समुत्थाय हिमालयः । महेशं च समादाय ह्युवाच गिरिराट् स्वयम्

ಆ ದೀನವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಹಿಮಾಲಯನು ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ಮಹೇಶನನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಗಿರಿರಾಟನು ಸ್ವತಃ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 44

किं जल्पसि हि भो देव तावयुक्तं च सांप्रतम् । त्वं दाता त्रिषु लोकेषु त्वं स्वामी जगतां विभो

“ಹೇ ದೇವಾ, ನೀನು ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀ? ಈಗ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ನೀನು ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ದಾತ; ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವಾಮಿ, ಹೇ ವಿಭೋ।”

Verse 45

त्वया ततमिदं विश्वं जगदेतच्चराचरम् । एवं स्तुतिपरोऽभूच्च हिमालयागिरिर्महान् । आगतो नारदस्तत्र ऋषिभिः परिवारितः

“ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ—ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತು—ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ।” ಹೀಗೆ ಮಹಾನ್ ಹಿಮಾಲಯನು ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು. ಆಗ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಪರಿವಾರಿತನಾಗಿ ನಾರದನು ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 46

उवाच प्रहसन्वाक्यं शूलपाणे नमः प्रभो । हे शंभो श्रृणु मे वाक्यं तत्त्वसारमयं परम्

ನಗುತ್ತಾ ಅವನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಪ್ರಭು ಶೂಲಪಾಣಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಶಂಭೋ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ—ಇದು ಪರಮ ತತ್ತ್ವಸಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.”

Verse 47

योषिद्भिः संगति पुंसां विडंबायोपकल्पते । त्वं स्वामी जगतां नाथः पराणां परमः परः । विमृश्य सर्वं देवेश यथावद्वक्तुमर्हसि

“ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂಗತಿ ಬಹುಸಾರಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಹಾಸ್ಯ-ವಿಡಂಬನೆಯ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಜಗನ್ನಾಥ, ಸ್ವಾಮಿ, ಪರಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರಮ. ಹೇ ದೇವೇಶ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.”

Verse 48

एवं प्रबोधितस्तेन नारदेन महात्मना । प्रबोधमगमच्छंभुर्जहास परमेश्वरः

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಬೋಧಿಸಿದಾಗ ಶಂಭು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಬಂದನು; ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಗಿದನು.

Verse 49

शिव उवाच । सत्यमुक्तं त्वया चात्र नान्यथा नारदक्वचित् । योषित्संगतिमात्रेण नृणां पतनमेव च

ಶಿವನು ಹೇಳಿದನು— “ಇಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ; ಹೇ ನಾರದ, ಎಂದಿಗೂ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಸಂಗತಿಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ನರರಿಗೆ ಪತನವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.”

Verse 50

भविष्यति न संदेहो नान्यथा वचनं तव । अनया मोहितोऽद्याहमानीतो गंधमादनम्

“ಇದೇ ಆಗುವುದು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ವಚನ ಬೇರೆ ಆಗದು. ಅವಳ ಮೋಹದಿಂದ ಇಂದು ನಾನು ಗಂಧಮಾದನಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 51

पिशाचवत्कृतमिदं चरितं परमाद्भुतम्

ಇದು ಪಿಶಾಚವತ್ ಮಾಡಿದ ಕೃತ್ಯ; ಇದು ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯಕರವಾದ ಚರಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 52

तस्मान्न तिष्ठामि गिरेः समीपे व्रजामि चाद्यैव वनांतरं पुनः । इत्येवमुक्त्वा स जगाम मार्गं दुरत्ययं योगेनामप्यगम्यम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಪರ್ವತದ ಸಮೀಪ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಇಂದುಲೇ ಮತ್ತೆ ಅರಣ್ಯಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು. ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ದುರತ್ಯಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು—ಯೋಗಬಲಕ್ಕೂ ಅಗಮ್ಯವಾದದು.

Verse 53

निरालंबं स विज्ञाय नारदो वाक्यमब्रवीत् । गिरिजां च गिरींद्रं च पार्षदान्प्रति सत्वरम्

ಅವನು ನಿರಾಲಂಬನಾಗಿ (ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ) ಹೊರಟಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ನಾರದನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಗಿರಿಜೆಯಿಗೂ ಗಿರೀಂದ್ರನಿಗೂ ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಷದರಿಗೆ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 54

वंदनीयश्च स्तुत्यश्च क्षाम्यतां परमार्थतः । महेशोऽयं जगन्नाथस्त्रिपुरारिर्महायशाः

ಅವನು ವಂದನೀಯನೂ ಸ್ತುತ್ಯನೂ—ಪರಮಾರ್ಥದಿಂದ ಕ್ಷಮಿಸಲಿ. ಇವನೇ ಮಹೇಶ, ಜಗನ್ನಾಥ, ತ್ರಿಪುರಾರಿ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಭು.

Verse 55

एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नारदस्य मुखोद्गतम् । गिरिजां पुरतः कृत्वा गिरयो हि महाप्रभाः

ನಾರದನ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪರ್ವತಗಳು ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು (ಸನ್ನದ್ಧವಾದವು).

Verse 56

दण्डवत्पतिताः सर्वे शंकरं लोकशंकरम् । तुष्टुवुः प्रणताः सर्वे प्रमथा गुह्यकादयः

ಎಲ್ಲರೂ ಲೋಕಮಂಗಳಕರನಾದ ಶಂಕರನಿಗೆ ದಂಡವತ್ ಸಾಷ್ಟಾಂಗವಾಗಿ ಬಿದ್ದರು. ಪ್ರಣತರಾಗಿ ಪ್ರಮಥರು, ಗುಹ್ಯಕರು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 57

स्तूयमानो हि भगवानागतो गंधमादनम् । अंगिरसा हि सर्वेशो ह्यभिषिक्तो महात्मभिः

ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವಾನ್ ಗಂಧಮಾದನಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗಿರಸ ಹಾಗೂ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳು ಸರ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು.

Verse 58

तदा दुन्दुभयो नेदुर्वादित्राणि बहूनि च । इन्द्रादयः सुराः सर्वे पुष्पवर्षं ववर्षिरे

ಆಗ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳು ನಾದಿಸಿದವು. ಇಂದ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿದರು.

Verse 59

ब्रह्मादिभिः सुरगणैर्बहुभिः परीतो योगीश्वरो गिरिजया सह विश्ववंद्यः । अभ्यर्थितः परममंगल मंगलैश्च दिव्यासनोपरि रराज महाविभूत्या

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಅನೇಕ ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವಿಶ್ವವಂದ್ಯ ಯೋಗೀಶ್ವರನು ಗಿರಿಜೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿರಾಜಿಸಿದನು. ಪರಮಮಂಗಳ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ದಿವ್ಯಾಸನದ ಮೇಲೆ ಮಹಾವಿಭೂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 60

एवंविधान्यनेकानि चरितानि महात्मनः । महेशस्य च भो विप्राः पापहारीणि श्रृण्वताम्

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಮಹಾತ್ಮ ಮಹೇಶನ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಚರಿತ್ರೆಗಳಿವೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರ ಪಾಪಗಳು ಹರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 61

यानियानीह रुद्रस्य चरितानि महांत्यपि । श्रुतानि परमाण्येव भूयः किं कथयामि वः

ಇಲ್ಲಿ ರುದ್ರನ ಮಹತ್ತಾದ ಚರಿತಗಳು ಯಾವುವೋ, ಆ ಪರಮೋತ್ತಮ ಕಥನಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಶ್ರುತವಾಗಿವೆ; ಇನ್ನೇನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಲಿ?

Verse 62

ऋषय ऊचुः । एव मुक्तं त्वया सूत चरितं शंकरस्य च । अनेन चरितेनैव संतृप्ताः स्मो न संशयः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ, ನೀನು ಶಂಕರನ ಚರಿತವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದೆ. ಈ ಚರಿತದಿಂದಲೇ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ—ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 63

सूत उवाच । व्यासप्रसादाच्छ्रुतमस्ति सर्वं मया ततं शंकररूपमद्भुतम् । सुविस्तृतं चाद्भुतवेदगर्भं ज्ञानात्मकं परमं चेदमुक्तम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ವ್ಯಾಸರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಶಂಕರರೂಪದಿಂದ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಈ ಅದ್ಭುತ ಉಪದೇಶ. ಇದು ಸುವಿಸ್ತೃತ, ವೇದಸಾರಗರ್ಭ, ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಮವೆಂದು ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 64

श्रद्धया परयोपेताः श्रावयंति शिवप्रियम् । श्रृण्वंति चैव ये भक्त्या शंभेर्माहात्म्यमद्भुतम् । शिवशास्त्रमिदं प्रीत्या ते यांति मरमां गतिम्

ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಶಿವಪ್ರಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪಠಣ ಮಾಡಿಸುವವರು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಂಭುವಿನ ಅದ್ಭುತ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳುವವರು—ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಈ ಶಿವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಅವರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 3516

सकामना राजहंसा बभूवुस्तत्क्षणादपि । द्विरेफा बर्हिणश्चैव सर्वे ते हृच्छयान्विताः

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕಾಮನೆಯುಳ್ಳವರು ರಾಜಹಂಸರಾದರು; ಇತರರು ದ್ವಿರೇಫಗಳು (ಜೇನುನೊಣಗಳು) ಮತ್ತು ಬರ್ಹಿಣಗಳು (ನವಿಲುಗಳು) ಆಗಿದರು—ಅವರೆಲ್ಲ ಹೃದಯದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರು.