Adhyaya 34

Verse 1

लोमश उवाच । राज्यं चकार कैलास दवदवा जगत्पतिः । गणैः समेतो बहुभिर्वीरभद्रान्वितो महान्

ಲೋಮಶನು ಹೇಳಿದರು—ಜಗತ್ಪತಿ ಮಹಾದೇವನು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾಡಿದನು; ಅನೇಕ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಮಹಾನ್ ವೀರಭದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 2

ऋषिभिः सहितो रुद्रो देवैरिन्द्रादिभिः सह । ब्रह्मा यस्य स्तुतिपरो विष्णुः प्रेष्यवदास्थितः

ರುದ್ರನು ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ವಿರಾಜಿಸಿದ್ದನು; ಅವನಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದನು, ವಿಷ್ಣುವು ಸೇವಕನಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದನು.

Verse 3

इंद्रो देवगणैः सार्द्धं सेवाधर्मपरोऽभवत् । यस्य च्छत्रधरश्चंद्रो वायुश्चामरधृक्तथा

ಇಂದ್ರನು ದೇವಗಣಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿ ಸೇವಾಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾದನು; ಅವನಿಗೆ ಚಂದ್ರನು ರಾಜಛತ್ರ ಧರಿಸಿದನು, ವಾಯುವು ಚಾಮರ ಹಿಡಿದನು।

Verse 4

सूपान्नकर्ता सततं जातवदा निरन्तरम् । गंधर्वा गायका यस्य स्तावकाश्च पिनाकिनः

ಜಾತವೇದ (ಅಗ್ನಿ) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುವ್ಯಂಜನ ಅನ್ನವನ್ನು ಪಾಕಮಾಡಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಗಂಧರ್ವರು ಅವನ ಗಾಯಕರು, ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಸ್ತೋತ್ರಕಾರರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 5

विद्याधराश्च बहवस्तथा चाप्सरसां गणाः । ननृतुश्चाग्रगा यस्य सोऽसौ कैलासपर्वते

ಬಹು ವಿದ್ಯಾಧರರು ಹಾಗೂ ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ಗಣಗಳು ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದವು; ಅವನು ಕೈಲಾಸಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 6

पुत्रैर्गणेशस्कंदाद्यैस्तथा गिरिजया सह । राज्यं प्रतापिभिश्चक्रेऽशंकश्चंक्रमणेन च

ಗಣೇಶ, ಸ್ಕಂದ ಮೊದಲಾದ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗಿರಿಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಪ್ರತಾಪಮಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 7

येनांधको महा दैत्यः स देवानामरिर्महान् । दुष्टो विद्धस्त्रिशूलेन गगने स्थापितश्चिरम्

ಅವನಿಂದಲೇ ದೇವರ ಮಹಾಶತ್ರುವಾದ ಮಹಾದೈತ್ಯ ಅಂಧಕನು ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ವಿದ್ಧನಾದನು; ಆ ದುಷ್ಟನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ ಉಳಿದನು।

Verse 8

हत्वा गजासुरं येन उत्कृत्त्य चर्म वै कृतम् । चिरं प्रावरणं दिव्यं तथा त्रिपुरदीपनम् । विष्णुना पाल्यभूतेन रेजे सर्वांगसुन्दरः

ಯಾವನು ಗಜಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಅವನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಧರಿಸಬಹುದಾದ ದಿವ್ಯ ಆವರಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಪುರದಹನವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ವಿಷ್ಣು ರಕ್ಷಕ-ಪರಿಚಾರಕನಂತೆ ಜೊತೆಗಿದ್ದಾಗ ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 9

तं द्रष्टुकामो भगवान्नारदो दिव्य र्शनः । ययौ च पर्वतश्रेष्ठं कैलासं चन्द्रपांडुरम्

ಅವನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ದಿವ್ಯದರ್ಶನಸಂಪನ್ನ ಭಗವಾನ್ ನಾರದನು ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪಾಂಡುರಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 10

सुधया परया चापि सेवितं परमाद्भुतम् । कर्पूरगौरं च तदा दृष्ट्वा तं सुमहाबलम् । नारदो विस्मयाविष्टः प्रविष्टो गन्धमादनम्

ಪರಮ ಸುಧೆಯಿಂದಲೂ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ಪರಮಾದ್ಭುತ ಧಾಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕರ್ಪೂರಗೌರನಾದ ಸుమಹಾಬಲನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ನಾರದನು ವಿಸ್ಮಯಾವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಗಂಧಮಾದನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 11

अनेकाश्चर्यसंयुक्तं तपनैश्च सुशोभितम् । गायद्विद्याधरीभिश्च पूरितं च महाप्रभम्

ಅದು ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸುಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದು, ಹಾಡುವ ವಿದ್ಯಾಧರಿಯರಿಂದ ತುಂಬಿ ಮಹಾಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 12

कल्पद्रुमाश्च बहवो लताभिः परिवेष्टिताः । घनच्छायासू तास्वेव विशिष्टा कामधेनवः

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಲ್ಪದ್ರುಮಗಳು ಲತಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿದ್ದವು; ಮತ್ತು ಆ ಘನಛಾಯೆಯ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವರಪ್ರದಾಯಕವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಮಧೇನುಗಳು ಇದ್ದವು।

Verse 13

पारिजातवनामोदलंपटा बहवोऽलयः । कलहंसाश्च बहवः क्रीडमानाः सरस्तु च

ಪಾರಿಜಾತ ವನಗಳ ಸುಗಂಧವು ಹರಡಿ ಅನೇಕ ನಿವಾಸಗಳು ಪರಿಮಳಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಲಹಂಸಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 14

शिखंडिनो महच्चक्रुस्तत्र केकारवं मुदा । पंचमालापिनः सर्वे विहंगाः संमदान्विताः

ಅಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಹಾ ಕೇಕಾರವ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು; ಪಂಚಮಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಧುರವಾಗಿ ಆಲಪಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು।

Verse 15

करिणः करिणीभिश्च मोदमानाः सुवर्चसः । सिंहास्तथा गर्जमानाः शार्दूलैः सह संगताः

ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಆನೆಹೆಂಡತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಿಂಹಗಳು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಹುಲಿಗಳೊಡನೆಯೂ ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ಸೇರಿದ್ದವು।

Verse 16

वृषभा नंदिमुख्याश्च रेभमाना निरन्तरम् । देवद्रुमाश्च बहवस्तथा चंदनवाटिकाः

ವೃಷಭಗಳು—ಅದರಲ್ಲೂ ನಂದಿ ಮುಖ್ಯ—ನಿರಂತರವಾಗಿ ರೇಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವದ್ರುಮಗಳು ಹಾಗೂ ಚಂದನದ ತೋಟಗಳೂ ಇದ್ದವು।

Verse 17

नागपुंनागबकुलाश्चंपका नागकेसराः । तथा च वनजंब्वश्च तथा कनककेतकाः

ಅಲ್ಲಿ ನಾಗ, ಪುನ್ನಾಗ, ಬಕುಲ, ಚಂಪಕ, ನಾಗಕೇಸರ ವೃಕ್ಷಗಳು ಇದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಡು ಜಂಬೂ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಕನಕವರ್ಣದ ಕೇತಕಿ ಗಿಡಗಳೂ ಇದ್ದವು।

Verse 18

कह्लाराः करवीरिश्च कुमुदानि ह्यनेकशः । मंदाराश्च बदर्यश्च क्रमुकाः पाटलास्तथा

ಅಲ್ಲಿ ಕಹ್ಲಾರ ಪದ್ಮಗಳು, ಕರವೀರ (ಗನ್ನೇರು) ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕುಮುದ ಜಲಪದ್ಮಗಳು ಇದ್ದವು; ಜೊತೆಗೆ ಮಂದಾರ, ಬದರಿ, ಕ್ರಮುಕ (ಸೂಪಾರಿ) ಹಾಗೂ ಪಾಟಲಾ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಇದ್ದವು।

Verse 19

तथान्ये बहवो वृक्षाः शम्भोस्तोषकराह्यमी । ऐकपद्येन दृष्टास्ते नानाद्रुमलतान्विताः । आरामा बहवस्तत्र द्विगुणाश्च बभूविरे

ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವೃಕ್ಷಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವು ಶಂಭುವಿಗೆ ಪರಮ ತೋಷಕಾರಕವಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ನಾನಾವಿಧ ದ್ರುಮ-ಲತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ ಕಂಡವು; ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರಾಮಗಳು যেন ದ್ವಿಗುಣವಾದಂತಾಗಿದ್ದವು।

Verse 20

गगनान्निस्सृतः सद्यो गंगौघः परमाद्भुतः । पतितो मस्तके तस्य पर्वतस्य सुशोभिते

ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಗಂಗೆಯ ಪರಮ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರವಾಹವು ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಪರ್ವತದ ಸುಶೋಭಿತ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು।

Verse 21

कूपो हि पयसां ये न पवित्रं वर्तते जगत् । सोपि द्विधा तदा दृष्टो नारदेन महात्मना

ಯಾವ ಜಲಕೂಪದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಧಾರಣೆಯಾಗಿ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೋ, ಆ ಕೂಪವೂ ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನಿಗೆ ದ್ವಿಧವಾಗಿ ಕಂಡಿತು।

Verse 22

सर्वं तदा द्विधाभूतं दृष्टं तेन महात्मना । नारदेन तदा विप्राः परमेण निरीक्षितः

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನು ಪರಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲವೂ ದ್ವಿಧಾಭೂತವಾದಂತೆ ಕಂಡಿತು।

Verse 23

एवं विलोकमानोऽसौ नारदो भगवानृषिः । त्वरितेन तथा यातः शिवालोकनतत्परः

ಹೀಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ನಾರದರು, ಶಿವದರ್ಶನದಲ್ಲೇ ತತ್ಪರರಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

Verse 24

यावद्द्वारि स्थितोपश्यन्महदाश्चर्यमेव च । द्वारपालौ तदा दृष्टौ कृतकौ विश्वक्मणा

ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವೊಂದನ್ನು ಕಂಡನು—ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಇಬ್ಬರು ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

Verse 25

नारदो मोहितो ह्यासीत्पप्रच्छ च स तौ तदा । अहं प्रवेष्टुमिच्छामि शिवदर्शनलालसः

ನಾರದರು ಬಹಳ ವಿಸ್ಮಿತರಾಗಿ, ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—“ಶಿವದರ್ಶನದ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ ನಾನು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 26

तस्मादनुज्ञा दातव्या दर्शनार्थं शिवस्य च । अश्रृण्वन्तौ तदा दृष्ट्वा नारदो विस्मितोऽभवत्

“ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿವದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು.” ಆದರೆ ಅವರು ಕೇಳದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ನಾರದರು ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು.

Verse 27

ज्ञानदृष्ट्या विलोक्याथ दूष्णींभूतोऽभवत्तदा । कृत्रिमौ हि च तौ ज्ञात्वा प्रविष्टो हि महामनाः

ನಂತರ ಜ್ಞಾನದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಅವರು ಮೌನರಾದರು; ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೃತಕರೆಂದು ತಿಳಿದು ಮಹಾಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

Verse 28

तथान्ये तत्सरूपाश्च दृष्टास्तेन महात्मना । ऋषिः प्रणमितस्तैश्च नारदो भगवान्मु

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅದೇ ಸ್ವರೂಪದ ಇತರರನ್ನೂ ಕಂಡನು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ನಾರದರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।

Verse 29

एवमादीन्यनेकानि आश्चर्याणि ददर्श सः । ददर्शाथ च सुव्यक्तं त्र्यंबकं गिरिजान्वितम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನು ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ನಂತರ ಗಿರಿಜಾಸಹಿತನಾದ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು।

Verse 30

अर्धासनगता साध्वी शंकरस्य महात्मनः । तनया गिरिराज्य यया व्याप्तं जगत्त्रयम्

ಅವನು ಮಹಾತ್ಮ ಶಂಕರನ ಆಸನದ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾದ ಸಾಧ್ವಿ—ಗಿರಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿ—ಯನ್ನು ಕಂಡನು; ಆಕೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 31

गौरी सितेक्षणा बाला तन्वंगी चारुलोचना । यया रूपी कृतः शम्भुरुपादेयः कृतो महान्

ಅವನು ಗೌರಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಗೌರವರ್ಣೆ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ನೇತ್ರವಳೆ, ಯೌವನವತಿ, ತನ್ವಂಗಿ, ಚಾರುಲೋಚನೆ—ಆಕೆಯಿಂದ ಶಂಭು ಸಾಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವನು ಉಪಾಸನೆಗೆ ಪರಮ ಯೋಗ್ಯನಾದನು।

Verse 32

निर्विकानि विकारैश्च बहुभिर्विकलीकृतः । अर्द्धागलग्ना सा देवी दृष्टा तेन शिवस्य च

ಅವನು ನಿರ್ವಿಕಾರನಾದರೂ, ಅನೇಕ ಭಾವವಿಕಾರಗಳಿಂದ ವಿಕಲಗೊಂಡವನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಶಿವನ ಅರ್ಧಾಂಗವಾಗಿ ಲಗ್ನಳಾದ ಆ ದೇವಿಯನ್ನೂ ಅವನು ಕಂಡನು।

Verse 33

नारदेन तथा शम्भुर्दृष्टस्त्रिभुवनेश्वरः । शुद्धचामी करप्रख्यः सेव्यमानः सुरासुरैः

ಹೀಗೆ ನಾರದನು ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರನಾದ ಶಂಭುವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು—ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 34

शंखेन भोगिवर्येण सेवितं चांघ्रिपंकजम् । धृतराष्ट्रेण च तथा तक्षकेण विशेषतः । तथा पद्मेन महा शेषेणापि विशेषतः

ಅವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗನಾದ ಶಂಖನು ಸೇವಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಕ್ಷಕನು—ಮತ್ತು ಪದ್ಮನು, ಮಹಾಶೇಷನೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದರು।

Verse 35

अन्यैश्च नागवर्यैश्च सेवितो हि निरंतरंम् । वासुकिः कंठलग्नो हि हारभूतो महाप्रभः

ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗರೂ ಅವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಮಹಾಪ್ರಭ ವಾಸುಕಿಯು ಅವನ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಹಾರವಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿದನು।

Verse 36

कंबलाश्वतरौ नित्यं कर्णभूषणभूषितौ । जटामूलगताश्चान्ये महाफणिवरा ह्यमी

ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರರು ಸದಾ ಅವನ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ಆಭರಣಗಳಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಇತರ ಮಹಾಫಣಿಯ ನಾಗಾಧಿಪತಿಗಳು ಅವನ ಜಟಾಮೂಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 37

अनेकजातिसंवीता नानावर्णाश्च पद्मिनः । तक्षकः कुलिकः शंखो धृतराष्ट्रो महाप्रभः

ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ನಾನಾ ವರ್ಣಗಳಿದ್ದ ಆ ನಾಗಾಧಿಪತಿಗಳು—ಪದ್ಮ, ತಕ್ಷಕ, ಕುಲಿಕ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಮಹಾಪ್ರಭ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ।

Verse 38

पद्मो दंभः सुदंभश्च करालो भीषणस्तथा । एते चान्ये च बहवो नागाश्चाशीविषा ह्यमी

ಪದ್ಮ, ದಂಭ, ಸುದಂಭ, ಕರಾಳ, ಭೀಷಣ—ಇವರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಘೋರ ವಿಷಧರ ನಾಗರು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.

Verse 39

अंगभूता हरस्या सन्पूज्यस्यास्य जगत्त्रये । फणैकया शोभमानाः केचिद्धि पन्नगोत्तमाः

ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯನಾದ ಹರನ ಅಂಗಗಳಂತೆ ಆಗಿ, ಕೆಲವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪನ್ನಗರು ಒಂದೇ ಫಣದಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು.

Verse 40

फणानां द्वितयं केषां त्रितयं च महाप्रभम् । चतुष्क पंचकषट्कं सप्तकं चाष्टकं तथा

ಕೆಲವರಿಗೆ ಎರಡು ಫಣಗಳು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಮೂರು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಪ್ರಭೆಯಿಂದ ನಾಲ್ಕು, ಐದು, ಆರು, ಏಳು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಫಣಗಳವರೂ ಇದ್ದರು.

Verse 41

नवकं दशकं चैव तथैकादशकं त्वथ । द्वादशकं चाष्टादशकमेकोनविंशकं तथा

ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಫಣಗಳು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಹತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹನ್ನೊಂದು; ನಂತರ ಕೆಲವರಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು, ಹದಿನೆಂಟು ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

Verse 42

चत्वारिंशत्फणाः केऽपि पंचाशत्कं च षष्टिकम् । सप्ततिश्चाप्यशीतिश्च नवतिश्च तथैव च

ಕೆಲವರಿಗೆ ನಲವತ್ತು ಫಣಗಳು; ಕೆಲವರಿಗೆ ಐವತ್ತು ಮತ್ತು ಅರವತ್ತು; ಕೆಲವರಿಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತು, ಎಂಭತ್ತು, ಹಾಗೆಯೇ ತೊಂಬತ್ತು ಕೂಡ ಇದ್ದವು.

Verse 43

तथा शतसहस्राणि ह्ययुतप्रयुतानि च । अर्बुदानि च रत्नानि तथा शङ्खमितानि च

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳು ಶತಸಹಸ್ರಗಳು, ಅಯುತ-ಪ್ರಯುತಗಳು, ಅರ್ಬುದ-ಅರ್ಬುದಗಳಷ್ಟು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಂಖ-ಪರಿಮಿತವೆನ್ನುವ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದವು।

Verse 44

अनंताश्च फणा येषां ते सर्पाः शिवभूषणाः । दृष्टास्तदानीं ते सर्वे नारदेन महात्मना

ಯಾರ ಫಣಗಳು ಅನಂತವಾಗಿದ್ದವೋ, ಆ ಸರ್ಪಗಳೇ ಶಿವನ ಭೂಷಣಗಳು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 45

विद्यावंतोऽपि ते सर्वे भोगिनोऽपि सुशोभिताः । हारभूषणभूतास्ते मणिमंतोऽमितप्रभाः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವಿದ್ಯಾವಂತರಾಗಿದ್ದರು; ಭೋಗಿಗಳು (ನಾಗರು) ಆಗಿದ್ದರೂ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿತರಾಗಿದ್ದರು—ಹಾರ-ಭೂಷಣಗಳಾಗಿ, ಮಣಿಮಯರಾಗಿ, ಅಮಿತ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದರು।

Verse 46

अर्द्धचंद्रांकितो यस्य कपर्द्दस्त्वतिसुंदरः । चक्षुषा च तृतीयेन भालस्थेन विराजितः

ಯಾರ ಅತಿಸುಂದರ ಜಟಾಕಪರ್ದದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಅಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಲಲಾಟಸ್ಥ ತೃತೀಯ ನೇತ್ರದಿಂದ ಅವರು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 47

पंचवक्त्रो महादेवो बाहुभिर्द्दशभिर्वृतः । तथा मरकतश्यामकंधरोऽतीवसुंदरम्

ಮಹಾದೇವನು ಪಂಚವಕ್ತ್ರನು, ದಶ ಭುಜಗಳಿಂದ ಆವರಿತನು; ಅವನ ಕಂಠ-ಸ್ಕಂಧಗಳು ಮರಕತಶ್ಯಾಮವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 48

उरो यस्य विशालं च तथोरुजघनं परम् । चरणद्वयं च रुद्रस्य शोभितं परमं महत्

ಅವರ ವಕ್ಷಸ್ಥಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು; ತೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟಿ ಪರಮ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು. ರುದ್ರನ ಯುಗಲ ಪಾದಗಳು ಅತಿಮಹತ್ತಾಗಿ ಅಪಾರ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು.

Verse 49

तद्दृष्टं चरणारविंदमतुलं तेजोमयं सुंदरं संध्यारागसुमंगलं च परमं तापापनुत्तिंकरम् । तेजोराशिकरं परात्परमिदं लावण्यलीलस्पदं सर्वेषां सुखवृद्धिकारणपरं शंभोः पदं पावनम्

ಆಗ ಆ ಅತುಲ ಚರಣಾರವಿಂದದ ದರ್ಶನವಾಯಿತು—ತೇಜೋಮಯ, ಸುಂದರ, ಸಂಧ್ಯೆಯ ಅರుణ ರಾಗದಂತೆ ಪರಮ ಮಂಗಳಕರ, ತಾಪದುಃಖ ನಿವಾರಕ. ತೇಜೋರಾಶಿಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ, ಪರಾತ್ಪರ, ಲಾವಣ್ಯಲೀಲೆಯ ಆಸನ—ಶಂಭುವಿನ ಪಾವನ ಪಾದಗಳು ಎಲ್ಲರ ಸುಖವೃದ್ಧಿಗೆ ಪರಮ ಕಾರಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 50

तथैव दृष्ट्वा परमं पराणां परा सती रूपवती च सुंदरी । सौभाग्यलावण्यमहाविभूत्या विराजमाना ह्यतिसुंदरी शुभा

ಹಾಗೆಯೇ ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡು ಸತಿ—ದಿವ್ಯರೂಪವತಿ, ಸುಂದರಿ—ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯದ ಮಹಾವಿಭೂತಿಯಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿ, ಅತಿಸುಂದರಳಾಗಿ ಶುಭವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು.

Verse 51

दृष्ट्वा तौ दपती शुद्धौ राजमानौ जगत्त्रये । अभिन्नौ भेदमापन्नौ निर्गुणौ गुणिनौ च तौ

ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ವಿರಾಜಮಾನವಾದ ಆ ಶುದ್ಧ ದಂಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ (ನಾರದನು ಅರಿತನು)—ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಅಭಿನ್ನರು, ಆದರೂ ಇಬ್ಬರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ನಿರ್ಗುಣರಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 52

साकारौ च निराकारौ निरातंकौ सुखप्रदौ । ववंदे च मुदा तौ स नारदो भगवत्प्रियः । उत्थायोत्थाय च तदा तुष्टाव जगदीश्वरौ

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಸಕಾರರೂ ನಿರಾಕಾರರೂ, ನಿರಾತಂಕರೂ ಸುಖಪ್ರದರೂ. ಭಗವತ್ಪ್ರಿಯನಾದ ನಾರದನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಮರುಮರು ಎದ್ದು ಆಗ ಆ ಜಗದೀಶ್ವರರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 53

नारद उवाच । नतोस्म्यहं देववरौ युवाभ्यां परात्पराभ्यां कलया तथापि । दृष्टौ मया दंपती राजमानौ यौ वीजभूतौ सचराचरस्य

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಿಮಿಬ್ಬರಿಗೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ; ನೀವು ಪರಾತ್ಪರರು, ಆದರೂ ಕಲಾಮಾತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಬೀಜಸ್ವರೂಪರಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ನಾನು ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ದರ್ಶನಮಾಡಿದೆನು.

Verse 54

पितरौ सर्वललोकस्य ज्ञातौ चाद्यैव तत्त्वतः । मया नास्त्यत्र संदेहो भवतोः कृपया तथा

ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಾತೃಗಳು; ಇಂದು ನಾನು ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದೆನು. ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 55

एवं स्तुतौ तदा तेन नारदेन महात्मना । तुतोष भगवाञ्छंभुः पार्वत्या सहितस्तदा

ಈ ರೀತಿ ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

Verse 56

महादेव उवाच । सुखेन स्थीयते ब्रह्मन्किं कार्यं करवाणि ते । तच्छ्रुत्वा वचनं शंभोर्नारदो वाक्यमब्रवीत्

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಸುಖವಾಗಿ ಇರು; ನಿನಗೆ ಏನು ಕಾರ್ಯ? ನಾನು ನಿನಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಶಂಭುವಿನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾರದನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 57

दर्शनं जातमद्यैव तेन तुष्टोऽस्म्यहं विभो । दर्शनात्सर्वमेवाद्य शंभो मम न संशयः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂದೇ ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನ ಲಭಿಸಿದೆ; ಅದರಿಂದ ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಹೇ ಪ್ರಭು. ಹೇ ಶಂಭು, ಈ ದರ್ಶನದಿಂದ ಇಂದು ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ; ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 58

क्रीडनार्थमिहायातः कैलासं पर्वतोत्तमम् । हृदिस्थो हि सदा नॄणामास्थितो भगवन्प्रभो

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಪರ್ವತೋತ್ತಮ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ; ಆದರೂ, ಹೇ ಭಗವನ್ ಪ್ರಭೋ, ನೀವು ಸದಾ ಮಾನವರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀರಿ।

Verse 59

तथापि दर्शनं भाव्यं सततं प्राणिनामिह

ಆದರೂ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನವು ಲಭಿಸಬೇಕು।

Verse 60

गिरिजोवाच । का क्रीडा हि त्वया भाव्या वद शीघ्रं ममाग्रतः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा उवाच प्रहसन्निव

ಗಿರಿಜೆ ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಯಾವ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದೀರಿ? ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿ. ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಅವರು ನಗುವಂತೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು।

Verse 61

द्यूतक्रीडा महादेव दृश्यते विविधात्र च । भवेद्द्वाभ्यां च द्यूते हि रमणाच् महत्सुखम्

ಓ ಮಹಾದೇವ, ಇಲ್ಲಿ ದ್ಯೂತಕ್ರೀಡೆ ಹಲವು ರಮಣೀಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಇಬ್ಬರ ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿನೋದದಿಂದ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾಸುಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 62

इत्येवमुक्त्वो परतं सती भृशमुवाच वाक्यं कुपिता ऋषिं प्रति । कथं विजानासि परं प्रसिद्धं द्यूतं च दुष्टोदरकं मनस्विनाम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನಿಂತ ಸತಿ, ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡು ಋಷಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—‘ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ದ್ಯೂತವನ್ನು, “ದುಷ್ಟೋದರ” ಎನ್ನುವ ದುರ್ವ್ಯಸನವನ್ನು, ಮಹಾಮನಸ್ಕರಿಗೆ ಅಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ನೀನು ಇಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ತಿಳಿದಿರುವೆ?’

Verse 63

त्वं ब्रह्मपुत्रोऽसि मुनिर्मनीषिणां शास्ता हि वाक्यं विविधैः प्रसिद्धैः । चरिष्यमाणो भुवनत्रये न हि त्वदन्यो ह्यपरो मनस्वी

ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನು, ಮುನಿಯು—ಮೇಧಾವಿಗಳ ಉಪದೇಶಕನು—ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ ನಿನ್ನಂತೆ ಮಹಾಮನಸ್ವಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ.

Verse 64

एवमुक्तस्तदा देव्या नारदो देवदर्शनः । उवाच वाक्यं प्रहसन्गिरिजां शिवसन्निधौ

ದೇವಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದೇವದರ್ಶನಸಮರ್ಥನಾದ ನಾರದನು ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ ವಾಕ್ಯವನ್ನಾಡಿದನು.

Verse 65

नारद उवाच । द्यूतं न जानामि न चाश्रयामि ह्यहं तपस्वी शिवकिंकरश्च कथं च मां पृच्छसि राजकन्यके योगीश्वराणां परमं पवित्रे

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ನನಗೆ ದ್ಯೂತಕ್ರೀಡೆ ತಿಳಿಯದು, ಅದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ನಾನು ತಪಸ್ವಿ, ಶಿವನ ಕಿಂಕರನು. ಹೇ ರಾಜಕನ್ಯೆ, ಯೋಗೀಶ್ವರರಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪವಿತ್ರೆಯೇ, ನೀನು ನನಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೇಳುತ್ತೀಯ?

Verse 66

निशम्य वाक्यं गिरिजा सती तदा ह्युवाच वाक्यं च विहस्य तं प्रति । जानासि सर्वं च बटोऽद्य पश्य मे द्यूतं महेशेन करोमि तेऽग्रतः

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಿರಿಜಾ ಸತಿ ನಗುತ್ತಾ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ಬಾಲಕ, ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನೇ. ಇಂದು ನೋಡು; ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನಾನು ಮಹೇಶನೊಂದಿಗೆ ದ್ಯೂತಕ್ರೀಡೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.”

Verse 67

इत्येवमुक्त्वा गिरिराजकन्यका जग्राह चाक्षान्भुवनैकसुंदरी । क्रीडां चकाराथ महर्षिसाक्ष्यके तत्रास्थिता सा हि भवेन संयुता

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಗಿರಿರಾಜಕನ್ಯೆ—ಭುವನಗಳ ಏಕೈಕ ಸುಂದರಿ—ಪಾಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಳು; ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಭವ (ಶಿವ)ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಳಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು.

Verse 68

तौ दंपती क्रीडया सज्जमानौ दृष्टौ तदा ऋषिणा नारदेन । सविस्मयोत्फुल्लमना मनस्वी विलोकमानोऽतितरां तुतोष

ಆಟದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದ ಆ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಆಗ ಋಷಿ ನಾರದನು ಕಂಡನು. ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹೃದಯವು ಅರಳಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅವರ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

Verse 69

सखीजनेन संवीता तदा द्यूतपरा सती । शिवेन सह संगत्य च्छलाद्द्यूतमकारयत्

ಆಗ ಸಖಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ದ್ಯೂತಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾದ ಸತೀ, ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಕೌತುಕಮಯ ಛಲದಿಂದ ಪಾಶೆಗಳ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು.

Verse 70

स पणं च तदा चक्रे छलेन महता वृतः । जिता भवानी च तदा शिवेन प्रहसन्निव

ಆಗ ಅವನು ಮಹಾ ಛಲದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ಪಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಶಿವನು ಭವಾನಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು—ನಗುತ್ತಿರುವಂತೆ.

Verse 71

नारदोऽस्याः शिवेनाथ उपहासकरोऽभवत् । निशम्य हारितं द्यूतमुपहासं निशम्य च

ಹೇ ನಾಥಾ! ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ನಾರದನು ಅವಳಿಗೆ (ಪಾರ್ವತಿಗೆ) ಹಾಸ್ಯದ ಕಾರಣನಾದನು. ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದದ್ದನ್ನೂ, ಉಪಹಾಸವನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಅವನು ತಿಳಿದನು.

Verse 72

नारदस्य दुरुक्तैश्च कुपिता पार्वती भृशम् । उवाच त्वरिता चैव दत्त्वा चैवार्द्धचंद्रकम्

ನಾರದನ ದುರುಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪಾರ್ವತಿ ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡಳು. ಅವಳು ತಕ್ಷಣ ಹೇಳಿ, ಪಣವಾಗಿ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.

Verse 73

तथा शिरोमणी चैव तरले च मनोहरे । मुखं सुखोभनं चैव तथा कुपितसुंदरम् । दृष्टं हरेण च पुनः पुनर्द्यूतमकारयत्

ಆಗ ಅವಳು ಶಿರೋಮಣಿಯನ್ನೂ, ಮನೋಹರವಾಗಿ ಮಿನುಗುವ ಆಭರಣಗಳನ್ನೂ ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟಳು; ಅವಳ ಮುಖವು ಸುಖಕರವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಕೋಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಹರನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪಾಶಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು.

Verse 74

तथा गिरिजया प्रोक्तः शंकरो लोकशंकरः । हारितं च मया दत्तः पण एव च नान्यथा

ಗಿರಿಜೆಯ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಲೋಕಮಂಗಳಕರ ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದನು: “ನಾನು ಸೋತದ್ದನ್ನೇ ನಾನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ; ಅದೇ ಪಣ, ಬೇರೆ ಏನೂ ಅಲ್ಲ.”

Verse 75

क्रियते च त्वया शंभो कः पणो हि तदुच्यताम् । ततः प्रहस्य चोवाच पार्वतीं च त्रिलोचनः

“ಓ ಶಂಭೋ, ನೀನು ಯಾವ ಪಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ಅದನ್ನು ಹೇಳು.” ನಂತರ ತ್ರಿಲೋಚನನು ನಗುತ್ತಾ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 76

मया पणोऽयं क्रियते भवानि त्वदर्थमेतच्च विभूषणं महत् । सा चंद्रलेखा हि महान्हि हारस्तथैव कर्णोत्पलभूषणद्वयम्

“ಭವಾನಿ, ನಿನ್ನ ನಿಮಿತ್ತವೇ ನಾನು ಈ ಪಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ಇವು ಮಹತ್ತಾದ ಆಭರಣಗಳು: ಆ ಚಂದ್ರಲೇಖೆ, ಆ ಮಹಾ ಹಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಿವಿಗಳ ಕಮಲ-ಆಭರಣಗಳ ಜೋಡಿ.”

Verse 77

इदमेव त्वया तन्वि मां जित्वा गृह्यतां सुखम् । ततः प्रवर्तितं द्यूतं शंकरेण सहैव च

“ಓ ತನ್ವಿ, ನನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಇವನ್ನೇ ಸುಖವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು.” ನಂತರ ಶಂಕರನೊಡನೆ ಪಾಶಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

Verse 78

एवं विक्रीडमानौ तावक्षविद्याविशारदौ । तदा जितो भवान्याथ शंकरो बहुभूषणः

ಈ ರೀತಿ ದ್ಯೂತವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿರಲು, ಆಗ ಬಹುಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದ ಶಂಕರನು ಭವಾನಿಯಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 79

प्रहस्य गौरी प्रोवाच शंकरं त्वतिसुंदरी । हारितं च पणं देहि मम चाद्यैव शंकर

ಅತಿಸುಂದರಿಯಾದ ಗೌರೀ ನಗುತ್ತಾ ಶಂಕರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಹೇ ಶಂಕರ, ನೀನು ಸೋತ ಪಣವನ್ನು ಇಂದುಲೇ ನನಗೆ ಕೊಡು.”

Verse 80

तदा महेशः प्रहसन्सत्यं वाक्यमुवाच ह । न जितोऽहं त्वया तन्वि तत्त्वतो हि विमश्यताम्

ಆಗ ಮಹೇಶನು ನಗುತ್ತಾ ಸತ್ಯವಚನ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ತನ್ವಿ, ತತ್ತ್ವತಃ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿಲ್ಲ; ಯಥಾರ್ಥವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸು.”

Verse 81

अजेयोऽहं प्राणिनां सर्वथैव तस्मान्न वाच्यं तु वोच हि साध्वि । द्यूतं कुरुष्वाद्य यथेष्टमेव जेष्यामि चाहंच पुनः प्रपश्या

ನಾನು ಸರ್ವಥಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಅಜೇಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸಾಧ್ವಿ, ಇಂತಹ ಮಾತು ಹೇಳಬೇಡ. ಇಂದು ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ದ್ಯೂತ ಆಡಿಸು—ಮತ್ತೆ ನೋಡು, ನಾನೂ ಜಯಿಸುವೆನು.

Verse 82

तदाम्बिकाह स्वपतिं महेशं मया जितोऽस्यद्य न विस्मयोऽत्र । एवमुक्त्वा तदा शंभुं करे गृह्य वरानना । जितोऽसि त्वं न संदेहस्त्वं न जानासि शंकर

ಆಗ ಅಂಬಿಕಾ ತನ್ನ ಪತಿ ಮಹೇಶನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ ವರಾನನಾ ದೇವಿ ಶಂಭುವಿನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಹೇಳಿದಳು—“ನೀನು ಸೋತಿದ್ದೀಯೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಹೇ ಶಂಕರ, ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 83

एवं प्रहस्य रुचिरं गिरिजा तु शंभुं सा प्रेक्ष्या नर्मवचसा स तयाभिभूतः । देहीति म सकलमंगलमंगलेश यद्धारितं स्मररिपो वचसानुमोदितम्

ಹೀಗೆ ರಮ್ಯವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಗಿರಿಜೆಯು ಶಂಭುವನ್ನು ನೋಡಿ, ನರ್ಮವಚನಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಸಕಲಮಂಗಳಮಂಗಲೇಶ, ಸ್ಮರರಿಪೋ! ನೀನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟದ್ದನ್ನೂ, ನಿನ್ನ ವಚನದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಿದದ್ದನ್ನೂ ನನಗೆ ಕೊಡು.”

Verse 84

शिव उवाच । अजेयोऽहं विशालाक्षि तव नास्त्यत्र संशयः । अहंकारेण यत्प्रोक्तं तत्त्वतस्तद्विमृश्यताम्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ನಾನಿನ್ನಿಂದ ಅಜೇಯನು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಬೇಕು.”

Verse 85

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रोवाच च विहस्य सा । अजेयो हि महादेवः सर्वेषामपि वै प्रभो

ಆ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದಳು— “ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಮಹಾದೇವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಜೇಯನೇ.”

Verse 86

मयैकया जितोऽसि त्वं द्यूतेन विमलेन हि । न जानासि च किंचिच्च कार्याकार्यं विवक्षितम्

“ಆದರೂ ನಾನು ಒಬ್ಬಳೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೇನೆ—ಅದು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಲ ದ್ಯೂತಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ. ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಏನು ಕಾರ್ಯ, ಏನು ಅಕಾರ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 87

एवं विवदमानौ तौ दंपती परमेश्वरौ । नारदः प्रहसन्वाक्यमुवाच ऋषिसत्तमः

ಹೀಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರ ದಂಪತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಋಷಿಸತ್ತಮ ನಾರದನು ನಗುತ್ತಾ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 88

नारद उवाच । आकर्णयाऽकर्णविशालनेत्रे वाक्यं तदेकं जगदेकमंगलम् । असौ महाभाग्यवतां वरेण्यस्त्वया जितः किं च मृषा ब्रवीषि

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕರ್ಣಾಂತವಿಶಾಲನೇತ್ರಿ ದೇವಿ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಏಕಮಂಗಳವಾದ ಈ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ವರೆಣ್ಯನಾದ ಅವನು ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟನೆಂದಾಗ, ನೀನು ಸುಳ್ಳೇಕೆ ಹೇಳುತ್ತೀ?

Verse 89

अजितो हि महादेवो देवानां परमो गुरुः । अरूपोऽयं सुरूपोयं रूपातीतोऽयमुच्यते

ಮಹಾದೇವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಜಿತನು, ದೇವತೆಗಳ ಪರಮಗುರು. ಅವನು ಅರൂപನೂ ಹೌದು, ಸೂರೂಪನೂ ಹೌದು; ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಿಗೂ ಅತೀತನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 90

एक एव परं ज्योतिस्तेषामपि च यन्महः । त्रैलोक्यनाथो विश्वात्मा शंकरो लोकशंकरः

ಅವನೇ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ; ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಮಹಿಮೆ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸೇ. ಶಂಕರನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯನಾಥ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ—ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ತರುವ ಲೋಕಶಂಕರನು.

Verse 91

कथं त्वया जितो देवि ह्यजेयो भुवनत्रये । शिवमेनं न जानासि स्त्रीभावाच्च वरानने

ಓ ದೇವಿ, ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿಯೂ ಅಜೇಯನಾದ ಈ ಶಿವನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ‘ಜಯಿಸಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೀ? ಓ ವರಾನನೆ, ಸ್ತ್ರೀಭಾವದ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನೀನು ಅವನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 92

नारदेनैवमुक्ता सा कुपिता पार्वती भृशम् । बभाषे मत्सरग्रस्ता साक्षेपं वचनं सती

ನಾರದನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಪಾರ್ವತಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪಗೊಂಡಳು. ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಗ್ರಸ್ತಳಾದ ಆ ಸತೀ ಆಕ್ಷೇಪಭರಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನುಡಿದಳು.

Verse 93

पार्वत्युवाच । चापल्याच्च न वक्त्व्यं ब्रह्मपुत्र नमोस्तु ते तव भीतास्मि भद्रं ते देवर्षे मौनमावह

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಚಾಪಲ್ಯದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಾರದು; ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ದೇವರ್ಷಿ, ನಿಮ್ಮ ವಚನಗಳಿಂದ ನಾನು ಭೀತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ—ಮೌನವನ್ನು ವಹಿಸಿ.

Verse 94

कथं शिवो हि देवर्ष उक्तोऽतो हि त्वया बहु । मत्प्रसादा स्छवो जात ईश्वरो यो हि पठ्यते

ಓ ದೇವರ್ಷಿ, ಶಿವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಷ್ಟು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದರು? ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಅವನು ‘ಈಶ್ವರ’ನಾದನು—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವವನು.

Verse 95

मया लब्धप्रतिष्ठोऽयं जातो नास्त्यत्र संशयः

ನನ್ನಿಂದಲೇ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ದೊರಕಿತು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 96

एवं बहुविधं श्रुत्वा नारदो मौनमाश्रयत् । पस्थितं च तद्दृष्ट्वा भृंगी वाक्यमथाब्रवीत्

ಹೀಗೆ ಬಹುವಿಧವಾಗಿ ಕೇಳಿದ ನಾರದರು ಮೌನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಭೃಂಗೀ ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 97

भृंग्युवाच । त्वया बहु न वक्तव्यं पुनरेव च भामिनि । अजेयो निर्विकारो हि स्वामी मम सुमध्यमे

ಭೃಂಗೀ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಮತ್ತೆ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಬೇಡ. ಓ ಸುಮಧ್ಯಮೆ, ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಜೇಯನು, ನಿರ್ವಿಕಾರನು.

Verse 98

स्त्रीभावयुक्तासि वरानने त्वं देवं न जानासि परं पराणाम् । कामं पुरस्कृत्य पुरा भवानि समागतास्येव महेशमुग्रम

ಓ ವರಾನನೆ ಭವಾನೀ! ಸ್ತ್ರೀಭಾವದ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಬಂಧಿತಳಾಗಿ ನೀನು ಪರಾತ್ಪರ ದೇವನನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಕಾಮವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ನೀನೇ ಉಗ್ರ ಮಹೇಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದೆಯೆ.

Verse 99

यथा कृतं तेन पिनाकिना पुरा एतत्स्मृतं किं सुभगे वदस्व नः । कृतो ह्यनंगो हि तदा ह्यनेन दग्धं वनं तस्य गिरेः पितुस्ते

ಓ ಸುಭಗೇ! ನಿನಗೆ ಸ್ಮರಣೆ ಇದ್ದರೆ ಹೇಳು—ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಪ್ರಭು ಹಿಂದೆ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಆಗ ಅವನು ಕಾಮನನ್ನು ಅನಂಗನಾಗಿ (ದೇಹರಹಿತನಾಗಿ) ಮಾಡಿದನು; ನಿನ್ನ ತಂದೆಯಾದ ಪರ್ವತರಾಜನ ಅರಣ್ಯ ದಗ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 100

वात्त्वयाराधित एव एष शिवः पराणां परमः परात्मा

ನಿಜವಾಗಿಯೂ, ನೀ ಆರಾಧಿಸಿದವನು ಇದೇ ಶಿವನು—ಪರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ, ಪರಮಾತ್ಮನು.

Verse 101

भृंगिणेत्येवमुक्ता सा ह्युवाच किपिता भृशम् । श्रृण्वतो हि महेशस्य वाक्यं पृष्टा च भृंगिणम्

‘ಭೃಂಗಿಣೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ಬಹಳ ಕೋಪಗೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದಳು; ಮಹೇಶನು ಕೇಳುತ್ತಿರಲು, ಅವಳು ಭೃಂಗಿಯನ್ನು ಅವನ ಮಾತಿನ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.

Verse 102

पार्वत्युवाच । हं भृंगिन्पक्षपातित्वाद्यदुक्तं वचनं मम । शिवप्रियोऽसि रे मन्द भेदबुद्धिरतो ह्यसि

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹಂ ಭೃಂಗಿ! ಪಕ್ಷಪಾತದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ಕುರಿತು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರೂ, ಓ ಮಂದಾ! ನೀನು ಭೇದಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 103

अहं शिवात्मिका मूढ शिवो नित्यं मयि स्थितः । कथं शिवाभ्यां भिन्नत्वं त्वयोक्तं वाग्बलेन हि

ನಾನು ಶಿವಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಹೇ ಮೂಢಾ; ಶಿವನು ನಿತ್ಯವೂ ನನ್ನೊಳಗೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ವಾಕ್ಬಲದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಶಿವನಿಗೂ ನನಗೂ ಭೇದವೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದೆ?

Verse 104

श्रुतं च वाक्यं शुभदं पार्वत्या भृंगिणा तदा । उवाच पार्वतीं भृंगी रुषितः शिवसन्निधौ

ಆಗ ಪಾರ್ವತಿಯ ಶುಭಕರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭೃಂಗಿ ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಕೋಪಗೊಂಡು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 105

पुतुर्यज्ञे च दक्षस्य शिवनिंदा त्वया श्रुता । अप्रियक्षवणात्सद्यस्त्वया त्यक्तं कलेवरम्

ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶಿವನಿಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆ; ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನೀನು ತಕ್ಷಣ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 106

तत्क्षणादेव नन्वंगि ह्यधुना किं कृतं त्वया । संभ्रमात्किं न जानासि शिवनिंदकमेव च

ಆದರೂ, ಹೇ ಸುಂದರಾಂಗಿಯೇ! ಈಗ ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ಗಾಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇದೂ ಶಿವನಿಂದೆಯೇ ಎಂದು ನೀನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ?

Verse 107

कथं वा पर्वतश्रेष्ठाज्जाता से वरवर्णिनि । कथं वा तपसोग्रेण संतप्तासि सुमध्यमे

ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ! ನೀ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನಿಂದ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದಿ? ಹೇ ಸುಮಧ್ಯಮೆ! ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀ ಹೇಗೆ ಶುದ್ಧಳಾದಿ—ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರೆ?

Verse 108

सप्रेमा च शिवे भक्तिस्तव नास्तीह संप्रातम् । शिवप्रियासि तन्वंगि तस्नादेवं ब्रवीमि ते

ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಓ ಸುಂದರಾಂಗಿಯೇ, ನೀನು ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾಗಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 109

शिवात्परतरं नान्यत्त्रिषु लोकेषु विद्यते । शिवे भक्तिस्त्वया कार्या सप्रेमा वरवर्णिनि

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗಿಂತ ಪರಮವಾದುದು ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ವರವರ್ಣಿನಿಯೇ, ನೀನು ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೇಮಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 110

भक्तासि त्वं महादेवि महाभाग्यवतां वरे । संसेव्यतां प्रयत्नेन तपसोपार्जितस्त्वया

ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ನೀನು ಭಕ್ತಳಾಗಿರುವೆ—ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ. ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸೇವಿಸಿ ಗೌರವಿಸು.

Verse 111

शिवो वरेण्यः सर्वेशो नान्यथा कर्तुमर्हसि । भृंगिणो वचनं श्रुत्वा गिरिजा तमुवाचह

ಶಿವನು ವರಣೀಯನು, ಸರ್ವೇಶ್ವರನು; ನೀನು ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯಬಾರದು. ಭೃಂಗಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಗಿರಿಜಾ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 112

गिरिजोवाच । रे भृंगिन्मौनमालंब्य स्थिरो भवाथ वा व्रज । वाच्यावाच्यं न जानासि किं ब्रवीषि पिशाचवत्

ಗಿರಿಜಾ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಭೃಂಗಿ! ಮೌನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು; ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು, ಇಲ್ಲವೇ ಹೊರಟುಹೋಗು. ಏನು ಹೇಳಬೇಕು, ಏನು ಹೇಳಬಾರದು ಎಂಬುದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದು; ಪಿಶಾಚನಂತೆ ಏಕೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀಯ?

Verse 113

तपसा केन चानीतः कया चापि शिवो ह्ययम् । काहं कोऽसौ त्वया ज्ञातो भेदबुद्ध्या ब्रवीषि मे

ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಇವನು ಇಲ್ಲಿ ತರಲ್ಪಟ್ಟನು—ಮತ್ತಾರು ಈ ಶಿವನನ್ನು ‘ತರಲ್ಪಟ್ಟವನು’ ಎಂದು ಹೇಳಬಲ್ಲರು? ನಾನು ಯಾರು, ಅವನು ಯಾರು, ನೀನು ಭೇದಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನನ್ನೊಡನೆ ಏಕೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೀ?

Verse 114

कोऽसि त्वं केन युक्तोऽसि कस्माच्च बहु भाषसे । शापं तव प्रदास्यामि शिवः किं कुरुतेऽधुना

ನೀನು ಯಾರು? ಯಾವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಇಷ್ಟು ಮಾತನಾಡುತ್ತೀ? ನಾನು ನಿನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುವೆ—ಈಗ ಶಿವನು ಏನು ಮಾಡುವನು?

Verse 115

भृंगिणोक्ता तिरस्कृत्य तदा शापं ददौ सती । निमामो भव रे मन्द रे भृंगिञ्छिंकरप्रिय

ಭೃಂಗಿಯ ಮಾತನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಸತೀ ಆಗ ಶಾಪ ನೀಡಿದಳು—“ಓ ಮೂಢಾ, ಮಾಂಸರಹಿತನಾಗು; ಓ ಭೃಂಗಿ, ಶಂಕರಪ್ರಿಯ!”

Verse 116

एवमुक्त्वा तदा देवी पार्वती शंकरप्रिया । अथ कोपेन संयुक्ता पार्वती शंकरं तदा

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಶಂಕರಪ್ರಿಯೆಯಾದ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ ಶಂಕರನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದಳು.

Verse 117

कर गृह्य च तन्वंगी भुजंगं वासुकिं तथा । उदतारयत्कंठात्सा तथान्यानि बहूनि च

ತನ್ವಂಗಿಯಾದ ದೇವಿ ಕೈಯಿಂದ ವಾಸುಕೀ ಸರ್ಪವನ್ನು ಹಿಡಿದು (ಶಿವನ) ಕಂಠದಿಂದ ಎಳೆದು ತೆಗೆದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕವನ್ನೂ.

Verse 118

शंभोर्जग्राह कुपिता भूषणानि त्वरान्विता । हृत चंद्रकला तस्य गजाजिनमनुत्तमम्

ಅವಳು ಕೋಪದಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಶಂಭುವಿನ ಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಳು; ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಚಂದ್ರಕಲೆಯನ್ನೂ, ಅನುತ್ತಮ ಗಜಚರ್ಮವನ್ನೂ ಹರಣಮಾಡಿದಳು।

Verse 119

कंबलाश्वतरौ नागौ महेशकृतभूषणौ । हृतौ तया महादेव्या छलोक्त्यां च प्रहस्य वै

ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರ ಎಂಬ—ಮಹೇಶನು ಭೂಷಣಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಆ ಎರಡು ನಾಗಗಳನ್ನು—ಮಹಾದೇವಿ ಹಾಸ್ಯವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ನಗುತ್ತಲೇ ಹರಣಮಾಡಿದಳು।

Verse 120

कौपीनाच्छा दनं तस्या च्छलोक्त्या च प्रहस्य वै । तदा गणाश्च सख्यश्च त्रपया पीडिता भवन्

ಹಾಸ್ಯವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ನಗುತ್ತಲೇ ಅವಳು ಅವನ ಕೌಪೀನಾವರಣವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡಳು; ಆಗ ಗಣರೂ ಅವಳ ಸಖಿಯರೂ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದರು।

Verse 121

पराङ्गमुखाश्च संजाता भृङ्गी चैव महातपाः । तथा चण्डो हि मुण्डश्च महालोमा महोदरः

ಅವರು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಕುಗ್ಗಿಹೋದರು—ಭೃಂಗೀ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಚಂಡ, ಮುಂಡ, ಮಹಾಲೋಮ, ಮಹೋದರರೂ।

Verse 122

एते चान्ये च बहवो गणास्ते दुःखिनोऽभवन् । तांश्च दृष्ट्वा तथाभूतन्महेशो लज्जितोऽभवत्

ಇವರೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗಣರೂ ದುಃಖಿತರಾದರು; ಅವರನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮಹೇಶನೂ ಲಜ್ಜಿತನಾದನು।

Verse 123

उवाच वाक्यं रुषितः पार्वतीं प्रति शंकरः

ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಶಂಕರನು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 124

रुद्र उवाच । उपहासं प्रकुर्वंति सर्वे हि ऋषयो भृशम् । तथा ब्रह्मा च विष्णुश्च तथा चेन्द्रादयो ह्यमी

ರುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಉಪಹಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರೂ ಸಹ।

Verse 125

उपहासपराः सर्वे किं त्वयाद्य कृतं शुभे । कुले जातासि तन्वंगि कथमेवं करिष्यसि

ಎಲ್ಲರೂ ಉಪಹಾಸದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ಶುಭೆ, ಇಂದು ನೀನು ಏನು ಮಾಡಿದೆ? ಹೇ ತನ್ವಂಗಿ, ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ?

Verse 126

त्वया जितो ह्यहं सुभ्रु यदि जानासि तत्त्वतः । तर्ह्येवं कुरु मे देहि कौपीनाच्छादनं परम् । देहि कौपी नामात्रं मे नान्यथा कर्तुमर्हसि

ಹೇ ಸುಭ್ರು, ನೀನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ನೀನು ನನನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡು—ನನಗೆ ಪರಮ ಆವರಣವಾದ ಕೌಪೀನವನ್ನು ಕೊಡು. ಕನಿಷ್ಠ ‘ಕೌಪಿ’ ಎಂಬ ನಾಮಮಾತ್ರವನ್ನಾದರೂ ನನಗೆ ಕೊಡು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.

Verse 127

एवमुक्ता सती तेन शंभुना योगिना तदा । प्रहस्य वाक्यं प्रोवाच पार्वती रुचिरानना

ಆ ಯೋಗಿ ಶಂಭು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ರುಚಿರಾನನಾ ಪಾರ್ವತಿ ಸತಿ ನಗುತ್ತಾ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದಳು।

Verse 128

किं कौपीनेन ते कार्यं मुनिना भावितात्मना । दिगम्बरेणैव तदा कृतं दारुवनं तथा

ಹೇ ಭಾವಿತಾತ್ಮ ಮುನಿಯೇ! ನಿನಗೆ ಕೌಪೀನದ ಅಗತ್ಯವೇನು? ನೀನು ದಿಗಂಬರನಾಗಿ ಹಿಂದೆ ದಾರುವನದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಚರಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 129

भिक्षाटनमिषेणैव ऋषिपत्न्यो विरोहिताः । गच्छ तस्ते तदा शंभो पूजनं तैर्महत्कृतम्

ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯ ನೆಪದಿಂದ ಋಷಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ವಿಚಲಿತರಾದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಶಂಭೋ, ನೀನು ಹೋಗು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿನಗೆ ಮಹಾಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರು.

Verse 130

कौपीनं पतितं तत्र मुनिभिर्नान्यथोदितम् । तस्मात्त्वया प्रहातव्यं द्यूतोहारितमेव तत्

ಮುನಿಗಳು ‘ಕೌಪೀನವು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಬಿದ್ದಿತು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು—ಅದು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋತ ವಸ್ತುವಿನಂತೆಯೇ.

Verse 131

तच्छ्रुत्वा कुपितो रुद्रः पार्वतीं परमेश्वरः । निरीक्षमाणोऽतिरुषा तृतीयेनैव चक्षुषा

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ರುದ್ರನು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಅತಿರೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.

Verse 132

कुपितं शंकरं दृष्ट्वा सर्व देवगणास्तदा । भयेन महताविष्टास्तथा गणकुमारकाः

ಶಂಕರನು ಕೋಪಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಣಕುಮಾರಕರೂ ಮಹಾಭಯದಿಂದ ಆವರಿತರಾದರು.

Verse 133

ऊचुः सर्वे शनैस्तत्र शंकितेन परस्परम् । अद्यायं कुपितो रुद्रो गिरिजां प्रति संप्रति

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಶಂಕಿತರೂ ಭಯಭೀತರೂ ಆಗಿ ಪರಸ್ಪರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು— “ಇಂದು ನಿಜವಾಗಿ ರುದ್ರನು ಗಿರಿಜೆ (ಪಾರ್ವತಿ) ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 134

यथा हि मदनो दग्धस्तथेयं नान्यथा वचः । एवं मीमांसमानास्ते गणा देवर्षयस्तदा

“ಮದನ (ಕಾಮ) ದಗ್ಧನಾದಂತೆ ಇದೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವುದು; ಮಾತು ಬೇರೆ ಆಗಲಾರದು।” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಗಣರು ಮತ್ತು ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರಿಸಿದರು।

Verse 135

विलोकितास्तया देव्या सर्वे सौभाग्यमुद्रया । उवाच प्रहसन्नेव सती सत्पुरुषं तदा

ದೇವಿಯು ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಶುಭಮುದ್ರೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೋಡಿದಳು; ಆಗ ಸತಿ ನಗುತ್ತಲೇ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸತ್ಪುರುಷ (ಮಹಾದೇವ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು।

Verse 136

किमालोकपरो भूत्वा चक्षुषा परमेण हि । नाहं कालो न कामोऽहं नाहं दभस्य वै मखः

“ಆ ಪರಮ ನೇತ್ರದಿಂದ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟು ನೋಡುತ್ತೀ? ನಾನು ಕಾಲನಲ್ಲ, ನಾನು ಕಾಮನಲ್ಲ; ನಾನು ದಭ (ದಕ್ಷ)ನ ಯಜ್ಞವೂ ಅಲ್ಲ।”

Verse 137

त्रिपुरो नैव वै शंभो नांधको वृषभध्वज । वीक्षितेनैव किं तेन तव चाद्य भविष्यति । वृथैव त्वं विरूपाक्षो जातोऽसि मम चाग्रतः

“ಓ ಶಂಭು, ಓ ವೃಷಭಧ್ವಜ! ಇದು ತ್ರಿಪುರವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಂಧಕನೂ ಅಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಏನು ಸಾಧನೆ, ಇಂದು ನಿನಗೆ ಏನು ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ? ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನೀ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ‘ವಿರೂಪಾಕ್ಷ’ (ತ್ರಿನೇತ್ರ)ನಾಗಿದ್ದೀಯ।”

Verse 138

एवमादीन्यनेकानि हयुवाच परमेश्वरी । निशम्य देवो वाक्यानि गमनाय मनो दधे

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ಅನೇಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.

Verse 139

वनमेव वरं चाद्य विजनं परमार्थतः । एकाकी यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः

ಇಂದು ನನಗೆ ಪರಮಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಜನ ಏಕಾಂತ ವನವೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ, ಚಿತ್ತಾತ್ಮಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಪರಿಗ್ರಹ-ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆನು.

Verse 140

स सुखी परमार्थज्ञः स विद्वान्स च पंडितः । येन मुक्तौ कामरागौ स मुक्तः स सुखी भवेत्

ಅವನೇ ಸುಖಿ, ಅವನೇ ಪರಮಾರ್ಥಜ್ಞ, ಅವನೇ ನಿಜವಾದ ವಿದ್ಯಾವಂತನು ಮತ್ತು ಪಂಡಿತನು—ಯಾವನು ಕಾಮ-ರಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಡುವನೋ. ಅವನೇ ಮುಕ್ತ; ಅವನೇ ಸುಖಿಯಾಗುವನು.

Verse 141

एवं विमृश्य च तदा गिरिजां विहाय श्रीशंकरः परमकारुणिकस्तदानीम् । यातः प्रियाविरहितो वनमद्भुतं च सिद्धाटवीं परमहंसयुतां तथैव

ಹೀಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಪರಮಕಾರుణಿಕನಾದ ಶ್ರೀಶಂಕರನು ಆಗ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಪ್ರಿಯಾವಿಯೋಗದಿಂದ ವ್ಯಥಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅದ್ಭುತ ವನಕ್ಕೂ, ಪರಮಹಂಸ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಸಿದ್ಧಾಟವಿಗೂ ತೆರಳಿದನು.

Verse 142

निर्गतं शंकरं दृष्ट्वा सर्वे कैलासवासिनः । निर्ययुश्च गणाः सर्वे वीरभद्रादयोऽनु तम्

ಶಂಕರನು ಹೊರಟುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೈಲಾಸವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಹೊರಬಂದರು; ವೀರಭದ್ರ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಗಣರೂ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೊರಟರು.

Verse 143

छत्रं भृंगी समादाय जगाम तस्य पृष्ठतः । चामरे वीज्यमाने च गंगायमुनसन्निभे

ಭೃಂಗೀ ರಾಜಛತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವರ ಹಿಂದೆ ಹೋದನು; ಚಾಮರಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವು ಗಂಗಾ-ಯಮುನೆಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 144

ताभ्यां युक्तस्तदा नंदी पृष्ठतोऽन्वगमत्सुधीः । वृषभों ह्यग्रतो भूत्वा पुष्पकेण विराजितः

ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜ್ಞಾನಿ ನಂದೀ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದನು; ವೃಷಭನು ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಪುಷ್ಪಕ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 145

शोभमानो महादेव एभिः सर्वैः सुशोभनैः । अंतःपुरगता देवी पार्वती सा हि दुर्मनाः

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸುಶೋಭನರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾದೇವನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 146

सखीभिर्बहुभिस्तत्र तथान्याभिः सुसंवृता । गिरिजा चिंतयामास मनसा परमेश्वरम्

ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಖಿಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವಕಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಗಿರಿಜಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಳು.

Verse 147

ततो दूरं गतः शंभुर्विसृज्य च गणांस्तदा । गणेशं च कुमारं च वीरभद्रं तथाऽपरान्

ನಂತರ ಶಂಭು ದೂರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದನು—ಗಣೇಶ, ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ), ವೀರಭದ್ರ ಹಾಗೂ ಇತರರನ್ನೂ.

Verse 148

भृंगिणं नंदिनं चंडं सोमनंदिनमेव च । एतानन्यांश्च सर्वांश्च कैलासपुरवासिनः

ಭೃಂಗಿ, ನಂದಿ, ಚಂಡ, ಸೋಮನಂದಿ—ಇವರನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಕೈಲಾಸಪುರದ ಇತರ ಎಲ್ಲ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 149

विसृज्य च महादेव एक एव महातपाः । गतो दूरं वनस्यांते तथा सिद्धवटं शिवः

ಅವರನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಮಹಾದೇವನು ಒಬ್ಬನೇ ದೂರವಾಗಿ ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿಗೆ ಹೋದನು; ಹೀಗೆ ಶಿವನು ಸಿದ್ಧವಟವನ್ನು ಸೇರಿದನು।

Verse 150

काश्मीररत्नोपलसिद्धरत्नवैदूर्यचित्रं सुधया परिष्कृतम् । दिव्यासनं तस्य च कल्पितं भुवा तत्रास्थितो योगपतिर्महेशः

ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗಾಗಿ ದಿವ್ಯಾಸನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು—ಕಾಶ್ಮೀರ ರತ್ನಗಳು, ರತ್ನಫಲಕಗಳು, ಸಿದ್ಧರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ವೈದೂರ್ಯದಿಂದ ವರ್ಣವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ, ಸುಧಾ-ಲೇಪದಿಂದ ಮೆರಗುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟದು. ಆ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಯೋಗಪತಿ ಮಹೇಶನು ಆಸೀನನಾದನು।

Verse 151

पद्मासने चोपविष्टो महेशो योगवित्तमः । केवलं चात्मनात्मानं दध्यौ मीलितलोचनः

ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಯೋಗವಿತ್ತಮ ಮಹೇಶನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಕೇವಲ ಆತ್ಮದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು।

Verse 152

शुशुभे स महादेवः समाधौ चंद्रशेखरः । योगपट्टः कृतस्तेन शेषस्य च महात्मनः । वासुकिः सर्पराजश्च कटिबद्धः कृतो महान्

ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಮಹಾದೇವನು ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಶೋಭಿಸಿದನು. ಮಹಾತ್ಮ ಶೇಷನು ಅವನ ಯೋಗಪಟ್ಟನಾದನು; ಸರ್ಪರಾಜ ವಾಸುಕಿಯು ಅವನ ಮಹಾನ್ ಕಟಿಬಂಧ (ಕಮರಪಟ್ಟಿ) ಯಾದನು।

Verse 153

आत्मानमात्मात्मतया च संस्तुतो वेदांतवेद्यो न हि विश्वचेष्टितः । एको ह्यनेको हि दुरंतपारस्तथा ह्यर्क्यो निजबोधरूपः । स्थितस्तदानीं परमं पराणां निरीक्षमाणो भुवनैकभर्ता

ಆತ್ಮತ್ವವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಆತ್ಮನೆಂದು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ವೇದಾಂತದಿಂದ ವೇದ್ಯನು, ಲೋಕಚೇಷ್ಟೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಲ್ಲ. ಅವನು ಏಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅತಳ, ಅಪ್ರಮೇಯ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ವಿ, ಸ್ವಬೋಧಸ್ವರೂಪನು. ಆಗ ಭುವನೈಕಭರ್ತನು ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮಪದವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ಥಿತನಾದನು.