
ಅಧ್ಯಾಯ 22ರಲ್ಲಿ ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಬ್ರಹ್ಮ‑ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು, ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತ, ಸರ್ಪಾಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಾಢ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಮಹಾದೇವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವೇದಭಾವಪೂರ್ಣ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂದಿ ಅವರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ದೇವತೆಗಳು ತಾರಕಾಸುರನ ಪೀಡೆಯಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಬೇಡಿ—ಅವನ ವಧೆ ಶಿವಪುತ್ರನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನು ಕಾಮ‑ಕ್ರೋಧತ್ಯಾಗ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮೋಹದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನಧರ್ಮದ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ ಮತ್ತೆ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿಯ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ; ಅದರ ಬಲದಿಂದ ಶಿವನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು ಬಟು‑ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಶಿವನನ್ನು ಅಶುಭ, ಸಮಾಜಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಹೊರಗಿನವನೆಂದು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪಾರ್ವತಿ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಆ ನಿಂದೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಶಿವನು ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ವರ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಪಾರ್ವತಿ ಹಿಮಾಲಯನ ಮೂಲಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾಳೆ—ದೈವಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ, ಕುಮಾರಜನ್ಮದಿಂದ ತಾರಕನ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ. ಶಿವನು ಗುಣ‑ಪ್ರಕೃತಿ‑ಪುರುಷ ತತ್ತ್ವ, ಮಾಯಾಬದ್ಧ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ ‘ಲೋಕಾಚಾರಾರ್ಥ’ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ; ಹಿಮಾಲಯನ ಆಗಮನ, ಕುಟುಂಬಾನಂದ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಅಂತರ್ಮುಖ ಶಿವನಿಷ್ಠೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 1
सूत उवाच । एवमुक्तास्तदा देवा विष्णुना परमेष्ठिना । जग्मुः सर्वे महेशं च द्रष्टुकामाः पिनाकिनम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ವಿಷ್ಣು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಮಹೇಶನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು।
Verse 2
परे पारे परमेण समाधिना । योगपीठे स्तितं शंभुं गणैश्च परिवारितम्
ಅವರು ಪರಪಾರದಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ, ಯೋಗಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನನಾದ ಶಂಭುವನ್ನು—ಗಣಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ—ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು।
Verse 3
यज्ञोपवितविधिना उरसा बिभ्रंत वृतम् । वासुकिं सर्पराजं च कंबलाश्वतरौ तथा
ಅವರು ಅವನನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ವಿಧಿಯಂತೆ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದ್ದವನಾಗಿ ಕಂಡರು; ಹಾಗೆಯೇ ಆಭರಣವಾಗಿ ಸರ್ಪರಾಜ ವಾಸುಕಿಯನ್ನೂ, ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರರನ್ನೂ।
Verse 4
कर्णद्वये धारयंतं तथा कर्कोटकेन हि । पुलहेन च बाहुभ्यां धारयंतं च कंकणे
ಅವರು ಅವನನ್ನು ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ—ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕರ್ಕೋಟಕನನ್ನು—ಧರಿಸಿದ್ದವನಾಗಿ ಕಂಡರು; ಹಾಗೆಯೇ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಪುಲಹನನ್ನು ಕಂಕಣಗಳಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದವನಾಗಿಯೂ ಕಂಡರು।
Verse 5
सन्नृपुरे शङ्खकपद्मकाभ्यां संधारयंतं च विराजमानम् । कर्पूरगौरं शितिकंठमद्भुतं वृपान्वितं देववरं ददर्शुः
ಆ ದಿವ್ಯ ಸನ್ನೃಪುರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಂಖ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪರಮದೇವನನ್ನು ಕಂಡರು—ಕರ್ಪೂರಗೌರ ಕాంతಿಯುಳ್ಳ, ನೀಲಕಂಠ, ಅದ್ಭುತ, ಮಹಿಮಾಸಂಪನ್ನ ದೇವವರನು।
Verse 6
तदा ब्रह्मा च विष्णुश्च ऋषयो देवदानवाः । तुष्टुवुर्विविधैः सूक्तैर्वेदोपनिपदन्वितैः
ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು, ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವ-ದಾನವ ಸಮೂಹಗಳು—ವೇದೋಪನಿಷತ್ಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಿವಿಧ ಸೂಕ್ತಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।
Verse 7
ब्रह्मोवाच । नमो रुद्राय देवाय मदनांतकराय च । भर्गाय भूरिभाग्याय त्रिनेत्राय त्रिविष्टषे
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ರುದ್ರದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಮದನಾಂತಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಭರ್ಗನಾದ ಮಹಾಸೌಭಾಗ್ಯಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಿಗೆ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।
Verse 8
शिपिविष्टाय भीमाय शेषशायिन्नमोनमः । त्र्यंबकाय जगद्धात्रे विश्वरूपाय वै नमः
ಶಿಪಿವಿಷ್ಟನಿಗೆ, ಭೀಮನಿಗೆ, ಶೇಷಶಾಯಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ತ್ರ್ಯಂಬಕನಿಗೆ, ಜಗದ್ಧಾತ್ರಿಗೆ, ವಿಶ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಮಸ್ಕಾರ।
Verse 9
त्वं धाता सर्वलोकानां पिता माता त्वमीश्वरः । कृपया परया युक्तः पाह्यस्मांस्त्वं महेश्वर
ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಧಾತಾ; ನೀನೇ ತಂದೆ, ನೀನೇ ತಾಯಿ—ನೀನೇ ಈಶ್ವರ. ಪರಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು।
Verse 10
इत्थं स्तुवत्सु देवेषु नन्दी प्रोवाच तान्प्रति । किमर्थमागता यूयं किं वा मनसि वर्तते
ಈ ರೀತಿ ದೇವರುಗಳು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರಲು ನಂದಿ ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ನೀವು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂದಿರಿ? ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಇದೆ?”
Verse 11
ते प्रोचुर्देवकार्यार्थं विज्ञप्तुं शंभुमागता । विज्ञप्तो नंदिना तेन शैलादेन महात्मना । ध्यानस्थितो महादेवः सुरकार्यार्थसिद्धये
ಅವರು ಹೇಳಿದರು— “ದೇವಕಾರ್ಯದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶಂಭುವಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಲು ನಾವು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ।” ಶೈಲಾದನ ಮಹಾತ್ಮ ಪುತ್ರನಾದ ನಂದಿ ತಿಳಿಸಿದಾಗ, ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಮಹಾದೇವನು ಸುರಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು।
Verse 12
ब्रह्मादयः सुग्गणाः सुरसिद्धसंघास्त्वां द्रष्टुमेव सुरवर्य विसेषयंति । कार्य्यार्थिनोऽसुरवरैः परिभर्त्स्यमाना अभ्यागताः सपदि शत्रुभिरर्दिताश्च
ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಸುಗಣಗಳು—ದೇವರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರ ಸಂಘಗಳು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನೇ ಬಯಸಿ ಬಂದಿವೆ. ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೋರುವ ಅವರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸುರರಿಂದ ನಿಂದಿತರಾಗಿ, ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Verse 13
तस्मात्त्वया हि देवेश त्रातव्याश्चाधुना सुराः । एवं तेन तदा शंभुर्विज्ञप्तो नंदिना द्विजाः
ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ದೇವೇಶನೇ! ಈಗ ದೇವರನ್ನು ನೀನೇ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆಗ ನಂದಿ ಶಂಭುವಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿದನು.
Verse 14
शनैःशनैरुपरमच्छंभुः परमकोपनः । समाधेः परमात्माऽसावुवाच परमेश्वरः
ಅತೀವ ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಂಭುವೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶಾಂತನಾದನು. ನಂತರ ಆ ಪರಮಾತ್ಮ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಎದ್ದು ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 15
महादेव उवाच । कस्माद्युयं महाभागा ह्यागता मत्समीपगाः । ब्रह्मादयो ह्यमी देवा ब्रूत कारणमद्य वै
ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ನೀವು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳೇ, ಈಗ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
Verse 16
तदा ब्रह्मा ह्युवाचेदं सुरकार्यं महत्तरम् । तारकेण कृतं शंभो देवानां परमाद्भुतम्
ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಂಭೋ, ದೇವತೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಮಹತ್ತರವಾದ ಕಾರ್ಯ ಸಂಭವಿಸಿದೆ; ತಾರಕನು ಪರಮಾದ್ಭುತವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
Verse 17
कष्टात्कष्टतरं देव तद्विज्ञप्तुमिहागताः । हे शंभो तव पुत्रेण औरसेन हतो भवेत् । तारको देवशत्रुश्च नान्यथा मम भाषितम्
ಹೇ ದೇವ, ಕಷ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಷ್ಟತರವಾದ ವಿಪತ್ತು ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ। ಹೇ ಶಂಭೋ, ದೇವಶತ್ರುವಾದ ತಾರಕನು ನಿನ್ನ ಔರಸ ಪುತ್ರನಿಂದಲೇ ಹತನಾಗುವನು; ನನ್ನ ವಾಕ್ಯ ಬೇರೆ ಆಗದು.
Verse 18
तस्मात्त्वया गिरिजा देव शंभो गृहीतव्या पाणिना दक्षिणेन । पाणिग्रहेणैव महानुभाव दत्ता गिरीन्द्रेण च तां कुरुष्व
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವ ಶಂಭೋ, ನೀನು ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಬಲಗೈಯಿಂದ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿ ವಿವಾಹ ಮಾಡಬೇಕು। ಹೇ ಮಹಾನುಭಾವ, ಗಿರೀಂದ್ರನು ಅವಳನ್ನು ದತ್ತವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಪಾಣಿಗ್ರಹಣದಿಂದಲೇ ಅವಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.
Verse 19
ब्रह्मणो हि वचः श्रुत्वा प्रहसन्नब्रवीच्छिवः । यदा मया कृता देवी गिरिजा सर्वसुन्दरी
ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಿವನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು—“ನಾನು ಸರ್ವಸುಂದರಿಯಾದ ದೇವಿ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ…”
Verse 20
तदा सर्वे सुरेन्द्राश्च ऋषयो मुनयस्तथा । सकामाश्च भविष्यंति अक्षमाश्च परे पथि
ಆಗ ಎಲ್ಲ ಸುರೇಂದ್ರರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಋಷಿ ಮುನಿಗಳೂ, ಕಾಮನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಬಿಡುವರು; ಆ ಉನ್ನತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಯಮವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರರು।
Verse 21
मदनो हि मया दग्धः सर्वेषां कार्यसिद्धये । मया ह्यधि कृता तन्वी गिरिजा च सुमध्यमा
ಎಲ್ಲರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಮದನನನ್ನು ದಹಿಸಿದೆನು. ಹಾಗೆಯೇ ಸುವಿನೀತ ಸుమಧ್ಯಮೆ, ಸಣ್ಣ ನಡುಗಟ್ಟಿನ ಗಿರಿಜಾ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯನ್ನೂ ನಾನು ಅಧೀನಗೊಳಿಸಿ ನಡೆಸಿದೆನು।
Verse 22
तदानीमेव भो देवाः पार्वती मदनं च सा । जीवयिष्यति भो ब्रह्मन्नात्र कार्या विचारणा
ಓ ದೇವರೇ, ಈಗಲೇ ಆ ಪಾರ್ವತಿ ಮದನನನ್ನು ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವಳು. ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 23
एवं विमृश्य भो देंवाः कार्या कार्यविचारणा । मदनेनैव दग्धेन सुरकार्यं महत्कृतम्
ಓ ದೇವರೇ, ಹೀಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯದ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ. ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮದನನಿಂದಲೇ ದೇವಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರ ಉಪಕಾರ ಈಗಾಗಲೇ ನೆರವೇರಿದೆ।
Verse 24
यूयं सर्वे च निष्कामा मया नास्त्यत्र संशयः । यथाहं च सुराः सर्वे तथा यूयं प्रयत्नतः
ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಷ್ಕಾಮರು—ಇದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೇಗೋ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನೀವು ಕೂಡ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದೀರಿ।
Verse 25
तपः परमसंयुक्ताः पारयामः सुदुष्करम् । परमानन्दसंयुक्ताः सुखिनः सर्व एव हि
ನಾವು ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತರಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಜವಾಗಿ ಸುಖಿಗಳೇ.
Verse 26
यूयं समाधिना तेन मदनेन च विस्मृतम् । कामो हि नरकायैव तस्मात्क्रोधोऽभिजायते
ಆ ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ನೀವು ಮದನನನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದೀರಿ. ಕಾಮವು ನಿಜಕ್ಕೂ ನರಕಕ್ಕೇ ದಾರಿ; ಅದರಿಂದಲೇ ಕ್ರೋಧವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
Verse 27
क्रोधाद्भवति संमोहः संमोहाद्भ्रमते मनः । कामक्रोधौ परित्यज्य भवद्भिः सुरसत्तमैः । सर्वैरेव च मंतव्यं मद्वाक्यं नान्यथा क्वचित्
ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮೋಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಮೋಹದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ದಾರಿತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಓ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ. ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸದಾ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು—ಯಾವಾಗಲೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
Verse 28
एवं विश्राव्य भगवान्स हि देवो वृषध्वजः । सुरान्प्रबोधयामास तथा ऋषिगणान्मुनीन्
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಋಷಿಗಣಗಳನ್ನೂ ಮುನಿಗಳನ್ನೂ ಬೋಧಿಸಿದನು.
Verse 29
तूष्णींभूतोऽभवच्छंभुर्ध्यानमाश्रित्य वै पुनः । आस्ते पुरा यथावच्च गणैश्च परिवारितः
ಆಮೇಲೆ ಶಂಭು ಮತ್ತೆ ಮೌನನಾಗಿ, ಪುನಃ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದನು—ತನ್ನ ಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ.
Verse 30
ध्यानास्थितं च तं दृष्ट्वा नन्दौ सर्वान्विसृज्य तान् । सब्रह्मसेन्द्रान्विबुधानुवाच प्रहसन्निव
ಅವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ನಂದಿಯು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮ–ಇಂದ್ರರೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಗುವಿನಂತೆ ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು।
Verse 31
यतागतेन मार्गेण गच्छध्वं मा विलंबितम् । तथेति मत्वा ते सर्वे स्वंस्वं स्थानमथाऽव्रजन्
ನೀವು ಬಂದ ಮಾರ್ಗವೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋಗಿರಿ; ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ. ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದುಕೊಂಡು ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು।
Verse 32
गतेषु तेषु सर्वेषु समाधिस्थोऽभवद्भवः । आत्मानमात्मना कृत्वा आत्मन्येन विचंतयन्
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ ಭವ (ಶಿವ) ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು—ಆತ್ಮವನ್ನು ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಧ್ಯಾನವಿಚಾರ ಮಾಡಿದನು।
Verse 33
परात्परतरं स्वच्छं निर्मलं निरवग्रहम् । निरञ्जनं निराभासं यस्मिन्मुह्यंति सूरयः
ಪರಾತ್ಪರಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಆ ತತ್ತ್ವವು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛ, ನಿರ್ಮಲ, ಅವ್ಯಯ; ನಿರವಗ್ರಹ, ನಿರಂಜನ, ಆಭಾಸರಹಿತ—ಅದರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಮರುಳಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 34
भानुर्नभात्यग्निरथो शशी वा न ज्योतिरेवं न च मारुतो न हि । यं केवलं वस्तुविचारतोऽपि सूक्ष्मात्परं सूक्ष्मतरात्परं च
ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಚಂದ್ರಜ್ಯೋತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳಕು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಗಾಳಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ‘ವಸ್ತು’ ಎಂದುಕೊಂಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿದರೂ, ಅದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತೀತ, ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾತೀತ.
Verse 35
अनिर्द्देश्य मचिन्त्यं च निर्विकारं निरामयम् । ज्ञप्तिमात्रस्वरूपं च न्यासिनो यांति तत्र वै
ವರ್ಣನೆಗೆ ಅತೀತವೂ ಚಿಂತನೆಗೆ ಅತೀತವೂ, ನಿರ್ವಿಕಾರವೂ ನಿರಾಮಯವೂ, ಕೇವಲ ಶುದ್ಧಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಆ ಪರತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನ್ಯಾಸಿಗಳು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।
Verse 36
शब्दातीनं निर्गुणं निर्विकारं सत्तामात्रं ज्ञानगम्यं त्वगम्यम् । यत्तद्वस्तु सर्वदा कथ्यते वै वेदातीतैश्चागमैर्मन्त्रभूतैः
ಶಬ್ದಾತೀತ, ನಿರ್ಗುಣ, ನಿರ್ವಿಕಾರ; ಕೇವಲ ಸತ್ತಾಮಾತ್ರಸ್ವರೂಪ; ಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಗಮ್ಯ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಅಗ್ರಾಹ್ಯ—ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವೇದಾತೀತ ಪ್ರಕಟನೆಗಳೂ ಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪ ಆಗಮಗಳೂ ಸದಾ ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 37
तद्वस्तुभूतो भगवान्स ईश्वरः पिनाकपाणिर्भगवान्वृध्वजः । येनैव साक्षान्मकरध्वजो हतस्तपो जुषाणः परमेश्वरः सः
ಆ ತತ್ತ್ವವೇ ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಈಶ್ವರನು—ಪಿನಾಕಪಾಣಿ, ವೃಷಧ್ವಜ ಶಿವನು. ಅವನಿಂದಲೇ ಮಕರಧ್ವಜ (ಕಾಮ)ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸಂಹೃತನಾದನು; ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ ಅವನು।
Verse 38
लोमश उवाच । गिरिजा हि तदा देवी तताप परमं तपः । तपसा तेन रुद्रोऽपि उत्तमं भयमागतः
ಲೋಮಶನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ದೇವಿ ಗಿರಿಜೆಯು ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಆ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರುದ್ರನಿಗೂ ಮಹತ್ತರ ಚಿಂತೆ ಉಂಟಾಯಿತು।
Verse 39
विजित्य तपसा देवी पार्वती परमेण हि । शम्भुं सर्वार्थदं स्थाणुं केवलं स्वस्वरूपिणम्
ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ತನ್ನ ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಶಂಭುವನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ/ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಳು—ಅವನು ಸರ್ವಾರ್ಥದಾತ, ಸ್ಥಾಣು (ಅಚಲ), ಕೇವಲ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾದವನು।
Verse 40
यदा जितस्तया देव्या तपसा वृषभध्वजः । समाधेश्चलितो भूत्वा यत्र सा पार्वती स्थिता
ದೇವಿಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವನು ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಚಲಿತನಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।
Verse 41
जगाम त्वरितेनैव देवदेवः पिनाकधृक् । तत्रापश्यत्स्थितां देवीं सखीभिः परिवारिताम्
ದೇವದೇವನಾದ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಸಖಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡನು।
Verse 42
वेदिकोपरि विन्यस्तां यथैव शशिनः कलाम् । स देवस्तां निरीक्ष्याथ बटुर्भूत्वाथ तत्क्षणात्
ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರಕಲೆಯಂತೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ದೇವನು ನೋಡಿದನು; ತಕ್ಷಣವೇ ಬಟು (ಯುವ ತಪಸ್ವಿ) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದನು।
Verse 43
ब्रह्मचारिस्वरूपेण महेशो भगवान्भवः । सखीनां मध्यमाश्रित्य ह्युवाच बटुरूपवान् । किमर्थमालिमध्यस्था तन्वी सर्वांगसुन्दरी
ಭಗವಾನ್ ಭವ ಮಹೇಶನು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಸ್ವರूपವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಖಿಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಬಟುರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ತನ್ವಿ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ! ಸಖಿಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಏಕೆ ನಿಂತಿದ್ದೀಯೆ?”
Verse 44
केयं कस्य कुतो याता किमर्थं तप्यते तपः । सर्वं मे कथ्यतां सख्यो याथा तथ्येन संप्रति
“ಇವಳು ಯಾರು? ಯಾರಿಗೆ ಸೇರಿದವಳು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಳು? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ? ಓ ಸಖಿಯರೇ, ಈಗಲೇ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।”
Verse 45
तदोवाच जया रुद्रं तपसः कारणं परम्
ಆಗ ಜಯಾ ರುದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಪರಮ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದಳು.
Verse 46
हिमाद्रेर्दुहितेयं वै तपसा रुद्रमीश्वरम् । प्राप्तुकामा पतित्वन सेय मत्रोपविश्य च
ಇವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಿಮಾದ್ರಿಯ ಪುತ್ರಿ; ರುದ್ರೇಶ್ವರನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೂತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 47
तपस्तताप सुमहत्सर्वेषां दुरतिक्रमम् । बटो जानीहि मे वाक्यं नान्यथा मम भाषितम्
ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದಾಟಲಾಗದದು. ಓ ಬಟು, ನನ್ನ ಮಾತು ತಿಳಿ—ನನ್ನ ಹೇಳಿಕೆ ಬೇರೆಲ್ಲ.
Verse 48
तच्छत्वा वचनं तस्याः प्रहस्येदमुवाच ह । श्रृण्वतीनां सखीनां वै महेशो बटुरूपवान्
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಬಟು ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹೇಶನು ನಗೆದು, ಸಖಿಯರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೀಗೆಂದನು.
Verse 49
मूढेयं पार्वती सख्यो न जानाति हिताहितम् । किमर्थं च तपः कार्यं रुद्रपाप्त्यर्थमेव च
ಓ ಸಖಿಯರೇ, ಈ ಪಾರ್ವತಿ ಮೋಹಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಹಿತಾಹಿತವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸು ಏಕೆ ಮಾಡಬೇಕು—ಕೇವಲ ರುದ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿಯೇನಾ?
Verse 50
सोऽमंगलः कपाली च श्मशानालय एव च । अशिवः शिवशब्देन भण्यते च वृथाथ वै
ಅವನು ಅಮಂಗಳನು, ಕಪಾಲಧಾರಿಯು, ಶ್ಮಶಾನವಾಸಿಯೂ ಹೌದು. ‘ಅಶಿವ’ನಾದವನನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ‘ಶಿವ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 51
अनया हि वृतो रुद्रो यदा सख्यः समेष्यति । तदेयमशुभा तन्वी भविष्यति न संशयः
ಓ ಸಖಿಯರೇ! ಅವಳು ರುದ್ರನನ್ನು ವರಿಸಿ ಅವನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವಾಗ, ಈ ಸಣ್ಣ ದೇಹದ ಕನ್ಯೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಶುಭಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗುವಳು—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
Verse 52
यो दक्षशापाद्विकृतो यज्ञबाह्योऽभवद्विटा । ये ह्यंगभूताः शर्वस्य सर्पा ह्यासन्महाविषाः
ಓ ಸುಂದರಿಯೇ! ದಕ್ಷನ ಶಾಪದಿಂದ ವಿಕೃತನಾಗಿ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಹೊರಗಾಕಲ್ಪಟ್ಟವನು. ಶರ್ವನ ಅಂಗಾಲಂಕಾರಗಳು ಸರ್ಪಗಳೇ—ಅವು ಭಯಂಕರ ಮಹಾವಿಷಧರಗಳು.
Verse 53
शवभस्मान्वितो रुद्रः कृत्तिवासा ह्यमंगलः । पिशाचैः प्रमथैर्भूतैरावृतो हि निरंतरम्
ರುದ್ರನು ಶವಭಸ್ಮದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗಿ, ಚರ್ಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ, ಅಮಂಗಳನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಪಿಶಾಚ, ಪ್ರಮಥ ಮತ್ತು ಭೂತಗಣಗಳು ಅವನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆವರಿಸುತ್ತವೆ.
Verse 54
तेन रुद्रेण किं कार्यमनया सुकुमारया । निवार्यतां सखीभिश्च मर्तुकामा पिशाचवत्
ಆ ರುದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಈ ಸೂಕುಮಾರಿಯಿಗೆ ಏನು ಕೆಲಸ? ಸಖಿಯರು ಅವಳನ್ನು ತಡೆಯಲಿ; ಅವಳು ಪಿಶಾಚರ ಕಡೆಗೆ ಓಡುವಂತೆ, ಮರಣವನ್ನು ಬಯಸುವವಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Verse 55
इंद्रं हित्वा मनोज्ञं च यमं चैव महाप्रभम् । नैरृतं च विशालाक्षं वरुणं च अपां पतिम्
ಮನೋಜ್ಞನಾದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಹಾಪ್ರಭುವಾದ ಯಮನನ್ನೂ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷನಾದ ನೈಋತನನ್ನೂ, ಜಲಾಧಿಪತಿ ವರುಣನನ್ನೂ—
Verse 56
कुबेरं पवनं चैव तथैव च विभावसुम् । एवमादीनि वाक्यानि उवाच परमेश्वरः । सखीनां श्रृण्वतीनां च यत्र सा तपसि स्थिता
ಕುಬೇರನನ್ನೂ, ಪವನನನ್ನೂ (ವಾಯು), ಹಾಗೆಯೇ ವಿಭಾವಸುವನ್ನೂ (ಅಗ್ನಿ). ಇಂತಹ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಮೇಶ್ವರನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು—ಅವಳು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಸಖಿಯರು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 57
इत्याकर्ण्य वचस्तस्य रुद्रस्य बटुरूपिणः । चुकोप च शिवा साध्वी महेशं बटुरूपिणम्
ಬಟುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ರುದ್ರನ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಾಧ್ವೀ ಶಿವಾ ಬಟುರೂಪ ಮಹೇಶನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಳು.
Verse 58
जये त्वं विजये साध्वि प्रम्लोचेऽप्यथ सुन्दरि । सुलोचने महाभागे समीचीनं कृतं हि मे
“ಜಯಾ, ವಿಜಯಾ—ಓ ಸಾಧ್ವೀ; ನೀವೂ ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ—ಓ ಸುಂದರಿ; ಸುಲೋಚನಾ—ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ; ನಾನು ಮಾಡಿದುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸಮೀಚೀನವೇ.”
Verse 59
किमेतस्य बटोः कार्यं भवतीनामिहाधुना । बटुस्वरूपमास्थाय आगतो देवनिंदकः
“ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನಡುವೆ ಈ ಬಟುವಿಗೆ ಏನು ಕೆಲಸ? ಬಟುರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದೇವನಿಂದಕನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.”
Verse 60
अयं विसृज्यतां सख्यः किमनेन प्रयोजनम् । बटुस्वरूपिणं रुद्रं कुपिता सा ततोऽब्रवीत्
“ಸಖಿಯರೇ, ಇವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿರಿ—ಇವನಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?” ಎಂದು ಕೋಪಗೊಂಡ ಅವಳು ಬಟು-ರೂಪಧಾರಿ ರುದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.
Verse 61
बटो गच्छाशु त्वरितो न स्थेयं च त्वयाऽधुना । किमनेन प्रलापेन तव नास्ति प्रयोजनम्
“ಓ ಬಟು, ಬೇಗ ಹೋಗು; ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಡ. ಈ ಪ್ರಲಾಪದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಕೆಲಸವೇ ಇಲ್ಲ.”
Verse 62
बटुर्निर्भर्त्सितस्तत्र तया चैवं तदा पुनः । प्रहस्य वै स्थिरो भूत्वा पुनर्वाक्यमथाब्रवीत्
ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಗದರಿಸಿದರೂ ಬಟು ಮತ್ತೆ ನಕ್ಕು, ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತು, ಪುನಃ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 63
शनैः शनैरवितथं विजयां प्रति सत्वरम् । कस्मात्कोपस्तयातन्वि कृतः केनैव हेतुना
“ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆದರೂ ತಪ್ಪದೆ ಜಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಓ ತನ್ವಿ, ನೀನು ಏಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡೆ? ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಕೋಪ ಉಂಟಾಯಿತು?”
Verse 64
सर्वेषामपि तद्वाच्यं वचनं सूक्तमेव यत् । यथोक्तेन च वाक्येन कस्मात्तन्वी प्रकोपिता
“ಆ ವಚನ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಹೇಳುವಂತದ್ದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುಕ್ತಿಯೇ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಓ ತನ್ವಿ, ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಿಂದ ನೀನು ಏಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡೆ?”
Verse 65
यः शंभुरुच्यते लोके भिक्षुको भिक्षुकप्रियः । यदि मे ह्यनृतं प्रोक्तं तदा कोप इहोचितः
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷುಕನಾಗಿ, ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಶಂಭುವೇ—ನಾನು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕೋಪವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯುಕ್ತವೇ.
Verse 66
इयं तावत्सुरूपा च विरूपोऽसौ सदाशिवः । विशालाक्षी त्वियं बाला विरूपाक्षो भवस्तथा
ಈಕೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಸುರೂಪಿಣಿ; ಆ ಸದಾಶಿವನು ವಿಚಿತ್ರರೂಪನು. ಈ ಬಾಲೆ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ; ಭವನು ಸಹ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನು.
Verse 67
एवंभूतेन रुद्रेण मोहितेयं कथं भवेत् । सभाग्यो हि पतिः स्त्रीणां सदा भाव्यो रतिप्रियः
ಇಂತಹ ರುದ್ರನ ಮೇಲೆ ಈಕೆ ಹೇಗೆ ಮೋಹಿತಳಾಗಬಹುದು? ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಪತಿ ಎಂದರೆ ಭಾಗ್ಯವಂತನು, ಸದಾ ವಾಂಛನೀಯನು, ರತಿಪ್ರಿಯನು ಆಗಿರಬೇಕು.
Verse 68
इयं कथं मोहितास्ति निर्गुणेन युगात्मिका । न श्रुतो न च विज्ञातो न दृष्टः केन वा शिवः
ಯುಗಾತ್ಮಿಕಳಾದ ಈಕೆ ನಿರ್ಗುಣನಿಂದ ಹೇಗೆ ಮೋಹಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ? ಶಿವನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಕಾಣಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
Verse 69
सकामानां च भूतानां दुर्लभो हि सदाशिवः । तपसा परमेणैव गर्वितेयं सुमध्यमा
ಸಕಾಮ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸದಾಶಿವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರ್ಲಭನು. ಈ ಸುಮಧ್ಯಮೆ ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಗರ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 70
निःस्तंभो हि सदा स्थाणुः कथं प्राप्स्यति तं पतिम् । मयोक्तं किं विशालाक्षि कस्मान्मे रुषिताऽधुना
ಸ್ಥಾಣು ಸದಾ ಆಧಾರರಹಿತನು; ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವಳು? ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ, ನಾನು ಏನು ಹೇಳಿದೆನೆಂದು ನೀನು ಈಗ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡೆ?
Verse 71
यावद्रोषो भवेन्नॄणां नारीणां च विशेषतः । तेन रोषेण तत्सर्वं भस्मीभूतं भविष्यति
ಮಾನವರಲ್ಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ—ಕೋಪ ಉಂಟಾಗುವವರೆಗೆ, ಆ ಕೋಪವೇ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಭಸ್ಮಮಾಡುತ್ತದೆ.
Verse 72
सुकृतं चोर्जितं तन्वि सत्यमेवोदितं सति । कामः क्रोधश्च लोभश्च दंभो मात्सर्यमेव च
ಹೇ ತನ್ವಿ, ಹೇ ಸತಿ, ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸತ್ಯ—ಕಷ್ಟಾರ್ಜಿತ ಪುಣ್ಯವೂ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ದಂಭ ಮತ್ತು ಮಾತ್ಸರ್ಯಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 73
च प्रपंचश्चतेन सर्वं विनश्यति । तस्मात्तपस्विभिर्युक्तं कामक्रोधादिवर्जनम्
ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಪಂಚ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧಾದಿಗಳನ್ನು ವಜ್ರಿಸುವುದೇ ಯುಕ್ತ.
Verse 74
यदीश्वरो हृदि मध्ये विभाव्यो मनीषिभिः सर्वदा ज्ञप्तिमात्रः । तदा सर्वैर्मुनिवृत्त्या विभाव्यस्तपस्विभिर्नान्यथा चिंतनीयः
ಯದಿ ಮನುಷ್ಯಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೃದಯಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸದಾ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಪ್ತಿಮಾತ್ರವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ತಪಸ್ವಿಗಳೂ ಮುನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಬಾರದು.
Verse 75
एतच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शंभोस्तदाब्रवीद्विजया तं च सर्वम् । गच्छात्र किंचित्तव नास्ति कार्यं न वक्तव्यं वचनं बालिशान्यत्
ಶಂಭುವಿನ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಜಯಾ ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು— “ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗು; ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೆಂದೂ ಬಾಲಿಶ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಡ।”
Verse 76
एवं विवदमानं तं बटुरूपं सदाशिवम् । विसर्जयामास तदा विजया वाक्यकोविदा
ಹೀಗೆ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಟುರೂಪ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವಂತಿಯಾದ ವಿಜಯಾ ಆಗ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದಳು।
Verse 77
तिरोधानं गतः सद्यो महेशो गिरिजां प्रति । अलक्ष्यमाणः सर्वासां सखीनां परमेश्वरः
ತಕ್ಷಣವೇ ಮಹೇಶನು ಗಿರಿಜೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿ ತಿರೋಧಾನಗೊಂಡನು; ಪರಮೇಶ್ವರನು ಅವಳ ಎಲ್ಲಾ ಸಖಿಯರಿಗೆ ಅಲಕ್ಷ್ಯನಾದನು।
Verse 78
प्रादुर्बभूव सहसा निजरूपधरस्तदा । यदा ध्यानस्थिता देवी निजध्यानपरा सती
ದೇವಿ ಸತಿ ತನ್ನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೀನಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಆತನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ತನ್ನ ನಿಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।
Verse 79
तदा हृदिस्थो देवेशो बहिर्हृष्टिचरोभवत् । नेत्रे उन्मील्य सा साध्वी गिरिजायतलोचना । अपश्यद्देवदेवेशं सर्वलोकमहेश्वरम्
ಆಗ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವೇಶನು ಹೊರಗೆ ಪ್ರಕಟನಾದನು. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಆ ಸಾಧ್ವಿ—ವಿಶಾಲನೇತ್ರೆಯಾದ ಗಿರಿಜೆ—ದೇವದೇವೇಶನಾದ, ಸರ್ವಲೋಕ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡಳು।
Verse 80
द्विभुजं चैकवक्त्रं कृत्तिवाससमद्भुतम् । कपर्दं चंद्ररेखांकं निवीतं गजचर्मणा
ಅವರು ಅದ್ಭುತಸ್ವರೂಪರು—ದ್ವಿಭುಜರು, ಏಕವಕ್ತ್ರರು, ಕೃತ್ತಿವಾಸವನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು; ಜಟಾಧಾರಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರರೇಖಾಂಕಿತರು, ಗಜಚರ್ಮದಿಂದ ನಿವೀತ (ಉಪವೀತರೂಪ) ಆಗಿದ್ದರು।
Verse 81
कर्णस्थौ हि महानागौ कंबलाश्वतरौ तदा । वासुकिः सर्पराजश्च कृताहारो महाद्युति
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕರ್ಣಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಹಾನಾಗಗಳು—ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತರ—ಇದ್ದವು; ಸರ್ಪರಾಜ ವಾಸುಕಿಯೂ ಕೃತಾಹಾರ (ಪೋಷಿತ) ಹಾಗೂ ಮಹಾದ್ಯುತಿ (ಪ್ರಭಾವಂತ) ಆಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 82
वलयानि महार्हाणि तदा सर्पमयानि च । कृतानि तेन रुद्रेण तथा शोभाकराणि च
ಆಗ ಅಮೂಲ್ಯ ವಲಯಗಳೂ ಇದ್ದವು—ಅವು ಸರ್ಪಮಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಆ ರುದ್ರನೇ ಅವನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಅವುಗಳೂ ಶೋಭೆಯನ್ನು ನೀಡುವವುಗಳಾಗಿದ್ದವು।
Verse 83
एवंभूतस्तदा शंभुः पार्वतीं प्रति चाग्रतः । उवाच त्वरया युक्तो वरं वरय भामिनि
ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಭು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು; ತ್ವರೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ—“ಓ ಭಾಮಿನಿ, ವರವನ್ನು ಆರಿಸು; ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಬೇಡು” ಎಂದರು।
Verse 84
व्रीडया परया युक्ता साध्वी प्रोवाच शंकरम् । त्वं नाथो मम देवेश त्वया किं विस्मृतं पुरा
ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾದ ಸಾಧ್ವಿ ಶಂಕರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವೇಶ! ನೀನೇ ನನ್ನ ನಾಥ; ಹಾಗಾದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದರಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಏನು ಮರೆತುಹೋಯಿತು?”
Verse 85
दक्षयज्ञविनाशं च यदर्थं कृतवान्प्रभो । स त्वं साहं समुत्पन्ना मेनायां कार्यसिद्धये
ಪ್ರಭೋ! ನೀವು ಹಿಂದೆ ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿನಾಶವನ್ನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೀರೋ, ಅದೇ ದಿವ್ಯ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಮೇನಾದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ನೀವೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದೀರಿ।
Verse 86
देवानां देवदेवेश तारकस्य वधं प्रति । भवतो हि मया देव भविष्यति कुमारकः
ದೇವದೇವೇಶ್ವರನೇ! ದೇವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ತಾರಕವಧಾರ್ಥವಾಗಿ, ದೇವಾ, ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಕುಮಾರನು ಜನಿಸುವನು।
Verse 87
तस्मात्त्वया हि कर्तव्यं मम वाक्यं महेश्वर । गंतव्यं हिमवत्पार्श्व नात्र कार्या विचारणा
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಹೇಶ್ವರನೇ! ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಹಿಮವಂತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು—ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ।
Verse 88
याचस्व मां महादेव ऋषिभिः परिवारितः । करिष्यति न संदेहस्तव वाक्यं च मे पिता
ಮಹಾದೇವನೇ! ಋಷಿಗಳಿಂದ ಪರಿವಾರಿತನಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ವರಿಸು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ನನ್ನ ತಂದೆ ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವನು।
Verse 89
दक्षकन्या पुराहं वै पित्रा दत्ता यदा तव । यथोक्तविधिना तत्र विवाहो न कृतस्त्वया
ಹಿಂದೆ ನಾನು ದಕ್ಷನ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ತಂದೆ ನನ್ನನ್ನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಿದಾಗ, ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿಲ್ಲ।
Verse 90
न ग्रहाः पूजितास्तेन दक्षेण च महात्मना । ग्रहाणां विषयत्वेन सच्छिद्रोऽयं महानभूत्
ಮಹಾತ್ಮ ದಕ್ಷನು ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ ಕಾರಣ ಈ ಮಹಾಕಾರ್ಯವು ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಚಿದ್ರವಿರುವಂತಾಯಿತು.
Verse 91
तस्माद्यथोक्तविधिना कर्तुमर्हसि सुव्रत । विवाहं स्वं महाभाग देवानां कार्यसिद्धये
ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಸುವ್ರತ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ದೇವರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
Verse 92
तदोवाच महाबाहो गिरिजां प्रहसन्निव । स्वभावेनैव तत्सर्वं जंगमाजंगमं महत् । जातं त्वया मोहितं च त्रिगुणैः परिवेष्टितम्
ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಪ್ರಭು ಗಿರಿಜೆಗೆ ನಗುವಿನಂತೆ ಹೇಳಿದನು— ‘ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಈ ಮಹತ್ತಾದ ಜಗತ್ತು, ಚರಾಚರವೆಲ್ಲ, ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಇದು ತ್ರಿಗುಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿ ಮೋಹಿತವಾಗಿದೆ.’
Verse 93
अहंकारात्समुत्पन्नं महत्तत्त्वं च पार्वति । महत्तत्त्वात्तमो जातं तमसा वेष्टितं नभः
ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ! ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹತ್ತತ್ತ್ವದಿಂದ ತಮಸ್ಸು ಜನಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕಾಶ ಆವರಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 94
भसो वायुरुत्पन्नो वायोरग्निरजायत । अग्नेरापः समुत्पन्ना अद्भ्यो जाता मही तदा
ಆ ಆಧಾರಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ವಾಯು ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು; ವಾಯುವಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಜನಿಸಿತು. ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜಲಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಜಲಗಳಿಂದ ಆಗ ಭೂಮಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು.
Verse 95
मह्यादिकानि स्थास्नूनि चराणि च वरानने । दृश्यंयत्सर्वमेवैतन्नश्वरं विद्धि मानिनि
ಹೇ ವರಾನನೆ! ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಾವರಗಳೂ ಜಂಗಮಗಳೂ—ಕಾಣುವದೆಲ್ಲ, ಹೇ ಮಾನಿನಿ—ಇವೆಲ್ಲ ನಶ್ವರವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೋ.
Verse 96
एकोऽनेकत्वमापन्नो निर्गुणो हि गुणावृतः । स्वज्योतिर्भाति यो नित्यं परज्योत्स्नान्वितोऽभवत् । स्वतंत्रः परतंत्रश्च त्वया देवि महत्कृतम्
ಒಂದೇ ತತ್ತ್ವ ಅನೇಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿತು; ನಿರ್ಗುಣನು ಗುಣಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದಂತೆ ಆಯಿತು. ನಿತ್ಯ ಸ್ವಜ್ಯೋತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು ಪರಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾದನು. ಸ್ವತಂತ್ರನು ಪರತಂತ್ರನಾದನು—ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀನೇ ಮಾಡಿದೆಯೆ.
Verse 97
मायामयं कृतमिदं च जगत्समग्रं सर्वात्मना अवधृतं परया च बुद्ध्या । सर्वात्मभिः सुकृतिभिः परमार्थभावैः संसक्तिरिंद्रियगणैः परिवेष्टितं च
ಈ ಸಮಗ್ರ ಜಗತ್ತು ಮಾಯಾಮಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ; ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದಲೂ ಪರಾಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಪರಮಾರ್ಥಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಸುಕೃತಿಗಳೂ ಸಹ ಇಂದ್ರಿಯಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ.
Verse 98
के ग्रहाः के उडुगणाः के बाध्यंते त्वया कृताः । विमुक्तं चाधुना देवि शर्वार्थं वरवर्णिनि
ಯಾವ ಗ್ರಹಗಳು, ಯಾವ ನಕ್ಷತ್ರಗಣಗಳು, ಯಾವ ಜೀವಿಗಳು ನಿನ್ನಿಂದ ಕೃತವಾದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ? ಮತ್ತು ಹೇ ದೇವಿ, ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ—ಶರ್ವನ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಈಗ ಏನು ವಿಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ?
Verse 99
गुणकार्यप्रसंगेन आवां प्रादुर्भवः कृतः । त्वं हि वै प्रकृतिः सूक्ष्मा रजःसत्त्वतमोमयी
ಗುಣಗಳೂ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿ—ರಜಸ್, ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತಳಾದವಳು.
Verse 100
व्यापारदक्षा सततमहं चैव सुमध्यमे । हिमालयं न गच्छामि न याचामि कथंचन
ಹೇ ಸುಮಧ್ಯಮೆ! ನಾನು ಸದಾ ಕಾರ್ಯನಿಪುಣನು; ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಯಾಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 101
देहीति वचनात्सद्यः पुरुषो याति लाघवम् । इत्थं ज्ञात्वा च भो देवि किमस्माकं वदस्व वै
‘ಕೊಡು’ ಎಂಬ ಮಾತಿನಷ್ಟರಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣ ಹಗುರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೇ ದೇವಿ, ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಹೇಳು.
Verse 102
कार्यं त्वदाज्ञया भद्रे तत्सर्वं वक्तुमर्हसि । तेनोक्तात्र तदा साध्वी उवाच कमलेक्षणा
ಹೇ ಭದ್ರೇ! ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತ. ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ವೀ ಕಮಲನಯನಾ ದೇವಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
Verse 103
त्वमात्मा प्रकृतिश्चाहं नात्र कार्या विचारणा । तथापि शंभो कर्तव्यं मम चोद्वहनं महत्
ನೀನು ಪರಮಾತ್ಮ, ನಾನು ಪ್ರಕೃತಿ; ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಬೇಡ. ಆದರೂ, ಹೇ ಶಂಭೋ, ನನ್ನ ಮಹದುದ್ವಾಹನ—ವಿವಾಹಗ್ರಹಣ—ನೀನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು.
Verse 104
देहो ह्यविद्ययाक्षिप्तो विदेहो हि भवान्परः । तथाप्येवं महादेव शरीरावरणं कुरु
ಈ ದೇಹವು ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ನೀನು ಪರ, ವಿದೇಹ. ಆದರೂ, ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಶರೀರಾವರಣವನ್ನು ಧರಿಸು.
Verse 105
प्रपंचरचनां शंभो कुरु वाक्यान्मम प्रभो । याचस्व मां महादेव सौभाग्यं चैव देहि मे
ಹೇ ಶಂಭೋ, ಹೇ ಪ್ರಭು! ನನ್ನ ವಚನಗಳಂತೆ ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸು. ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ನನ್ನನ್ನು ಪಾಣಿಗ್ರಹಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಯಾಚಿಸಿ, ನನಗೆ ವೈವಾಹಿಕ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.
Verse 106
इत्येवमुक्तः स तया महात्मा महेश्वरो लोकविडंबनाय । तथेति मत्वा प्रहसञ्जगाम स्वमालयं देववरैः सुपूजितः
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ದಿವ್ಯಲೀಲೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮ ಮಹೇಶ್ವರನು ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದ ಸುಪೂಜಿತನಾಗಿ, ನಗುತ್ತ ತನ್ನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
Verse 107
एतस्मिन्नंतरे तत्र हिमवान्गिरिभिः सह । मेनया भार्यया सार्द्धमाजगाम त्वरान्वितः
ಇದೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮವಾನ್ ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮೇನಾಳೊಂದಿಗೆ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.
Verse 108
पार्वतीदर्शनार्थं च सुतैश्च परिवारितः । तेन दृष्टा महादेवी सखीभिः परिवारिता
ಪಾರ್ವತಿಯ ದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ, ತನ್ನ ಪುತ್ರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನು, ಸಖಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.
Verse 109
पार्वत्या च तदा दृष्टो हिमवान्गिरिभिः सह । अभ्युत्थानपरा साध्वी प्रणम्य शिरसा तदा । पितरौ च तदा भ्रातॄन्बंधूंश्चैव च सर्वशः
ಆಗ ಪಾರ್ವತಿಯು ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಮವಾನನನ್ನು ಕಂಡಳು. ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನ ದೇವಿ ಗೌರವದಿಂದ ಎದ್ದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದಳು—ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು.
Verse 110
स्वमंकमारोप्य महायशास्तदा सुतां परिष्वज्य च बाष्पपूरितः । उवाच वाक्यं मधुरं हिमालयः किं वै कृतं साध्वि यथा तथेन
ಆಗ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಹಿಮಾಲಯನು ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಮಡಿಲೇರಿಸಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು; ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣವಾದವು. ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು— “ಸಾಧ್ವೀ, ಏನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ? ಏಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಹೀಗಾಗಿದೆ?”
Verse 111
तत्कथ्यतां महाभागे सर्वं शुश्रूषतां हि नः । तच्छ्रुत्वा मधुरं वाक्यमुवाच पितरं प्रति
“ಮಹಾಭಾಗೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು; ನಾವು ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದೇವೆ.” ತಂದೆಯ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.
Verse 112
तपसा परमेणैव प्रार्थितो मदनांतकः । शांतं च मे महात्कार्यं सर्वेषामपि दुर्ल्लभम्
“ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ನಾನು ಮದನಾಂತಕನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಮಹಾಕಾರ್ಯ—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದುದು—ಶಾಂತಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು.”
Verse 113
तत्र तुष्टो महादेवो वरणार्थं समागतः । स मयोक्तस्तदा शंभुर्ममषाणिग्रहः कथम्
“ಅಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಹಾದೇವನು ವರಣೆಗಾಗಿ ಬಂದನು. ಆಗ ನಾನು ಶಂಭುವಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ— ‘ನನ್ನ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುವುದು?’”
Verse 114
क्रियते च तदा शंभो मम पित्रा विनाधुना । यतागतेन मार्गेण गतोऽसौ त्रिपुरांतकः
“ಈಗ, ಓ ಶಂಭು, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೇ ನನ್ನ ತಂದೆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನು ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟನು.”
Verse 115
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अवाप परमां मुदम् । बंधुभिः सह धर्मात्मा उवाच स्वसुतां पुनः
ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
Verse 116
स्वगृहं चाद्य गच्छामो वयं सर्वे च भूधराः । अनया राधितो देवः पिनाकी वृषभध्वजः
“ಇಂದು ನಾವು ಎಲ್ಲ ಭೂಧರರು ನಮ್ಮ ನಮ್ಮ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ. ಇವಳಿಂದ ಪಿನಾಕಧಾರಿ, ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ದೇವನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.”
Verse 117
इत्यूचुस्ते सुराः सर्वे हिमालयपुरोगमाः । पार्वतीसहिताः सर्वे तुष्टुर्वाग्भिरादृताः
ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಹಿಮಾಲಯನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿ ಗೌರವಭರಿತ ವಚನಗಳಿಂದ (ಪ್ರಭುವನ್ನು) ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
Verse 118
तां स्तूयमानां च तदा हिमालयो ह्यारोप्य चांसं वरवर्णिनीं च । सर्वेथ शैलाः परिवार्य चोत्सुकाः समानयामासुरथ स्वमालयम्
ಅವಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಹಿಮಾಲಯನು ಆ ಸುಂದರ ವರ್ಣಿನಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿಕೊಂಡನು. ಸುತ್ತಲು ಉತ್ಸುಕರಾದ ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ಅವಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.
Verse 119
देवदुंदुभयो नेदुः शंखतूर्याण्यनेकशः । वादित्राणि बहून्येव वाद्यमानानि सर्वशः
ದೇವದುಂದುಭಿಗಳು ನಾದಿಸಿದವು; ಶಂಖ-ತೂರ್ಯಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಮೊಳಗಿದವು. ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾದ್ಯಮಾನವಾಗಿದ್ದವು.
Verse 120
पुष्पर्षेण महता तेनानीता गृहं प्रति
ಮಹಾ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಗೃಹದತ್ತ ಗೌರವದಿಂದ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು।
Verse 121
सा पूज्यमाना बहुभिस्तदानीं महाविभूत्युल्लसिता तपस्विनी । तथैव देवैः सह चारणैश्च महर्षिभिः सिद्धगणैश्च सर्वशः
ಆ ವೇಳೆ ಆ ತಪಸ್ವಿನೀ ಕನ್ಯೆ ಮಹಾವಿಭೂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಅನೇಕರಿಂದ ಪೂಜಿತಳಾದಳು—ದೇವರು, ಚಾರಣರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಸಿದ್ಧಗಣಗಳಿಂದ।
Verse 122
पूज्यमाना तदा देवी उवाच कमलासनम् । देवानृषीन्पितॄन्यक्षानन्यान्सर्वान्समागतान्
ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಿಯು ಆಗ ಕಮಲಾಸನ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ, ಸೇರಿದ್ದ ದೇವರು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು।
Verse 123
गच्छध्वं सर्व एवैते येन्ये ह्यत्र समागताः । स्वंस्वं स्थानं यताजोषं सेव्यतां परमेश्वरः
ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಈಗ ಹೊರಡಿರಿ. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯಥೋಚಿತ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಪರಮೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಉಪಾಸಿಸಿರಿ।
Verse 124
एवं तदानीं स्वपितुर्गृहं गता संशोभमाना परमेण वर्चसा । सा पार्वती देववरैः सुपूजिता संचिंतयंती मनसा सदाशिवम्
ಹೀಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದಳು, ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾ. ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದ ಸುಪೂಜಿತಳಾಗಿ, ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ನಿರಂತರ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।