Adhyaya 12

Verse 1

लोमश उवाच । प्रणम्य परमात्मानं रमायुक्तं जनार्द्दनम् । अमृतार्थं ममंथुस्ते सुरासुरगणाः पुनः

ಲೋಮಶನು ಹೇಳಿದರು—ಪರಮಾತ್ಮನಾದ, ರಮೆಯೊಡನೆ ಯುಕ್ತನಾದ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದೇವಾಸುರ ಗಣಗಳು ಅಮೃತಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೆ (ಸಮುದ್ರವನ್ನು) ಮಥಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು.

Verse 2

उदधेर्मथ्यमानाच्च निर्गतः सुमहायशाः । धन्वंतरिरिति ख्यातो युवा मृत्युञ्जयः परः

ಸಮುದ್ರ ಮಥನವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಧನ್ವಂತರಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು—ಯುವ, ಪರಮ, ಮೃತ್ಯುಂಜಯ।

Verse 3

पाणिभ्यां पूर्णकलशं सुधायाः परिगृह्य वै । यावत्सर्वे सुराः सर्वे निरीक्षंते मनोहरम्

ಅವನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಸುಧಾಭರಿತ ಕಲಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತನು; ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ಆ ಮನೋಹರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರು।

Verse 4

तदा दैत्याः समं गत्वा हर्तुकामा बलादिव । सुधया पूर्णकलशं धन्वंतरिकरे स्थितम्

ಆಗ ದೈತ್ಯರು ಒಂದಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದು, ಬಲದಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿ, ಧನ್ವಂತರಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಧಾಪೂರ್ಣ ಕಲಶವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು।

Verse 5

यावत्तरंगमालाभिरावृतोऽभूद्भिषक्तमः । शनैः शनैः समायातो दृष्टोऽसौ वृषपर्वणा

ಅಲೆಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈದ್ಯನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದನು; ವೃಷಪರ್ವನು ಅವನನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 6

करस्थः कलशस्तस्य हृतस्तेन बलादिव । असुराश्च ततः सर्वे जगर्जुरतिभीषणम्

ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಲಶವನ್ನು ಅವನು ಬಲದಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ ಹರಣಮಾಡಿದನು; ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರು ಅತಿಭೀಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದರು।

Verse 7

कलशं सुधया पूर्णं गृहीत्वा ते समुत्सुकाः । दैत्याः पातालमाजग्मुस्तदा देवा भ्रमान्विताः

ಸुधೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಲಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆ ದೈತ್ಯರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು; ಆಗ ದೇವರುಗಳು ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಗಾದರು।

Verse 8

अनुजग्मुः सुसंनद्धा योद्धुकामाश्च तैः सह । तदा देवान्समालोक्य बलिरेवमभाषत

ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ, ಅವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಆಸೆಯಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು; ಆಗ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಬಲಿ ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 9

बलिरुवाच । वयं तु केवलं देवाः सुधया परितोषिताः । शीघ्रमेव प्रगंतव्यं भवद्भिश्च सुरोत्तमैः

ಬಲಿ ಹೇಳಿದನು—ಸुधೆಯಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ನಾವು ಮಾತ್ರವೇ ದೇವರುಗಳು; ನೀವೂ, ಹೇ ಸೂರೋತ್ತಮರೇ, ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಟುಹೋಗಿರಿ।

Verse 10

त्रिविष्टपं मुदा युक्तैः किमस्माभिः प्रयोजनम् । पुरास्माभिः कृतं मैत्रं भवद्भिः स्वार्थतत्परैः । अधुना विदितं तत्तु नात्र कार्या विचारणा

ಆನಂದಯುಕ್ತ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ವೂ ನಮಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾರ್ಥಪರರಾದ ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ನಾವು ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿದ್ದೆವು; ಈಗ ಅದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಂದೂ ವಿಚಾರ ಬೇಡ।

Verse 11

एवं निर्भार्त्सितास्तेन बलिना सुरसत्तमाः । यथागतेन मार्गेण जग्मुर्नारायणं प्रभुम्

ಈ ರೀತಿ ಬಲಿಯಿಂದ ಗದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ಪ್ರಭು ನಾರಾಯಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು।

Verse 12

तं दृष्ट्वा विष्णुना सर्वे सुरा भग्नमनोरथा । आश्वासिता वचोभिश्च नानानुनयको विदैः

ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕಂಡು, ಆಶೆಗಳು ಭಂಗಗೊಂಡಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು, ಅವರ ನಾನಾವಿಧ ಆಶ್ವಾಸನ‑ಮನವೊಲಿಸುವ ವಚನಗಳಿಂದ ಸಾಂತ್ವನ ಪಡೆದರು।

Verse 13

मा त्रासं कुरुतात्रार्थ आनयिष्यामि तां सुधाम् । एवमाभाष्य भगवान्मुकुन्दोऽनाथसंश्रयः

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಯಪಡಬೇಡಿ; ಆ ಸುಧಾ (ಅಮೃತ)ವನ್ನು ನಾನು ತರುತ್ತೇನೆ।” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅನಾಥರಿಗೆ ಶರಣಾದ ಭಗವಾನ್ ಮುಕುಂದನು ಮುಂದಾದನು।

Verse 14

स्थापयित्वा सुरान्सर्वांस्तत्रैव मधुसूदनः । मोहनीरूपमास्थाय दैत्यनामग्रतोऽभवत्

ಮಧುಸೂದನನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮೋಹಿನೀ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ದೈತ್ಯರ ಮುಂದೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು।

Verse 15

तावद्दैत्याः सुसंरब्धाः परस्परमथाब्रुवन् । विवादः सर्वदैत्यानाममृतार्थे तदाऽभवत्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಬಹಳ ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತರಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು; ಆಗ ಅಮೃತದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೈತ್ಯರ ನಡುವೆ ಕಲಹ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 16

एवं प्रवर्तमाने तु मोहिनीरूपमाश्रिताम् । दृष्ट्वा योषां तदा दैवात्सर्वभूतमनोरमाम्

ಹೀಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ದೈವಾತ್ ಅವರು ಮೋಹಿನೀ ರೂಪವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ, ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಮನೋಹರಳಾದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 17

विस्मयेन समाविष्टा बभूवुस्तृषितेक्षणाः । तां संमान्य तदा दैत्यराजो बलिरुवाच ह

ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟರಾದ ಅವರು ತೃಷಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನೋಡಿದರು. ಆಗ ಅವಳನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿ ದೈತ್ಯರಾಜ ಬಲಿ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 18

बलिरुवाच । सुधा त्वया विभक्तव्या सर्वेषां गतिहेतवे । शीघ्रत्वेन महाभागे कुरुष्व वचनं मम

ಬಲಿ ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ! ಎಲ್ಲರ ಗತಿಹೇತುವಾಗಿ ಈ ಸುಧೆಯನ್ನು ನೀನೇ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 19

एवमुक्ता ह्युवाचेदं स्मयमाना बलिं प्रति । स्त्रीणां नैव च विश्वासः कर्तव्यो हि विपश्चिता

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ ಬಲಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು—‘ವಿವೇಕಿಗಳು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬಾರದು.’

Verse 20

अनृतं साहसं माया मूर्खत्वमति लोभता । अशौचं निर्घृणत्वं च स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः

ಸುಳ್ಳು, ಸಾಹಸ, ಮಾಯೆ, ಮೂರ್ಖತ್ವ, ಅತಿಲೋಭ, ಅಶೌಚ ಮತ್ತು ನಿರ್ಘೃಣತೆ—ಇವು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ವಭಾವಜನ್ಯ ದೋಷಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 21

निःस्नेहत्वं च विज्ञेयं धूर्तत्वं चैव तत्त्वतः । स्वस्त्रीणां चैव विज्ञेया दोषा नास्त्यत्र संशयः

ನಿಃಸ್ನೇಹತೆ ಮತ್ತು ಧೂರ್ತತೆ ಕೂಡ ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವು; ಸ್ವಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 22

यथैव श्वापदानां च वृका हिंसापरायणाः । काका यतांडजानां च श्वापदानां च जंबुकाः । धूर्ता तथा मनुष्याणां स्त्रीज्ञेया सततं बुधैः

ಯಥಾ ಶ್ವಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ವೃಕನು ಸದಾ ಹಿಂಸಾಪರಾಯಣನಾಗಿರುವನೋ, ಅಂಡಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಗವೂ, ಶ್ವಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಬುಕವೂ ಧೂರ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೋ—ತಥೈವ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಸದಾ ವಂಚಕಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 23

मया सह भवद्भिश्च कथं सख्यं प्रवर्तते । सर्वथात्र न विज्ञेयाः के यूयं चैव क ह्यहम्

ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸಖ್ಯ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುವುದು? ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತಿಳಿಯದು—ನೀವು ಯಾರು, ನಾನೇ ಯಾರು ಎಂದು.

Verse 24

तस्माद्भवद्भिः संचिंत्यकार्याकार्यविचक्षणैः । कर्तव्यं परया बुद्ध्या प्रयातासुरसत्तमाः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಅಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನೀವು ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು; ಸಮ್ಯಕ್ ಚಿಂತಿಸಿ ಪರಮ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡಿ, ತದನುಸಾರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಡಿ.

Verse 28

बलिरुवाच । अद्यामृतं च सर्वेषां विभजस्व यथातथम् । त्वया दत्तं च गृह्णीमः सत्यंसत्यं वदामि ते

ಬಲಿ ಹೇಳಿದರು—ಇಂದು ಅಮೃತವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹಂಚು. ನೀನು ಕೊಟ್ಟದ್ದನ್ನೇ ನಾವು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇವೆ; ನಿನಗೆ ನಾನು ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 29

एवमुक्ता तदा देवी मोहिनी सर्वमंगला । उवाचाथासुरान्सर्वान्रोचयंल्लौकिकीं स्थितिम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸರ್ವಮಂಗಳಮಯಿ ದೇವಿ ಮೋಹಿನಿ, ಲೋಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ರುಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರಿಗೆ ಹೀಗೆಂದಳು.

Verse 30

भगवानुवाच । यूयं सर्वे कृतार्थाश्च जाता दैवेन केनचित् । अद्योपावाससंयुक्ता अमृतस्याधिवासनम्

ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಯಾವುದೋ ದೈವವಿಧಾನದಿಂದ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಇಂದು ಉಪವಾಸಸಂಯುಕ್ತರಾಗಿ ಅಮೃತಸಮಾನ ಪ್ರಸಾದದ ಅಧಿವಾಸನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾಗಿದ್ದೀರಿ.

Verse 31

क्रियतामसुराः श्रेष्ठाः शुभेच्छा किंचिदस्ति वः । श्वेभूते पारणं कुर्याद्व्रतार्चनरतिश्च वः

ಹೇ ಅಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಶುಭೇಚ್ಛೆ ಇದ್ದರೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿರಿ. ನಾಳೆ ಬಂದಾಗ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪಾರಣ ಮಾಡಿರಿ; ವ್ರತಸಹಿತ ಅರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ರತಿ ಇರಲಿ.

Verse 32

न्यायोपार्जितवित्तेन दशमांशेन धीमता । कर्तव्यो विनियोगश्च ईशप्रीत्यर्थहेतवे

ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯು ದಶಮಾಂಶವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದು ಈಶ್ವರಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಕಾರಣವೂ ಉದ್ದೇಶವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 33

तथेति मत्वा ते सर्वे यथोक्तं देवमायया । चक्रुस्तथैव दैतेया मोहिता नातिकोविदाः

“ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ತಿಳಿದು ಆ ದೈತ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ದೇವಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ, ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು.

Verse 34

मयासुरेण च तदा भवनानि कृतानि वै । मनोज्ञानि महार्हाणि सुप्रभाणि महांति च

ಆಗ ಮಯಾಸುರನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭವನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು—ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತವಾದವು, ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದವು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದವು, ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದವು.

Verse 35

तेषुपविष्टास्ते सर्वे सुस्नाताः समलंकृताः । स्थापयित्वा सुसंरब्धाः पूर्णं कलशमग्रतः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪವಿಷ್ಟರಾದರು—ಸುನಾನಮಾಡಿ ಸುಶೋಭಿತರಾಗಿ—ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮುಂದೇ ಜಲಪೂರ್ಣ ಕಲಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು।

Verse 36

रात्रौ जागरणं सर्वैः कृतं परमया मुदा । अथोषसि प्रवृत्ते च प्रातःस्नानयुता भवन्

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದರು; ಉಷಸ್ಸು ಉದಯಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 37

असुरा बलिमुख्याश्च पंक्तिभूता यताक्रमम् । सर्वमावश्यकं कृत्वा तदा पानरता भवन्

ಬಲಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಅಸುರರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು; ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಧಿಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ನಂತರ ಪಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು।

Verse 38

बलिश्च वृषपर्वा च नमुचिः शंख एव च । सुदंष्ट्रश्चैव संह्लादी कालनेमिर्विभीषणः

ಬಲಿ ಮತ್ತು ವೃಷಪರ್ವ, ನಮುಚಿ ಮತ್ತು ಶಂಖ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುದಂಷ್ಟ್ರ, ಸಂಹ್ಲಾದ, ಕಾಲನೇಮಿ ಮತ್ತು ವಿಭೀಷಣ—ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು।

Verse 39

वातापिरिल्वलः कुम्भो निकुम्भः प्रच्छदस्तथा । तथा सुन्दोपसुन्दौ च निशुम्भः शुम्भ एव च

ವಾತಾಪಿ ಮತ್ತು ಇಲ್ವಲ, ಕುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಕುಂಭ, ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಚ್ಛದ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಂದ-ಉಪಸುಂದ, ನಿಶುಂಭ ಮತ್ತು ಶುಂಭವೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು।

Verse 40

महिषो महिषाक्षश्च बिडालाक्षः प्रतापवान् । चिक्षुराख्यो महाबाहुर्जृभणोऽथ वृषासुरः

ಮಹಿಷ, ಮಹಿಷಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಬಿಡಾಲಾಕ್ಷ; ‘ಚಿಕ್ಷುರ’ ಎಂಬ ಮಹಾಬಾಹು; ಹಾಗೆಯೇ ಜೃಭಣ ಮತ್ತು ನಂತರ ವೃಷಾಸುರ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 41

विबाहुर्बाहुको घोरस्तथा वै घोरदर्शनः । एते चान्ये च बहवो दैत्यदानवराक्षसाः । यथाक्रमं चोपविष्टा राहुः केतुस्तथैव च

ವಿಬಾಹು, ಬಾಹುಕ, ಘೋರ ಹಾಗೂ ಘೋರದರ್ಶನ; ಇವರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದೈತ್ಯ-ದಾನವ-ರಾಕ್ಷಸರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕುಳಿತರು; ರಾಹು ಮತ್ತು ಕೇತು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದರು.

Verse 42

तेषां तु कोटिसंख्यानां दैत्यानां पंक्तिरास्थिता

ಕೋಟಿಸಂಖ್ಯೆಯ ಆ ದೈತ್ಯರ ಸಾಲುಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡು, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತರು.

Verse 43

ततस्तया तदा देव्या अमृतार्थं हि वै द्विजाः । यज्जातं तच्छृणौध्वं हि तया देव्या कृतं महत्

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅಮೃತಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ದೇವಿ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದಳು; ಅವಳ ಕೃತಿಯಿಂದ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತೋ ಕೇಳಿರಿ—ಅದು ಅವಳ ಮಹಾಕೃತ್ಯ.

Verse 44

सर्वे विज्ञापिताः सद्यो गृहीतकलशा तदा । शोभया परया युक्ता साक्षात्सा विष्णुमोहिनी

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಕ್ಷಣವೇ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು; ಆಗ ಅವಳು ಕಲಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಳು. ಪರಮ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಅವಳು ಸాక్షಾತ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೋಹಿನೀ ರೂಪವೇ ಆಗಿದ್ದಳು.

Verse 45

करस्थेन तदा देवी कलशेन विराजिता । शुशुभे परया कांत्या जगन्मंगलमंगला

ಆ ವೇಳೆ ದೇವಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಲಶವನ್ನು ಧರಿಸಿ ವಿರಾಜಮಾನಳಾದಳು; ಪರಮ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಅವಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು—ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸರ್ವ ಮಂಗಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಂಗಳಮಯಿ ಅವಳೇ.

Verse 46

परिवेषधराः सर्वे सुरास्ते ह्यसुरांतिकम् । आगतास्तत्क्षणादेव यत्र ते ह्यसुरोत्तमाः

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಭೋಜನ-ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಪರಿವೇಶಿಸುವ ಸೇವಕರ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಅಸುರರ ಸಮೀಪದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು—ಅಲ್ಲಿ ಅಸುರೋತ್ತಮರು ಸೇರಿದ್ದರು.

Verse 47

तान्दृष्ट्वा मोहिनी सद्य उवाच प्रमदोत्तमा

ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಮೋಹಿನೀ—ಮೋಹಕ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ—ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 48

मोहिन्युवाच । एते ह्यतिथयो ज्ञेया धर्म्मसर्वस्वसाधनाः । एभ्यो देयं यताशक्त्या यदि सत्यं वचो मम । प्रमाणं भवतां चाद्य कुरुध्वं मा विलंबथ

ಮೋಹಿನೀ ಹೇಳಿದಳು—“ಇವರು ಅತಿಥಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ; ಇವರ ಸೇವೆಯೇ ಧರ್ಮದ ಸಾರವೂ ಸಾಧನವೂ. ನನ್ನ ಮಾತು ಸತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಇವರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿರಿ. ಇಂದು ಇದನ್ನೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರಿ; ವಿಳಂಬಿಸಬೇಡಿ.”

Verse 49

परेषामुपकारं च ये कुर्वंति स्वशक्तितः । धन्यास्ते चैव विज्ञेयाः पवित्राः लोकपालकाः

ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಪರರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವರು ಧನ್ಯರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಅವರು ಪವಿತ್ರಕರರು ಮತ್ತು ಲೋಕಪಾಲಕರು.

Verse 50

केवलात्मोदरार्थाय उद्योगं ये प्रकुर्वते । ते क्लेशभागिनो ज्ञेया नात्र कार्या विचारणा

ಯಾರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಉದರಪೂರಣಾರ್ಥ ಮಾತ್ರ ಉದ್ಯೋಗಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕ್ಲೇಶಭಾಗಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರ ಬೇಡ।

Verse 51

तस्माद्विभजनं कार्यं मयैतस्य शुभव्रताः । देवेभ्यश्च प्रयच्छध्वं यद्धि चात्मप्रियाप्रियम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಶುಭವ್ರತಿಗಳೇ, ಈ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ನಾನೇ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ದೇವತೆಗಳಿಗೋ ಭಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿರಿ—ಅದು ತನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಲಿ ಅಪ್ರಿಯವಾಗಲಿ।

Verse 52

इत्युक्ते वचने देव्या तथा चक्रुरतं द्रिताः । आह्वयामासुरसुराः सर्वान्देवान्सवासवान्

ದೇವಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಅಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅಸುರರು ವಾಸವನಾದ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು।

Verse 53

उपविष्टाश्च ते सर्वे अमृतार्थं च भो द्विजाः । तेषूपविश्यमानेषु ह्युवाच परमं वचः । मोहिनी सर्वधर्म्मज्ञा असुराणां स्मयन्निव

ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಮೃತಾರ್ಥವಾಗಿ ಕುಳಿತರು. ಅವರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞೆಯಾದ ಮೋಹಿನಿ ಅಸುರರತ್ತ ನಗುವಂತೆ ಪರಮ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದಳು।

Verse 54

मोहिन्युवाच । आदौ ह्यभ्यागताः पूज्या इति वै वैदिकी श्रुतिः

ಮೋಹಿನಿ ಹೇಳಿದಳು—‘ವೈದಿಕ ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಮೊದಲು ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳು ಮೊದಲು ಪೂಜ್ಯರು.’

Verse 55

तस्माद्यूयं वेदपराः सर्वे देवपरायणाः । ब्रुवंतु त्वरितेनैव आदौ केषां ददाम्यहम् । अमृतं हि महाभागा बलिमुख्या वदंतु भोः

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ವೇದಪರರು, ದೇವಪರಾಯಣರು; ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ—ನಾನು ಮೊದಲು ಯಾರಿಗೆ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡಲಿ? ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ಬಲಿ-ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೇಳಲಿ।

Verse 56

बलिनोक्ता तदा देवी यत्ते मनसि रोचते । स्वामिनी त्वं न संदेहो ह्यस्माकं सुंदरानने

ಆಗ ಬಲಿಯು ದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನೇ ಮಾಡು. ಹೇ ಸುಂದರಾನನೇ, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿನಿ।

Verse 57

एवं संमानिता तेन बलिना भावितात्मना । परिवेषणकार्यार्थं कलशं गृह्य सत्वरा

ಹೀಗೆ ದೃಢಮನಸ್ಸಿನ ಬಲಿಯಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿತಳಾದ ಅವಳು, ಪರಿಭೋಜನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಲಶವನ್ನು ಹಿಡಿದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಳು।

Verse 58

तस्मान्नरेन्द्रकरभोरुलसद्दृकूला श्रोणीतटालसगतिर्मविह्वलांगी । सा कूजती कनकनूपुरसिंजितेन कुंभस्तनी कलशपाणिरथाविवेश

ಆಗ ಆ ಮೋಹಿನಿ—ಕಣ್ಣಿನ ಕೋನಗಳು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಶ್ರೋಣಿಯ ಲಯಬದ್ಧ ಅಲಸಗತಿಯಿಂದ ನಡೆ ಮನೋಹರ, ಅಚಲ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ—ಕನಕ ನೂಪುರಗಳ ಝಂಝಣಿತದೊಂದಿಗೆ, ಪೂರ್ಣಸ್ತನಿಯಾಗಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಲಶ ಹಿಡಿದು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।

Verse 59

तदा तु देवी परिवेषयंती सा मोहिनी देवगणाय साक्षात् । ववर्ष देवेषु सुधारसं पुनः पुनः सुधाहाररसामृतं यथा

ಆಗ ದೇವಿ ಮೋಹಿನಿ ದೇವಗಣಗಳಿಗೆ ಸాక్షಾತ್ ಪರಿಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸುಧಾರಸವನ್ನು ಸುರಿದಳು—ಅಮೃತಮಯ ಆಹಾರದ ದಿವ್ಯ ರಸದಂತೆ।

Verse 60

पुनश्च ते देवगणाः सुधारसं दत्तं तया परया विश्वमूर्त्या । बलिमुख्याः सह लोकपाला गंधर्वयक्षाप्सरसां गणाश्च

ಮತ್ತೆ ಆ ಪರಾ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣಿಯು ದೇವಗಣಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಸವನ್ನು ದತ್ತಳು. ಆಗ ಬಲಿ ಮೊದಲಾದ ಮುಖ್ಯರು, ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ, ಗಂಧರ್ವ-ಯಕ್ಷ-ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳೂ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದರು.

Verse 61

सर्वे दैत्या आसनस्था पुनश्च ते देवगणाः सुधारसं दत्तं पीडिताश्च । तूष्णींभूता बलिमुख्या द्विजेंद्रा मनस्विनो ध्यानपरा बभूवुः

ಎಲ್ಲ ದೈತ್ಯರು ಆಸನದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತಿದ್ದರು; ಮತ್ತೆ ದೇವಗಣಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಸ ದೊರಕಿತು, ದೈತ್ಯರು ಪೀಡಿತರಾದರು. ಹೇ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರ! ಬಲಿ ಮೊದಲಾದ ಮುಖ್ಯರು ಮೌನಗೊಂಡು, ಆ ಧೀರಮನಸ್ಸಿನವರು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದರು.

Verse 62

ततस्तथाविधान्दृष्ट्वा दैत्यांस्तान्मोहमाश्रितान् । तदा राहुश्च केतुश्च द्वावेतौ दैत्यपुंगवौ

ನಂತರ ಆ ದೈತ್ಯರು ಹಾಗೆಯೇ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಗ ರಾಹು ಮತ್ತು ಕೇತು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ದೈತ್ಯಪುಂಗವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

Verse 63

देवानां रूपमास्थाय अमृतार्थं त्वरान्वितौ । उपविष्टौ तदा पङ्क्त्यां देवानाममृतार्थिनौ

ದೇವರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ತ್ವರೆಯಿಂದ, ಅಮೃತಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಆಗ ದೇವರ ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು.

Verse 64

यदामृतं पातुकामो राहुः परमदुर्जयः । चन्द्रार्काभ्यां प्रकथितो विष्णोरमिततेजसः

ಪರಮದುರ್ಜಯನಾದ ರಾಹು ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರು ಅವನ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 65

तदा तस्य शिरश्छिन्नं राहोर्दुर्विग्रहस्य च । शिवरो गगनमापेदे कबंधं च महीतले । भ्रममाणं तदा ह्यद्रींश्चूर्णयामास वै तदा

ಆಗ ವಿಕೃತದೇಹಿಯಾದ ರಾಹುವಿನ ಶಿರಸ್ಸು ಛೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶಿರಸ್ಸು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿತು; ಕಬಂಧವು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಆ ಕಬಂಧವು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಚೂರ್ಣಮಾಡಿತು.

Verse 66

साद्रिश्च सर्वभूलोकश्चूर्णितश्च तदाऽभवत् । तया तेन च देहेन चूर्णितं सचराचरम्

ಆಗ ಪರ್ವತಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಲೋಕವೇ ಚೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಅದೇ ದೇಹದಿಂದ ಚರಾಚರವೆಲ್ಲವೂ ನುಚ್ಚುನೂರಾಯಿತು.

Verse 67

दृष्ट्वा तदा महादेवस्तस्योपरि तु संस्थितः । निवासः सर्वदेवानां तस्याः पादतलेऽभवत्

ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾದೇವನು ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತನು. ಅವನ ಪಾದತಳದ ಕೆಳಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 68

पीडनं तत्समीपेथ निवास इति नाम वै

ಆ ಪೀಡನಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳವು ನಿಜಕ್ಕೂ ‘ನಿವಾಸ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 69

महतामालयं यस्माद्यस्यास्तच्चरणांबुजम् । महालयेति विख्याता जगत्त्रयविमोहिनी

ಯಸ್ಯಾ ಚರಣಾಂಬುಜವು ಮಹಾತ್ಮರ ಆಲಯವಾಗಿದೆಯೋ, ಆಕೆ ‘ಮಹಾಲಯಾ’ ಎಂದು ವಿಖ್ಯಾತಳು—ತ್ರಿಲೋಕಮೋಹಿನಿ.

Verse 70

केतुश्च धूमरूपोऽसावाकाशे विलयं गतः । सुधां समर्प्य चंद्राय तिरोधानगतोऽभवत्

ಕೇತು ಧೂಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು. ಅಮೃತವನ್ನು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿಹೋದನು.

Verse 71

वासुदेवो जगद्योनिर्जगतां कारणं परम् । विष्णोः प्रसादात्तज्जातं सुराणां कार्यसिद्धिदम्

ವಾಸುದೇವನು ಜಗದ್‌ಯೋನಿ, ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮ ಕಾರಣನು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿ ದೇವರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.

Verse 72

असुराणां विनाशाय जातं दैवविपर्ययात् । विना दैवेन जानीध्वमुद्यमो हि निरर्थकः

ದೈವವಿಪರ್ಯಯದಿಂದ ಇದು ಅಸುರರ ವಿನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ದೈವವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯತ್ನವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿರರ್ಥಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 73

यौगपद्येन तैः सर्वैः क्षीराब्धेर्मंथनं कृतम् । सिद्धिर्जाता हि देवानामसिद्धिरसुरान्प्रति

ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು. ದೇವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅಸುರರಿಗೆ ಅಸಿದ್ಧಿಯೇ ದೊರಕಿತು.

Verse 74

ततश्च ते देववरान्प्रकोपिता दैत्याश्च मायाप्रवि मोहिताः पुनः । अनेकशस्त्रास्त्रयुतास्तदाऽभवन्विष्णौ गते गर्जमानास्तदानीम्

ನಂತರ ಆ ದೈತ್ಯರು ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮೋಹಿತರಾದರು. ಅನೇಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ, ವಿಷ್ಣು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸಿದರು.