Adhyaya 5

Verse 1

स्कंद उवाच । अन्येपि ये गणास्तत्र काश्यां लिंगानि चक्रिरे । तांश्च ते कथयिष्यामि कुंभयोने निशामय

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಇತರ ಗಣರೂ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಓ ಕುಂಭಯೋನಿ, ಕೇಳು; ಅವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 2

गणेन पिंगलाख्येन पिंगलाख्येशसंज्ञितम् । लिंगं प्रतिष्ठितं शंभोः कपर्दीशादुदग्दिशि

ಪಿಂಗಲ ಎಂಬ ಗಣನು ಶಂಭುವಿನ ಒಂದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು; ಅದು ‘ಪಿಂಗಲಾಖ್ಯೇಶ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಅದು ಕಪರ್ದೀಶದಿಂದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ।

Verse 3

तस्य दर्शनमात्रेण पापानां जायते क्षयः । वीरभद्रो महाप्रीतो देवदेवस्य शूलिनः

ಅದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವದೇವನಾದ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ವೀರಭದ್ರನು ಮಹಾಪ್ರೀತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

वीरभद्रेश्वरं लिंगं ध्यायेदद्यापि निश्चलः । तस्य दर्शनमात्रेण वीरसिद्धिः प्रजायते

ಇಂದಿಗೂ ನಿಶ್ಚಲಚಿತ್ತದಿಂದ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಅದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ವೀರಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 5

अविमुक्तेश्वरात्पश्चाद्वीरभद्रेश्वरं नरः । समर्च्य न रणे भंगं कदाचिदपि चाप्नुयात्

ಅವಿಮುಕ್ತೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸಿ ನಂತರ ನರನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸೋಲನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 6

वीरभद्रः स्वयं साक्षाद्वीरमूर्तिधरो मुने । संहरेद्विप्रसंघातमविमुक्तनिवासिनाम

ಓ ಮುನೇ! ವೀರರೂಪಧಾರಿಯಾದ ಸాక్షಾತ್ ವೀರಭದ್ರನು ಸ್ವತಃ ಅವಿಮುಕ್ತನಿವಾಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಶತ್ರುಸಂಘವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

भद्रया भद्रकाल्या च भार्यया शुभया युतम् । वीरभद्रं नरोभ्यर्च्य काशीवासफलं लभेत्

ಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರಕಾಳಿ ಎಂಬ ಶುಭ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತನಾದ ವೀರಭದ್ರನನ್ನು ನರನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಕಾಶೀವಾಸದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

किरातेन किरातेशं लिंगं काश्यां प्रतिष्ठितम् । केदाराद्दक्षिणे भागे भक्तानामभयप्रदम्

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಿರಾತನು ‘ಕಿರಾತೇಶ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು. ಅದು ಕೇದಾರಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 9

चतुर्मुखो गणः श्रीमान्वृद्धकालेश सन्निधौ । चतुर्मुखेश्वरं लिंगं ध्यायेदद्यापि निश्चलः

ವೃದ್ಧಕಾಲೇಶನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ‘ಚತುರ್ಮುಖ’ ಎಂಬ ಗಣನು ಇಂದಿಗೂ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ‘ಚತುರ್ಮುಖೇಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

भक्ताश्चतुर्मुखेशस्य चतुराननवद्दिवि । पूज्यंते सुरसंघातैः सर्वभोगसमन्विताः

ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಮುಖೇಶನ ಭಕ್ತರು ಚತುರಾನನನಂತೆ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ದೇವಸಮೂಹಗಳು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸರ್ವಭೋಗಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

निकुंभेश्वरमालोक्य निकुंभगणपूजितम् । पूजयित्वा व्रजन्ग्रामं कार्यसिद्धिमवाप्नुयात् । कुबेरेश समीपेतु शिवलोके महीयते

ನಿಕುಂಭಗಣರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ನಿಕುಂಭೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವವನು ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕುಬೇರೇಶನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಶಿವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

पंचाक्षेशं महालिंगं महादेवस्य दक्षिणे । समभ्यर्च्य नरः काश्यां जातिस्मृतिमवाप्नुयात्

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಲಿಂಗ ‘ಪಂಚಾಕ್ಷೇಶ’ವನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದವನು ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

भारभूतेश्वरं लिंगं भारभूतगणार्चितम् । अंतर्गृहोत्तरद्वारि ध्यात्वा शिवपुरे वसेत्

ಅಂತರ್ಗೃಹದ ಉತ್ತರದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ಭಾರಭೂತ-ಗಣಾರ್ಚಿತ ಭಾರಭೂತೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದವನು ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

भारभूतेश्वरं लिंगं यैः काश्यां न विलोकितम् । भारभूताः पृथिव्यास्तेऽवकेशिन इव द्रुमाः

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಭೂತೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ಮಾಡದವರು ಭೂಮಿಗೆ ಭಾರವೇ—ಒಳಗೆ ಖಾಲಿ, ಫಲರಹಿತ ಮರಗಳಂತೆ।

Verse 15

गणेन त्र्यक्षसंज्ञेन लिंगं त्र्यक्षेश्वरं परम् । त्रिलोचनपुरोभागे शील्येताद्यापि कुंभज

ತ್ರ್ಯಕ್ಷ ಎಂಬ ಗಣನು ಪರಮ ತ್ರ್ಯಕ್ಷೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು; ಓ ಕುಂಭಜಾ! ತ್ರಿಲೋಚನನ ಮುಂಭಾಗದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 16

तस्य लिंगस्य ये भक्तास्ते तु देहावसानतः । त्र्यक्षा एव प्रजायंते नात्र कार्या विचारणा

ಆ ಲಿಂಗದ ಭಕ್ತರು ದೇಹಾವಸಾನದ ನಂತರ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತ್ರ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೇ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ।

Verse 17

क्षेमको नाम गणपः काश्यां मूर्तिधरः स्वयम् । विश्वेश्वरं सर्वगतं ध्यायेदद्यापि निश्चलः

ಕ್ಷೇಮಕ ಎಂಬ ಗಣನು, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಮೂರ್ತಿಧರನಾಗಿ, ಇಂದಿಗೂ ನಿಶ್ಚಲನಾಗಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

क्षेमकं पूजयेद्यस्तु वाराणस्यां महागणम् । विघ्नास्तस्य प्रलीयंते क्षेमं स्याच्च पदेपदे

ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಗಣನಾದ ಕ್ಷೇಮಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳು ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಕ್ಷೇಮವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 19

देशांतरं गतो यस्तु तस्यागमनकाम्यया । क्षेमकं पूजनीयोत्र क्षेमेणाशु स आव्रजेत्

ಪರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮರಳಲು ಬಯಸುವವನು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಆ ಕ್ಷೇಮರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 20

लांगलीश्वरमालोक्य लिंगं लांगलिनार्चितम् । विश्वेशादुत्तरेभागे न नरो रोगभाग्भवेत्

ಲಾಂಗಲಿನನಿಂದ ಅರ್ಚಿತವಾದ ‘ಲಾಂಗಲೀಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವನ್ನು—ವಿಶ್ವೇಶನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು—ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ರೋಗಭಾಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 21

लांगलीशं सकृत्पूज्य पंचलांगलदानजम् । फलं प्राप्नोत्यविकलं सर्वसंपत्करं परम्

ಲಾಂಗಲೀಶನನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಪೂಜಿಸಿದರೂ, ಐದು ಹಾಲುಗಳ ದಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅವಿಕಲ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅದು ಪರಮ ಮತ್ತು ಸರ್ವಸಂಪತ್ತಿಕರ।

Verse 22

विराधेश्वरमाराध्य विराधगणपूजितम् । सर्वापराधयुक्तोपि नापराध्यति कुत्रचित्

ವಿರಾಧಗಣದಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ವಿರಾಧೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಸರ್ವ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 23

दिनेदिनेपराधो यः क्रियते काशिवासिभिः । स याति संक्षयं क्षिप्रं विराधेश समर्चनात्

ಕಾಶೀವಾಸಿಗಳಿಂದ ದಿನೇದಿನೇ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧಗಳು, ವಿರಾಧೇಶನ ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಶೀಘ್ರವೇ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 24

नैरृते दंढपाणस्तु विराधेशं प्रयत्नतः । नत्वा सर्वापराधेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದಂಡಪಾಣಿ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿರಾಧೇಶನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವನು ಸರ್ವ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 25

सुमुखेशं महालिंगं सुमुखाख्यगणार्चितम् । पश्चिमाभिमुखं लिंगं दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते

ಸಮುಖ ಎಂಬ ಗಣದಿಂದ ಅರ್ಚಿತವಾದ ‘ಸಮುಖೇಶ’ ಮಹಾಲಿಂಗವು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖ; ಅದನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 26

स्नात्वा पिलिपिला तीर्थे सुमुखेशं विलोक्य च । सदैव सुमुखं पश्येद्धर्मराजं न दुर्मुखम्

ಪಿಲಿಪಿಲಾ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸಮುಖೇಶನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವನು ಧರ್ಮರಾಜನನ್ನು ಸದಾ ಸಮುಖನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ದುರ್ಮುಖನಾಗಿ ಅಲ್ಲ।

Verse 27

आषाढिनार्चितं लिंगमाषाढीश्वरसंज्ञकम् । दृष्ट्वाषाढयां नरो भक्त्या सर्वैः पापैः प्रमुच्यते

ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆಷಾಢಿನರಿಂದ ಅರ್ಚಿತವಾದ ‘ಆಷಾಢೀಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ನರನು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 28

उदीच्यां भारभूतेशादाषाढीशं समर्चयन् । आषाढ्यां पंचदश्यां वै न पापैः परितप्यते

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಭೂತೇಶನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಆಷಾಢೀಶನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸುವವನು, ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 29

शुचिशुक्लचतुर्दश्यां पंचदश्यामथापि वा । कृत्वा सांवत्सरीं यात्रामनेना जायते नरः

ಶುಚಿ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ ಅಥವಾ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವನು, ಇದರ ಮೂಲಕ ವಾಗ್ದತ್ತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

स्कंद उवाच । मुने गणेषु चैतेषु वाराणस्यां स्थितेष्विति । स्वनाम्ना स्थाप्य लिंगानि विश्वेशपरितुष्टये

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಮುನಿವರ್ಯಾ! ಈ ಗಣಗಳು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಾಗ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಪರಿಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

Verse 31

विश्वेशश्चिंतयां चक्रे पुनः काशीप्रवृत्तये । कं वा हितं प्रहित्याद्य निर्वृतिं परमां भजे

ಕಾಶಿಯ ಪವಿತ್ರ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಮತ್ತೆ ಚಿಂತಿಸಿದನು—‘ಇಂದು ಯಾರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ನಾನು ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು?’

Verse 32

योगिन्यस्तिग्मगुर्वेधाः शंकुकर्णमुखागणाः । व्यावृत्त्यनागताः काश्याः सिंधुगा इव सिंधवः

ಯೋಗಿನಿಯರು, ತಿಗ್ಮಗುರ್ವೇಧಾ ಹಾಗೂ ಶಂಕುಕರ್ಣಮುಖ ಗಣಗಳು ಹಿಂದಿರುಗಿ ತಿರುಗಿಬಿಟ್ಟರು; ಅವರು ಕಾಶಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದಿಲ್ಲ—ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ನದಿಗಳು ಮರಳಿ ಬಾರದಂತೆ.

Verse 33

धुवं काश्यां प्रविष्टा ये ते प्रविष्टा ममोदरे । तेषां विनिर्गमो नास्ति दीप्तेग्नौ हविषामिव

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು ನನ್ನ ಉದರದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರು; ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೊರನಡೆಯುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ—ದೀಪ್ತ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಹವಿಸಿನಂತೆ।

Verse 34

येषां हि संस्थितिः काश्यां लिंगार्चनरतात्मनाम् । त एव मम लिंगानि जंगमानि न संशयः

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವ ಹೃದಯವಿರುವವರು—ಅವರೇ ನನ್ನ ಜಂಗಮ ಲಿಂಗಗಳು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 35

स्थावरा जंगमाः काश्यामचेतनसचेतनाः । सर्वे ममैव लिंगानि तेभ्यो द्रुह्यंति दुर्धियः

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ, ಜಡ-ಚೇತನ—ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಲಿಂಗಗಳೇ. ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವರು ಅವುಗಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 36

वाचि वाराणसी येषां श्रुतौ वैश्वेश्वरी कथा । त एव काशी लिंगानि वराण्यर्च्यान्यहं यथा

ಯಾರ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ‘ವಾರಾಣಸಿ’ ಇರುತ್ತದೋ, ಯಾರ ಶ್ರವಣದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯಿರುತ್ತದೋ—ಅವರೇ ಕಾಶಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೂಜ್ಯ ಲಿಂಗಗಳು, ನಾನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ।

Verse 37

वाराणसीति काशीति रुद्रावास इति स्फुटम् । मुखाद्विनिर्गतं येषां तेषां न प्रभवेद्यमः

ಯಾರ ಬಾಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ‘ವಾರಾಣಸಿ’, ‘ಕಾಶೀ’, ‘ರುದ್ರಾವಾಸ’ ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರ ಹೊರಬರುತ್ತದೋ—ಅವರ ಮೇಲೆ ಯಮನು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 38

आनंदकाननं प्राप्य ये निरानंदभूमिकाम् । अन्यां हृदापि वांछंति निरानंदाः सदात्र ते

ಆನಂದಕಾನನ (ಕಾಶೀ) ತಲುಪಿದರೂ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಆನಂದರಹಿತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ಆನಂದವಿಹೀನರಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 39

अद्यैव वास्तुमरणं बहुकालांतरेपि वा । कलिकाल भिया पुंसां काशी त्याज्या न कर्हिचित्

ಮರಣ ಇಂದು ಬಂದರೂ, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಬಂದರೂ, ಕಲಿಯುಗದ ಭಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾಶಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು.

Verse 40

अवश्यंभाविनो भावा भविष्यंति पदेपदे । सलक्ष्मीनिलयां काशीं ते त्यजंति कुतो धियः

ಅನಿವಾರ್ಯ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಹಾಗಿರಲು ಶುಭಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿವಾಸವಾದ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸುವರು?

Verse 41

वरं विघ्नसहस्राणि सोढव्यानि पदेपदे । काश्यां नान्यत्र निर्विघ्नं वांछेद्राज्यमपि क्वचित्

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವುದೇ ಶ್ರೇಯ; ಬೇರೆಡೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ಬಯಸಬಾರದು.

Verse 42

कियन्निमेषसंभोग्याः संति लक्ष्म्याः पदेपदे । परं निरंतरसुखाऽमुत्राप्यत्रापि का शिका

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಭೋಗಿಸಬಹುದಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಇದೆ; ಆದರೆ ಕಾಶಿಕಾ ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಂತರ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 43

विश्वनाथो ह्यहं नाथः काशिकामुक्तिकाशिका । सुधातरंगा स्वर्गंगा त्रय्येषा किन्न यच्छति

ನಾನೇ ವಿಶ್ವನಾಥ ಪ್ರಭು; ಕಾಶಿಕಾ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾಯಿನಿ. ಅಮೃತತರಂಗಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ ಈ ಸ್ವರ್ಗಗಂಗೆ—ಈ ತ್ರಯವು ನೀಡದದ್ದು ಏನು?

Verse 44

पंचक्रोश्यापरिमिता तनुरेषा पुरी मम । अविच्छिन्नप्रमाणर्धिर्भक्तनिर्वाणकारणम्

ಪಂಚಕ್ರೋಶೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ನನ್ನ ಪುರಿಯೇ ನನ್ನ ದೇಹ. ಇದರ ಪವಿತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ; ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಿರ್ವಾಣಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

Verse 45

संसारभारखिन्नानां यातायातकृतां सदा । एकैव मे पुरी काशी ध्रुवं विश्रामभृमिका

ಸಂಸಾರಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ಆಗಮನ-ನಿರ್ಗಮನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ನನ್ನ ಪುರಿ ಕಾಶಿಯೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಧ್ರುವಭೂಮಿ.

Verse 46

मंडपः कल्पवल्लीनां मनोरथफलैरलम् । फलितः काशिकाख्योयं संसाराध्वजुषां सदा

ಸಂಸಾರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರಿಗೆ ಈ ಕಾಶಿಕಾ ಸದಾ ಕಲ್ಪವಲ್ಲಿಗಳ ಮಂಟಪದಂತೆ, ಮನೋರಥಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 47

चक्रवर्तेरियं छत्रं विचित्रं सर्वतापहृत् । काशीनिर्वाणराजस्य ममशूलोच्च दंडवत्

ಇದು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಛತ್ರದಂತೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಸರ್ವತಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ‘ನಿರ್ವಾಣರಾಜ’ ಕಾಶಿಗಾಗಿ ಇದು ನನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲಸಮಾನವಾಗಿ ಎತ್ತಿದ ದಂಡದಂತೆ ನಿಂತಿದೆ.

Verse 48

निर्वाणलक्ष्मीं ये पुण्याः परिवांछंति लीलया । निरंतरसुखप्राप्त्यै काशी त्याज्या न तै नृभिः

ಲೀಲೆಯಂತೆ ನಿರ್ವಾಣಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು, ನಿರಂತರ ಸುಖಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು।

Verse 49

ममानंदवने ये वै निरं तर वनौकसः । मोक्षलक्ष्मीफलान्यत्र सुस्वादूनि लभंति ते

ನನ್ನ ಆನಂದವನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ವಾಸಿಸುವವರು, ಅಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕೃಪಾಫಲಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುವಾಸನೆಯಂತೆ ಸುವಾದವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 50

निर्ममं चापि निर्मोहं या मामपि विमोहयेत् । कैर्न संस्मरणीया सा काशी विश्वविमोहिनी

ನಿರ್ಮಮನು, ನಿರ್ಮೋಹನು—ನನ್ನನ್ನೂ ಸಹ—ಮೋಹಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಆ ವಿಶ್ವವಿಮೋಹಿನಿ ಕಾಶಿ ಯಾರಿಗೆ ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗದೆ ಇರಬಹುದು?

Verse 51

नामापि मधुरं यस्याः परानंदप्रकाशकम् । काश्याः काशीति काशीति सा कैः पुण्यैर्न जप्यते

ಯಾವಳ ನಾಮವೂ ಮಧುರವಾಗಿ ಪರಮಾನಂದವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ಆ ಕಾಶಿಯ ‘ಕಾಶೀ, ಕಾಶೀ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ಯಾರು ಜಪಿಸದೆ ಇರಬಹುದು?

Verse 52

काशीनामसुधापानं ये कुर्वंति निरंतरम् । तेषां वर्त्म भवत्येव सुधाम वसुधामयम्

ಯಾರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾಶೀನಾಮ-ಸुधೆಯನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮಾರ್ಗವೇ ಸುಧಾಮಯವಾಗುತ್ತದೆ—ಭೂಮಿಯೇ ಮಧುರಧಾಮವಾದಂತೆ।

Verse 53

ममतारहितस्यापि मम सर्वात्मनो ध्रुवम् । त एव मामका लोके ये काशीनाम जापकाः

ನಾನು ಮಮಕಾರರಹಿತನೂ ಸರ್ವಾತ್ಮನೂ ಆದರೂ ಇದು ನಿಶ್ಚಯ—ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಶೀನಾಮವನ್ನು ಜಪಿಸುವವರೇ ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನವರೇ.

Verse 54

रहस्यमिति विज्ञाय वाराणस्या गणेश्वरैः । सब्रह्मयोगिनी ब्रध्रैः स्थितं तत्रैव नान्यथा

ಇದು ರಹಸ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದು, ವಾರಾಣಸಿಯ ಗಣಾಧಿಪತಿಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಹಿರಿಯ ಯೋಗಿನಿಯರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ—ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಬೇರೆಡೆ ಅಲ್ಲ.

Verse 55

अन्यथा ताश्च योगिन्यः सरविः सपितामहः । ते गणा मां परित्यज्य कथं तिष्ठेयुरन्यतः

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಯೋಗಿನಿಯರೂ—ಸೂರ್ಯನೂ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನೂ—ಆ ಗಣಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬೇರೆಡೆ ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲರು?

Verse 56

अतीव भद्रं संजातं काश्यां तिष्ठत्सु तेषु हि । एकोपि भेद प्रभवेद्राज्ये राज्यांतरं विना

ಅವರು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳ ಸಂಭವಿಸಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದೇ ಭೇದವೂ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು.

Verse 57

लब्धप्रवेशास्तावंतस्ते सर्वे मत्स्वरूपिणः । यतिष्यंति यतोवश्यं मदागमनहेतवे

ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ—ಅಷ್ಟೆಲ್ಲರು—ನನ್ನದೇ ಸ್ವರೂಪ; ನನ್ನ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವರು.

Verse 58

अन्यानपि प्रेषयामि मत्पार्श्वपरिवर्तिनः । ये ते तत्र स्थिताः श्रेष्ठा अपिगंतास्म्यहं ततः

ನನ್ನ ಸಮೀಪದ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಇತರರನ್ನೂ ನಾನು ಕಳುಹಿಸುವೆನು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ನಂತರ, ಆಮೇಲೆ ನಾನೂ ಸ್ವಯಂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವೆನು.

Verse 59

विचार्येति महादेवः समाहूय गजाननम् । प्राहिणोत्कथयित्वेति गच्छ काशीमितः सुत

ಇಂತೆ ವಿಚಾರಿಸಿದ ಮಹಾದೇವನು ಗಜಾನನನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಮಗನೇ, ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಶಿಗೆ ಹೋಗಿ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸು.”

Verse 60

तत्रस्थितोपि संसिद्धयै यतस्व सहितो गणैः । निर्विघ्नं कुरु चास्माकं नृपे विघ्नं समाचर

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಯತ್ನಿಸು. ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿಸು; ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡು.

Verse 61

आधाय शासनं मूर्ध्नि गणाधीशोथ धूर्जटेः । प्रतस्थे त्वरितः काशीं स्थितिज्ञः स्थितिहेतवे

ಧೂರ್ಜಟಿ (ಶಿವ)ಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ ಗಣಾಧೀಶನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಾಶಿಗೆ ಹೊರಟನು—ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ಆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು.