
ಸ್ಕಂದನು ಕುಂಭಸಂಭವ (ಅಗಸ್ತ್ಯ)ರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕಪರ್ದೀಶ್ವರ ಲಿಂಗದ ಪರಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಿತೃಈಶನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆ ಲಿಂಗವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ‘ವಿಮಲೋದಕ’ ಎಂಬ ಕೆರೆಯನ್ನು ತೋಡಿಸಲಾಯಿತು; ಅದರ ಜಲಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ‘ವಿಮಲ’ (ಶುದ್ಧ)ನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಶುಪತ ತಪಸ್ವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಿಯಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಸ್ಮಸ್ನಾನ, ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಜಪ, ಧ್ಯಾನಸ್ಮರಣೆ, ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಘೋಷ, ಗೀತ, ತಾಳ, ಹಸ್ತಾಭಿನಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಭಯಾನಕ ಪ್ರೇತ/ರಾಕ್ಷಸಸಮಾನ ಜೀವಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ; ಅದರ ದೇಹವರ್ಣನೆ ವಿಶದವಾಗಿ ಬಂದು, ಅಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಪೋನಿಯಮಗಳ ನಡುವಿನ ಬೋಧಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಜೀವಿ ತನ್ನ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಗೋದಾವರಿ ತೀರದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ‘ತೀರ್ಥ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹ’ (ತೀರ್ಥಸಂಬಂಧ ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರ) ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇತಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದೆನು. ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರೇತರು ಮತ್ತು ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳು ಕಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರರು; ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಗಣಗಳ ಭಯದಿಂದ ತಂಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದಾರಿಹೋಗುವವನಿಂದ ಶಿವನಾಮ ಕೇಳಿದಾಗ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ—ನಲಾಟದಲ್ಲಿ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಕವಚದಂತೆ ಧರಿಸಿ, ವಿಮಲೋದಕದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಕಪರ್ದೀಶ್ವರನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಸ್ಮಚಿಹ್ನಿತನನ್ನು ಜಲದೇವತೆಗಳು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನೀರು ಕುಡಿದಾಗ ಪ್ರೇತಭಾವ ನಾಶವಾಗಿ ದಿವ್ಯದೇಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪರಿವರ್ತಿತ ಜೀವ ಈ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ‘ಪಿಶಾಚಮೋಚನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಪಿಂಡ-ತರ್ಪಣ, ಪೂಜೆ, ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದ ಫಲಶ್ರುತಿ—ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ/ಪಠಿಸಿದರೆ ಭೂತ-ಪ್ರೇತ-ಪಿಶಾಚ, ಕಳ್ಳರು ಮತ್ತು ಕಾಡುಮೃಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಗ್ರಹಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಕಥೆಯಾಗಿ ಪಠಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
स्कंद उवाच । कुंभसंभव वक्ष्यामि शृणोत्ववहितो भवान् । कपर्दीशस्य लिंगस्य महामाहात्म्यमुत्तमम्
ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕುಂಭಸಂಭವ (ಅಗಸ್ತ್ಯ), ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ನೀವು ಅವಧಾನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ಕಪರ್ದೀಶನ ಲಿಂಗದ ಪರಮೋತ್ತಮ ಮಹಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 2
कपर्दी नाम गणपः शंभोरत्यंतवल्लभः । पित्रीशादुत्तरे भागे लिंगं संस्थाप्य शांभवम्
ಕಪರ್ದೀ ಎಂಬ ಗಣಪನು, ಶಂಭುವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು; ಅವನು ಪಿತ್ರೀಶನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಂಭವ (ಶೈವ) ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।
Verse 3
कुंडं चखान तस्याग्रे विमलोदक संज्ञकम् । यस्य तोयस्य संस्पर्शाद्विमलो जायते नरः
ಅದರ ಮುಂದೆ ಅವನು ‘ವಿಮಲೋದಕ’ ಎಂಬ ಕುಂಡವನ್ನು ತೋಡಿದನು; ಅದರ ನೀರಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಮಲನಾಗಿ (ಶುದ್ಧನಾಗಿ) ಆಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 4
इतिहासं प्रवक्ष्यामि तत्र त्रेतायुगे पुरा । यथावृत्तं कुंभयोने श्रवणात्पातकापहम्
ಈಗ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಪ್ರಾಚೀನ ಪವಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು, ಹೇ ಕುಂಭಯೋನಿ (ಅಗಸ್ತ್ಯ)! ನಡೆದಂತೆಯೇ; ಇದರ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 5
एकः पाशुपत श्रेष्ठो वाल्मीकिरिति संज्ञितः । तपश्चचार स मुनिः कपर्दीशं समर्चयन्
ಪಾಶುಪತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನು ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಮುನಿಯು ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಪರ್ದೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 6
एकदा स हि हेमंते मार्गे मासि तपोधनः । स्नात्वा तत्र महातीर्थे मध्याह्ने विमलोदके
ಒಮ್ಮೆ ಹೇಮಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಗ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಆ ತಪೋಧನ ಮುನಿಯು ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು.
Verse 7
चकार भस्मना स्नानमापादतलमस्तकम् । लिंगस्य दक्षिणेभागे कृतमाध्याह्निकक्रियः
ಅವನು ಭಸ್ಮದಿಂದ ಪಾದತಳದಿಂದ ಮಸ್ತಕದವರೆಗೆ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನಿಕ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
Verse 8
न्यस्तमस्तकपांसुश्च संध्यामाध्यात्मिकीं स्मरन् । जपन्पंचाक्षरीं विद्यां ध्यायन्देवं कपर्दिनम्
ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಧ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಜಪಿಸಿ ದೇವ ಕಪರ್ದಿನ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 9
कृत्वा संहारमार्गेण सप्रमाणं प्रदक्षिणाम् । हुडुंकृत्य हुडुंकृत्य हुडुंकृत्य त्रिरुच्चकैः
ಸಂಹಾರ-ಮಾರ್ಗದಂತೆ ಪ್ರಮಾಣಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅವನು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ‘ಹುಡುಂ’ ಎಂದು ಪುನಃ ಪುನಃ—ಮೂರು ಬಾರಿ—ಘೋಷಿಸಿದನು.
Verse 10
प्रणवं पुरतः कृत्वा षड्जादिस्वरभेदतः । गीतं विधाय सानंदं सनृत्यं हस्तकान्वितम्
ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಷಡ್ಜಾದಿ ಸ್ವರಭೇದಗಳಿಂದ, ಅವನು ಆನಂದದಿಂದ ಗಾನಮಾಡಿ, ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳೊಡನೆ ನೃತ್ಯವೂ ಮಾಡಿದನು.
Verse 11
अंगहारैर्मनोहारि चारी मंडलसंयुतम् । क्षणं तत्र सरस्तीरे उपविष्टो महातपाः
ಮನೋಹರ ಅಂಘಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಚಾರಿ ಮತ್ತು ಮಂಡಲಚಲನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಅಲ್ಲಿ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಕುಳಿತನು.
Verse 12
अद्राक्षीद्राक्षसं घोरमतीव विकृताकृतिम् । शुष्कशंखकपोलास्यं निमग्ना पिंगलोचनम्
ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಕೃತಾಕೃತಿಯ ಭೀಕರ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕಂಡನು—ಅದರ ಕಪೋಲ ಮತ್ತು ಮುಖ ಒಣ ಶಂಖದಂತೆ, ಪಿಂಗಲ ನೇತ್ರಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಕುಸಿದಿದ್ದವು.
Verse 13
रूक्षस्फुटितकेशाग्रं महालंब शिरोधरम् । अतीव चिपिट घ्राणं शुष्कौष्ठमतिदंतुरम्
ಅದರ ಕೂದಲ ತುದಿಗಳು ರುಕ್ಷವಾಗಿ ಚೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದವು; ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತು ಭಾರವಾಗಿ ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೂಗು ಅತ್ಯಂತ ಚಪ್ಪಟೆ, ತುಟಿಗಳು ಒಣ, ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಹೊರಚಾಚಿದ್ದವು.
Verse 14
महाविशालमौलिं च प्रोर्ध्वीभूतशिरोरुहम् । प्रलंबकर्णपालीकं पिंगलश्मश्रुभीषणम्
ಅವನ ಶಿರಸ್ಸು ಮಹಾವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು, ಕೇಶಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಕಿವಿಪಲ್ಲವಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ತೂಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಪಿಂಗಲ ವರ್ಣದ ಕಠೋರ ಮೀಸೆಯಿಂದ ಅವನು ಭೀಕರನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 15
प्रलंबित ललज्जिह्वमत्युत्कट कृकाटिकम् । स्थूलास्थि जत्रु संस्थानं दीर्घस्कंधद्वयोत्कटम्
ಅವನ ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಗೆ ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು; ಕತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿಕಟವಾಗಿ ಉಬ್ಬಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ದಪ್ಪ ಅಸ್ಥಿಗಳಿಂದ ಜತ್ರುಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದ ಕಟ್ಟಣೆ; ಎರಡೂ ಭುಜಸ್ಕಂಧಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಮಹತ್ತಾಗಿದ್ದವು।
Verse 16
निमग्नकक्षाकुहरं शुष्कह्रस्व भुजद्वयम् । विरलांगुलिहस्ताग्रं नतपीन नखावलिम्
ಅವನ ಕಕ್ಷಗುಹೆಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದ್ದವು; ಎರಡೂ ಭುಜಗಳು ಒಣಗಿ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದವು. ಕೈಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆರಳುಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಸಣ್ಣವಾಗಿದ್ದವು; ನಖಗಳು ವಾಲಿ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದವು।
Verse 17
विशुष्क पांसुलोत्क्रोडं पृष्ठलग्नोदरत्वचम् । कटीतटेन विकटं निर्मांसत्रिकबंधनम्
ಅವನ ಕಟಿಪ್ರದೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಣಗಿ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಸುಕಾಗಿತ್ತು; ಹೊಟ್ಟೆಯ ಚರ್ಮ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನ ನಡುಮೆಲುಕು ವಿಕಟವಾಗಿ ಭೀಕರವಾಗಿದ್ದು, ತ್ರಿಕಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸರಹಿತ ಅಸ್ಥಿಗಂಟುಗಳು ಬಿಗಿದಿದ್ದವು।
Verse 18
प्रलंब स्फिग्युगयुतं शुष्कमुष्काल्पमेहनम् । दीर्घनिर्मांसलोरूकं स्थूलजान्वस्थिपंजरम्
ಅವನ ಸ್ಫಿಗ್ಭಾಗ ಕೆಳಗೆ ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು; ಮೋಷ್ಕಗಳು ಒಣಗಿ ಕುಗ್ಗಿದ್ದವು, ಮೇಹನವು ಅಲ್ಪವಾಗಿತ್ತು. ತೊಡೆಗಳು ದೀರ್ಘವಾದರೂ ಮಾಂಸರಹಿತ; ಮೊಣಕಾಲುಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿ ಭೀಕರ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು।
Verse 19
अस्थिचर्मावशेषं च शिराजालितविग्रहम् । शिरालं दीर्घजंघं च स्थूलगुल्फास्थिभीषणम्
ಅವನು ಕೇವಲ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು; ಅವನ ದೇಹವು ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಬಲೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಉದ್ದವಾದ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ದಪ್ಪನಾದ ಕಣಕಾಲು ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ಅವನು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 20
अतिविस्तृत पादं च दीर्घवक्रकृशांगुलिम् । अस्थिचर्मावशेषेण शिराताडितविग्रहम्
ಅವನ ಪಾದಗಳು ಅತಿ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಉದ್ದ, ವಕ್ರ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದವು. ಕೇವಲ ಮೂಳೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ದೇಹವು ನರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 21
विकटं भीषणाकारं क्षुत्क्षाममतिलोमशम् । दावदग्धद्रुमाकारमति चंचललोचनम्
ವಿಕಾರವಾದ ಮತ್ತು ಭಯಂಕರವಾದ ಆಕಾರವುಳ್ಳವನು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಿದವನು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಕೂದಲುಳ್ಳವನು. ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಮರದಂತೆ ಕಾಣುವವನು ಮತ್ತು ಅತೀ ಚಂಚಲವಾದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವನು.
Verse 22
मूर्तं भयानकमिव सर्वप्राणिभयप्रदम् । हृदयाकंपनं दृष्ट्वा तं प्रेतं वृद्धतापसः । अतिदीनाननं कस्त्वमिति धैर्येण पृष्टवान्
ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಭಯದಂತಿರುವ, ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಹೃದಯವನ್ನು ನಡುಗಿಸುವ ಆ ಪ್ರೇತವನ್ನು ನೋಡಿ, ವೃದ್ಧ ತಪಸ್ವಿಯು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದನು - "ಅತ್ಯಂತ ದೀನ ಮುಖವುಳ್ಳವನೇ, ನೀನು ಯಾರು?"
Verse 23
कुतस्त्वमिह संप्राप्तः कस्मात्ते गतिरीदृशी । अनुक्रोशधियारक्षः पृच्छामि वद निर्भयम्
"ನೀನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿರುವೆ? ನಿನಗೆ ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಏಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಕರುಣೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಭಯಪಡದೆ ಹೇಳು."
Verse 24
अस्माकं तापसानां च न भयं त्वद्विधान्मनाक् । शिवनामसहस्राणां विभूतिकृतवर्मणाम्
ನಮ್ಮ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ನಿನ್ನಂತಹ ಭೂತಪ್ರಾಯ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಶಿವಸಹಸ್ರನಾಮ ಜಪದಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿ, ವಿಭೂತಿ-ಧಾರಣೆಯೇ ಕವಚವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದೇವೆ.
Verse 25
तापसोदीरितमिति तद्रक्षः प्रीतिपूवर्कम् । निशम्य प्रांजलिः प्राह तं कृपालुं तपोधनम्
ತಪಸ್ವಿಯು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು; ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಕೃಪಾಳು ತಪೋಧನ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.
Verse 26
राक्षस उवाच । अनुक्रोशोस्ति यदि ते भगवंस्तापसोत्तम । स्ववृत्तांतं तदा वच्मि शृणुष्वावहितः क्षणम्
ರಾಕ್ಷಸನು ಹೇಳಿದನು— ಭಗವನ್, ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಿನಗೆ ಕರುಣೆ ಇದ್ದರೆ, ನನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕೇಳು.
Verse 27
प्रतिष्ठानाभिधानोस्ति देशो गोदावरी तटे । तीर्थप्रतिग्रहरुचिस्तत्रासं ब्राह्मणस्त्वहम्
ಗೋದಾವರಿ ತಟದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ’ ಎಂಬ ದೇಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ; ತೀರ್ಥಕರ್ಮಸಂಬಂಧ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದೆ.
Verse 28
तेन कर्मविपाकेन प्राप्तोस्मि गतिमीदृशीम् । मरुस्थले महाघोरे तरुतोयविवर्जिते
ಆ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ನನಗೆ ಇಂತಹ ಗತಿ ದೊರಕಿತು—ಮರಗಳೂ ನೀರೂ ಇಲ್ಲದ ಭಯಂಕರ ಮರুভೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಿದ್ದೆನು.
Verse 29
गतो बहुतरः कालस्तत्र मे वसतो मुने । क्षुधितस्य तृषार्तस्य शीततापसहस्य च
ಓ ಮುನೇ, ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನನಗೆ ಬಹಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಳೆದಿದೆ—ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ದಾಹದಿಂದ ತಪಿಸಿ, ಶೀತ-ತಾಪಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನು।
Verse 30
वर्षत्यपि महामेघे धारासारैर्दिवानिशम् । प्रावृट्कालेऽनिले वाति किंचित्प्रावरणं न मे
ಮಹಾಮೇಘಗಳು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಧಾರಾಧಾರವಾಗಿ ಸುರಿದರೂ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದರೂ, ನನಗೆ ಅಲ್ಪವೂ ಹೊದಿಕೆ ಇಲ್ಲ।
Verse 31
पर्वण्यदत्तदाना ये कृततीर्थप्रतिग्रहाः । त इमां योनिमृच्छंति महादुःख निबंधनीम्
ಪರ್ವದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಾನ ಕೊಡದೆ, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹ (ದಕ್ಷಿಣೆ) ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು ಈ ಯೋನಿಯಲ್ಲೇ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ—ಇದು ಮಹಾದುಃಖದ ಬಂಧನ।
Verse 32
गते बहुतिथे काले मरुभूमौ मुने मया । दृष्टो ब्राह्मणदायाद एकदा कश्चिदागतः
ಓ ಮುನೇ, ಆ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದ ನಂತರ, ಒಮ್ಮೆ ನಾನು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವಂಶಜನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು।
Verse 33
सूर्योदयमनुप्राप्य संध्याविधिविवर्जितः । कृत्वा मूत्रपुरीषे तु शौचाचमनवर्जितः
ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಮಯ ಬಂದರೂ ಅವನು ಸಂಧ್ಯಾವಿಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು; ಮೂತ್ರ-ಪುರೀಷ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಶೌಚವೂ ಆಚಮನವೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ।
Verse 34
मुक्तकच्छमशौचं च संध्याकर्मविवर्जितम् । तं दृष्ट्वा तच्छरीरेहं संक्रांतो भोगलिप्सया
ವಸ್ತ್ರಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಯನಾಗಿ, ಅಶೌಚದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಂಧ್ಯಾಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಭೋಗಲಾಲಸೆಯಿಂದ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಅವನದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆನು।
Verse 35
स द्विजो मंदभाग्यान्मे केनचिद्वणिजा सह । अर्थलोभेन संप्राप्तः पुरीं पुण्यामिमां मुने
ಓ ಮುನಿಯೇ! ನನ್ನ ಮಂದಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಧನಲೋಭದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಈ ಪುಣ್ಯಪುರಿಗೆ ಬಂದನು।
Verse 36
अंतःपुरि प्रविष्टोभूत्स द्विजो मुनिसत्तम । तच्छरीराद्बहिर्भूतस्त्वहं पापैः समं क्षणात्
ಓ ಮುನಿಸತ್ತಮ! ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಂತಃಪುರಿ-ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ನಾನು ಪಾಪಗಳೊಡನೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟೆನು।
Verse 37
प्रवेशो नास्ति चास्माकं प्रेतानां तपसां निधे । महतां पातकानां च वाराणस्यां शिवाज्ञया
ಓ ತಪೋನಿಧೇ! ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಪ್ರೇತರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ; ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಗೂ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ।
Verse 38
अद्यापि तानि पापानि तद्बहिर्निर्गमेच्छया । बहिरेव हि तिष्ठंति सीम्नि प्रमथसाध्वसात्
ಇಂದಿಗೂ ಆ ಪಾಪಗಳು ಅವನನ್ನು ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ, ಹೊರಗೇ, ಶಿವನ ಪ್ರಮಥರ ಭಯದಿಂದ ನಿಂತಿವೆ।
Verse 39
अद्य श्वो वा परश्वो वा स बहिर्निर्गमिष्यति । इत्याशया स्थिताः स्मो वै यावदद्य तपोधन
‘ಇಂದು ಅಥವಾ ನಾಳೆ ಅಥವಾ ನಾಡಿದ್ದು ಅವನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವನು’—ಎಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ನಾವು ಇಂದುವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತೇವೆ, ಹೇ ತಪೋಧನ।
Verse 40
नाद्यापि स बहिर्गच्छेन्नाद्याप्याशा प्रयाति नः । इत्यास्महे निराधारा आशापाश नियंत्रिताः
ಇನ್ನೂ ಅವನು ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೂ ನಮ್ಮ ಆಶೆ ತೊಲಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ನಾವು ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಆಶಾಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ।
Verse 41
चित्रमद्यतनं वच्मि तपस्विंस्तन्निशामय । अतीव भावि कल्याणमिति मन्येऽधुनैव हि
ಇಂದಿನ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು, ಹೇ ತಪಸ್ವೀ. ಈಗಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಮನಸಾರೆ ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 42
आप्रयागं प्रतिदिनं प्रयामः क्षुधिता वयम् । आहारकाम्यया क्वापि परं नो किंचिदाप्नुमः
ನಾವು ಹಸಿದವರಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಪ್ರಯಾಗದವರೆಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತೇವೆ, ಆಹಾರಕಾಮನೆಯಿಂದ; ಆದರೆ ನಮಗೆ ಏನೂ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 43
संति सर्वत्र फलिनः पादपाः प्रतिकाननम् । जलाशयाश्च स्वच्छापाः संति भूम्यां पदेपदे
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾನನದಲ್ಲೂ ಫಲಧಾರಕ ಮರಗಳಿವೆ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಜಲಾಶಯಗಳೂ ಇವೆ।
Verse 44
अन्यान्यपि च भक्ष्याणि सर्वेषां सुलभान्यहो । पानान्यपि विचित्राणि संति भूयांसि सर्वतः
ಇತರ ಅನೇಕ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೂ—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವವು—ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ವಿಧದ ವಿಚಿತ್ರ ಪಾನೀಯಗಳೂ ಬಹಳಿವೆ।
Verse 45
परं नो दृग्गतान्येव दूरे दूरे व्रजंत्यहो । दैवादद्यैकमायांतं दृष्ट्वा कार्पटिकं मुने
ಆದರೆ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದದ್ದೆಲ್ಲ, ಅಯ್ಯೋ, ಇನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಚಿಂದಿ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಒಬ್ಬ ಭಿಕ್ಷುಕನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಹೇ ಮುನೇ…
Verse 46
तस्यांतिकमहं प्राप्तः क्षुधया परिपीडितः । प्रसह्य भक्षयाम्येनमिति मत्वा त्वरान्वितः
ಹಸಿವಿನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಾನು ಅವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದೆ; ‘ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದುಕೊಂಡು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಓಡಿದೆ।
Verse 47
यावत्तं तु जिघृक्षामि तावत्तद्वदनांबुजात् । शिवनामपवित्रा वाङ्निरगाद्विघ्नहारिणी
ನಾನು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮುಂದಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಅವನ ಮುಖಕಮಲದಿಂದ ಶಿವನಾಮದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ವಾಣಿ ಹೊರಬಂದಿತು—ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವದು।
Verse 48
शिवनामस्मरणतो मदीयमपि पातकम् । मंदीभूतं ततस्तेन प्रवेशं लब्धवानहम्
ಶಿವನಾಮಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ನನ್ನದೇ ಪಾಪವೂ ಕ್ಷೀಣವಾಯಿತು; ಅದರಿಂದಲೇ ನಾನು (ಅವನೊಂದಿಗೆ) ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದேன்।
Verse 49
सीमस्थैः प्रमथैर्नाहं सद्यो दृग्गोचरीकृतः । शिवनामश्रुतौ येषां तान्न पश्येद्यमोपि यत्
ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಪ್ರಮಥರಿಗೆ ನಾನು ತಕ್ಷಣ ದೃಗ್ಗೋಚರನಾಗಲಿಲ್ಲ; ಶಿವನಾಮವನ್ನು ಶ್ರವಣಿಸಿದವರನ್ನು ಯಮನೂ ಸಹ ಕಾಣಲಾರನು.
Verse 50
अंतर्गेहस्य सीमानं प्राप्तस्तेन सहाधुना । स तु कार्पटिको मध्यं प्रविष्टोहमिहस्थितः
ಈಗ ಅವನೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಒಳಪ್ರಾಂಗಣದ ಸೀಮೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಆ ಚಿಂದಿಬಟ್ಟೆಯ ಭಿಕ್ಷುಕ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ.
Verse 51
आत्मानं बहुमन्येहं त्वां विलोक्याधुना मुने । मामुद्धर कृपालो त्वं योनेरस्मात्सदारुणात्
ಓ ಮುನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಈಗ ನೋಡಿ ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಬಹುಧನ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೃಪಾಳು, ಈ ಸದಾ ಭಯಂಕರ ಯೋನಿ-ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು.
Verse 52
इति प्रेतवचः श्रुत्वा स कृपालुस्तपोधनः । मनसा चिंतयामास धिङ्निजार्थोद्यमान्नरान्
ಪ್ರೇತದ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಕೃಪಾಳು ತಪೋಧನನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—‘ಕೇವಲ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವ ನರರಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ!’
Verse 53
स्वोदरं भर यः सर्वे पशुपक्षिमृगादयः । स एव धन्यः संसारे यः परार्थोद्यतः सदा
ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ, ಮೃಗಾದಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ಧನ್ಯನು ಎಂದರೆ ಸದಾ ಪರಹಿತಕ್ಕೆ ಉದ್ಯತನಾಗಿರುವವನೇ.
Verse 54
तपसाद्य निजेनाहं प्रेतमेतमघातुरम् । मामेव शरणं प्राप्तमुद्धरिष्याम्यसंशयम्
ನನ್ನ ಸ್ವತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ, ನನ್ನನ್ನೇ ಶರಣಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಈ ದುಃಖಿತ ಪ್ರೇತನನ್ನು ನಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಉದ್ಧರಿಸುವೆನು.
Verse 55
विमृश्येति स वै चित्ते पिशाचं प्राह सत्तमः । विमलोदे सरस्यस्मिन्स्नाहि रे पापनुत्तये
ಮನದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪಿಶಾಚನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಪಿಶಾಚಾ! ಪಾಪನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವಿಮಲೋದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡು.”
Verse 56
पिशाच ते पिशाचत्वं तीर्थस्यास्य प्रभावतः । कपर्दीशेक्षणादद्य क्षणात्क्षीणं विनंक्ष्यति
“ಓ ಪಿಶಾಚಾ! ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ, ಕಪರ್ದೀಶನ ದೃಷ್ಟಿಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಪಿಶಾಚತ್ವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದು.”
Verse 57
श्रुत्वेति स मुनेर्वाक्यं प्रेतः प्राह प्रणम्य तम् । प्रीतात्मा प्रीतमनसं प्रबद्धकरसंपुटः
ಮುನಿಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಪ್ರೇತನು ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—ಹೃದಯ ಹರ್ಷಿತ, ಮನಸ್ಸು ಪ್ರೀತ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ.
Verse 58
पानीयं पातुमपि नो लभेयं मुनिसत्तम । स्नानस्य का कथा नाथ रक्षेयुर्जलदेवताः
“ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನನಗೆ ಕುಡಿಯಲು ನೀರೂ ದೊರೆಯದು; ಹಾಗಿರಲು ಸ್ನಾನದ ಮಾತೇನು, ಓ ನಾಥಾ? ಜಲದೇವತೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯುವರು.”
Verse 59
पानस्याप्यत्र का वार्ता जलस्पर्शोपि दुर्लभः । इति प्रेतोक्तमाकर्ण्य स भृशं प्रीतिमानभूत्
“ಇಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ಆಶೆಯೇನು? ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದೂ ದುರ್ಲಭ.” ಎಂದು ಪ್ರೇತನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು।
Verse 60
उवाच च तपस्वी तं जगदुद्धरणक्षमः । गृहाणेमां विभूतिं त्वं ललाटफलके कुरु
ಆಮೇಲೆ ಜಗದುದ್ಧರಣಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನಾದ ತಪಸ್ವಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಈ ವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ನಿನ್ನ ಲಲಾಟಫಲಕದಲ್ಲಿ ಧರಿಸು.”
Verse 61
अस्माद्विभूतिमाहात्म्यात्प्रेत कोपि न कुत्रचित् । बाधा करोति कस्यापि महापातकिनोप्यहो
ಈ ವಿಭೂತಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರೇತವೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಲಾರದು— ಅಚ್ಚರಿ, ಮಹಾಪಾತಕಿಗೂ ಸಹ ಅಲ್ಲ!
Verse 62
भालं विभूतिधवलं विलोक्य यमकिंकराः । पापिनोपि पलायंते भीताः पाशुपतास्त्रतः
ವಿಭೂತಿಯಿಂದ ಬಿಳಿಯಾದ ಲಲಾಟವನ್ನು ಕಂಡು ಯಮದ ಕಿಂಕರರು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪಿಗಳೂ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರಭೀತರಂತೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 63
अस्थिध्वजांकितं दृष्ट्वा यथा पांथा जलाशयम् । दूरं यंति तथा भस्म भालांकं यमकिंकराः
ಎಲುಬಿನ ಧ್ವಜಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಜಲಾಶಯದ ಕಡೆ ದೂರ ಹೋಗುವಂತೆ, ಭಸ್ಮಚಿಹ್ನಿತ ಲಲಾಟವನ್ನು ಕಂಡ ಯಮದ ಕಿಂಕರರು ದೂರ ಸರಿದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 64
कृतभूति तनुत्राणं शिवमंत्रैर्नरोत्तमम् । नोपसर्पंति नियतमपि हिंस्राः समंततः
ಶಿವಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ಪವಿತ್ರ ವಿಭೂತಿ ನರೋತ್ತಮನ ದೇಹಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗುತ್ತದೆ; ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಿಂಸಕ ಸತ್ತ್ವಗಳೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 66
सर्वेभ्यो दुष्टसत्त्वेभ्यो यतो रक्षेदहर्निशम् । रक्षत्येषा ततः प्रोक्ता विभूतिर्भूतिकृद्यतः
ಈ ವಿಭೂತಿ ಅಹರ್ನಿಶೆ ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟಸತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾನೇ ರಕ್ಷಕಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ವಿಭೂತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ಶುಭಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Verse 67
भासनाद्भर्त्सनाद्भस्म पांसुः पांसुत्वदायतः । पापानां क्षारणात्क्षारो बुधेरेवं निरुच्यते
ಇದು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಗದರಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಭಸ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧೂಳಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಪಾಂಸು’ ಎಂದು; ಪಾಪಗಳನ್ನು ಒರೆದು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ‘ಕ್ಷಾರ’ ಎಂದು—ಹೀಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಅರ್ಥವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 68
गृहीत्वा धारमध्यात्स भस्म प्रेतकरेऽर्पयत् । सोप्यादरात्समादाय भालदेशे न्यवेशयत्
ಹರಿವಿನ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದು ಅವನು ಪ್ರೇತನ ಕೈಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಅವನೂ ಭಕ್ತಿಯುತ ಆದರದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡನು.
Verse 69
विभूतिधारिणं वीक्ष्य पिशाचं जलदेवताः । जलावगाहनपरं वारयांचक्रिरे न तम्
ವಿಭೂತಿ ಧರಿಸಿದ ಪಿಶಾಚನನ್ನು ನೋಡಿ ಜಲದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಯಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ.
Verse 70
स्नात्वा पीत्वा स निर्गच्छेद्यावत्तस्माज्जलाशयात् । तावत्पैशाच्यमगमद्दिव्यदेहमवाप च
ಅವನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ ಆ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನ ಪಿಶಾಚಭಾವವು ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿ, ಅವನು ದಿವ್ಯದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 71
दिव्यमालांबरधरो दिव्यगंधानुलेपनः । दिव्ययानं समारुह्य वर्त्म प्राप्तोथ पावनम्
ದಿವ್ಯಮಾಲೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯಸುಗಂಧದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾಗಿ, ದಿವ್ಯಯಾನವನ್ನು ಏರಿ ಪಾವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 72
गच्छता तेन गगने स तपस्वी नमस्कृतः । प्रोच्चैः प्रोवाच भगवन्मोचितोस्मि त्वयानघ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಒಬ್ಬ ತಪಸ್ವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು— “ಭಗವನ್, ಅನಘ! ನಿನ್ನಿಂದ ನಾನು ಮುಕ್ತನಾದೆನು।”
Verse 73
तस्मात्कदर्ययोनित्वादतीव परिनिंदितात् । अस्य तीर्थस्य माहात्म्याद्दिव्यदेहमवाप्तवान्
ಅತೀವ ನಿಂದಿತವಾದ ಕದರ್ಯ ಯೋನಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ, ಈ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಅವನು ದಿವ್ಯದೇಹವನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 74
पिशाचमोचनं तीर्थमद्यारभ्य समाख्यया । अन्येषामपि पैशाच्यमिदं स्नानाद्धरिष्यति
ಇಂದಿನಿಂದ ಇದು ‘ಪಿಶಾಚಮೋಚನ ತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು; ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೆ ಇತರರ ಪಿಶಾಚಭಾವವೂ ದೂರವಾಗುವುದು।
Verse 75
अस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये ये स्नास्यंतीह मानवाः । पिंडांश्च निर्वपिष्यंति संध्यातर्पणपूर्वकम्
ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಹಾಗೂ ತರ್ಪಣದ ನಂತರ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವರು ಪಿತೃಕಾರ್ಯದ ಫಲವಾಗಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 76
दैवात्पैशाच्यमापन्नास्तेषां पितृपितामहाः । तेपि पैशाच्यमुत्सृज्य यास्यंति परमां गतिम्
ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಹಾಗೂ ಪಿತಾಮಹರು ಪೈಶಾಚ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಕೂಡ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 77
अद्यशुक्लचतुर्दश्यां मार्गेमासि तपोनिधे । अत्र स्नानादिकं कार्यं पैशाच्यपरिमोचनम
ಓ ತಪೋನಿಧಿ! ಇಂದು ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಪೈಶಾಚ್ಯಬಾಧೆಯಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 78
इमां सांवत्सरीं यात्रां ये करिष्यंति मानवाः । तीर्थप्रतिग्रहात्पापान्निःसरिष्यंति ते नराः
ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮಾನವರು ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 79
पिशाचमोचने स्नात्वा कपर्दीशं समर्च्य च । कृत्वा तत्रान्नदानं च नरोन्यत्रापि निर्भयाः
ಪೈಶಾಚಮೋಚನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಕಪರ್ದೀಶನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಇತರತ್ರವೂ ನಿರ್ಭಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 80
मार्गशुक्लचतुर्दश्यां कपर्दीश्वर संनिधौ । स्नात्वान्यत्रापि मरणान्न पैशाच्यमवाप्नुयुः
ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಕಪರ್ದೀಶ್ವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರು, ಬೇರೆಡೆ ಮರಣವಾದರೂ ಪೈಶಾಚ್ಯ-ದೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯರು।
Verse 81
इत्युक्त्वा दिव्यपुरुषो भूयोभूयो नमस्य तम् । तपोधनं महाभागो दिव्यां गतिमवाप्तवान्
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಆ ದಿವ್ಯಪುರುಷನು ಆ ಮಹಾಭಾಗ ತಪೋಧನನಿಗೆ ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು; ಆ ಧನ್ಯನು ದಿವ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 82
तपोधनोपि तं दृष्ट्वा महाश्चर्यं घटोद्भव । कपर्दीश्वरमाराध्य कालान्निर्वाणमाप्तवान्
ಓ ಘಟೋದ್ಭವ ಅಗಸ್ತ್ಯನೇ! ಆ ಮಹಾಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ತಪೋಧನನೂ ಕಪರ್ದೀಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆದನು।
Verse 83
पिशाचमोचनं तीर्थं तदारभ्य महामुने । वाराणस्यां परां ख्यातिमगमत्सर्वपापहृत्
ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ಆ ಕಾಲದಿಂದ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪಾಪಹರವಾದ ಪಿಶಾಚಮೋಚನ ತೀರ್ಥವು ಪರಮ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು।
Verse 84
पैशाचमोचने तीर्थे संभोज्य शिवयोगिनम् । कोटिभोज्यफलं सम्यगेकैक परिसंख्यया
ಪೈಶಾಚಮೋಚನ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶಿವಯೋಗಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಿದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂತಹ ಕರ್ಮದ ಗಣನೆಯಂತೆ, ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೋಟಿ-ಭೋಜನದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 85
श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरो नियतमानसः । भूतैः प्रेतैः पिशाचैश्च कदाचिन्नाभिभूयते
ಈ ಪುಣ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಿಯತಮನಸ್ಸಿನ ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 86
बालग्रहाभिभूतानां बालानां शांतिकारकम् । पठनीयं प्रयत्नेन महाख्यानमिदं परम्
ಬಾಲಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ಈ ಪರಮ ಮಹಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಠಿಸಬೇಕು।
Verse 87
इदमाख्यानमाकर्ण्य गच्छन्देशांतरं नरः । चोरव्याघ्रपिशाचाद्यैर्नाभिभूयेत कुत्रचित्
ಈ ಪವಿತ್ರ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಳ್ಳರು, ಹುಲಿಗಳು, ಪಿಶಾಚಾದಿಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ।