
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸೂರ್ಯರೂಪಗಳು (ಆದಿತ್ಯರು)ಗಳನ್ನು ಗಣನೆ ಮಾಡಿ, ‘ಖಖೋಲ್ಕ ಆದಿತ್ಯ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಕಷ್ಟ-ಪೀಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಂತರ ಕಥೆ ಕದ್ರೂ–ವಿನತಾ ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ—ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸನ ವರ್ಣದ ಕುರಿತ ಪಣದಲ್ಲಿಗೆ ಕದ್ರೂ ತನ್ನ ಸರ್ಪಪುತ್ರರಿಂದ ಮೋಸ ಮಾಡಿಸಿ, ವಿನತೆಯನ್ನು ದಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯ ದುಃಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಗರುಡನು ಬಿಡುಗಡೆ ಶರತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ; ನಾಗರು ವಿನತೆಯ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಅಮೃತ (ಸುದಾ) ತಂದುಕೊಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿನತಾ ಗರುಡನಿಗೆ ಧರ್ಮವಿವೇಕ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾಳೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಷಾದರೊಳಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಿಂಸೆ ಎಂಬ ಮಹಾಪಾಪವಾಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ; ತಪ್ಪು ಹಿಂಸೆಯ ಭೀಕರ ದೋಷವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗರುಡನ ಅಮೃತಸಾಧನೆ ಸ್ವಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಮಾತೃವಿಮೋಚನೆಯ ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ—ಶಂಕರ ಮತ್ತು ಭಾಸ್ಕರ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಪಾಮಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಗಳಾಗಿ ವರ್ಣಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಫಲಶ್ರುತಿ ಪ್ರಕಾರ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಖಖೋಲ್ಕ ಆದಿತ್ಯದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಶೀಘ್ರ ರೋಗಶಮನ, ಅಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ಈ ಕಥಾಶ್ರವಣದಿಂದ ಪಾವನತೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 1
स्कंद उवाच । वाराणस्यां तथादित्या ये चान्ये तान्वदाम्यतः । कलशोद्भव ते प्रीत्या सर्वे सर्वाघनाशनाः
ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆದಿತ್ಯರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪವಿತ್ರ ರೂಪಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ। ಓ ಕಲಶೋದ್ಭವ (ಅಗಸ್ತ್ಯ), ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪನಾಶಕರು।
Verse 2
खखोल्को नाम भगवानादित्य परिकीर्तितः । त्रिविष्टपोत्तरे भागे सर्वव्याधिविघातकृत्
ಖಖೋಲ್ಕ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಭಗವಾನ್ ಆದಿತ್ಯನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಮಸ್ತ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು।
Verse 3
यथा खखोल्क इत्याख्या तस्यादित्यस्य तच्छृणु । पुरा कद्रूश्च विनता दक्षस्य तनये शुभे
ಆ ಆದಿತ್ಯನು ‘ಖಖೋಲ್ಕ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಹೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನ ಶುಭ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಕದ್ರೂ ಮತ್ತು ವಿನತಾ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
Verse 4
कश्यपस्य च ते पत्न्यौ मारीचेः प्राक्प्रजापतेः । क्रीडंत्यावेकदान्योन्यं मुने ते ऊचतुस्त्विति
ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮಾರೀಚಿಯ ವಂಶಜ ಕಶ್ಯಪನ ಪತ್ನಿಯರು. ಒಂದು ದಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಮುನಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.
Verse 5
कद्रूरुवाच । विनते त्वं विजानासि यदि तद्ब्रूहि मेग्रतः । अखंडिता गतिस्तेस्ति यतो गगनमंडले
ಕದ್ರೂ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿನತೇ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು. ನಿನ್ನ ಗತಿ ಅಖಂಡ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಗಗನಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀಯೆ.
Verse 6
योसावुच्चैःश्रवा वाजी श्रूयते सवितूरथे । किं रूपःसोस्ति शबलो धवलो वा वदाशु मे
ಸವಿತೃನ ರಥದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾ ಅಶ್ವ—ಅದರ ರೂಪ ಹೇಗೆ? ಅದು ಚಿತ್ತರಿತವೇ ಅಥವಾ ಧವಳವೇ? ಬೇಗನೆ ಹೇಳು.
Verse 7
पणं च कुरु कल्याणि तुभ्यं यो रोचतेनघे । एवमेव न यात्येष कालक्रीडनकं विना
ಮತ್ತೆ ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣೀ, ನಿರಪರಾಧಿನೀ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಪಣವನ್ನೂ ಇಡು. ಇದು ಕೇವಲ ಮಾತಿನಿಂದ ನಡೆಯದು; ಕಾಲಕ್ರೀಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿಯದು.
Verse 8
विनतोवाच । किं पणेन भगिन्यत्र कथयाम्येवमेव हि । त्वज्जये का च मे प्रीतिर्मज्जये किं नु ते सुखम्
ವಿನತೆ ಹೇಳಿದರು— ಸಹೋದರಿ, ಇಲ್ಲಿ ಪಣದ ಅಗತ್ಯವೇನು? ನಾನು ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಜಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಏನು ಹರ್ಷ? ನನ್ನ ಜಯದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಏನು ಸುಖ?
Verse 9
ज्ञात्वा पणो न कर्तव्यो मिथः स्नेहमभीप्सता । ध्रुवमेकस्य विजये क्रोधोन्स्येह जायते
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಪಣ ಮಾಡಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಒಬ್ಬನ ಜಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕ್ರೋಧ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 10
कद्रूरुवाच । क्रीडेयं नात्र भगिनि कारणं किमपि क्रुधः । खेलस्य व्यवहारोयं पणे यत्किंचिदुच्यते
ಕದ್ರೂ ಹೇಳಿದರು— ಸಹೋದರಿ, ಇದು ಕೇವಲ ಆಟ; ಇಲ್ಲಿ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಯಾವುದೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಆಟದ ರೂಢಿಯ ವ್ಯವಹಾರವೇ ಇದು— ಪಣವೆಂದು ಏನೋ ಒಂದನ್ನು ಹೇಳುವುದು.
Verse 11
विनतोवाच । तथा कुरु यथा प्रीतिस्तवास्ति पवनाशिनि । अथ तां विनतामाह कद्रूः कुटिलमानसा
ವಿನತೆ ಹೇಳಿದರು— ಓ ಪವನಾಶಿನಿ, ನಿನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು. ನಂತರ ಕಪಟಮನಸ್ಸಿನ ಕದ್ರೂ ವಿನತೆಯನ್ನು ಹೀಗೆಂದಳು.
Verse 12
तस्यास्तु सा भवेद्दासी पराजीयेत या यया । अस्मिन्पणे इमाः सर्वाः सख्यः साक्षिण्य एव नौ
ಯಾರು ಯಾರಿಂದ ಸೋಲುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅವಳ ದಾಸಿಯಾಗಿರಲಿ. ಈ ಪಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಖಿಯರು ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿರಲಿ.
Verse 13
इत्यन्योन्यं पणीकृत्य सर्पिण्यपि पतत्त्रिणी । उवाच कर्बुरं कद्रूरश्वं श्वेतं गरुत्मती
ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪಣವಿಟ್ಟು ಸರ್ಪಮಾತೆ ಕದ್ರೂ ಮತ್ತು ಗರುಡಮಾತೆ ವಿನತೆ ಆ ಅಶ್ವದ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದರು—ಕದ್ರೂ ‘ಕಲ್ಮಾಷ’ (ಕಪ್ಪು ಚಿತ್ತರ) ಎಂದಳು; ವಿನತೆ ‘ಶ್ವೇತ’ ಎಂದಳು।
Verse 14
कदागंतव्यमिति च चक्राते ते गमावधिम् । जग्मतुश्च विरम्याथ क्रीडनात्स्वस्वमालयम्
ನಂತರ ‘ಯಾವಾಗ ಹೋಗಬೇಕು’ ಎಂದು ಹೋಗುವ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು; ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು।
Verse 15
विनतायां गतायां तु कद्रूराहूय चांगजान् । उवाच यात वै पुत्रा द्रुतं वचनतो मम
ವಿನತೆ ಹೋಗಿದ ನಂತರ ಕದ್ರೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳಿದಳು—“ಮಕ್ಕಳೇ, ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗಿರಿ.”
Verse 16
तुरंगमुच्चैःश्रवसं प्रोद्भूतं क्षीरनीरधेः । सुरासुरैर्मथ्यमानान्मंदराघातसाध्वसात्
“ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ತುರಂಗವು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ದೇವಾಸುರರು ಮಂದರಪರ್ವತದ ಆಘಾತಗಳಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಾ ಸಮುದ್ರಮಥನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ.”
Verse 17
कार्यकारणरूपस्य सादृश्यमधिगच्छति । अतस्तं क्षीरवर्णाभं कल्माषयत पुत्रकाः
“ಕಾರ್ಯವು ಕಾರಣರೂಪದ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅಶ್ವವು ಕ್ಷೀರವರ್ಣ—ಹಾಲಿನಂತೆ ಶ್ವೇತ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳೇ, ಅದನ್ನು ಕಪ್ಪು ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಕಲ್ಮಾಷಿತಗೊಳಿಸಿರಿ.”
Verse 18
तस्य वालधिमध्यास्य कृष्णकुंतलतां गताः । तथा तदंगलोमानि विधत्तविषसीत्कृतैः
ಅದರ ಬಾಲದ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಅಂಟಿಕೊಂಡು ನೀವು ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನ ಗುಚ್ಛಗಳಂತೆ ಆಗಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ವಿಷಭರಿತ ಫುಸಫುಸದಿಂದ ಅದರ ದೇಹರೋಮಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಿ।
Verse 19
इति श्रुत्वा वचो मातुः काद्रवेयाः परस्परम् । संमंत्र्य मातरं प्रोचुः कद्रूं कद्रूपमागताः
ತಾಯಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕಾದ್ರವೇಯ ನಾಗಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಬಳಿಕ ಕದ್ರೂ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದರು।
Verse 20
नागा ऊचुः । मातर्वयं त्वदाह्वानाद्विहाय क्रीडनं बलात् । प्राप्ताः प्रहृष्टा मृष्टान्नं दास्यत्यद्य प्रसूरिति
ನಾಗರು ಹೇಳಿದರು—ತಾಯಿ, ನಿನ್ನ ಕರೆಯಿನಿಂದ ನಾವು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಆಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆವು; ‘ಇಂದು ನಮ್ಮ ಜನನಿ ಖಂಡಿತ ರುಚಿಯಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡೆವು।
Verse 21
मृष्टं तिष्ठतु तद्दूरं विषादप्यधिकं कटु । तत्त्वया वादियन्मंत्रैरौषधैर्नोपशाम्यति
ಆ ‘ರುಚಿಯಾದ ಅನ್ನ’ ದೂರವೇ ಇರಲಿ; ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ವಿಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಹಿ. ನೀನು ಮಂತ್ರ-ಔಷಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೂ ಅದು ಶಮನವಾಗದು।
Verse 22
वयं न यामो यद्भाव्यं तदस्माकं भवत्विह । इति प्रोक्तं विषास्यैस्तैस्तदा कुटिलगामिभिः
ಆಗ ಆ ವಿಷಮುಖ, ವಕ್ರಗತಿಯವರು ಹೇಳಿದರು—‘ನಾವು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಧಿಯಾಗಿರುವುದೇನು ಇದ್ದರೂ ಅದು ನಮಗೆ ಇಲ್ಲೀಯೇ ಸಂಭವಿಸಲಿ।’
Verse 23
स्कंद उवाच । अन्येपि ये कुटिलगाः पररंध्रनिषेविणः । अकर्णाः कूरहृदयाः पितरौ व्रीडयंति ते
ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಕುಟಿಲ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರು, ಪರರ ದೋಷಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವವರು, ಕೇಳದವರು ಹಾಗೂ ಕ್ರೂರಹೃದಯರು ತಮ್ಮ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಲಜ್ಜೆ ತರುತ್ತಾರೆ।
Verse 24
पित्रोर्गिरं निराकृत्य ये तिष्ठेयुः सुदुर्मदाः । अत्याहितमिह प्राप्य गच्छेयुस्तेऽचिराल्लयम्
ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಮಾತನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಭಾರೀ ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವವರು, ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೇ ತೀವ್ರ ಅನರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದು ಶೀಘ್ರವೇ ನಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 25
तेषां वचनमाकर्ण्य नयाम इति सोरगी । शशाप तान्क्रुधाविष्टा नागांश्चागः समागतान्
“ನಾವು (ಅವಳನ್ನು) ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇವೆ” ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದಿವ್ಯಸ್ತ್ರೀ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟಳಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ನಾಗರನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದಳು।
Verse 26
तार्क्ष्यस्य भक्ष्या भवत यूयं मद्वाक्यलंघनात् । जातमात्राश्च सर्पिण्यो भक्षयंतु स्वबालकान्
“ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಲಂಘಿಸಿದ ಕಾರಣ ನೀವು ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ)ನ ಆಹಾರವಾಗಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ಪಿಣಿಯರು ಹೆತ್ತ ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಮರಿಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಭಕ್ಷಿಸಲಿ.”
Verse 27
इति शापानलाद्भीतैः कैश्चित्पातालमाश्रितम् । जिजीविषुभिरन्यैश्च द्वित्रैश्चक्रे प्रसूवचः
ಅಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದ ಆ ಶಾಪದಿಂದ ಭಯಗೊಂಡ ಕೆಲವರು ಪಾತಾಳವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು; ಇತರರು ಬದುಕಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯದಿಂದ ಇಬ್ಬರು-ಮೂರು ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು।
Verse 28
ते पुच्छमौच्चैःश्रवसमधिगम्य महाधियः । सुनीलचिकुराभासं चक्रुरंगं च कर्बुरम्
ಆ ಮಹಾಧೀಮಂತರು ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸದ ಪುಚ್ಚವನ್ನು ತಲುಪಿ, ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಗಾಢನೀಲ ಕೇಶಗಳಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಕರ್ಬುರ (ಚಿತ್ತರ) ವರ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು।
Verse 29
तत्क्ष्वेडानल धूमौघैः फूत्कारभरनिःसृतैः । मातृवाक्कृतिजाद्धर्मान्न दग्धा भानुभानुभिः
ಅವರ ಕ್ಷ್ವೇಡರೂಪ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಭಾರವಾದ ಫೂತ್ಕಾರದಿಂದ ಧೂಮಘನಗಳು ಹೊರಬಂದವು; ಆದರೂ ಮಾತೃವಾಕ್ಯಜನ್ಯ ಧರ್ಮಬಲದಿಂದ ಅವರು ಸೂರ್ಯನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳಿಂದಲೂ ದಗ್ಧರಾಗಲಿಲ್ಲ।
Verse 30
विनतापृष्ठमारुह्य कद्रूः स्नेहवशात्ततः । वियन्मार्गमलंकृत्य ददर्शोष्णांशुमंडलम्
ನಂತರ ಸ್ನೇಹವಶಾತ್ ಕದ್ರೂ ವಿನತೆಯ ಬೆನ್ನೇರಿದು, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾ ಉಷ್ಣಾಂಶುಮಂಡಲವಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದಳು।
Verse 31
तिग्मरश्मिप्रभावेण व्याकुलीभूतमानसा । कद्रुस्ततः खगीं प्राह विस्रब्धं विनते व्रज
ಸೂರ್ಯನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾದ ಕದ್ರೂ, ಖಗಿಣಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ವಿನತೇ, ನಿಶ್ಚಿಂತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯು।”
Verse 32
उष्णगोरुष्णगोभिर्मे ताप्यते नितरां तनुः । विस्रब्धाहं स्वभावेन त्वं सापेक्षाहि सर्वतः
“ಆ ದಹಿಸುವ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹವು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ತಾಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ನಾನು ಸ್ವಭಾವತಃ ನಿರ್ಭಯೆ; ಆದರೆ ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪರಾಧೀನಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ.”
Verse 33
स्वरूपेण पतंगी त्वं पतंगोसौ सहस्रगुः । अतएव न ते बाधा गगने तापसंभवा
ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ನೀನು ಪತಂಗಿ; ಅವನು ಸಹಸ್ರಕಿರಣಗಳ ಸೂರ್ಯನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅವನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ತಾಪವು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 34
वियत्सरसि हंसोयं भवती हंसगामिनी । चंडरश्मिप्रतापाग्निस्त्वामतो नेह बाधते
ಆಕಾಶಸರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವನು ಹಂಸನು; ನೀವೂ ಹಂಸಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವವಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಂಡಕಿರಣಿಯ ಪ್ರತಾಪಾಗ್ನಿ ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 35
खगीमुद्गीयमानां खे पुनरूचे बिलेशया । त्राहित्राहि भगिन्यत्र यावोन्यत्र वियत्पथः
ಖಗೀಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬಿಲವಾಸಿನೀ ಸರ್ಪಿಣಿ ಮತ್ತೆ ಕೂಗಿದಳು—“ರಕ್ಷಿಸು ರಕ್ಷಿಸು, ಸಹೋದರಿ! ಈ ವಿಯತ್ಪಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗೋಣ.”
Verse 36
विनते विनतां मां त्वं किं नावसि पतत्त्रिणी । तव दासी भविष्यामि त्वदुच्छिष्टनिषेविणी
ಹೇ ವಿನತೇ, ಹೇ ಪತತ್ತ್ರಿಣೀ! ನಾನು ವಿನೀತವಾಗಿ ವಂಗಿದ್ದೇನೆ—ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ? ನಾನು ನಿನ್ನ ದಾಸಿಯಾಗುವೆ, ನಿನ್ನ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನು ಸೇವಿಸುವೆ.
Verse 37
यावज्जीवमहं भूयां त्वत्पादोदकपायिनी । खखोल्कानि पतेदेषा भृशगद्गदभाषिणी
“ನಾನು ಜೀವಿಸುವವರೆಗೆ ನಿನ್ನ ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವವಳಾಗಿರಲಿ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತೀವ್ರ ನಡುಕದಿಂದ ಗದ್ಗದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಮೋಹದಿಂದ ‘ಖಖೋಲ್ಕಾನಿ…’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಳು.
Verse 38
मूर्च्छां गतवती पक्षपुटौ धृत्वा बिडोरगी । सख्युल्कानि पतेदेषा वक्तव्ये त्विति संभ्रमात्
ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾದ ಸರ್ಪಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ವಿನತೆಯು ತನ್ನ ಮಡಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ರಕ್ಷಿಸಿದಳು. ಗಾಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಬದಲು ‘ಸಖ್ಯುಲ್ಕಾನಿ…’ ಎಂದು ಅಚಾನಕ ಉಚ್ಚರಿಸಿಬಿಟ್ಟಳು.
Verse 39
खखोल्केति यदुक्ता गीः कद्र्वा संभ्रातचेतसा । तदा खखोल्कनामार्कः स्तुतो विनतया बहु
ಕದ್ರೂ ಗೊಂದಲಚಿತ್ತದಿಂದ ‘ಖಖೋಲ್ಕ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಖಖೋಲ್ಕ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ವಿನತೆಯು ಬಹಳವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದಳು.
Verse 40
मनागतिग्मतां प्राप्ते खे प्रयाति विवस्वति । ताभ्यां तुरंगमो दर्शि किंचित्किर्मीरवान्रथे
ವಿವಸ್ವಾನ್ ಸೂರ್ಯನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ರಥದಲ್ಲಿನ ಅಶ್ವವು ಕಾಣಿಸಿತು—ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರ್ಮೀರವರ್ಣದಂತೆ.
Verse 41
उक्ता विनतयैवैषा तापोपहतलोचना । क्रूरा सरीसृपी सत्यवादिन्या विश्वमान्यया
ಹೀಗೆ ತಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಆ ಕ್ರೂರ ಸರೀಸೃಪಿಣಿಯನ್ನು, ಸತ್ಯವಾಡಿನಿ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಮಾನ್ಯಳಾದ ವಿನತೆಯೇ ಸ್ವತಃ ಸಂಬೋಧಿಸಿದಳು.
Verse 42
कद्रु त्वया जितं भद्रे यत उच्चैःश्रवा हयः । चंद्ररश्मिप्रभोप्येष कल्माष इव भासते
“ಓ ಕದ್ರೂ, ಭದ್ರೇ, ನೀನೇ ಜಯಿಸಿದ್ದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾ ಅಶ್ವವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನದೇ. ಚಂದ್ರಕಿರಣದಂತ ಪ್ರಭೆ ಇದ್ದರೂ ಅದು ಕಲ್ಮಾಷದಂತೆ ಕಿರ್ಮೀರವರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.”
Verse 43
विधिर्बलीयान्भुजगि चित्रं जयपराजये । क्रूरोपि विजयी क्वापि त्वक्रूरोपि पराजयी
ಹೇ ನಾಗಕನ್ಯೆ, ವಿಧಿಯೇ ಬಲಿಷ್ಠನು; ಜಯ-ಪರಾಜಯಗಳ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕ್ರೂರನೂ ವಿಜಯಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಕ್ರೂರನೂ ಸೋಲುತ್ತಾನೆ.
Verse 44
विनताविनताधारा वदंतीति यथागतम् । कद्रूनिवेशनं प्राप्ता तस्या दास्यमचीकरत्
ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಹೇಳುವ ಕ್ರಮದಂತೆ, ವಿನತಾ—ಅವಮಾನಿತಳಾಗಿ—ಕದ್ರೂನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವಳ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದಳು.
Verse 45
कदाचिद्विनतादर्शि सुपर्णनाश्रुलोचना । विच्छाया मलिना दीना दीर्घनिःश्वासवत्यपि
ಒಮ್ಮೆ ಸುಪರ್ಣನು ವಿನತೆಯನ್ನು ಕಂಡನು—ಕಣ್ಣುಗಳು ಅಶ್ರುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಅವಳು ಕಾಂತಿಹೀನಳಾಗಿ, ಮಲಿನಳಾಗಿ, ದೀನಳಾಗಿ, ದೀರ್ಘ ನಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
Verse 46
सुपर्ण उवाच । प्रातःप्रातरहो मातः क्व यासि त्वं दिनेदिने । सायमायासि च कुतो विच्छाया दीनमानसा
ಸുപರ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—“ತಾಯಿ, ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆಯೇ, ಅಯ್ಯೋ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯೆ? ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತೀಯೆ—ಕಾಂತಿಹೀನಳಾಗಿ, ದೀನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ?”
Verse 47
कुतो निःश्वसिसि प्रोच्चैरश्रुपूर्ण विलोचना । यथा क्लीबसुता योषिद्यथापति तिरस्कृता
“ನೀನು ಏಕೆ ಜೋರಾಗಿ ನಿಶ್ವಾಸ ಬಿಡುತ್ತೀಯೆ, ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ—ನಪುಂಸಕನ ಮಗಳಾದ ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ, ಪತಿಯಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತಳಾದ ಹೆಂಡತಿಯಂತೆ?”
Verse 48
ब्रूहि मातर्झटित्यद्य कुतो दूनासि पत्त्रिणि । मयि जीवति ते बाले कालेपि कृतसाध्वसे
ಹೇ ತಾಯಿ, ಇಂದು ತಕ್ಷಣ ಹೇಳು—ಹೇ ರೆಕ್ಕೆಯವಳೇ—ನೀನು ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ದುಃಖಿತಳಾಗಿದ್ದೀಯ? ನಾನು ಜೀವಂತಿರುವವರೆಗೆ, ಹೇ কোমಲ ಬಾಲಿಕೆ, ಮರಣವೂ ನಿನಗೆ ಭಯಕಾರಣವಾಗಬಾರದು.
Verse 49
अश्रुनिर्माणकरणे कारणं किं तपस्विनि । सुचरित्रा सुनारीषु नामंगलमिहेष्यते
ಹೇ ತಪಸ್ವಿನಿ, ಈ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಯಲು ಕಾರಣವೇನು? ಸುಚರಿತ್ರೆಯ ಸತೀಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೇಲೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಮಂಗಳವು ಬಾರದಿರಬೇಕು.
Verse 50
धिक्तांश्च पुत्रान्यन्माता तेषु जीवत्सु दुःखभाक् । वरं वंध्यैव सा यस्याः सुता वंध्यमनोरथाः
ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರು ಜೀವಂತಿರುವಾಗಲೇ ತಾಯಿ ದುಃಖಪಡುವುದಾದರೆ, ಅಂಥ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಯಾರ ಪುತ್ರರ ಮನೋರಥಗಳು ವಂಧ್ಯವಾಗಿ ಫಲಿಸದವೋ, ಆಕೆಗೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು.
Verse 51
इत्यूर्जस्वलमाकर्ण्य वचः सूनोर्गरुत्मतः । विनता प्राह तं पुत्रं मातृभक्तिसमन्वितम्
ಪುತ್ರ ಗರುತ್ಮಾನನ ಉರ್ಜಸ್ವಿ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾತೃಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಪುತ್ರನಿಗೆ ವಿನತೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
Verse 52
अहं दास्यस्मि रे बाल कद्र्वाश्च क्रूरचेतसः । पृष्ठे वहामि तां नित्यं तत्पुत्रानपि पुत्रक
ವಿನತೆ ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ಬಾಲಕ, ಕ್ರೂರಚಿತ್ತೆಯಾದ ಕದ್ರೂವಿನ ದಾಸಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಪುತ್ರಕ, ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಅವಳನ್ನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಹೊರುತ್ತೇನೆ; ಅವಳ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಸಹ.
Verse 53
कदाचिन्मंदरं यामि कदाचिन्मलयाचलम् । कदाचिदंतरीपेषु चरेयं तदुदन्वताम्
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾನು ಮಂದರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಲಯಾಚಲಕ್ಕೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಸಮುದ್ರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 54
यत्रयत्र नयेयुस्ते काद्रवेयाः सुदुर्मदाः । व्रजेयं तत्रतत्राहं तदधीना यतः सुत
ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ಕದ್ರೂಪುತ್ರರು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೋಗಲೇಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ಮಗನೇ.
Verse 55
गरुड उवाच । दासीत्वकारणं मातः किं ते जातं सुलक्षणे । दक्षप्रजापतेः पुत्रि कश्यपस्यप्रियेऽनघे
ಗರುಡನು ಹೇಳಿದನು—ತಾಯೇ, ಹೇ ಸುಲಕ್ಷಣೇ! ನಿನಗೆ ದಾಸ್ಯಸ್ಥಿತಿ ಏಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಹೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯೇ, ಕಶ್ಯಪನ ಪ್ರಿಯೆಯೇ, ಹೇ ನಿರಪರಾಧಿನೀ—ನಿನಗೆ ಏನು ಸಂಭವಿಸಿತು?
Verse 56
विनतोवाच गरुडं पुरावृत्तमशेषतः । दासीत्वकारणं यद्वदादित्याश्वविलोकनम्
ಆಮೇಲೆ ವಿನತೆಯು ಗರುಡನಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು—ದಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ವಿಷಯವನ್ನೂ, ಆದಿತ್ಯನ ಅಶ್ವ (ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸ್) ನೋಡುವ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನೂ.
Verse 57
श्रुत्वेति गरुडः प्राह मातरं सत्वरं व्रज । पृच्छाद्य मातस्तान्दुष्टान्काद्रवेयानिदं वचः
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಗರುಡನು ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗು. ಇಂದು, ತಾಯೇ, ಆ ದುಷ್ಟ ಕಾದ್ರವೇಯರನ್ನು (ಸರ್ಪಗಳನ್ನು) ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
Verse 58
यद्दुर्लभं हि भवतां यत्रात्यंतरुचिश्च वः । मद्दासीत्वविमोक्षाय तद्याचध्वं ददाम्यहम्
ನಿಮಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದುದೇನೋ, ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದುದೇನೋ—ನನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ದಾಸ್ಯಬಂಧದಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸುವ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನೇ ಕೇಳಿರಿ; ನಾನು ಅದನ್ನು ನೀಡುವೆನು।
Verse 59
तथाकरोच्च विनता तेपि श्रुत्वा तदीरितम् । सर्पाः संमंत्र्य तां प्रोचुर्विनतां हृष्टमानसाः
ವಿನತೆಯು ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದಳು. ಆ ಸರ್ಪಗಳೂ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಮಂತ್ರಿಸಿ, ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿನತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।
Verse 60
मातृशापविमोक्षाय यदि दास्यति नः सुधाम् । तदा समीहितं तेस्तु न दास्यत्यथ दास्यसि
ನಿನ್ನ ತಾಯಿಯ ಶಾಪವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಅವನು ನಮಗೆ ಸುಧಾ (ಅಮೃತ) ನೀಡಿದರೆ, ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಸಲಿ; ಆದರೆ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ನೀ ದಾಸಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುವೆ।
Verse 61
इत्योंकृत्य समापृच्छ्य कद्रूं द्रुतगतिः खगी । गरुत्मंतं समाचष्ट दृष्ट्वा संहृष्टमानसम्
ಇಂತೆ ‘ಓಂ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕದ್ರುವನ್ನು ವಿದಾಯ ಪಡೆದು, ದ್ರುತಗತಿಯ ಖಗೀ (ವಿನತೆ) ಹೋಗಿ, ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನ ಗರುಡನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದಳು।
Verse 62
नागांतकस्ततः प्राह मातरं चिंतयातुराम् । आनीतं विद्धि पीयूषं मातर्मे देहि भोजनम्
ನಂತರ ನಾಗಾಂತಕ (ಗರುಡ) ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಆತುರಗೊಂಡ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ಅಮ್ಮಾ, ಪೀಯೂಷ (ಅಮೃತ) ನಾನು ತಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಅಮ್ಮಾ, ನನಗೆ ಭೋಜನ ಕೊಡು।’
Verse 63
विनता प्राह तं पुत्रं संप्रहृष्टतनूरुहा । भोः सुपर्णार्णवं तूर्णं याहि मंगलमस्तु ते
ಆನಂದದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತಳಾದ ವಿನತಾ ತನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು— “ಓ ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ)! ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ।”
Verse 64
संति तत्रापि बहुशो निषादा मत्स्यघातिनः । वेलातटनिवासाश्च तान्भक्षय दुरात्मनः
“ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ನಿಷಾದರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವರು. ಆ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸು।”
Verse 65
परप्राणैर्निजप्राणान्ये पुष्णंतीह दुर्धियः । शासनीयाः प्रयत्नेन श्रेयस्तच्छासनं परम्
“ಇತರರ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೂಢರನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು; ಅಂಥ ಶಾಸನವೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು।”
Verse 66
बहुहिंसाकृतां हिंसा भवेत्स्वर्गस्य साधनम् । विहिंसितेषु दुष्टेषु रक्ष्यते भूरिशो यतः
“ಬಹು ಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಹಿಂಸೆ ಸ್ವರ್ಗಸಾಧನವೂ ಆಗಬಹುದು; ದುಷ್ಟರು ದಮನವಾದರೆ ಅನೇಕರು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।”
Verse 67
निषादेष्वपि चेद्विप्रः कश्चिद्भवति पुत्रक । संरक्षणीयो यत्नेन भक्षणीयो न कर्हिचित्
“ಆದರೆ ನಿಷಾದರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದರೆ, ಮಗನೇ, ಅವನನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು; ಎಂದಿಗೂ ಭಕ್ಷಿಸಬೇಡ।”
Verse 68
गरुड उवाच । मत्स्यादिनां वसन्मध्ये कथं ज्ञेयो द्विजो मया अभक्ष्यो यस्त्वया प्रोक्तस्तच्चिह्नं किं चनात्थ मे
ಗರುಡನು ಹೇಳಿದರು—ಮೀನುಗಾರರು ಮೊದಲಾದವರ ಮಧ್ಯೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ನಾನು ದ್ವಿಜನನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಲಿ? ನೀನು ‘ಅಭಕ್ಷ್ಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದವನನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 69
विनतोवाच । यज्ञसूत्रं गले यस्य सोत्तरीयं सुनिर्मलम् । नित्यधौतानि वासांसि भालं तिलक लांछितम्
ವಿನತಾ ಹೇಳಿದರು—ಯಾರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಿದೆಯೋ, ಯಾರ ಉತ್ತರೀಯವು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವೋ, ಯಾರ ವಸ್ತ್ರಗಳು ನಿತ್ಯ ಧೋತವಾಗಿರುವವೋ, ಮತ್ತು ಯಾರ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ತಿಲಕಚಿಹ್ನವೋ—
Verse 70
सपवित्रौ करौ यस्य यन्नीवी कुशगर्भिणी । यन्मौलिः सशिखाग्रंथिः स ज्ञेयो ब्राह्मणस्त्वया
—ಯಾರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಕಗಳು (ಪವಿತ್ರ-ವಲಯಗಳು) ಇರುವವೋ, ಯಾರ ನೀವಿಯಲ್ಲಿ ಕುಶಗರ್ಭಿತವಾಗಿರುವವೋ, ಮತ್ತು ಯಾರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಶಿಖಾಗ್ರಂಥಿಯೊಡನೆ ಮೌಳಿ ಇರುವವೋ—ಅವನನ್ನು ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ತಿಳಿ।
Verse 71
उच्चरेदृग्यजुःसाम्नामृचमेकामपीह यः । गायत्रीमात्रमंत्रोपि स विज्ञेयो द्विजस्त्वया
ಇಲ್ಲಿ ಋಗ್, ಯಜುಃ ಅಥವಾ ಸಾಮದ ಒಂದೇ ಋಚೆಯನ್ನಾದರೂ ಉಚ್ಚರಿಸುವವನು—ಅಥವಾ ಗಾಯತ್ರೀಮಂತ್ರ ಮಾತ್ರವಾದರೂ—ಅವನನ್ನು ನೀನು ದ್ವಿಜನೆಂದು ತಿಳಿ।
Verse 72
गरुड उवाच । मध्ये सदा निषादानां यो वसेज्जननि द्विजः । तस्यैतेष्वेकमप्येव न मन्ये लक्ष्मबोधकम्
ಗರುಡನು ಹೇಳಿದರು—ತಾಯಿ, ನಿಷಾದರ ಮಧ್ಯೆ ಸದಾ ವಾಸಿಸುವ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ನನಗೆ ನಂಬಿಗಸ್ತ ಗುರುತಾಗಿ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 73
लक्ष्मांतरं समाचक्ष्व द्विजबोधकरं प्रसूः । येन विज्ञाय तं विप्रं त्यजेयमपि कंठगम्
ಓ ತಾಯೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ನನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದವನನ್ನೂ ನಾನು ತ್ಯಜಿಸುವೆನು।
Verse 74
तच्छ्रुत्वा विनता प्राह यस्ते कंठगतोंऽगज । खदिरांगारवद्दह्यात्तमपाकुरु दूरतः
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿನತೆ ಹೇಳಿದರು—ಮಗನೇ, ನಿನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನು ಖದಿರದ ಅಂಗಾರದಂತೆ ದಹಿಸುವನು; ಅವನನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಬಿಡು।
Verse 75
द्विजमात्रेपि या हिंसा सा हिंसा कुशलाय न । देशं वंशं श्रियं स्वं च निर्मूलयति कालतः
ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮೇಲಾದರೂ ಮಾಡಿದ ಹಿಂಸೆ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗದು; ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದು ದೇಶ, ವಂಶ ಮತ್ತು ಸ್ವಶ್ರೀ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।
Verse 76
निशम्य काश्यपिरितिप्रसूपादौप्रणम्य च । गृहीताशीर्ययौ शीघ्रं खमार्गेण खगेश्वरः
ತಾಯಿ ಕಾಶ್ಯಪಿ (ವಿನತೆ)ಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದು, ಖಗೇಶ್ವರನು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಶೀಘ್ರ ಹೊರಟನು।
Verse 77
दूरादालोकयांचक्रे निषादान्मत्स्यजीविनः । पक्षौ विधूय पक्षींद्रो रजसापूर्य रोदसी
ದೂರದಿಂದ ಅವನು ಮೀನುಜೀವಿಗಳಾದ ನಿಷಾದರನ್ನು ಕಂಡನು; ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ವಿಧೂಯಿಸಿದಾಗ ಪಕ್ಷೀಂದ್ರನು ಧೂಳಿನಿಂದ ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದನು।
Verse 78
अंधीकृत्य दिशोभागानब्धिरोधस्युपाविशत् । व्यादाय वदनं घोरं महाकंदरसन्निभम्
ದಿಕ್ಕುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಂಧಕಾರಗೊಳಿಸಿ ಅವನು ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು. ಭೀಕರವಾದ ತನ್ನ ಬಾಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಮಹಾಕಂದರದಂತೆ ತೋರಿದನು.
Verse 79
कांदिशीका निषादास्तु विविशुस्तत्र च स्वयम् । मन्वानेष्वथ पंथानं तेषु कंठं विशत्स्वपि
ಮೋಹಗೊಂಡ ನಿಷಾದರು ತಾವೇ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು, ಅದನ್ನೇ ದಾರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ; ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತಲೇ ಅವನ ಕಂಠದೊಳಗೆ ಸೇರಿದರು.
Verse 80
जज्वालेंगलसंस्पर्शो द्विजस्तत्कंठकंदलीम् । प्राक्प्रविष्टानथो तार्क्ष्यो निषादानौदरीं दरीम्
ಕಂಠಾಗ್ನಿಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ದಗ್ಧನಾದ ಆ ದ್ವಿಜನು ಆ ಕಂಠ-ಕಂದರದಲ್ಲಿ ಜ್ವಲಿಸಿದನು. ಆಗ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ) ನಿಷಾದರನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ಉದರ-ಕಂದರದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದನು.
Verse 81
प्रवेश्य कंठतालुस्थं तं विज्ञाय द्विजस्फुटम् । भयादुदगिरत्तूर्णं मातृवाक्येन यंत्रितः
ಕಂಠ-ತಾಲುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರಿತು, ತಾಯಿಯ ವಚನದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತನಾಗಿ ಭಯದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಉಗುಳಿದನು.
Verse 82
तमुद्गीर्णं नरं दृष्ट्वा पक्षिराट्समभाषत । कस्त्वं जात्यासि निगद मम कंठविदाहकृत्
ಹೊರಗೆ ಉಗುಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ನರನನ್ನು ನೋಡಿ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ಜಾತಿಯಿಂದ ಯಾರು? ಹೇಳು; ನನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ದಾಹ ಉಂಟುಮಾಡಿದವನೇ!”
Verse 83
स तदाहेति विप्रोहं पृष्टः सन्गरुडाग्रतः । वसाम्येषु निषादेषु जातिमात्रोपजीवकः
ಗರುಡನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು— “ನಾನು ನಿಷಾದರ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೇವಲ ಜನ್ಮಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ, ಬೇರೆ ನಿಜವಾದ ಜೀವನೋಪಾಯವಿಲ್ಲ।”
Verse 84
तं प्रेष्य गरुडो दूरं भक्षयित्वाथ भूरिशः । नभो विक्षोभयांचक्रे प्रलयानिल सन्निभः
ಅವನನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಎಸೆದು ನಂತರ ಭಕ್ಷಿಸಿ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಗರುಡನು—ಪ್ರಳಯವಾಯುವಿನಂತೆ—ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಕಲಕಿದನು।
Verse 85
तं दृष्ट्वा तिग्मतेजस्कं ज्वालाततदिगंतरम् । ज्वलद्दावानलं शैलमिव बिभ्युर्दिवौकसः
ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿ, ಜ್ವಾಲೆಗಳು ದಿಗಂತವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ದೇವಲೋಕವಾಸಿಗಳು ನಡುಗಿದರು—ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಂಡಂತೆ।
Verse 86
ते सन्नह्यंत युद्धाय सज्जीकृत बलायुधाः । अध्यास्य वाहनान्याशु सर्वे वर्मभृतः सुराः
ಅವರು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ, ಬಲ ಹಾಗೂ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ; ಕವಚಧಾರಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಏರಿದರು।
Verse 87
तिर्यग्गतीरविर्नायं नायमग्निः सधूमवान् । क्षणप्रभाप्यसौ नैव को नः सम्मुख एत्यसौ
“ಇದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಸೂರ್ಯನಲ್ಲ, ಧೂಮಯುಕ್ತ ಅಗ್ನಿಯೂ ಅಲ್ಲ; ಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಅಲ್ಲ—ನಮ್ಮ ಎದುರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವವನು ಯಾರು?”
Verse 88
न दैत्येषु प्रभेदृक्स्यान्नाकृतिर्दानवेष्वियम् । महासाध्वसदः कोयमस्माकं हृत्प्रकंपनः
ಇದು ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಯಾವ ಭೇದವೂ ಅಲ್ಲ; ದಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಆಕೃತಿ ಇಲ್ಲ. ಯಾರು ಇವನು, ಮಹಾಭೀತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವನು?
Verse 89
यावत्संभावयंतीति नीतिज्ञा अपि निर्जराः । तावद्दुधाव स्वौ पक्षौ पक्षिराजो महाबलः
ನೀತಿಜ್ಞರಾದ ಅಮರ ದೇವರುಗಳು ಇನ್ನೂ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಳೆಯುತ್ತಿರಲಿರುವಾಗಲೇ, ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ತನ್ನ ಎರಡು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬಡಿದನು.
Verse 90
निपेतुः पक्षवातेन सायुधाश्च सवाहनाः । न ज्ञायंते क्व संप्राप्ता वात्यया पार्णतार्णवत्
ಅವನ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅವರು ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ವಾಹನಾರೂಢರಾಗಿಯೇ ಬಿದ್ದುಹೋದರು. ಸುಳಿಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದರು ಎಂಬುದೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
Verse 91
अथ तेषु प्रणष्टेषु बुद्ध्या विज्ञाय पक्षिराट् । कोशागारं सुधायाः स तत्रापश्यच्च रक्षिणः
ನಂತರ ಅವರು ಚದುರಿಹೋದಾಗ, ಪಕ್ಷಿರಾಜನು ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ತಿಳಿದು ಸುಧೆಯ ಕೋಶಾಗಾರವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅದರ ರಕ್ಷಕರನ್ನೂ ಕಂಡನು.
Verse 92
शस्त्रास्त्रोद्यतपाणींस्तान्सुरानाधूय सर्वशः । ददर्श कर्तरीयंत्रममृतोपरिसंस्थितम्
ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ ಕೈಗಳಿದ್ದ ಆ ದೇವರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಝಟಕಿ ದೂರಮಾಡಿ, ಅವನು ಅಮೃತದ ಮೇಲಿರುವ ಕತ್ತರಿಯಂತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡನು.
Verse 93
मनःपवनवेगेन भ्रममाणं महारयम् । अपिस्पृशंतं मशकं यत्खंडयति कोटिशः
ಅದು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾ ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ತಿರುಗುವ ಭಯಂಕರ ಯಂತ್ರ; ಸ್ಪರ್ಶಿಸದೇ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ ಸೊಳ್ಳೆಯನ್ನೂ ಕೋಟಿಕೋಟಿ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 94
उपोपविश्य पक्षींद्रस्तस्य यंत्रस्य निर्भयः । क्षणं विचारयामास किमत्र करवाण्यहो
ಆಮೇಲೆ ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡನು ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಆ ಯಂತ್ರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಅಹೋ! ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?”
Verse 95
स्प्रष्टुं न लभ्यते चैतद्वात्या न प्रभवेदिह । क उपायोत्र कर्तव्यो वृथा जातो ममोद्यमः
“ಇದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯೂ ಇದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವ ಉಪಾಯ ಮಾಡಲಿ? ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು।”
Verse 96
न बलं प्रभवेदत्र न किंचिदपि पौरुषम् । अहो प्रयत्नो देवानामेतत्पीयूषरक्षणे
“ಇಲ್ಲಿ ಬಲವೂ ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಪ ಪೌರುಷವೂ ಅಲ್ಲ. ಅಹೋ! ಈ ಅಮೃತ (ಪೀಯೂಷ) ರಕ್ಷಣೆಗೆ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಷ್ಟೋ ಅದ್ಭುತ!”
Verse 97
यदि मे शंकरे भक्तिर्निर्द्वंद्वातीव निश्चला । तदा स देवदेवो मां वियुनक्तु महाऽधिया
“ಶಂಕರನ ಮೇಲಿನ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದ್ವಂದ್ವರಹಿತವಾಗಿ ಅಚಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ದೇವದೇವನು ತನ್ನ ಮಹಾಧಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ।”
Verse 98
यद्यहं मातृभक्तोस्मि स्वामिनः शंकरादपि । तदा मे बुद्धिरत्रास्तु पीयूषहरणं क्षमा
ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಮಾತೃಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ—ಸ್ವಾಮಿ ಶಂಕರನಿಗಿಂತಲೂ ಕರ್ತವ್ಯಭಾವದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ—ಎಂದಾದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಬುದ್ಧಿ ಉದಯಿಸಲಿ; ಅದರಿಂದ ಅಮೃತಹರಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿ.
Verse 99
आत्मार्थं नोद्यमश्चायं हृत्स्थो वेत्तीति विश्वगः । मातुर्दास्यविमोक्षाय यतेहममृतं प्रति
ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ನನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ—ಹೃದಯಸ್ಥ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ನಾನು ಅಮೃತದ ಕಡೆ ಯತ್ನಿಸುವುದು ಕೇವಲ ನನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ದಾಸ್ಯಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸಲು.
Verse 100
जरितौ पितरौ यस्य बालापत्यश्च यः पुमान् । साध्वी भार्या च तत्पुष्ट्यै दोषोऽकृत्येपि तस्य न
ಯಾರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ವೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಮಕ್ಕಳು ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕರಾಗಿದ್ದು, ಪತ್ನಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾಗಿರುವಳೋ—ಅವರ ಪೋಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಕೃತ್ಯವೆನಿಸುವುದನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೂ ಅವನಿಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ.
Verse 110
ततः कैटभजित्प्राह वैनतेयं मुदान्वितः । वृतंवृतं महोदार देहिदेहि वरद्वयम्
ಆಮೇಲೆ ಕೈಟಭಜಿತನು (ವಿಷ್ಣು) ಹರ್ಷಭರಿತನಾಗಿ ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ)ನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಮಹೋದಾರ! ಆಯ್ಕೆಮಾಡು, ಆಯ್ಕೆಮಾಡು; ನನ್ನಿಂದ ಎರಡು ವರಗಳನ್ನು ಬೇಡು.”
Verse 120
इत्युक्त्वा सहितो मात्रा वैनतेयो विनिर्ययौ । कुशासने च तैरुक्तो धृत्वा पीयूषभाजनम्
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ವೈನತೇಯನು ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಅವರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕುಶಾಸನದ ಮೇಲೆ ಅಮೃತಪಾತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಧರಿಸಿ ನಿಂತನು.
Verse 130
विश्वेशानुगृहीतानां विच्छिन्नाखिलकर्मणाम् । भवेत्काशीं प्रति मतिर्नेतरेषां कदाचन
ಕಾಶಿಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆದವರಿಗೂ, ಸಮಸ್ತ ಕರ್ಮಬಂಧಗಳು ಛೇದಿತವಾದವರಿಗೂ ಮಾತ್ರ ಕಾಶಿಯ ಕಡೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಮನೋನಿವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇತರರಿಗೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 140
काश्यां प्रसन्नौ संजातौ देवौ शंकरभास्करौ । गरुडस्थापिताल्लिंगादाविरासीदुमापतिः
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರ ಮತ್ತು ಭಾಸ್ಕರ ಎಂಬ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು; ಗರುಡನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಲಿಂಗದಿಂದ ಉಮಾಪತಿ (ಶಿವ) ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದನು।
Verse 150
तस्य दर्शनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । काश्यां पैशंगिले तीर्थे खखोल्कस्य विलोकनात् । नरश्चिंतितमाप्नोति नीरोगो जायते क्षणात्
ಅದರ ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕಾಶಿಯ ಪೈಶಂಗಿಲ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಖಖೋಲ್ಕನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಇಚ್ಛಿತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಿರೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 151
नरः श्रुत्वैतदाख्यानं खखोल्कादित्यसंभवम् । गरुडेशेन सहितं सर्वपापैः प्रमुच्यते
ಆದಿತ್ಯಸಂಬಂಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಖಖೋಲ್ಕನ, ಗರುಡೇಶನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಈ ಪವಿತ್ರಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಯಾರು ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।