Adhyaya 46
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳುವದೇನೆಂದರೆ—ಯೋಗಿನೀ ಪ್ರಸಂಗದ ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಸೂರ್ಯನಾದ ಅಂಶುಮಾಲಿ/ರವಿಯನ್ನು ಶುಭ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿ, ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಯಾದ ರಾಜ ದಿವೋದಾಸನನ್ನು ಅಧರ್ಮ-ವಿರೋಧದ ಮೂಲಕ ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ರಾಜನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು ಮಹಾದೋಷವೆಂದು, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಿಶ್ಚಯ ದೃಢವಾಗಿರುವಾಗ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಮೋಹ, ಮಾತ್ಸರ್ಯ, ಅಹಂಕಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಕಾರಗಳು ಜಯಿಸಬಾರದೆಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶೀ ದರ್ಶನದ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ ರವಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಅನೇಕ ವೇಷಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ—ತಪಸ್ವಿ, ಭಿಕ್ಷುಕ, ಹೊಸ ಕರ್ಮಕಾಂಡದ ಪ್ರವರ್ತಕ, ಮಾಯಾವಿ, ಪಂಡಿತ, ಗೃಹಸ್ಥ, ಸನ್ಯಾಸಿ—ಆದರೂ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೈತಿಕ ದೋಷ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯಾಗದೆ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕಾಗುವ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಕಾಶಿಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಲು ಯೋಚಿಸಿ, ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಕಾಶಿಯ ಅನನ್ಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರೂಪದ ಸೌರಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರಲ್ಲೂ ‘ಲೋಳಾರ್ಕ’ ವಿಶೇಷ—ಕಾಶಿಯನ್ನು ನೋಡುವ ತೀವ್ರ ಲೋಲತೆಯಿಂದ ಆ ನಾಮ. ಲೋಳಾರ್ಕನ ಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಅಸಿಸಂಭೇದದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಕಾಲದ ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಷಷ್ಠಿ/ಸಪ್ತಮಿ ತಿಥಿ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರ, ಗಂಗಾ–ಅಸಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಿಗಳು, ದಾನ-ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವೃದ್ಧಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—ಇವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತೀರ್ಥಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಶಂಸೆಯಲ್ಲ, ಸತ್ಯವಚನವೆಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವೈದಿಕ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಸಂಶಯಿಗಳನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
Shlokas
Verse 1
स्कंद उवाच । गतेथ योगिनीवृंदे देवदेवो घटोद्भव । काशीप्रवृत्तिं जिज्ञासुः प्राहिणोदंशुमालिनम्
ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಯೋಗಿನೀವೃಂದವು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ದೇವದೇವನಾದ ಘಟೋದ್ಭವನು ಕಾಶಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಅಂಶುಮಾಲಿನನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು।
Verse 2
देवदेव उवाच । सप्ताश्व त्वरितो याहि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । यत्रास्ति स दिवोदासो धर्ममूर्तिर्महीपतिः
ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸಪ್ತಾಶ್ವಾ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಶುಭವಾದ ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿಗೆ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಮೂರ್ತಿಯಾದ ಮಹೀಪತಿ ದಿವೋದಾಸನು ಇರುವನು।
Verse 3
तस्य धर्मविरोधेन यथातत्क्षेत्रमुद्वसेत् । तथा कुरुष्व भो क्षिप्रं मावमंस्थाश्च तं नृपम्
ಹೇ ಭಾನೋ! ಅವನ ಧರ್ಮವಿರೋಧದಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾಶಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡು; ಆ ನೃಪನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬೇಡ।
Verse 4
धर्ममार्ग प्रवृत्तस्य क्रियते यावमानना । सा भवेदात्मनो नूनं महदेनश्च जायते
ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತನಾದವನಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಅವಮಾನ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸುವವನಿಗೇ ಮಹಾದೋಷವಾಗುತ್ತದೆ; ಮಹಾಪಾಪವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ।
Verse 5
तवबुद्धिविकासेन च्यवते चेत्स धर्मतः । तदा सा नगरी भानो त्वयोद्वास्याऽसहैः करैः
ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿವಿಕಾಸದಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಧರ್ಮವಿರೋಧದಿಂದ ತೊಲಗಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದರೆ, ಹೇ ಭಾನೋ, ಅಸಹ್ಯ ಕರಗಳಿಂದ ಆ ನಗರಿಯನ್ನು ನೀನು ಉಜ್ಜಾಡಿಸಬೇಡ।
Verse 6
कामक्रोधौ लोभमोहौ मत्सराहंकृती अपि । ते तत्र न भवेतां यत्तत्कालोपि न तं जयेत्
ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ-ಮೋಹ, ಮತ್ಸರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರಗಳು ಉದಯಿಸದಿರಲಿ—ಹಾಗಾದರೆ ಸಮಯ ಬಂದರೂ ಕಾಲವೂ ಅವನನ್ನು ಜಯಿಸಲಾರದು।
Verse 7
यावद्धर्मे स्थिराबुद्धिर्यावद्धर्मेस्थिरं मनः । तावद्विघ्नोदयः क्वास्ति विपद्यपि रवे नृषु
ಬುದ್ಧಿ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವವರೆಗೆ, ಮನಸ್ಸು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿರುವವರೆಗೆ—ಜನರಿಗೆ, ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲೂ, ಹೇ ರವೇ, ವಿಘ್ನಗಳ ಉದಯ ಎಲ್ಲಿದೆ?
Verse 8
सर्वेषामिह जंतूनां त्वं वेत्सि ब्रध्नचेष्टितम् । अतएव जगच्चक्षुर्व्रज त्वं कार्यसिद्धये
ಇಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನೂ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನೂ ನೀನು ಅರಿತಿರುವೆ; ಬ್ರಧ್ನ (ಸೂರ್ಯ)ನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ನೀನು ತಿಳಿದಿರುವೆ. ಆದಕಾರಣ, ಹೇ ಜಗಚ್ಚಕ್ಷು, ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀನು ಹೊರಡು.
Verse 9
रविरादाय देवाज्ञां मूर्तिमन्यां प्रकल्प्य च । नभोध्वगामहोरात्रं काशीमभिमुखोऽभवत्
ರವಿ ದೇವರ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಹೋರಾತ್ರವೂ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ಕಾಶಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅಭಿಮುಖನಾದನು.
Verse 10
मनसातीवलोलोऽभूत्काशीदर्शनलालसः । सहस्रचरणोप्यैच्छत्तदा खे नैकपादताम्
ಕಾಶೀ ದರ್ಶನದ ಲಾಲಸೆಯಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ಚಂಚಲವಾಯಿತು. ಸಹಸ್ರ ಪಾದಗಳಿದ್ದರೂ, ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಲು ಅವನು ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಏಕಪಾದತ್ವವನ್ನು ಬಯಸಿದನು.
Verse 11
हंसत्वं तस्य सूर्यस्य तदा सफलतामगात् । सदा नभोध्वनीनस्य काशीं प्रति यियासतः
ಆಗ ಕಾಶಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಸದಾ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸೂರ್ಯನ ಹಂಸರೂಪಧಾರಣೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಫಲವತ್ತಾಯಿತು.
Verse 12
अथ काशीं समासाद्य रविरंतर्बहिश्चरन् । मनागपि न तद्भूपे धर्मध्वस्तिमवेक्षत
ನಂತರ ಕಾಶಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ರವಿ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಸಂಚರಿಸಿದನು; ಆದರೂ ಆ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮನಾಶವನ್ನು ಅವನು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
Verse 13
विभावसुर्वसन्काश्यां नानारूपेण वत्सरम् । क्वचिन्नावसरं प्राप तत्र राज्ञि सुधर्मिणि
ವಿಭಾವಸು (ಸೂರ್ಯ) ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ನಾನಾರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ವಾಸಿಸಿದರೂ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ಆ ರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಅವಕಾಶವೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ।
Verse 14
कदाचिदतिथिर्भूतो दुर्लभं प्रार्थयन्रविः । न तस्य राज्ञो विषये दुर्लभं किंचिदैक्षत
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರವಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದು ದುರ್ಲಭವಾದುದನ್ನು ಬೇಡಿದನು; ಆದರೆ ಆ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ‘ಅಪ್ರಾಪ್ಯ’ವೆನ್ನುವದೇನೂ ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।
Verse 15
कदाचिद्याचको जातो बहुदोपि कदाप्यभूत् । कदाचिद्दीनतां प्राप्तः कदाचिद्गणकोप्यभूत्
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಯಾಚಕನಾದನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪಾರ ಧನವಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೀನಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದನು; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗಣಕ (ಲೆಕ್ಕಗಾರ)ನೂ ಆದನು—ಹೀಗೆ ಮರುಮರು ಪಾತ್ರ ಬದಲಾಯಿಸಿದನು।
Verse 16
वेदबाह्यां क्रियां चापि कदाचित्प्रत्यपादयत् । कदाचित्स्थापयामास दृष्टप्रत्ययमैहिकम्
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ವೇದಬಾಹ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದನು; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಪ್ರತ್ಯಯ (ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ) ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಲೌಕಿಕ ಮತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।
Verse 17
कदाचिज्जटिलो जातः कदाचिच्च दिगंबरः । स कदाचिज्जांगुलिको विषविद्याविशारदः
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವನು ಜಟಿಲ ತಪಸ್ವಿಯಾದನು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಿಗಂಬರ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾದನು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಾಂಗೂಲಿಕ (ಸರ್ಪಮಂತ್ರವಿದ್)ನಾಗಿ ವಿಷವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದವನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು।
Verse 18
सर्वपाषंडधर्मज्ञः कदाचिद्ब्रह्मवाद्यभूत् । ऐंद्रजालिक आसीच्च कदाचिद्भ्रामयञ्जनान्
ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಷಂಡಮತಗಳ ಧರ್ಮತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಯಂತೆ ಉನ್ನತ ತತ್ತ್ವದ ವಕ್ತಾರನಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐಂದ್ರಜಾಲಿಕನಾಗಿ ಮಾಯಾಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ॥
Verse 19
नानाव्रतोपदेशैश्च कदाचित्स पतिव्रताः । क्षोभयामास बहुशः सदृष्टांत कथानकैः
ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾನಾವ್ರತಗಳ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿ, ದೃಷ್ಟಾಂತಯುಕ್ತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಮಿಷವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ಸಹ ಪದೇಪದೇ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ॥
Verse 20
कापालिक व्रतधरः कदाचिच्चाभवद्द्विजः । कदाचिदपि विज्ञानी धातुवादी कदाचन
ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಪಾಲಿಕ ವ್ರತಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಂಡಿತನಂತೆ ಕಾಣಿಸಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧಾತುವಾದಿ (ರಸವಿದ್ಯೆಯ ವಕ್ತಾ) ಆಗುತ್ತಿದ್ದ॥
Verse 21
क्वचिद्विप्रः क्वचिद्राजपुत्रो वैश्योंत्यजः क्वचित । ब्रह्मचारी क्वचिदभूद्गृही वनचरः क्वचित्
ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಪ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾಜಪುತ್ರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೈಶ್ಯ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತ್ಯಜನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗೃಹಸ್ಥ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವನಚರನಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದ॥
Verse 22
यतिः कदाचिदिति सरूपैरभ्रामयज्जनान् । सर्वविद्यासु कुशलः सर्वज्ञश्चाभवत्क्वचित्
ಹೀಗೆ ಅವನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯತಿಯ ರೂಪ ತಾಳಿಕೊಂಡು ನಾನಾರೂಪಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲನಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸರ್ವಜ್ಞನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ॥
Verse 23
इति नानाविधै रूपैश्चरन्काश्यां ग्रहेश्वरः । न कदापि जने क्वापि च्छिद्रं प्राप कदाचन
ಹೀಗೆ ನಾನಾವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ ಗ್ರಹೇಶ್ವರನು, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ, ಒಂದು ದೋಷವನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ।
Verse 24
ततो निनिंद चात्मानं चिंतार्तः कश्यपात्मजः । धिक्परप्रेष्यतां यस्यां यशो लभ्येत न क्वचित्
ಆಮೇಲೆ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಕಶ್ಯಪಪುತ್ರನು ತನ್ನನ್ನೇ ನಿಂದಿಸಿದನು—“ಧಿಕ್ಕಾರ! ಪರರ ಕೆಲಸದ ದಾಸತ್ವಕ್ಕೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆಯದು!”
Verse 25
मार्तंड उवाच । मंदरं यदि याम्यद्य सद्यस्तत्क्रुद्ध्यतीश्वरः । अनिष्पादितकार्यार्थे मयि सामान्यभृत्यवत्
ಮಾರ್ತಂಡನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ಇಂದು ಮಂದರಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ, ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರದ ಕಾರಣ ಈಶ್ವರನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವನು; ನನ್ನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭೃತ್ಯನಂತೆ ಕಾಣುವನು।”
Verse 26
कोपमप्युररीकृत्य यदि यायां कथंचन । कथं तिष्ठे पुरस्तस्य तर्हि वै मूढभृत्यवत्
ಅವರ ಕೋಪವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಾನು ಹೇಗೋ ಹೋಗಿದರೂ, ಆಗ ಅವರ ಮುಂದೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಲಿ—ಮೂಢ ಭೃತ್ಯನಂತೆ?
Verse 27
अथोंकृत्यावहेलं वा यामि चेच्च कथंचन । क्रोधान्निरीक्षेत्त्र्यक्षो मां विषं पेयं तदा मया
ಅಥವಾ ಅವಹೇಳನದಿಂದ ಕೇವಲ ‘ಹೂಂ’ ಎಂದು ಹೇಗೋ ನಾನು ಹೋದರೆ, ಕೋಪದಿಂದ ತ್ರ್ಯಕ್ಷನು ನನ್ನತ್ತ ನೋಡಿದರೆ—ಆಗ ನನಗೆ ವಿಷ ಕುಡಿಯುವುದೇ ಒಳಿತು।
Verse 28
हरकोपानले नूनं यदि यातः पतंगताम् । पितामहोपि मां त्रातुं तदा शक्ष्यति नस्फुटम्
ಹರನ ಕೋಪಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಪತಂಗದಂತೆ ಬಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಹುತೇಕ ಅಸಮರ್ಥನಾಗುವನು।
Verse 29
स्थास्याम्यत्रैव तन्नित्यं न त्यक्ष्यामि कदाचन । क्षेत्रसंन्यासविधिना वाराणस्यां कृताश्रमः
ನಾನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸುವೆನು; ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಕ್ಷೇತ್ರ-ಸಂನ್ಯಾಸ’ ವಿಧಿಯಿಂದ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವ್ರತಬದ್ಧ ಆಶ್ರಮವಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೇನೆ।
Verse 30
पुरः पुरारेः कायार्थमनिवेद्येह तिष्ठतः । यत्पापं भावि मे तस्य काशीपापस्यनिष्कृतिः
ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಿ ಪುರಾರಿ (ಶಿವ) ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯವಿಷಯವನ್ನು ನಿವೇದಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದರಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವ ಪಾಪ ಉಂಟಾದರೂ—ಆ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಕಾಶಿಯೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗುವುದು।
Verse 31
अन्यान्यपि च पापानि महांत्यल्पानि यानि च । क्षयंति तानि सर्वाणि काशीं प्रविशतां सताम्
ಮತ್ತೆ ಇತರ ಯಾವ ಪಾಪಗಳಾದರೂ—ದೊಡ್ಡದಾಗಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಲಿ—ಕಾಶಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸತ್ಪುರುಷರ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ।
Verse 32
बुद्धिपूर्वं मया चैतन्न पापं समुपार्जितम् । पुरारिणैव हि पुराऽशासि धर्मो हि रक्ष्यताम्
ಈ ಪಾಪವನ್ನು ನಾನು ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪುರಾರಿ (ಶಿವ) ಸ್ವತಃ ‘ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು’ ಎಂದು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದನು।
Verse 33
धर्मो हि रक्षितो येन देहे सत्वरगत्वरे । त्रैलोक्यरक्षितं तेन किं कामार्थैः सुरक्षितैः
ಈ ವೇಗವಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ರಕ್ಷಿಸಿದವನು. ಹಾಗಿರಲು ಅಂಥವನಿಗೆ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿದ ಕಾಮವೂ ಅರ್ಥವೂ ಏಕೆ?
Verse 34
रक्षणीयो यदि भवेत्कामः कामारिणा कथम् । क्षणादनंगतां नीतो बहूनां सुखकार्यपि
ಕಾಮವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ‘ಕಾಮಾರಿ’ (ಶಿವ) ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅನಂಗನಾಗಿಸಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದನು? ಅನೇಕರಿಗೆ ಸುಖಕಾರಕನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಲ್ಲವೇ!
Verse 35
अर्थश्चेत्सर्वथारक्ष्य इति कैश्चिदुदाहृतम् । तत्कथं न हरिश्चंद्रोऽरक्षत्कुशिकनंदने
ಕೆಲವರು ಅರ್ಥ (ಧನ) ಸರ್ವಥಾ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಕುಶಿಕನಂದನ (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ) ಎದುರು ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನು ಅದನ್ನು ಏಕೆ ಕಾಪಾಡಲಿಲ್ಲ?
Verse 36
धर्मस्तु रक्षितः सर्वैरपिदेहव्ययेन च । शिबिप्रभृतिभूपालैर्दधीचिप्रमुखैर्द्विजैः
ಆದರೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ—ದೇಹವನ್ನೇ ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ—ಶಿಬಿ ಮೊದಲಾದ ರಾಜರು, ದಧೀಚಿ ಮೊದಲಾದ ದ್ವಿಜರು.
Verse 37
अयमेव हि वै धर्मः काशीसेवनसंभवः । रुषितादपि रुद्रान्मां रक्षिष्यति न संशयः
ಕಾಶೀಸೇವೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮ. ರುದ್ರನು ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ಈ ಧರ್ಮವೇ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 38
अवाप्य काशीं दुष्प्रापां को जहाति सचेतनः । रत्नं करस्थमुत्सृज्य कः काचं संजिघृक्षति
ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ವಿವೇಕಿ ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವನು? ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ರತ್ನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಾರು ಕಾಚವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುವರು?
Verse 39
वाराणसीं समुत्सृज्य यस्त्वन्यत्र यियासति । हत्वा निधानं पादेन सोर्थमिच्छति भिक्षया
ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುವವನು, ಪಾದದಿಂದ ಹೂತ ನಿಧಿಯನ್ನು ತುಳಿದು ನಂತರ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಧನ ಬಯಸುವವನಂತೆ.
Verse 40
पुत्रमित्रकलत्राणि क्षेत्राणि च धनानि च । प्रतिजन्मेह लभ्यंते काश्येका नैव लभ्यते
ಪುತ್ರ, ಮಿತ್ರ, ಪತ್ನಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧನ—ಇವು ಪ್ರತಿಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ಮತ್ತೆ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಕಾಶಿ ಒಂದೇ, ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದು.
Verse 41
येन लब्धा पुरी काशी त्रैलोक्योद्धरणक्षमा । त्रैलोक्यैश्वर्यदुष्प्रापं तेन लब्धं महासुखम्
ತ್ರಿಲೋಕಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಕಾಶೀಪುರಿಯನ್ನು ಪಡೆದವನು, ತ್ರಿಲೋಕೈಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ಮಹಾಸುಖವನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 42
कुपितोपि हि मे रुद्रस्तेजोहानिं विधास्यति । काश्यां च लप्स्ये तत्तेजो यद्वै स्वात्मावबोधजम्
ರುದ್ರನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡರೂ ನನ್ನ ಬಾಹ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಹಾನಿಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಆತ್ಮಾವಬೋಧದಿಂದ ಜನಿಸುವ ಆ ಸತ್ಯ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು.
Verse 43
इतराणीह तेजांसि भासंते तावदेव हि । खद्योताभानि यावन्नो जृंभते काशिजं महः
ಇಲ್ಲಿ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಗಳು ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ; ಕಾಶೀಜನ್ಯ ಮಹಿಮೆ ವಿಕಸಿಸುವವರೆಗೆ ಅವು ಜ್ಯೋತಿಪುಟಗಳ (ಕಾಜಾಣ) ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತವೆ।
Verse 44
इति काशीप्रभावज्ञो जगच्चक्षुस्तमोनुदः । कृत्वा द्वादशधात्मानं काशीपुर्यां व्यवस्थितः
ಹೀಗೆ ಕಾಶೀಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅರಿತ, ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣು ಹಾಗೂ ತಮೋನಾಶಕನಾದ ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಕಾಶೀಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು।
Verse 45
लोलार्क उत्तरार्कश्च सांबादित्यस्तथैव च । चतुर्थो द्रुपदादित्यो मयूखादित्य एव च
ಅವರು—ಲೋಲಾರ್ಕ, ಉತ್ತರಾರ್ಕ, ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯ; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ದ್ರುಪದಾದಿತ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಯೂಖಾದಿತ್ಯ।
Verse 46
खखोल्कश्चारुणादित्यो वृद्धकेशवसंज्ञकौ । दशमो विमलादित्यो गंगादित्यस्तथैव च
ಖಖೋಲ್ಕ, ಅರುಣಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಕೇಶವ ಎಂಬ ನಾಮದ ರೂಪ; ಹತ್ತನೆಯದು ವಿಮಲಾದಿತ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗಾದಿತ್ಯವೂ।
Verse 47
द्वादशश्च यमादित्यः काशिपुर्यां घटोद्भव । तमोऽधिकेभ्यो दुष्टेभ्यः क्षेत्रं रक्षंत्यमी सदा
ಹನ್ನೆರಡನೆಯದು ಯಮಾದಿತ್ಯ. ಓ ಘಟೋದ್ಭವ, ಇವರು ಸದಾ ಕಾಶೀಪುರಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ದುಷ್ಟರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 48
तस्यार्कस्य मनोलोलं यदासीत्काशिदर्शने । अतो लोलार्क इत्याख्या काश्यां जाता विवस्वतः
ಕಾಶೀ ದರ್ಶನದಿಂದ ಆ ಸೂರ್ಯ (ವಿವಸ್ವಾನ್)ನ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿ ಉತ್ಸುಕವಾಯಿತು; ಆದಕಾರಣ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ‘ಲೋಲಾರ್ಕ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
Verse 49
लोलार्कस्त्वसिसंभेदे दक्षिणस्यां दिशिस्थितः । योगक्षेमं सदा कुर्यात्काशीवासि जनस्य च
ಲೋಲಾರ್ಕನು ಅಸಿಸಂಭೇದದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಕಾಶೀವಾಸಿಗಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಅವನು ಸದಾ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 50
मार्गशीर्षस्य सप्तम्यां षष्ठ्यां वा रविवासरे । विधाय वार्षिकीं यात्रां नरः पापै प्रमुच्यते
ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಸಪ್ತಮಿ—ಅಥವಾ ಷಷ್ಠಿ—ತಿಥಿ ರವಿವಾರವಾದರೆ, ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 51
कृतानि यानि पापानि नरैः संवत्सरावधि । नश्यंति क्षणतस्तानि षष्ठ्यर्के लोलदर्शनात्
ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಪಾಪಗಳಾದರೂ, ಷಷ್ಠೀ-ಅರ್ಕದಿನ ಲೋಲಾರ್ಕನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 52
नरः स्नात्वासिसंभेदे संतर्प्य पितृदेवताः । श्राद्धं विधाय विधिना पित्रानृण्यमवाप्नुयात्
ಅಸಿಸಂಭೇದದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವನು ಪಿತೃಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 53
लोलार्कसंगमे स्नात्वा दानं होमं सुरार्चनम् । यत्किंचित्क्रियते कर्म तदानंत्याय कल्पते
ಲೋಲಾರ್ಕ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದಾನ, ಹೋಮ, ದೇವಾರ್ಚನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಯಾವ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 54
सूर्योपरागे लोलार्के स्नानदानादिकाः क्रियाः । कुरुक्षेत्राद्दशगुणा भवंतीह न संशयः
ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೋಲಾರ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾನ-ದಾನಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಿಂತ ದಶಗುಣ ಫಲ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 55
लोलार्के रथसप्तम्यां स्नात्वा गंगासिसंगमे । सप्तजन्मकृतैः पापैर्मुक्तो भवति तत्क्षणात्
ರಥಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಗಂಗಾ–ಅಸಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಲೋಲಾರ್ಕದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 56
प्रत्यर्कवारं लोलार्कं यः पश्यति शुचिव्रतः । न तस्य दुःखं लोकेस्मिन्कदाचित्संभविष्यति
ಶುಚಿವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಪ್ರತೀ ಭಾನುವಾರ ಲೋಲಾರ್ಕದ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ದುಃಖ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 57
न तस्य दुःखं नो पामा न दद्रुर्न विचर्चिका । लोलार्कमर्के यः पश्येत्तत्पादोदकसेवकः
ಭಾನುವಾರ ಲೋಲಾರ್ಕದ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಅವರ ಪಾದೋದಕವನ್ನು ಸೇವಿಸುವವನಿಗೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲ; ಪಾಮಾ, ದದ್ರು, ವಿಚರ್ಚಿಕಾ ಎಂಬ ಚರ್ಮರೋಗಗಳೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 58
वाराणस्यामुषित्वापि यो लोलार्कं न सेवते । सेवंते तं नरं नूनं क्लेशाः क्षुद्व्याधिसंभवाः
ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಯಾರು ಲೋಲಾರ್ಕನನ್ನು ಸೇವಿಸದೆ ಇರುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಲೇಶಗಳು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ.
Verse 59
सर्वेषां काशितीर्थानां लोलार्कः प्रथमं शिरः । ततोंऽगान्यन्यतीर्थानि तज्जलप्लावितानिहि
ಕಾಶಿಯ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಲಾರ್ಕವೇ ಪ್ರಥಮ—‘ಶಿರಸ್ಸು’; ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳು ಅದರ ‘ಅಂಗಗಳು’, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಅದರ ಜಲಪ್ಲಾವನದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
Verse 60
तीर्थांतराणि सर्वाणि भूमीवलयगान्यपि । असिसंभेदतीर्थस्य कलां नार्हंति षोडशीम्
ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು—ಭೂಮಿವಲಯವನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದರೂ—ಅಸಿ-ಸಂಭೇದ ತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆಯ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 61
सर्वेषामेव तीर्थानां स्नानाद्यल्लभ्यते फलम् । तत्फलं सम्यगाप्येत नरैर्गंगासिसंगमे
ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು, ಗಂಗಾ–ಅಸಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 62
नार्थवादोयमुदितः स्तुतिवादो न वै मुने । सत्यं यथार्थवादोयं श्रद्धेयः सद्भिरादरात्
ಓ ಮುನೇ, ಇದು ಅರ್ಥವಾದ (ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ) ಅಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಸ್ತುತಿವಾದವೂ ಅಲ್ಲ; ಇದು ಸತ್ಯವಾದ ಯಥಾರ್ಥ ವಚನ—ಸಜ್ಜನರು ಇದನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು.
Verse 63
यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्र स्वर्गतरंगिणी । मिथ्या तत्रानुमन्यंते तार्किकाश्चानुसूयकाः
ಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ (ಶಿವ) ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೋ ಮತ್ತು ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗತರಂಗಿಣೀ ಗಂಗೆಯು ಹರಿಯುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಅಸೂಯೆಯ ತಾರ್ಕಿಕರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ‘ಮಿಥ್ಯ’ವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 64
उदाहरंति ये मूढाः कुतर्कबलदर्पिताः । काश्यां सर्वेर्थवादोयं ते विट्कीटा युगेयुगे
ಕುತರ್ಕಬಲದ ದರ್ಪದಿಂದ ಉಬ್ಬಿ ಕಾಶಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ‘ಕೇವಲ ಅರ್ಥವಾದ’ ಎಂದು ಉದಾಹರಿಸುವ ಮೂಢರು ಯುಗಯುಗಾಂತರಗಳಲ್ಲೂ ಮಲಕೀಟಗಳಂತೆಯೇ ಆಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 65
कस्यचित्काशितीर्थस्य महिम्नो महतस्तुलाम् । नाधिरोहेन्मुने नूनमपि त्रैलोक्यमंडपः
ಮುನಿಯೇ! ಕಾಶಿಯ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ತೀರ್ಥದ ಮಹತ್ತಾದ ಮಹಿಮೆಯ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಲು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ಸಮಸ್ತ ಮಂಟಪವೂ ಏರಲಾರದು।
Verse 66
नास्तिका वेदबाह्याश्च शिश्नोदरपरायणाः । अंत्यजाताश्च ये तेषां पुरः काशी न वर्ण्यताम्
ನಾಸ್ತಿಕರ ಮುಂದೆ, ವೇದಬಾಹ್ಯರ ಮುಂದೆ, ಕಾಮ-ಉದರಾಸಕ್ತರ ಮುಂದೆ ಹಾಗೂ ಅಧಮಚಿತ್ತ ಅಂತ್ಯಜರ ಮುಂದೆ ಕಾಶಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಬಾರದು।
Verse 67
लोलार्ककरनिष्टप्ता असिधार विखंडिताः । काश्यां दक्षिणदिग्भागे न विशेयुर्महामलाः
ಲೋಲಾರ್ಕನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ದಗ್ಧರಾಗಿ, ಖಡ್ಗಧಾರೆಗಳಿಂದ ಖಂಡಖಂಡಿತರಾಗಿ ಇರುವ ಮಹಾಮಲಿನರು ಕಾಶಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು।
Verse 68
महिमानमिमं श्रुत्वा लोलार्कस्य नरोत्तमः । न दुःखी जायते क्वापि संसारे दुःखसागरे
ಲೋಲಾರ್ಕನ ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನರೋತ್ತಮನು, ದುಃಖಸಾಗರವಾದ ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ದುಃಖಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.