
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸಂವಾದಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಕಥೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಗೆ—ಶಿವಗಣರು ಶಿವಶರ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಗಣರು ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರು ನಕ್ಷತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ಸಮೀಪ ವಾರಾಣಸೀ ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ‘ನಕ್ಷತ್ರೇಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿದರೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಶಿವನು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಜ್ಯೋತಿಷ್ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ, ರಾಶಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ನಕ್ಷತ್ರಲೋಕ’ ಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಮತ್ತು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರವ್ರತ-ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ. ನಂತರ ಕಥೆ ಬುಧ (ಮರ್ಕ್ಯುರಿ) ಮಹಾತ್ಮ್ಯಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ತಾರಾ–ಸೋಮ–ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬುಧನು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ‘ಬುಧೇಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಶಿವದರ್ಶನದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ವರ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ—ನಕ್ಷತ್ರಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಕ, ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗೌರವ, ಮತ್ತು ಬುಧೇಶ್ವರ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಬುದ್ಧಿವರ್ಧನೆ ಹಾಗೂ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ/ಗೊಂದಲ ನಿವಾರಣೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಲಶ್ರುತಿ—ಚಂದ್ರೇಶ್ವರದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬುಧೇಶ್ವರದ ದರ್ಶನದಿಂದ ಬುದ್ಧಿಕ್ಷಯವಾಗದು; ಮುಂದಾಗಿ ಶುಕ್ರಲೋಕ ವರ್ಣನೆಗೆ ಕಥೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 1
अगस्तिरुवाच । शृणु पत्नि महाभागे लोपामुद्रे सधर्मिणि । कथा विष्णुगणाभ्यां च कथितां शिवशर्मणे
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಪತ್ನಿ ಲೋಪಾಮುದ್ರೇ, ಧರ್ಮಸಹಚರಿಣೀ! ವಿಷ್ಣುವಿನ ಇಬ್ಬರು ಗಣರು ಶಿವಶರ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ನೀನು ಕೇಳು.
Verse 2
शिवशर्मोवाच । अहो गणौ विचित्रेयं श्रुता चांद्रमसी कथा । उडुलोककथां ख्यातं विष्वगाख्यानकोविदौ
ಶಿವಶರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ, ಹೇ ಇಬ್ಬರು ಗಣರೇ! ನಾನು ಈ ಚಾಂದ್ರಮಸೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಅತೀವ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕೇಳಿದೆ. ಉಡುಲೋಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವಲ್ಲಿ ನೀವು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಆಖ್ಯಾನಕೋವಿದರು.
Verse 4
गणावूचतुः । पुरा सिसृक्षतः सृष्टिं स्रष्टुरंगुष्ठपृष्ठतः । दक्षः प्रजाविनिर्माणे दक्षो जातः प्रजापतिः । षष्टिर्दुहितरस्तस्य तपोलावण्यभूषणाः । सर्वलावण्यरोहिण्यो रोहिणीप्रमुखाः शुभाः
ಗಣರು ಹೇಳಿದರು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ರಷ್ಟನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಜಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಅಂಗುಷ್ಟದ ಪೃಷ್ಠಭಾಗದಿಂದ ದಕ್ಷನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು. ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ದಕ್ಷಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದನು. ಅವನಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಭೂಷಿತವಾದ ಅರವತ್ತು ಶುಭ ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರು; ಸರ್ವಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರಾಗಿ, ರೋಹಿಣೀ ಪ್ರಮುಖಳಾಗಿದ್ದಳು।
Verse 5
ताभिस्तप्त्वा तपस्तीव्रं प्राप्य वैश्वेश्वरीं पुरीम् । आराधितो महादेवः सोमः सोमविभूपणः
ಅವರು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ವೈಶ್ವೇಶ್ವರೀ ಪುರಿ (ಕಾಶೀ)ಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಮದಿಂದ ವಿಭೂಷಿತನಾದ ಸೋಮನನ್ನೂ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿದರು।
Verse 6
यदा तुष्टोयमीशानो दातुं वरमथाययौ । उवाच च प्रसन्नात्मा याचध्वं वरमुत्तमम्
ಈ ಈಶಾನನು ತೃಪ್ತನಾಗಿ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ, ಪ್ರಸನ್ನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೇಳಿದರು—“ಉತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರಿ।”
Verse 7
शंभोर्वाक्यमथाकर्ण्य ऊचुस्ताश्च कुमारिकाः । यदि देयो वरोऽस्माकं वरयोग्याः स्म शंकर
ಶಂಭುವಿನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಕುಮಾರಿಕೆಯರು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಶಂಕರ, ನಮಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ನಾವು ವರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರಾಗಿದ್ದೇವೆ।”
Verse 8
भवतोपि महादेव भवतापहरो हि यः । रूपेण भवता तुल्यः स नो भर्ता भवत्विति
“ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ನಿಮ್ಮ ಅಹಂಕಾರವನ್ನೂ ಹರಣಮಾಡಬಲ್ಲವನು, ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಸಮಾನನಾದವನು—ಅವನೇ ನಮ್ಮ ಭರ್ತೆಯಾಗಲಿ; ಅವನೇ ನಮ್ಮ ನಾಥನಾಗಲಿ।”
Verse 9
लिंगं संस्थाप्य सुमहन्नक्षत्रेश्वर संज्ञितम् । वारणायास्तटे रम्ये संगमेश्वरसन्निधौ
ಅವರು ವಾರಣಾ ನದಿಯ ಮನೋಹರ ತಟದಲ್ಲಿ, ಸಂಗಮೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ‘ನಕ್ಷತ್ರೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯದ ಅತಿಮಹಾನ್ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು।
Verse 10
दिव्यं वर्ष सहस्रं तु पुरुषायितसंज्ञितम् । तपस्तप्तं महत्ताभिः पुरुषैरपि दुष्करम्
‘ಪುರುಷಾಯಿತ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು—ಅದು ಪುರುಷರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದ ಸಾಧನೆ.
Verse 11
ततस्तुष्टो हि विश्वेशो व्यतरद्वरमुत्तमम् । सर्वासामेकपत्नीनामकत्रे स्थिरचेतसाम्
ನಂತರ ತೃಪ್ತನಾದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತರಾದ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಬ್ಬನೇ ಪತಿ ದೊರೆಯುವನು (ಒಬ್ಬೇ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಹಪತ್ನಿಗಳಾಗಿ).
Verse 12
श्री विश्वेश्वर उवाच । न क्षांतं हि तपोत्युग्रमेतदन्याभिरीदृशम् । पुराऽबलाभिस्तस्माद्वो नाम नक्षत्रमत्र वै
ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ನಿಮ್ಮಂತೆಯೇ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಿಂದೆ ಇಂತಹ ಅತಿಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸಹಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ‘ನಕ್ಷತ್ರ’ ಆಗಿರಲಿ.”
Verse 13
पुरुषायितसंज्ञेन तप्तं यत्तपसाधुना । भवतीभिस्ततः पुंस्त्वमिच्छया वो भविष्यति
“‘ಪುರುಷಾಯಿತ’ ಎಂಬ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೀವು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಿಮಗೆ ಪುಂಸ್ತ್ವ—ಪುರುಷಸ್ಥಿತಿ—ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುದು.”
Verse 14
ज्योतिश्चक्रे समस्तेऽस्मिन्नग्रगण्या भविष्यथ । मेषादीनां च राशीनां योनयो यूयमुत्तमाः
ಈ ಸಮಸ್ತ ಜ್ಯೋತಿಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನೀವು ಅಗ್ರಗಣ್ಯರೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುವಿರಿ; ಮತ್ತು ಮೇಷಾದಿ ರಾಶಿಗಳ ನಿಮಿತ್ತ ನೀವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋನಿಗಳು—ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಮೂಲಗಳು—ಆಗುವಿರಿ.
Verse 15
ओषधीनां सुधायाश्च ब्राह्मणानां च यः पतिः । पतिमत्यो भवत्योपि तेन पत्या शुभाननाः
ಔಷಧಿಗಳಿಗೂ, ಸುಧೆಯಿಗೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಯಾರು ಪತಿಯಾಗಿರುವನೋ—ಆ ಶುಭಪತಿಯೇ, ಹೇ ಶುಭಾನನಿಗಳೇ, ನಿಮಗೂ ‘ಪತಿಮತಿ’ ಅಂದರೆ ಸತ್ಪಾಲಕ-ಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ ಎಂಬ ವರವನ್ನು ನೀಡುವನು.
Verse 16
भवतीनामिदं लिंगं नक्षत्रेश्वर संज्ञितम् । पूजयित्वा नरो गंता भवतीलोकमुत्तमम्
ಈ ಲಿಂಗವು ನಿಮ್ಮದೇ; ಇದಕ್ಕೆ ‘ನಕ್ಷತ್ರೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
Verse 17
उपरिष्टान्मृगांकस्य लोको वस्तु भविष्यति । सर्वासां तारकाणां च मध्ये मान्या भविष्यथ
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ನಿವಾಸಲೋಕವು ಇರುವುದು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ತಾರಕಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ನೀವು ಮಾನ್ಯರೂ ಪೂಜ್ಯರೂ ಆಗುವಿರಿ.
Verse 18
नक्षत्रपूजका ये च नक्षत्रव्रतचारिणः । ते वो लोके वसिष्यंति नक्षत्र सदृशप्रभाः
ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರೂ, ನಕ್ಷತ್ರವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರೂ—ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು; ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆಯೇ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವರು.
Verse 19
नक्षत्रग्रहराशीनां बाधास्तेषां कदाचन । न भविष्यंति ये काश्यां नक्षत्रेश्वरवीक्षकाः
ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಶರಣಾಗುವವರಿಗೆ ನಕ್ಷತ್ರ‑ಗ್ರಹ‑ರಾಶಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬಾಧೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 20
अगस्त्य उवाच । अतिथित्वमवाप नेत्रयोर्बुधलोकः शिवशर्मणस्त्वथ । गणयोर्भगणस्य संकथां कथयित्रो रिति विष्णुचेतसोः
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಬುಧಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದ ಶಿವಶರ್ಮನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಗಣರನ್ನು ಅತಿಥಿಗಳಾಗಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು; ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತರಾದ ಅವರು ಆ ನಕ್ಷತ್ರಗಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು।
Verse 21
शिवशर्मोवाच । कस्य लोकोयमतुलो ब्रूतं श्रीभगवद्गणौ । पीयूषभानोरिव मे मनः प्रीणयतेतराम्
ಶಿವಶರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಶ್ರೀಭಗವಂತನ ಪೂಜ್ಯ ಗಣಗಳೇ, ಈ ಅತುಲ ಲೋಕ ಯಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿರಿ. ಅಮೃತಚಂದ್ರನಂತೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 22
गणावूचतुः । शिवशर्मञ्छृणु कथामेतां पापापहारिणीम् । स्वर्गमार्गविनोदाय तापत्रयविनाशिनीम्
ಗಣರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಿವಶರ್ಮನೇ, ಪಾಪಾಪಹಾರಿಣಿಯಾದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಇದು ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿನೋದ ನೀಡುವದು, ತ್ರಿತಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು।
Verse 23
योसौ पूर्वं महाकांतिरावाभ्यां परिवर्णितः । साम्राज्यपदमापन्नो द्विजराजस्तवाग्रतः
ನಾವು ಹಿಂದೆ ವರ್ಣಿಸಿದ ಮಹಾಕಾಂತಿಯವನೇ ಈಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ಆ ದ್ವಿಜರಾಜನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ।
Verse 24
दक्षिणा राजसूयस्य येन त्रिभुवनं कृता । तपस्तताप योत्युग्रं पद्मानां दशतीर्दश
ಯಾರಿಂದ ರಾಜಸೂಯಯಜ್ಞದ ದಕ್ಷಿಣೆ ತ್ರಿಭುವನವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತೋ; ಅವನು ಪದ್ಮಗಳ ದಶ-ದಶ ದಶತಿಗಳಷ್ಟು, ಅಂದರೆ ಅಪಾರಕಾಲವರೆಗೆ, ಅತ್ಯುಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।
Verse 25
अत्रिनेत्रसमुद्भूतः पौत्रो वै द्रुहिणस्य यः । नाथः सर्वौषधीनां च ज्योतिषां पतिरेव च
ಅತ್ರಿಯ ನೇತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು, ದ್ರುಹಿಣ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಪೌತ್ರನು; ಅವನೇ ಸಮಸ್ತ ಔಷಧಿಗಳ ನಾಥನು ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯೂ ಹೌದು।
Verse 26
निर्मलानां कलानां च शेवधिर्यश्च गीयते । उद्यन्परोपतापं यः स्वकरैर्गलहस्तयेत्
ನಿರ್ಮಲ ಕಲೆಗಳ ನಿಧಿಯೆಂದು ಯಾರನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೋ; ಅವನು ಉದಯಿಸಿ ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪರತಾಪವನ್ನು ಕಂಠಪೀಡಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡಿ, ದಾಹತಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 27
मुदंकुमुदिनीनांयस्तनोति जगता सह । दिग्वधू चारु शृंगारदर्शनादर्शमंडलः
ಯಾರು ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಕுமುದಿನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆನಂದವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೋ; ಅವನ ಮಂಡಲವು ದಿಕ್ಕೆಂಬ ವಧುಗಳ ಸುಂದರ ಶೃಂಗಾರವನ್ನು ನೋಡುವ ದರ್ಪಣವಾಗಿದೆ।
Verse 28
किमन्यैर्गुणसंभारैरतोपि न समं विधोः । निजोत्तमांगे सर्वज्ञः कलां यस्यावतंसयेत्
ಇನ್ನಿತರ ಗುಣಸಂಗ್ರಹಗಳೇನು ಬೇಕು? ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮನಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ। ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಶಿವನು ತನ್ನ ಉತ್ತಮಾಂಗದಲ್ಲಿ (ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ) ಅವನ ಕಲೆಯನ್ನೇ ಆಭರಣವಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 29
बृहस्पतेस्स वै भार्यामैश्वर्यमदमोहितः । पुरोहितस्यापिगुरोर्भ्रातुरांगिरसस्य वै
ಐಶ್ವರ್ಯಮದದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಪುರೋಹಿತನೂ ಗುರುವಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ—ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಆಂಗಿರಸನ—ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.
Verse 30
जहार तरसा तारां रूपवान्रूपशालिनीम् । वार्यमाणोपि गीर्वाणैर्बहुदेवर्षिभिः पुनः
ರೂಪವಂತನಾದ ಅವನು ರೂಪಶಾಲಿನಿ ತಾರೆಯನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿದನು; ದೇವರೂ ಅನೇಕ ದೇವರ್ಷಿಗಳೂ ಮರುಮರು ತಡೆದರೂ ಸಹ.
Verse 31
नायं कलानिधेर्दोषो द्विजराजस्य तस्य वै । हित्वा त्रिनेत्रं कामेन कस्य नो खडितं मनः
ಇದು ಆ ಕಲಾನಿಧಿ, ಆ ದ್ವಿಜರಾಜನ ನಿಜ ದೋಷವಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಮವಶನಾಗಿ ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಶಿವನನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ಭಂಗವಾಗಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪದು?
Verse 32
ध्वांतमेतदभितः प्रसारियत्तच्छमाय विधिनाविनिर्मितम् । दीपभास्करकरामहौषधं नाधिपत्य तमसस्तुकिंचन
ಈ ಕತ್ತಲೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹರಡುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ವಿಧಾತನು ದೀಪ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಹೌಷಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು—ಆದರೂ ತಮಸ್ಸಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಆಧಿಪತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.
Verse 33
आधिपत्यमदमोहितं हितं शंसितं स्पृशति नो हरेर्हितम् । दुर्जनविहिततीर्थमज्जनैः शुद्धधीरिव विरुद्धमानसम्
ಆಧಿಪತ್ಯದ ಗರ್ವಮದದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದವನಿಗೆ ಹಿತೋಪದೇಶ ಎಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೂ ತಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಹರಿಗೇ ಪ್ರಿಯವಾದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನೂ ಅವನು ಗ್ರಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ದುರ್ಜನರು ಕಲ್ಪಿಸಿದ ‘ತೀರ್ಥ’ದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧಬುದ್ಧಿಯ ಮನವೂ ವಿರೋಧವಾಗುವಂತೆ, ಅವನ ಅಂತರಂಗ ವಿಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 34
धिग्धिगेतदधिकर्द्धि चेष्टितं चंक्रमेक्षणविलक्षितं यतः । वीक्षते क्षणमचारुचक्षुषा घातितेन विपदःपदेन च
ಅತಿಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಅಶಾಂತ ಯತ್ನಕ್ಕೂ, ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ಅಲೆದಾಡಿ ಇತ್ತಿಚ್ಚೆ ನೋಡುತ್ತಾ ತಿರುಗುವ ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತನೆಗೂ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಸಂಯಮಿತ, ಅಶೋಭನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನೋಡುವುದೂ, ಅಪಾಯಪಥದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ—ಮಾನವನನ್ನು ವಿಪತ್ತಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Verse 35
कः कामेन न निर्जितस्त्रिजगतां पुष्पायुधेनाप्यहो कः क्रोधस्यवशंगतो ननच को लोभेन संमोहितः । योषिल्लोचनभल्लभिन्नहृदयः को नाप्तवानापदं को राज्यश्रियमाप्यनांधपदवीं यातोपि सल्लोचनः
ಅಹೋ! ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ವಶಪಡಿಸುವ ಪುಷ್ಪಾಯುಧ ಕಾಮನು ಯಾರನ್ನು ಜಯಿಸಲಿಲ್ಲ? ಕ್ರೋಧದ ವಶಕ್ಕೆ ಯಾರು ಬೀಳಲಿಲ್ಲ, ಲೋಭದಿಂದ ಯಾರು ಮೋಹಿತರಾಗಲಿಲ್ಲ? ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಣ್ಣುಬಾಣಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಹೃದಯವು ಯಾರಿಗೆ ಅಪದೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲಿಲ್ಲ? ಮತ್ತು ಯಾರು, ರಾಜ್ಯಶ್ರೀಯನ್ನು ಪಡೆದು ಕೂಡ, ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದರೂ ಅಂಧಪಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ?
Verse 36
आधिपत्यकमलातिचंचला प्राप्यतां च यदिहार्जितं किल । निश्चलं सदसदुच्चकैर्हितं कार्यमार्यचरितैः सदैव तत्
ಆಧಿಪತ್ಯವು ಕಮಲಸ್ಥ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ ಅತಿಚಂಚಲ; ಇಲ್ಲಿ ಯತ್ನದಿಂದ ಪಡೆದರೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರ್ಯರು ಸದಾ ಸ್ಥಿರವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಹಿತಕರವೂ ಆದದ್ದನ್ನೇ ಬೆಳೆಸಬೇಕು—ಉನ್ನತ-ನೀಚ, ಶುಭ-ಅಶುಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಚಲವಾಗಿರುವ ಸದಾಚಾರವನ್ನು.
Verse 37
न यदांगिरसे तारां स व्यसर्जयदुल्बणः । रुद्रोथ पार्ष्णिं जग्राह गृहीत्वाजगवं धनुः
ಆ ಉಗ್ರನು ತಾರೆಯನ್ನು ಆಂಗಿರಸ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ)ರಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಿಡದೆ ಇದ್ದಾಗ, ರುದ್ರನು ಅಜಗವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವನ ಹಿಮ್ಮಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
Verse 38
तेन ब्रह्मशिरोनाम परमास्त्रं महात्मना । उत्सृष्टं देवदेवायतेन तन्नाशितं ततः
ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ದೇವದೇವನ ಮೇಲೆ ‘ಬ್ರಹ್ಮಶಿರ’ ಎಂಬ ಪರಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಆ ಪ್ರಭುವೇ ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು.
Verse 39
तयोस्तद्युद्धमभवद्घोरं वै तारकामयम् । ततस्त्वकांड ब्रह्मांड भंगाद्भीतोभवद्विधिः
ಆ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ತಾರಕಾ-ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ಯುದ್ಧವು ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾಯಿತು. ಆಗ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಭಂಗದ ಭಯದಿಂದ ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮನು ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು.
Verse 40
निवार्य रुद्रं समरात्संवर्तानलवर्चसम् । ददावांगिरसे तारां स्वयमेव पितामहः
ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ದಹಿಸುವ ರುದ್ರನನ್ನು ಸಮರದಿಂದ ತಡೆದು, ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವತಃ ತಾರೆಯನ್ನು ಆಂಗಿರಸನಿಗೆ (ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ) ಮರಳಿ ನೀಡಿದನು.
Verse 41
अथांतर्गर्भमालोक्य तारां प्राह बृहस्पतिः । मदीयायां न ते योनौ गर्भो धार्यः कथंचन
ತಾರೆಯು ಗರ್ಭಿಣಿಯೆಂದು ಕಂಡ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದರು—“ನನ್ನ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಗರ್ಭವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಧರಿಸಬಾರದು.”
Verse 42
इषीकास्तंबमासाद्य गर्भं सा चोत्ससर्ज ह । जातमात्रः स भगवान्देवानामाक्षिपद्वपुः
ಕಬ್ಬಿನ (ರೀಡಿನ) ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಸೇರಿ ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು. ಜನ್ಮಿಸಿದ ಕ್ಷಣವೇ ಆ ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ದಿವ್ಯತೇಜಸ್ವಿ ರೂಪದಿಂದ ದೇವತೆಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದನು.
Verse 43
ततः संशयमापन्नास्तारामूचुः सुरोत्तमाः । सत्यं बूहि सुतः कस्य सोमस्याथ बृहस्पतेः
ಆಗ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳು ತಾರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು—“ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು; ಈ ಪುತ್ರನು ಯಾರದು—ಸೋಮನದಾ ಅಥವಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯದಾ?”
Verse 44
पृच्छमाना यदा देवै र्नाह ताराऽतिसत्रपा । तदा सा शप्तुमारब्धा कुमारेणातितेजसा
ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅತಿಯಾದ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಾರಾ ಯಾವುದೂ ಉತ್ತರಿಸಲಾರದೆ ಮೌನವಾಗಿದ್ದಳು. ಆಗ ಅತಿತೇಜಸ್ವಿ ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ) ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।
Verse 45
तं निवार्य तदा ब्रह्मा तारां पप्रच्छ संशयम् । प्रोवाच प्रांजलिः सा तं सोमस्येति पितामहम्
ಅವನನ್ನು ತಡೆದು, ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಶಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ತಾರೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ತಾರೆಯು ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ—“(ಈ ಮಗು) ಸೋಮನದು” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು।
Verse 46
तदा स मूर्ध्न्युपाघ्राय राजा गर्भं प्रजापतिः । बुध इत्यकरोन्नाम तस्य बालस्य धीमतः
ಆಗ ರಾಜಸ್ವರೂಪನಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಶಿಶುವಿನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಸ्नेಹದಿಂದ ಘ್ರಾಣಿಸಿ, ಆ ಧೀಮಂತ ಬಾಲಕನಿಗೆ ‘ಬುಧ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು।
Verse 47
ततश्च सर्वदेवेभ्यस्तेजोरूपबलाधिकः । बुधः सोमं समापृच्छय तपसे कृतनिश्चयः
ನಂತರ ತೇಜಸ್ಸು, ರೂಪ ಮತ್ತು ಬಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಗಿಂತ ಅಧಿಕನಾದ ಬುಧನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ಸೋಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।
Verse 48
जगाम काशीं निर्वाणराशिं विश्वेशपालिताम् । तत्र लिगं प्रतिष्ठाप्य स स्वनाम्ना बुधेश्वरम्
ಅವನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಂದ ಪಾಲಿತವಾದ, ನಿರ್ವಾಣದ ನಿಧಿಯಂತಿರುವ ಕಾಶಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ‘ಬುಧೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ನಾಮವಿಟ್ಟನು।
Verse 49
तपश्चचार चात्युग्रमुग्रं संशीलयन्हृदि । वर्षाणामयुतं बालो बालेंदुतिलकं शिवम्
ಆ ಬಾಲನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲೇಂದು-ತಿಲಕಧಾರಿ ಶಿವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಿರಂತರ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು।
Verse 50
ततो विश्वपतिः श्रीमान्विश्वेशो विश्वभावनः । बुधेश्वरान्महालिंगादाविरासीन्महोदयः
ಆಮೇಲೆ ಶ್ರೀಮಂತ ವಿಶ್ವಪತಿ—ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ಸರ್ವವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವನು—ಬುಧೇಶ್ವರ ಮಹಾಲಿಂಗದಿಂದ ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟನಾದನು।
Verse 51
उवाच च प्रसन्नात्मा ज्योतीरूपो महेश्वरः । वरं ब्रूहि महाबुद्धे बुधान्य विबुधोत्तमः
ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮನಾದ ಜ್ಯೋತಿರೂಪ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತ ಬುದ್ಧಾ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ವರವನ್ನು ಹೇಳು/ಕೋರು।”
Verse 52
तवानेनाति तपसा लिंगसंशीलनेन च । प्रसन्नोस्मि महासौम्य नादेयं त्वयि विद्यते
“ನಿನ್ನ ಈ ಅತಿತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಶೀಲಿಸಿದುದರಿಂದಲೂ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಓ ಮಹಾಸೌಮ್ಯ! ನಿನಗೆ ಕೊಡಲಾಗದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ।”
Verse 53
इति श्रुत्वा वचः सोथ मेघगंभीर निःस्वनम् । अवग्रहपरिम्लान सस्यसंजीवनोपमम्
ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಅವನು ಮೋಡಗಂಭೀರ ಗರ್ಜನೆಯಂತ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿದನು—ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಣಗಿದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಪುನರ್ಜೀವನ ದೊರಕಿದಂತೆ।
Verse 54
उन्मील्यलोचने यावत्पुरः पश्यति बालकः । तावल्लिंगे ददर्शाथ त्र्यंबकं शशिशेखरम्
ಮಗು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು ಮುಂದೆ ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ತ್ರ್ಯಂಬಕ—ಚಂದ್ರಶೇಖರ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಶಿವನನ್ನು—ದರ್ಶನಮಾಡಿತು.
Verse 55
बुध उवाच । नमः पूतात्मने तुभ्यं ज्योतीरूप नमोस्तु ते । विश्वरूप नमस्तुभ्यं रूपातीताय ते नमः
ಬುಧನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪೂತಾತ್ಮನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಜ್ಯೋತಿರೂಪನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ವಿಶ್ವರೂಪನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ರೂಪಾತೀತನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 56
नमः सर्वार्ति नाशाय प्रणतानां शिवात्मने । सर्वज्ञाय नमस्तुभ्यं सर्वकर्त्रे नमोस्तु ते
ಎಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶರಣಾಗತರ ಶಿವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಸರ್ವಕರ್ತನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 57
कृपालवे नमस्तुभ्यं भक्तिगम्याय ते नमः । फलदात्रे च तपसां तपोरूपाय ते नमः
ಹೇ ಕೃಪಾಳುವೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯನಾಗುವವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲದಾತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ತಪೋರೂಪನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 58
शंभो शिवशिवाकांत शांतश्री कंठशूलभृत् । शशिशेखरशर्वेश शंकरेश्वर धूर्जटे
ಹೇ ಶಂಭೋ! ಹೇ ಶಿವ, ಶಿವಾಕಾಂತನೇ! ಹೇ ಶಾಂತಶ್ರೀ! ಹೇ ಕಂಠಶೂಲಭೃತ್! ಹೇ ಶಶಿಶೇಖರ, ಸರ್ವೇಶ! ಹೇ ಶಂಕರೇಶ್ವರ, ಹೇ ಧೂರ್ಜಟೇ!
Verse 59
पिनाकपाणे गिरिश शितिकंठ सदाशिव । महादेव नमस्तुभ्यं देवदेव नमोस्तु ते
ಹೇ ಪಿನಾಕಧಾರಿ, ಹೇ ಗಿರೀಶ, ಹೇ ನೀಲಕಂಠ ಸದಾಶಿವ! ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ದೇವದೇವ, ನಿಮಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮೋ.
Verse 60
स्तुतिकर्तुं न जानामि स्तुतिप्रिय महेश्वर । तव पादांबुजद्वंद्वे निर्द्वंद्वा भक्तिरस्तु मे
ಹೇ ಸ್ತುತಿಪ್ರಿಯ ಮಹೇಶ್ವರ, ಯೋಗ್ಯ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಲು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು; ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಯುಗಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವ, ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ ನೆಲೆಸಿರಲಿ।
Verse 61
अयमेव वरो नाथ प्रसन्नोसि यदीश्वर । नान्यं वरं वृणे त्वत्तः करुणामृतवारिधे
ಹೇ ನಾಥ, ಹೇ ಈಶ್ವರ, ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ ಇದೇ ನನ್ನ ವರ; ಹೇ ಕರುಣಾಮೃತವಾರಿಧೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ನಾನು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 62
ततः प्राह महेशानस्तत्स्तुत्या परितोषितः । रौहिणेय महाभाग सौम्यसौम्यवचोनिधे
ಆಮೇಲೆ ಆ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಮಹೇಶಾನನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ರೌಹಿಣೇಯ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಹೇ ಸೌಮ್ಯ, ಮಧುರವಚನನಿಧೇ!”
Verse 63
नक्षत्रलोकादुपरि तव लोको भविष्यति । मध्ये सर्वग्रहाणां च सपर्यां लप्स्यसे पराम्
ನಕ್ಷತ್ರಲೋಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಲೋಕವು ಉಂಟಾಗುವುದು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಪರಮ ಸಪರ್ಯಾ—ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಪೂಜೆ—ಪಡೆಯುವೆ।
Verse 64
त्वयेदं स्थापितं लिंगं सर्वेषां बुद्धिदायकम् । दुर्बुद्धिहरणं सौम्य त्वल्लोकवसतिप्रदम्
ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೀನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೆ; ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ಸೌಮ್ಯ, ಇದು ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹರಿಸಿ ನಿನ್ನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।
Verse 65
इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुस्तत्रैवांतरधीयत । बुधः स्वर्लोकमगमद्देवदेवप्रसादतः
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು. ದೇವದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಬುಧನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು।
Verse 66
गणावूचतुः । काश्यां बुधेश्वरसमर्चनलब्धबुद्धिः संसारसिंधुमधिगम्य नरो ह्यगाधम् । मज्जेन्न सज्जनविलोचन चंद्रकांतिः कांताननस्त्वधिवसेच्च बुधेऽत्र लोके
ಗಣರು ಹೇಳಿದರು—ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬುಧೇಶ್ವರನ ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮನುಷ್ಯನು ಅಗಾಧವಾದ ಸಂಸಾರಸಿಂಧುವಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಜ್ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಚಂದ್ರಕಾಂತಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಕಾಂತಮುಖನಾಗಿ, ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ಬುಧಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 67
चंद्रेश्वरात्पूर्वभागे दृष्ट्वा लिंगं बुधेश्वरम् । न बुद्ध्या हीयते जंतुरंतकालेपि जातुचित्
ಚಂದ್ರೇಶ್ವರನ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬುಧೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದರೆ, ಜೀವಿ ಎಂದಿಗೂ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಹೀನನಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ।
Verse 68
गणौ यावत्कथामित्थं चक्राते बुधलोकगाम् । तावद्विमानं संप्राप्तं शुक्रलोकमनुत्तमम्
ಆ ಇಬ್ಬರು ಗಣರು ಬುಧಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ—ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ—ಶುಕ್ರಲೋಕದಿಂದ ಬಂದ ಅನುತ್ತಮ ವಿಮಾನವು ಆಗಮಿಸಿತು।