Adhyaya 6

Verse 1

ऋषय ऊचुः । द्वैपायनविनेय त्वं सूत पौराणिकोत्तम । देवीपत्तनपर्यंतं चक्रतीर्थमनुत्तमम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವೈಪಾಯನರ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಸೂತ, ಪುರಾಣಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ದೇವೀಪಟ್ಟಣದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಚಕ್ರತೀರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸು।

Verse 2

इत्यब्रवीः पुरास्माकमतः पृच्छाम किंचन । देवीपुरं हि तत्कुत्र यदन्तं चक्रतीर्थकम्

ನೀನು ಹಿಂದೆ ನಮಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಕೇಳುತ್ತೇವೆ—ಚಕ್ರತೀರ್ಥವು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಆ ದೇವೀಪುರ ಎಲ್ಲಿದೆ?

Verse 3

देवीपत्तन मित्याख्या कथं तस्याभवत्तथा । श्रीरामसेतुमूले च स्नातानां पापिनामपिः

ಅದಕ್ಕೆ ‘ದೇವೀಪಟ್ಟಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂದಿತು? ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರೀರಾಮಸೇತುವಿನ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ—ಪಾಪಿಗಳಾದರೂ—ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ?

Verse 4

कीदृशं वा भवेत्पुण्यं चक्रतीर्थे तथैव च । एतच्चान्यान्विशे षांश्च ब्रूहि पौराणिकोत्तम

ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಧದ ಪುಣ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಇದನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಇತರ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನೂ ಹೇಳು, ಹേ ಪುರಾಣಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ।

Verse 5

श्रीसूत उवाच । सर्वमेतत्प्रवक्ष्यामि शृणुध्वं मुनिपुंगवाः । पठतां शृण्वतां चैतदाख्यानं पापनाश नम्

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ಈ ಪವಿತ್ರಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಪಾಪನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 6

यत्र पाषाणनवकं स्थापयित्वा रघूद्वहः । बबन्ध प्रथमं सेतुं समुद्रे मैथिलीपतिः

ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಒಂಬತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಮೈಥಿಲೀಪತಿ—ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು.

Verse 7

देवीपुरं तु तत्रैव यदन्तं चक्रतीर्थकम् । देवीपत्तनमित्याख्या यथा तस्य समागता

ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವೀಪುರವಿದೆ—ಚಕ್ರತೀರ್ಥದ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಸ್ಥಳ. ಅದು ‘ದೇವೀಪಟ್ಟಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 8

तद्ब्रवीमि मुनिश्रेष्ठाः शृणुध्वं श्रद्धया सह । पुरा देवासुरे युद्धे देवैर्नाशितपुत्रिणी । दितिः प्रोवाच तनयामात्मनः शोकमोहिता

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಂದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದಿತಿ, ಶೋಕಮೋಹಿತಳಾಗಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 9

दितिरुवाच । याहि पुत्रि तपः कर्तुं तपोवनमनुत्तमम्

ದಿತಿ ಹೇಳಿದರು—ಮಗಳೇ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಆ ಅನುತ್ತಮ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಹೋಗು.

Verse 10

पुत्रार्थं तव सुश्रोणि नियता नियतेन्द्रिया । इन्द्रादयो न शिष्येरन्येन पुत्रेण वै सुराः

ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ನೀನು ನಿಯಮವತಿಯಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಸಂಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸು. ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಪುತ್ರನಿಂದಲೂ ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವಗಣ ವಶರಾಗರು.

Verse 11

उदिता तनया चैवं जनन्या तां प्रणम्य सा । स्वीकृत्य माहिषं रूपं वनं पञ्चाग्निमध्यगा

ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದ ಮಗಳು ತಾಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಅವಳು ಮಹಿಷರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ಭಯಂಕರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು.

Verse 12

तपोऽतप्यत सा घोरं तेन लोकाश्चकंपिरे । तस्यां तपः प्रकुर्वंत्यां त्रिलोक्यासीद्भयातुरा

ಅವಳು ಭಯಂಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು; ಅದರಿಂದ ಲೋಕಗಳು ಕಂಪಿಸಿದವು. ಅವಳ ತಪಸ್ಸು ಮುಂದುವರಿದಾಗ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು.

Verse 13

इन्द्रादयः सुर गणा मोहमापुर्द्विजोत्तमाः । सुपार्श्वस्तपसा तस्या मुनिः क्षुब्धोऽवदत्तु ताम्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವಗಣ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವಳ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕ್ಷುಬ್ಧನಾದ ಸುಪಾರ್ಶ್ವ ಮುನಿಯು ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 14

सुपार्श्व उवाच । परितुष्टोऽस्मि सुश्रोणि पुत्रस्तव भविष्यति । मुखेन महिषाकारो वपुषा नररूपवान्

ಸುಪಾರ್ಶ್ವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನ್ಮಿಸುವನು. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಕಾರ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ನರರೂಪವಂತನಾಗಿರುವನು.

Verse 15

महिषो नामपुत्रस्ते भविष्यत्यतिवीर्यवान् । पीडयिष्यति यः स्वर्गं देवेन्द्रं च ससैनिकम्

ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ‘ಮಹಿಷ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಅತಿಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವನು. ಅವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ, ಸೈನ್ಯಸಹಿತ ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಪೀಡಿಸುವನು.

Verse 16

सुपार्श्वस्त्वेवमुक्त्वा तां विनिवार्य तपस्तथा । आगच्छदात्मनो लोकमनुनीय तपस्विनीम्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಸುಪಾರ್ಶ್ವನು ಆಕೆಯನ್ನು ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಡೆದನು. ತಪಸ್ವಿನಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ತನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 17

अथ जज्ञे स महिषो यथोक्तं ब्रह्मणा पुरा । व्यवर्द्धत महावीर्यः पर्वणीव महोदधिः

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಮಹಿಷನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು. ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ಪರ್ವಕಾಲದ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಂತೆ ವೃದ್ಧಿಯಾದನು.

Verse 18

ततः पुत्रो विप्रचित्तेर्विद्युन्माल्यसुराग्रणीः । अन्येऽप्यसुरवर्यास्ते संति ये भूतले द्विजाः

ನಂತರ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ, ಅಸುರರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರ ಅಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೂ (ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು).

Verse 19

ते सर्वे महिषस्यास्य श्रुत्वा दत्तवरं मुदा । समागम्य मुनिश्रेष्ठाः प्रावदन्महिषासुरम्

ಈ ಮಹಿಷನಿಗೆ ವರ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಾವಚನಗಳಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು.

Verse 20

स्वर्गाधिपत्यमस्माकं पूर्व मसीन्महामते । देवैर्विष्णुं समाश्रित्य राज्यं नो हृतमोजसा

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಾಧಿಪತ್ಯ ನಮ್ಮದೇ ಆಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ದೇವರುಗಳು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಲದಿಂದ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡರು।

Verse 21

तद्राज्यमानय वलादस्माकं महिषासुर । वीर्यं प्रकटयस्वाद्य प्रभावमपि चात्मनः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಹಿಷಾಸುರಾ! ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಬಲದಿಂದ ಮರಳಿ ತಂದುಕೊಡು; ಇಂದು ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯವನ್ನೂ ನಿನ್ನ ಸ್ವಶಕ್ತಿ-ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸು।

Verse 22

अतुल्यबलवीर्यस्त्वं ब्रह्मदत्तवरोद्धतः । पुलोमजापतिं युद्धे जहि देवगणैः सह

ನೀನು ಅತുല ಬಲ-ವೀರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮನ ದತ್ತ ವರದಿಂದ ಗರ್ವಿತನಾಗಿದ್ದೀ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪುಲೋಮಜಾಪತಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ದೇವಗಣಗಳೊಡನೆ ಸಂಹರಿಸು।

Verse 23

दनुजैरेवमुक्तोऽसौ योद्धुकामोऽमरैः सह । महा वीर्योऽथ महिषः प्रययावमरावतीम्

ದನುಜರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಅಮರರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾದ ಮಹಾವೀರ್ಯ ಮಹಿಷನು ಅಮರಾವತಿಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 24

देवानामसुराणां च संवत्सरशतं रणम् । पुरा बभूव विप्रेंद्रास्तुमुलं रोमहर्षणम्

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳೂ ಅಸುರರೂ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವು ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು—ಅತೀ ತೀವ್ರವೂ ರೋಮಾಂಚಕರವೂ ಆಗಿತ್ತು।

Verse 25

देववृन्दं ततो भी त्या पुरस्कृत्य पुरन्दरम् । कांदिशीकमभूद्विप्रा ब्रह्माणं च ययौ तदा

ಆಗ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ದೇವವೃಂದವು ಭಯದಿಂದ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು ತಕ್ಷಣವೇ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಯಿತು।

Verse 26

ब्रह्मा तानमरासर्वान्समादाय ययौ पुनः । नारायणशिवौ यत्र वर्तेते विश्वपालकौ

ಬ್ರಹ್ಮನು ಆ ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಪಾಲಕರಾದ ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಶಿವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 27

तत्र गत्वा नमस्कृत्य स्तुत्वा स्तोत्रैरनेकशः । ब्रह्मा निवेदयामास महिषासुरचेष्टितम्

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅನೇಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ತುತಿಸಿ, ನಂತರ ಮಹಿಷಾಸುರನ ದುಷ್ಟಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದನು।

Verse 28

सुराणामसुरैः पीडां देवयोः शंभुकृष्णयोः । इंद्राग्नियमसूर्येंदुकुबेरवरुणादिकान्

ಅಸುರರು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಪೀಡೆಯನ್ನೂ, ಶಂಭು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ಯಮ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಕುಬೇರ, ವರುಣ ಮೊದಲಾದ ದೇವರನ್ನು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದುದನ್ನೂ ಅವನು ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 29

निराकृत्याधिकारेषु तेषां तिष्ठत्ययं स्वयम् । अन्येषां देववृंदानामधिकारेपि तिष्ठति

ಅವರನ್ನು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ, ಅವನು ತಾನೇ ಆ ಅಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಇತರ ದೇವವೃಂದಗಳ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 30

निरस्तं देववृंदं तत्स्वर्लोकादवनीतले । मनुष्यवद्विचरते महिषासुरबाधितम्

ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವವೃಂದವು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಮಹಿಷಾಸುರನ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಅವರು ಮನುಷ್ಯರಂತೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು.

Verse 31

एतज्ज्ञापयितुं देवौ युवयोरहमागतः । सार्द्धं देव गणैरत्र रक्षतं तान्समागतान्

ಓ ಇಬ್ಬರು ದೇವರೇ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.

Verse 32

ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा रमेश्वरमहेश्वरौ । कोपात्करालवदनौ दुष्प्रेक्ष्यौ तौ बभूवतुः

ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ಕೋಪದಿಂದ ಉಗ್ರರಾದರು. ಅವರ ಮುಖಗಳು ಭೀಕರವಾಗಿ, ನೋಡಲೂ ದುಷ್ಕರವಾಗಿದವು.

Verse 33

अत्यन्तकोपज्वलितान्मुखाद्विष्णोरथ द्विजाः । निश्चक्राम महत्तेजः शंभोः स्रष्टुस्तथैव च

ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಅತಿಕೋಪದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮುಖದಿಂದ ಮಹತ್ತೇಜಸ್ಸು ಹೊರಬಂದಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಂಭು ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೂ.

Verse 34

अपरेषां सुराणां च देहादिंद्रशरीरतः । तेजः समुदभूत्क्रूरं तदेकं समजायत

ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ದೇಹಗಳಿಂದಲೂ, ಇಂದ್ರನ ದೇಹದಿಂದಲೂ ಕ್ರೂರ ತೇಜಸ್ಸು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಆ ತೇಜಸ್ಸು ಒಂದೇ ಮಹಾಪಿಂಡವಾಗಿ ಏಕವಾಯಿತು.

Verse 35

तेषां तु तेजसां राशिर्ज्वलत्पर्वतसंनिभः । ददृशे देववृंदैस्तैर्ज्वालाव्याप्तदिगंतरः

ಅವರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ರಾಶಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುವ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು; ದೇವವೃಂದಗಳು ಅದನ್ನು ಕಂಡರು, ಅದರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮಧ್ಯಂತರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು।

Verse 36

तेजसां समुदायोऽसौ नारी काचि दभूत्तदा । शिवतेजो मुखमभूद्विष्णुतेजो भुजौ द्विजाः

ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಸಮೂಹವು ಆಗ ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀರೂಪವಾಯಿತು; ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಶಿವತೇಜವು ಅವಳ ಮುಖವಾಯಿತು, ವಿಷ್ಣುತೇಜವು ಅವಳ ಭುಜಗಳಾಯಿತು।

Verse 37

ब्रह्मतेजस्तु चरणौ मध्यमैंद्रेण तेजसा । यमस्य तेजसा केशाः कुचौ चंद्रस्य तेजसा

ಬ್ರಹ್ಮತೇಜವು ಅವಳ ಪಾದಗಳಾಯಿತು, ಇಂದ್ರತೇಜದಿಂದ ಅವಳ ಮಧ್ಯಭಾಗ ರೂಪವಾಯಿತು; ಯಮತೇಜದಿಂದ ಕೇಶಗಳು, ಚಂದ್ರತೇಜದಿಂದ ಸ್ತನಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾದವು।

Verse 38

जंघोरू कल्पितौ विप्रा वरुणस्य तु तेजसा । नितंबः पृथिवीतेजः पादांगुल्योऽर्कतेजसा

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ವರುಣತೇಜದಿಂದ ಅವಳ ಜಂಘೆಗಳು ಮತ್ತು ಊರುಗಳು ರೂಪಗೊಂಡವು; ಪೃಥಿವೀತೇಜದಿಂದ ನಿತಂಬ, ಅರ್ಕತೇಜದಿಂದ ಪಾದಬೆರಳುಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾದವು।

Verse 39

करांगुल्यो वसूनां च तेजसा कल्पितास्तथा । कुबेरतेजसा विप्रा नासिकापरिकल्पिता

ಹಾಗೆಯೇ ವಸುಗಳ ತೇಜದಿಂದ ಅವಳ ಕೈಬೆರಳುಗಳು ರೂಪಗೊಂಡವು; ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಕುಬೇರತೇಜದಿಂದ ಅವಳ ನಾಸಿಕೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತು।

Verse 40

नवप्रजापतीनां च तेजसा दंतपंक्तयः । चक्षुर्द्वयं समजनि हव्यवाहनतेजसा

ನವ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳ ದಂತಪಂಕ್ತಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡವು; ಹವ್ಯವಾಹನ (ಅಗ್ನಿ)ನ ದೀಪ್ತ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳ ಎರಡು ನೇತ್ರಗಳು ಜನಿಸಿದವು।

Verse 41

उभे संध्ये भ्रुवौ जाते श्रवणे वायुतेजसा । इतरेषां च देवानां तेजोभिरतिदारुणैः

ಎರಡು ಸಂಧ್ಯೆಗಳು ಅವಳ ಭ್ರೂಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದವು; ವಾಯು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳ ಕಿವಿಗಳು ರೂಪಗೊಂಡವು; ಇತರ ದೇವರ ಅತಿದಾರುಣ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವಳ ಉಳಿದ ಅಂಗಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು।

Verse 42

कृतान्यावयवा नारी दुर्गा परमभास्वरा । बभूव दुर्धर्षतरा सर्वैरपि सुरासुरैः

ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಆ ನಾರಿ—ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ದುರ್ಗಾ—ಎಲ್ಲ ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಧರ್ಷಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದಳು।

Verse 43

सर्ववृंदारकानीकतेजःसंघसमुद्भवा । तां दृष्ट्वा प्रीतिमापुस्ते देवा महिषबाधिताः

ಎಲ್ಲ ದೇವಗಣಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಸಮೂಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು, ಮಹಿಷಾಸುರನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಆ ದೇವರುಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು।

Verse 44

ततो रुद्रा दयो देवा विनिष्कृष्यायुधान्निजात् । आयुधानि ददुस्तस्यै शूलादीनि द्विजोत्तमाः

ಆಮೇಲೆ ರುದ್ರಾದಿ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಅವಳಿಗೆ ನೀಡಿದರು—ಶೂಲಾದಿಗಳನ್ನು, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ।

Verse 45

भूषणानि ददुस्तस्यै वस्त्रमाल्यानि चंदनम् । सापि देवी तदा वस्त्रैर्भूषणैश्चंदनादिभिः

ಅವಳಿಗೆ ಆಭರಣಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಮಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಂದನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆಗ ಆ ದೇವಿಯೂ ವಸ್ತ್ರ-ಭೂಷಣ ಹಾಗೂ ಚಂದನಾದಿಗಳಿಂದ ಸುಶೋಭಿತಳಾದಳು.

Verse 46

कुसुमैरायुधैर्हारैर्भूषिता परिचारकैः । साट्टहासं प्रमुंचंती भैरवी भैरवस्वना

ಪರಿಚಾರಕರು ಅವಳನ್ನು ಪುಷ್ಪಗಳು, ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಭೈರವಸ್ವರದ ಭೈರವೀ ಘೋಷವಾದ ಅಟ್ಟಹಾಸವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದಳು.

Verse 47

ननाद कंपयतीव रोदसी देवसेविता । देव्या भैरवनादेन चचाल सकलं जगत्

ದೇವರಿಂದ ಸೇವಿತಳಾದ ಅವಳು ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದಳು. ದೇವಿಯ ಭೈರವನಾದದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನಡುಗಿತು.

Verse 49

सिंहवाहनमारूढां देवीं ताममरास्तदा । मुनयः सिद्धगंधर्वास्तुष्टुवुर्जयश ब्दतः

ಆಗ ಅಮರರು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸಿಂಹವಾಹನಾರೂಢಳಾಗಿ ಕಂಡರು. ಮುನಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು ‘ಜಯ’ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 50

महिषोऽपि महाक्रोधात्समुद्यत महायुधः । तं शब्दमवलक्ष्याथ ययावसुरसंवृतः

ಮಹಿಷನೂ ಮಹಾಕ್ರೋಧದಿಂದ ಮಹಾಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅಸುರರಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 51

व्यलोकयत्ततो देवीं तेजोव्याप्तजगत्त्रयीम् । सायुधानंतबाह्वाढयां नादकंपितभूतलाम्

ಆಗ ಅವನು ದೇವಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು—ಅವಳ ತೇಜಸ್ಸು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದಿತು; ಆಯುಧಧಾರಿಣಿ, ಅನಂತ ಬಾಹುಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳು, ಅವಳ ಘೋಷದಿಂದ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿತವಾಯಿತು।

Verse 52

क्षोभिताशेषशेषादिमहानागपरंपराम् । विलोक्य देवीमसुराः समनह्यन्नुदायुधाः

ಶೇಷಾದಿ ಮಹಾನಾಗರ ಅನಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನೂ ಕದಡಿಸಿದ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅಸುರರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧರಾದರು।

Verse 53

ततो देव्या तया सार्द्धमसुराणामभूद्रणः । अस्त्रैः शस्त्रैः शरैश्चक्रैर्गदाभिर्मुसलैरपि

ನಂತರ ಆ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಸುರರ ಘೋರ ರಣ ಸಂಭವಿಸಿತು—ಅಸ್ತ್ರ-ಶಸ್ತ್ರ, ಶರಗಳು, ಚಕ್ರಗಳು, ಗದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸಲಗಳಿಂದಲೂ।

Verse 54

गजाश्वरथपादातैरसंख्येयैर्महावलः । महिषो युयुधे तत्र देव्या साकमरिंदमः

ಅಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಪಾದಾತಿಗಳ ಅಸಂಖ್ಯ ಮಹಾಬಲಗಳ ಮಧ್ಯೆ, ಶತ್ರುದಮನ ಮಹಿಷನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು।

Verse 55

लक्षको टिसहस्राणि प्रधानासुरयूथपाः । एकैकस्य तु सेनायास्तेषां संख्या न विद्यते

ಅಸುರದಳಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಯೂಥಪತಿಗಳು ಲಕ್ಷ, ಕೋಟಿ, ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು; ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸೇನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಣಿಕೆಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 56

ते सर्वे युगपद्देवीं शस्त्रैरावव्रुरोजसा । सापि देवी ततो भीमा दैत्यमुक्तास्त्रसंचयम्

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಬಲದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು. ಆಗ ಭೀಕರಳಾದ ದೇವಿಯು ದೈತ್ಯರು ಬಿಡಿಸಿದ ಅಸ್ತ್ರಸಂಚಯವನ್ನು ಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 57

बिभेद लीलया बाणैः स्वकार्मुकविनिःसृतैः । ससर्ज दैत्यकायेषु बाणपूगान्यनेकशः

ಅವಳು ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಲೀಲೆಯಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇದಿಸಿದಳು; ದೈತ್ಯರ ದೇಹಗಳ ಮೇಲೆ ಮರುಮರು ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದಳು।

Verse 58

देव्याश्रयबला द्देवा निर्भया दैत्ययूथपैः । युयुधुः संयुगे शस्त्रैरस्त्रैरप्यायुधांतरैः

ದೇವಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬಲ ಪಡೆದ ದೇವರುಗಳು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ದೈತ್ಯಯೂಥಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ, ಅಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು।

Verse 59

ततो देवा बलोत्सिक्ता देवीशक्त्युपबृंहिताः । निःशेषमसुरान्सर्वानायु धैर्निरमूलयन्

ನಂತರ ದೇವೀಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೋಷಿತರಾಗಿ ಬಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಅಸುರರನ್ನು ಏನೂ ಉಳಿಯದಂತೆ ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡಿದರು।

Verse 60

स्वसैन्ये तु क्षयं याते संक्षुब्धो महिषासुरः । चापमादाय वेगेन विकृष्य च महास्वनम्

ತನ್ನ ಸೇನೆ ನಾಶವಾದಾಗ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿದನು; ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ವೇಗವಾಗಿ ನಾರನ್ನು ಎಳೆದು, ಮಹಾ ಗಂಭೀರವಾದ ಟಂಕಾರಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದನು।

Verse 61

संधाय मुमुचे बाणान्देव सैन्येषु भूसुराः । इंद्रे तु दशसाहस्रं यमे पंचसहस्रकम्

ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಭೂಸುರರು ದೇವಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಬಾಣವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು—ಇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ದಶಸಹಸ್ರ, ಯಮನ ಮೇಲೆ ಪಂಚಸಹಸ್ರ ಬಾಣಗಳು।

Verse 62

वरुणे चाष्टसाहस्रं कुबेरे षट्सहस्रकम् । सूर्ये चंद्रे च वह्नौ च वायौ वसुषु चाश्विनोः

ವರುಣನ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟಸಹಸ್ರ, ಕುಬೇರನ ಮೇಲೆ ಷಟ್ಸಹಸ್ರ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರ ಮೇಲೂ ಬಾಣಗಳು ಹಾರಿದವು।

Verse 63

अन्येष्वपि च देवेषु महिषो दानवेश्वरः । प्रत्येकमयुतं बाणान्मुमुचे बलिनां वरः

ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೂ ದಾನವೇಶ್ವರ ಮಹಿಷನು—ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು।

Verse 64

पलायंते ततो देवा महिषासुरमर्द्दिताः । देवीं शरणमाजग्मुस्त्राहित्राहीतिवादिनः

ಆಗ ಮಹಿಷಾಸುರನಿಂದ ನಲುಗಿದ ದೇವರುಗಳು ಓಡಿ, ‘ತ್ರಾಹಿ ತ್ರಾಹಿ’ ಎಂದು ಮೊರೆಯಿಡುತ್ತ ದೇವಿಯ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದರು।

Verse 65

ततो देवी गणान्स्वस्य भूतवेतालकादिकान् । यूयं नाशयत क्षिप्रमासुरं बलमित्यशात्

ನಂತರ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಗಣಗಳನ್ನು—ಭೂತ, ವೇತಾಳಾದಿಗಳನ್ನು—ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಳು: ‘ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಸುರಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿರಿ।’

Verse 66

अहं तु महिषं युद्धे योधयामि वलोद्धतम् । ततो देव्या गणैः सर्वमासुरं क्षतमाशु वै

ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲೋನ್ಮತ್ತನಾದ ಮಹಿಷನೊಂದಿಗೆ ಸಮರ ಮಾಡುವೆನು. ತದನಂತರ ದೇವಿಯ ಗಣಗಳು ಸಮಸ್ತ ಆಸುರಸೈನ್ಯವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದವು.

Verse 67

ततः सैन्यं क्षयं नीते गणै र्देवीप्रचोदितैः । योद्धुकामः स महिषो गणैः साकं व्यतिष्ठत

ನಂತರ ದೇವಿಯಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿತ ಗಣಗಳು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ತಂದವು. ಯುದ್ಧಾಸಕ್ತನಾದ ಆ ಮಹಿಷನು ಗಣಗಳ ಎದುರು ನಿಂತನು.

Verse 68

अत्रांतरे महानादः सुचक्षुश्च महाहनुः । महाचंडो महाभक्षो महोदरम होत्कटौ

ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಮಹಾನಾದ, ಸುಚಕ್ಷು ಮತ್ತು ಮಹಾಹನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಚಂಡ, ಮಹಾಭಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಭಯಂಕರ ಜೋಡಿ ಮಹೋದರ ಮತ್ತು ಮಹೋತ್ಕಟರೂ ಬಂದರು.

Verse 69

पञ्चास्यः पादचूडश्च बहुनेत्रः प्रबाहुकः । एकाक्षस्त्वेकपादश्च बहुपादोऽप्यपादकः

ಪಂಚಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾದಚೂಡ; ಬಹುನೇತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಾಹುಕ; ಏಕಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಏಕಪಾದ; ಹಾಗೆಯೇ ಬಹುಪಾದ ಮತ್ತು ಅಪಾದಕನೂ ಇದ್ದರು.

Verse 70

एते चान्ये च बहवो महिषासुर मंत्रिणः । योद्धुकामा रणे देव्याः पुरतस्त्ववतस्थिरे

ಇವರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು—ಮಹಿಷಾಸುರನ ಮಂತ್ರಿಗಳು—ಯುದ್ಧಾಸೆಯಿಂದ ರಣದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಮುಂದೆಯೇ ನಿಂತರು.

Verse 71

सिंहं वाहनमारुह्य ततो देवी मनोजवम् । प्रलयांबुदनिर्घोषं चापमादाय भैरवम्

ಆಗ ದೇವಿಯು ಮನೋಜವ ವೇಗದಿಂದ ಸಿಂಹವಾಹನವನ್ನು ಏರಿ, ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಭೀಕರವಾದ ಭೈರವ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 72

विस्फोट्य मुमुचे बाणान्वज्रवेगसमान्युधि । दशलक्षगजैश्चापि शतलक्षैश्च वाजिभिः

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಸ್ಫೋಟಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ವಜ್ರವೇಗಸಮಾನವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡಿದಳು—ದಶಲಕ್ಷ ಗಜಗಳು ಮತ್ತು ಶತಲಕ್ಷ ಅಶ್ವಗಳ ಬಲದ ಮೇಲೆ।

Verse 73

शतलक्षै रथैश्चापि लक्षायुतपदातिभिः । युक्तो महाहनुर्दैत्यो देव्या युधि निपातितः

ಶತಲಕ್ಷ ರಥಗಳು ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಾಯುತ ಪಾದಾತಿಗಳ ಬೆಂಬಲ ಇದ್ದರೂ ಮಹಾಹನು ದೈತ್ಯನು ದೇವಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆಲಕೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 74

सैन्ये च तस्य निहता देव्या बाणैर्द्विजोत्तमाः । लक्षकोटिसहस्राणि प्रधानासुरनायकाः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಅವನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ಅಸುರನಾಯಕರು ಲಕ್ಷ-ಕೋಟಿ-ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹತರಾದರು।

Verse 75

महिषस्य हि विद्यन्ते महाबलपराक्रमाः । एकैकस्य प्रधानस्य चतुरङ्गबलं तथा

ಮಹಿಷನಿಗೆ ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಧಾನ ಸೇನಾನಾಯಕರು ಇದ್ದರು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಧಾನನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಚತುರಂಗ ಬಲವಿತ್ತು।

Verse 76

महाहनोर्यथा विप्रास्तथैवास्ति महद्बलम् । तत्सर्वं निहतं देव्या शरैः कांचनपुंखितैः

ಓ ವಿಪ್ರರೇ! ಮಹಾಹನುವಿನಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಹ ಮಹಾಬಲವಿತ್ತು; ಆದರೆ ದೇವಿಯು ಕಂಚನಪುಂಖಿತ ಶರಗಳಿಂದ ಆ ಸಮಸ್ತ ಬಲವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು.

Verse 77

याममात्रेण विप्रेंद्रास्तदद्भुतमिवाभवत्

ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ! ಕೇವಲ ಒಂದು ಯಾಮಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಅದು ಅಚ್ಚರಿಯೊಂದು ಸಂಭವಿಸಿದಂತಾಯಿತು.