Adhyaya 5

Verse 1

श्रीसूत उवाच । प्रस्तुत्य चक्रतीर्थं तु पुण्यं पापविनाशनम् । पुनरप्यद्भुतं किञ्चित्प्रब्रवीमि मुनीश्वराः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಪರಮ ಪುಣ್ಯಕರವೂ ಪಾಪನಾಶಕವೂ ಆದ ಚಕ್ರತೀರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 2

विधूमनामा हि वसुर्देवस्त्री चाप्यलंबुषा । ब्रह्मशापान्महाघोरात्पुरा प्राप्तौ मनुष्यताम्

ವಿಧೂಮನೆಂಬ ವಸು ದೇವನು ಮತ್ತು ಅವನ ದಿವ್ಯ ಪತ್ನಿ ಅಲಂಬುಷಾ—ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಹಾಘೋರ ಶಾಪದಿಂದ—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 3

चक्रतीर्थे महापुण्ये स्नात्वा शापाद्विमोचितौ । ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाप्राज्ञ पुराणार्थविशारद

ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಶಾಪದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾದರು. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸೂತಪುತ್ರ, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಪುರಾಣಾರ್ಥವಿಶಾರದ!

Verse 4

प्राज्ञत्वाद्व्यासशिष्य त्वादज्ञातं ते न किंचन । ब्रह्मा केनापराधेन सहालंबुसया वसुम्

ನೀವು ಪ್ರಾಜ್ಞರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸರ ಶಿಷ್ಯರು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೂ ಅಜ್ಞಾತವಲ್ಲ. ಯಾವ ಅಪರಾಧದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲಂಬುಷೆಯೊಡನೆ ಆ ವಸುವಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು?

Verse 5

पुरा विधूमनामानं शप्तवांश्चतुराननः । ब्रह्मशापेन घोरेण कयोस्तौ पुत्रतां गतौ

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚತುರಾನನ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಧೂಮನೆಂಬ ವಸುವಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಆ ಘೋರ ಶಾಪದಿಂದ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಪುತ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 6

शापस्यान्तः कथमभूद्ब्रह्मणा शप्तयोस्तयोः । एतन्नः श्रद्दधानानां विस्तराद्वक्तुमर्हसि

ಬ್ರಹ್ಮನು ಶಪಿಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರ ಶಾಪಾಂತ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು? ನಾವು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ—ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 7

श्रीसूत उवाच । पुरा हि भगवान्ब्रह्मा स्वयम्भूश्चतुराननः । सावित्र्या च सरस्वत्या पार्श्वयोः प्रविराजितः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭೂ, ಚತುರ್ಮುಖ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು, ತನ್ನ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸಿದ ಸಾವಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 8

सनातनेन मुनिना सनकेन च धीमता । सनत्कुमारनाम्ना च नारदेन महात्मना

ಅವನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಮುನಿ, ಧೀಮಂತನಾದ ಸನಕ, ಸನತ್ಕುಮಾರನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಋಷಿ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು।

Verse 9

सनन्दनादिभिश्चान्यैः सेव्यमानो मुनीश्वरैः । सुपर्ववृन्दजुष्टेन स्तूयमानो बिडौजसा

ಸನಂದನಾದಿ ಇತರ ಮುನೀಶ್ವರರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿವ್ಯಗಣಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅವನು ಮಹಾಬಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 10

आदित्यादि ग्रहैश्चैव स्तूयमानपदांबुजः । सिद्धैः साध्यैर्मरुद्भिश्च किंनरैश्च समावृतः

ಆದಿತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಹದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳು; ಸಿದ್ಧರು, ಸಾಧ್ಯರು, ಮರುತರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು।

Verse 11

गणैः किंपुरुषाणां च वसुभिश्चाष्टभिर्वृतः । उर्वशीप्रमुखानां च स्वर्वेश्यानां मनोरमम्

ಅವನು ಕಿಂಪುರುಷರ ಗಣಗಳಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟ ವಸುಗಳಿಂದಲೂ ವೃತನಾಗಿದ್ದನು; ಉರ್ವಶೀಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಅಪ್ಸರಸರ ಮನೋಹರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವೂ ಆ ಸಭೆಯನ್ನು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 12

नृत्यं वादित्रसहितं वीक्ष्यमाणो मुहुर्मुहुः । गोष्ठीं चक्रे सभामध्ये सत्यलोके कदाचन

ವಾದ್ಯಸಹಿತ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಮರುಮರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು; ಒಮ್ಮೆ ಸತ್ಯಲೋಕದ ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು.

Verse 13

मेघगर्जितगम्भीरो जनानां नंदयन्मुहुः । वीणावेणुमृदंगानां ध्वनिस्तत्र व्यसर्पत

ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ, ಜನರನ್ನು ಮರುಮರು ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಅಲ್ಲಿ ವೀಣಾ-ವೇಣು-ಮೃದಂಗಗಳ ಧ್ವನಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು.

Verse 14

गंगातरंगमालानां शीकरस्पर्शशीतलः । पवमानः सुखस्पर्शो मन्दं मन्दं ववौ तदा

ಆಗ ಗಂಗೆಯ ತರಂಗಮಾಲೆಗಳ ಸಿಂಪಡಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಶೀತಳವಾಗಿ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಸುಖಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡುವ ಮೃದು ಪವನವು ನಿಧಾನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೀಸಿತು.

Verse 15

पर्यायेण तदा सर्वा ननृतुर्देवयोषितः । नृत्यश्रमेण खिन्नासु वेश्यास्वन्यासु सादरम्

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಯೋಷಿತೆಯರು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು; ನೃತ್ಯಶ್ರಮದಿಂದ ಕೆಲವರು ಕಳಚಿದಾಗ, ಇತರರು ವೇಶ್ಯೆಯರಂತೆ ನಿಪುಣತೆಯಿಂದ ಸಾದರವಾಗಿ ಮುಂದಾದರು.

Verse 16

अलंबुसा देवनारी रूपयौ वनशालिनी । मदयन्ती जनान्सर्वान्सभामध्ये ननर्त वै

ಆಗ ರೂಪ-ಯೌವನದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದೇವನಾರಿ ಅಲಂಬುಸಾ ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೋಹಿಸಿ ಆನಂದಗೊಳಿಸಿದಳು.

Verse 17

तस्मिन्नवसरे तस्या नृत्यंत्याः संसदि द्विजाः । वस्त्रमाभ्यंतरं वायुर्लीलया समुदक्षिपत्

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಅಂತರವಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಾಯು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಎತ್ತಿಹಾಕಿತು।

Verse 19

तत्क्षिप्ते वसने स्पष्टमूरुमूलमदृश्यत । तथाभूतां तु तां दृष्ट्वा सर्वे ब्रह्मादयो ह्रिया

ವಸ್ತ್ರವು ಹೀಗೆ ಸರಿದಾಗ ಅವಳ ಊರುಮೂಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು; ಅವಳನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದರು।

Verse 20

तामेव ब्रह्मभवने दृष्ट्वानिलहृतांशुकाम् । हर्षसंफुल्लनयनो हृष्टरोमा ततोऽभवत्

ಬ್ರಹ್ಮಭವನದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಹರಣಗೊಂಡ ವಸ್ತ್ರವಳಾದ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಲ್ಲಸಿಸಿದನು; ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 21

अलंबुसायां तस्यां तु जातकामं विलोक्य तम् । वसुं विधूमनामानं शशाप चतुराननः

ಆ ಅಲಂಬುಸೆಯ ಕುರಿತು ಅವನಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಉಂಟಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಚತುರಾನನನು ‘ವಿಧೂಮ’ ಎಂಬ ವಸುಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು।

Verse 22

यस्मात्त्वमीदृशं कार्यं विधूम कृतवानसि । तस्माद्धि मर्त्यलोके त्वं मानुषत्वमवाप्स्यसि

‘ಹೇ ವಿಧೂಮ, ನೀ ಇಂತಹ ಅನೌಚಿತ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೀ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.’

Verse 23

इयं च देवयोषित्ते तत्र भार्या भविष्यति । एवं स ब्रह्मणा शप्तो विधूमः खिन्नमानसः

“ಮತ್ತೆ ಈ ದಿವ್ಯ ಕನ್ಯೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗುವಳು.” ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ವಿಧೂಮನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಖಿನ್ನನಾದನು.

Verse 24

प्रसादयामास वसुर्ब्रह्माणं प्रणिपत्य तु । विधूम उवाच । अस्य शापस्य घोरस्य भगवन्भक्तवत्सल

ವಸು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ವಿಧೂಮನು ಹೇಳಿದನು— “ಭಗವನ್, ಭಕ್ತವತ್ಸಲ! ಈ ಘೋರ ಶಾಪದ ಕುರಿತು…”

Verse 25

नाहमर्होऽस्मि देवेश रक्ष मां करुणानिधे । एवं प्रसादितस्तेन भारतीपतिरव्ययः

“ನಾನು ಅರ್ಹನಲ್ಲ, ದೇವೇಶ! ಕರుణಾನಿಧೇ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.” ಅವನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಅವ್ಯಯ ಭಾರತೀಪತಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು.

Verse 26

कृपया परया युक्तो विधूमं प्राह सांत्वयन् । ब्रह्मोवाच । त्वयि शापोऽप्ययं दत्तो न चासत्यं ब्रवीम्यहम्

ಪರಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಧೂಮನನ್ನು ಸಾಂತ್ವನಪಡಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಈ ಶಾಪವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಾನು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.”

Verse 27

ततोऽवधिं कल्पयामि शापस्यास्य तवाधुना । मर्त्यभावं समापन्नः सहालंबुसयाऽनया

“ಆದುದರಿಂದ ಈಗ ನಿನ್ನ ಈ ಶಾಪಕ್ಕೆ ನಾನು ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ— ಈ ಅಲಂಬುಸೆಯೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಮರ್ಥ್ಯಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿ…”

Verse 28

तत्र भूत्वा महाराजः शासयित्वा चिरं महीम् । पुत्रमप्रतिमं त्वस्यां जनयित्वा महीपतिम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಾರಾಜನಾಗಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶಾಸಿಸಿ, ಅವಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನಿಸುವನು—ದೇಶಾಧಿಪತಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾದವನು।

Verse 29

अभिषिच्य च राज्ये तं राज्यरक्षाविचक्षणम् । एतच्छापस्य शांत्यर्थं दक्षिणस्योदधेस्तटे । फुल्लग्रामसमीपस्थे चक्रतीर्थे महत्तरे

ರಾಜ್ಯರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಆ ಪುತ್ರನಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ, ಈ ಶಾಪಶಾಂತಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರತಟದಲ್ಲಿ, ಫುಲ್ಲಗ್ರಾಮ ಸಮೀಪದ ಮಹತ್ತಾದ ಚಕ್ರತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।

Verse 30

अनया भार्यया सार्द्धं यदा स्नानं करिष्यसि । तदा त्वं मानुषं भावं जीर्णत्वचमिवोरगः

ಈ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಪವಿತ್ರಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ, ನೀನು ಮಾನವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ—ಹಾವು ಜೀರ್ಣ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತೆ।

Verse 31

विसृज्य भार्यया सार्द्धं स्वं लोकं प्रतिपत्स्यसे । चक्रतीर्थे विना स्नानं न नश्येच्छाप ईदृशः

ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ (ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು) ನೆರವೇರಿಸಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಲೋಕವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವೆ; ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇಂತಹ ಶಾಪ ನಾಶವಾಗದು।

Verse 32

इति ब्रह्मवचः श्रुत्वा विधूमो नातिहृष्टवान् । स्ववेश्म प्राविशत्तूर्णमामंत्र्य चतुराननम्

ಬ್ರಹ್ಮನ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಧೂಮನು ಅತಿಹರ್ಷಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ; ಚತುರಾನನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 33

चिंतयामास तत्रासौ मर्त्यतां यास्यतो मम । को वा पिता भवेद्भूमौ का वा माता भविष्यति

ಅಂದು ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು— “ನಾನು ಮর্ত್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿರುವಾಗ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆ ಯಾರು? ನನ್ನ ತಾಯಿ ಯಾರು ಆಗುವಳು?”

Verse 34

बहुधेत्थं समालोच्य विधूमो निश्चिकाय सः । कौशांबीनगरे राजा शतानीक इति श्रुतः

ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ವಿಧೂಮನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದನು— ಕೌಶಾಂಬೀ ನಗರದಲ್ಲಿ ‘ಶತಾನೀಕ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜನಿದ್ದಾನೆ।

Verse 35

अस्ति वीरो महाभागो भार्या चापि पतिव्रता । तस्य विष्णुमतीनाम विष्णोः श्रीरिव वल्लभा

ಅವನು ವೀರನೂ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಪತ್ನಿಯೂ ಪತಿವ್ರತೆ. ಅವಳ ಹೆಸರು ವಿಷ್ಣುಮತಿ— ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶ್ರೀ ಹೇಗೆ ಪ್ರಿಯವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನಿಗೆ ಅವಳು ಪ್ರಿಯಳು।

Verse 36

तमेव पितरं कृत्वा मातरं च विधाय ताम् । संभविष्यामि भूलोके स्वकर्मपरिपाकतः

ಅವನನ್ನೇ ತಂದೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಅವಳನ್ನೇ ತಾಯಿಯಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ನನ್ನ ಕರ್ಮಗಳ ಪರಿಪಾಕದಿಂದ ನಾನು ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುವೆನು।

Verse 37

ततः स माल्यवन्तं च पुष्पदंतं बलोत्कटम् । त्रीनाहूयात्मनो भृत्यान्वृत्तमेतन्न्यवे दयत्

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಮೂವರು ಭೃತ್ಯರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದನು— ಮಾಲ್ಯವಂತನನ್ನೂ ಬಲದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರನಾದ ಪುಷ್ಪದಂತನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ— ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 38

भृत्याः शृणुत भद्रं वो ब्रह्मशापान्महाभयात् । जनिष्यामि शतानीकाद्विष्णुमत्यामहं सुतः

ಹೇ ಸೇವಕರೇ, ಕೇಳಿರಿ—ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾಪದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಹಾಭಯದಿಂದ ನಾನು ರಾಜರ್ಷಿ ಶತಾನೀಕನಿಂದ ವಿಷ್ಣುಮತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸುವೆನು.

Verse 39

इति श्रुत्वा वचो भृत्यास्तस्या प्राणा बहिश्चराः । वाष्पपूर्णमुखाः सर्वे विधूमं वाक्यमब्रुवन्

ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಭೃತ್ಯರು, ಅವಳ ಪ್ರಾಣವೇ ಹೊರಗೆ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ವಿಧೂಮನಿಗೆ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು.

Verse 40

भृत्या ऊचुः । त्वद्वियोगं वयं सर्वे त्रयोऽपि न सहामहे । तस्मान्मानुष भावत्वमस्माभिः सह यास्यसि

ಭೃತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ನಾವು ಮೂವರೂ ನಿನ್ನ ವಿಯೋಗವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರೆವು; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಮಾನವಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು.

Verse 41

शतानीकस्य राजर्षेर्मंत्री योऽयं युगन्धरः । सेनानीर्विप्रतीकश्च योऽयं प्राग्रसरो रणे

ರಾಜರ್ಷಿ ಶತಾನೀಕನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ಈ ಯುಗಂಧರನು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ಸಾಗುವ ಸೇನಾನಿಯಾದ ಈ ವಿಪ್ರತೀಕನು—

Verse 42

नर्मकर्मसु हृद्विप्रो वल्लभाख्यो महांश्च यः । तेषां पुत्रास्त्रयोऽप्येते भविष्यामो न संशयः

ಮತ್ತು ನರ್ಮಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಂಗಮನಾದ ವಲ್ಲಭನೆಂಬ ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು—ಅವರ ಮೂವರಿಗೂ ನಾವು ಮೂವರೂ ಪುತ್ರರಾಗುವೆವು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 43

शतानीकस्य राजर्षेः पुत्रभावं गतस्य ते । शुश्रूषां संविधास्यामस्तेषु तेषु च कर्मसु । तानेवंवादिनः सोऽयं विधूमो वाक्यमब्रवीत्

ನೀನು ರಾಜರ್ಷಿ ಶತಾನೀಕನ ಪುತ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ನಾವು ನಿನ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವೆವು—ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ವಿಧೂಮನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 44

विधूम उवाच । जानेऽहं भवतां स्नेहं तादृशं मय्य नुत्तमम्

ವಿಧೂಮನು ಹೇಳಿದನು—ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹವು ಎಷ್ಟು ಅನನ್ಯವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಆಗಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 45

तथापि कथयाम्यद्य तच्छृणुध्वं हितं वचः । ब्रह्मशापेन घोरेण स्वेन दुष्कर्मणा कृतम्

ಆದರೂ ಇಂದು ನಾನು ಹಿತಕರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳಿರಿ. ಈ ಘೋರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾಪವು ನನ್ನದೇ ದುಷ್ಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ।

Verse 46

कुत्सितं मानुषं भावमहमेकोऽनुवर्तये । विहितं न हि युष्माकमेतच्छापानुवर्तनम्

ಈ ನಿಂದ್ಯ ಮಾನವಭಾವವನ್ನು ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಭೋಗಿಸುವೆನು; ನಿಮಗೆ ಈ ಶಾಪವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ।

Verse 47

जुगुप्सितेऽतो मानुष्ये मा कुरुध्वं मनोऽधुना । अतः शापावधिर्यावन्मद्वियोगो विषह्यताम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಸಹ್ಯ ಮಾನವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಮನಸ್ಸು ಇಡಬೇಡಿ. ಶಾಪಾವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ನನ್ನ ವಿಯೋಗವನ್ನು ಸಹಿಸಿರಿ।

Verse 48

इत्युक्तवन्तं ते सर्वे माल्यवत्प्रमुखास्तदा । ऊचुः प्रणम्य शिरसा प्रार्थयंतः पुनःपुनः

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಮಾಲ್ಯವತ್‌-ಪ್ರಮುಖರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮರುಮರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 49

रक्षित्वा कृपया ह्यस्मान्मा कुरुष्व च साहसम् । परित्यजसि नः सर्वान्भक्तानद्य निरागसः

ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ನೀವು, ಈಗ ಅಸಾವಧಾನ ಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಡಿ. ನಿರಪರಾಧರಾದ ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಇಂದು ತ್ಯಜಿಸಬೇಡಿ.

Verse 50

त्वद्वियोगान्महाघोरान्मानुष्यमपि कुत्सितम् । बहु मन्यामहे देव तस्मान्नस्त्राहि सांप्रतम्

ನಿಮ್ಮ ವಿರಹದಿಂದ ಮಾನವಜೀವನವೂ ನಮಗೆ ಮಹಾಭಯಂಕರವೂ ತಿರಸ್ಕಾರಾರ್ಹವೂ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವಾ, ಈಗಲೇ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 51

एवं स याचमानांस्त्रीनन्वमन्यत भृत्यकान् । तैस्त्रिभिः सहितः सोऽयं कौशांबीं गन्तुमैच्छत

ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡ ಆ ಮೂವರು ಸೇವಕರ ಮನವಿಯನ್ನು ಅವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಆ ಮೂವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನು ಕೌಶಾಂಬಿಗೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

Verse 52

एतस्मिन्नेव काले तु सोमवंशविवर्द्धनः । अर्जुनाभिजने जातो जनमेजयसंभवः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು, ಅರ್ಜುನನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಜನಮೇಜಯನ ಸಂತಾನವಾಗಿ ಒಬ್ಬನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

Verse 53

शतानीको महीपालः पृथिवीमन्वपालयत् । बुद्धिमान्नीतिमान्वाग्मी प्रजापालनतत्परः

ಮಹೀಪಾಲ ಶತಾನೀಕನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ಆಳಿದನು. ಅವನು ಬುದ್ಧಿವಂತ, ನೀತಿಜ್ಞ, ವಾಗ್ಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 54

चतुरंगबलोपेतो विक्रमैकधनो युवा । स कौशांबीं महाराजो नगरीमध्युवास वै

ಅವನು ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಯುವನಾಗಿ, ಪರಾಕ್ರಮವೇ ಏಕಧನವಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಮಹಾರಾಜನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೌಶಾಂಬೀ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದನು.

Verse 55

तस्य मन्त्ररहस्यज्ञो मन्त्री जातो युगंधरः । सेनानीर्विप्रतीकश्च तस्य प्राग्रसरो रणे

ಅವನ ಮಂತ್ರಿ ಯುಗಂಧರನು, ಮಂತ್ರರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ಅವನ ಸೇನಾನಿ ವಿಪ್ರತೀಕನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 56

नर्मकर्मसु तस्यासीद्वल्लभाख्यः सखा द्विजः । तस्य विष्णुमती नाम विष्णोः श्रीरिव वल्लभा

ವಿನೋದಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ವಲ್ಲಭನೆಂಬ ದ್ವಿಜ ಸ್ನೇಹಿತನಿದ್ದನು. ಅವನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಹೆಸರು ವಿಷ್ಣುಮತಿ—ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಶ್ರೀಯಂತೆ ಅವನಿಗೂ ಅವಳು ಅತಿಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 57

स सर्वगुणसंपन्नः शतानीको महामतिः । पुत्रमात्मसमं तस्यां भार्यायां नान्वविंदत

ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನನಾದ ಮಹಾಮತಿ ಶತಾನೀಕನು, ಆ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಸಮಾನವಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 58

आत्मानमसुतं ज्ञात्वा स भृशं पर्यतप्यत । स युगंधरमाहूय मंत्रिणं मन्त्रवित्तमम्

ತಾನು ಪುತ್ರಹೀನನೆಂದು ತಿಳಿದು ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ವ್ಯಥಿತನಾದನು. ನಂತರ ಮಂತ್ರವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ನಿಪುಣನಾದ ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿ ಯುಗಂಧರನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದನು.

Verse 59

पुत्रलाभः कथं मे स्यादिति कार्यममन्त्रयत् । युगन्धरो मही पालं पुत्रालाभेन पीडितम् । हर्षयन्वचसा स्वेन वाक्यमेतदभाषत

ಅವನು “ನನಗೆ ಪುತ್ರಲಾಭ ಹೇಗೆ ಆಗುವುದು?” ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದನು. ಪುತ್ರಲಾಭವಿಲ್ಲದೆ ಪೀಡಿತನಾದ ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಯುಗಂಧರನು ತನ್ನ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂತೈಸಿ ಹರ್ಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 60

युगन्धर उवाच । अस्ति शांडिल्यनामा तु महर्षिः सत्यवाक्छुचिः

ಯುಗಂಧರನು ಹೇಳಿದನು—“ಶಾಂಡಿಲ್ಯನೆಂಬ ಮಹರ್ಷಿಯೊಬ್ಬನಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಸತ್ಯವಚನಿಯೂ ಶುದ್ಧನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 61

शत्रुमित्रसमो दांतस्तपःस्वाध्यायतत्परः । तमेव मुनिमासाद्य ज्वलंतमिव पावकम्

ಅವನು ಶತ್ರು–ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವನು, ದಮನಶೀಲನು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನು. ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಸೇರಿ—

Verse 62

पुत्रमात्मसमं राजन्प्रार्थयेथा विनीतवत् । कृपावान्स महर्षिस्तु पुत्रं ते दास्यति ध्रुवम्

ಓ ರಾಜನೇ, ವಿನಯದಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸಮಾನವಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸು. ಕೃಪಾವಂತನಾದ ಆ ಮಹರ್ಷಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೀಡುವನು.

Verse 63

इति तद्वचनं श्रुत्वा हर्षसंफुल्ललोचनः । मंत्रिणा तेन संयुक्तस्तस्यागादाश्रमं मुनेः

ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ರಾಜನು, ಆ ಮಂತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 64

तमाश्रमे समासीनं प्रणनाम महीपतिः । शांडिल्यस्तु महातेजा राजानं प्राप्तमाश्रमम्

ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದ ಮುನಿಗೆ ಮಹೀಪತಿಯಾದ ರಾಜನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು. ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಶಾಂಡಿಲ್ಯನು ರಾಜನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 65

दृष्ट्वा पाद्यादिभिः पूज्य स्वागतं व्याजहार सः । शांडिल्य उवाच । शतानीक किमर्थं त्वमाश्रमं प्राप्तवान्मम

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿಯು ಪಾದ್ಯಾದಿ ಉಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಸ್ವಾಗತವನ್ನಾಡಿದನು. ಶಾಂಡಿಲ್ಯನು ಹೇಳಿದನು— ‘ಶತಾನೀಕ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದೆ?’

Verse 66

यत्कर्तव्यमिदानीं ते तद्वदस्व करोम्यहम् । मुनिमेवं वदंतं तं प्रत्यवादीद्युगंधरः

‘ಈಗ ನಿನಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನೋ ಹೇಳು; ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.’ ಎಂದು ಮುನಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಯುಗಂಧರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 67

भगवन्नेष वै राजा पुत्रालाभेन कर्षितः । भवंतं शरणं प्राप्तः सांप्रतं पुत्रकारणात्

‘ಭಗವನ್, ಈ ರಾಜನು ಪುತ್ರಲಾಭವಾಗದೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕುಗ್ಗಿದ್ದಾನೆ. ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.’

Verse 68

अस्यापुत्रत्वजं दुःखं त्वमपाकर्तुमर्हसि । इति तस्य वचः श्रुत्वा शांडिल्यो मुनिसत्तमः

“ಈ ಅಪುತ್ರತ್ವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ದುಃಖವನ್ನು ನೀವೇ ನಿವಾರಿಸಬೇಕು.” ಎಂದು ಅವನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಾಂಡಿಲ್ಯನು ಪ್ರತಿವಚನ ನೀಡಿದನು.

Verse 69

पुत्रलाभवरं तस्मै प्रतिजज्ञे नृपाय वै । स राज्ञो वरदः श्रीमान्कौशांबीमेत्य सादरम्

ಅವನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಪುತ್ರಲಾಭದ ವರವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವರದಾತನು ಸಾದರವಾಗಿ ಕೌಶಾಂಬಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 70

पुत्रेष्ट्या पुत्रकामस्य याजकोऽभून्महामुनिः । ततो मुनिप्रसादेन राजा दशरथोपमः

ಪುತ್ರಕಾಮಿಯಾದ ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಮಹಾಮುನಿ ಪುತ್ರೇಷ್ಠಿ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾಜಕನಾದನು. ನಂತರ ಮುನಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ರಾಜನು ದಶರಥನಂತೆ (ಸಂತಾನಸಂಪನ್ನನಾಗಿ) ಆಯಿತನು.

Verse 71

यज्वा राममिव प्राप सहस्रानीकमात्मजम् । एवं विधूमः संजज्ञे शतानीकान्नृपोत्तमात्

ಯಾಗವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವನು ರಾಮನಂತೆ ಸಹಸ್ರಾನೀಕನೆಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೀಗೆ ನೃಪೋತ್ತಮ ಶತಾನೀಕನಿಂದ ವಿಧೂಮನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 72

अत्रांतरे मंत्रिवरस्सेनानीस्तु महीपतेः । द्विजो नर्मवयस्यश्च पुत्रान्प्रापुः कुलोचितान्

ಈ ನಡುವೆ ರಾಜನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸೇನಾನಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನು ತಮ್ಮ ಕುಲಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 73

पुत्रो युगंधरस्यासीन्माल्यवान्नाम भृत्यकः । यौगंधरायणो नाम्ना मन्त्रशास्त्रेषु कोविदः

ಯುಗಂಧರನ ಪುತ್ರನು ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ಎಂಬ ಭೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ‘ಯೌಗಂಧರಾಯಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಮಂತ್ರ-ನೀತಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು।

Verse 74

विप्रतीकस्य तनयः पुष्पदन्तो बभूव ह । रुमण्वानिति विख्यातः परसैन्यविमर्दनः

ವಿಪ್ರತೀಕನ ಪುತ್ರನು ಪುಷ್ಪದಂತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ‘ರುಮಣ್ವಾನ್’ ಎಂದು ವಿಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಶತ್ರುಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವನು ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 75

वल्लभस्य तदा जज्ञे तनयो वै बलोत्कटः । वसंतक इति ख्यातो नर्मकर्मसु कोविदः

ಆಗ ವಲ್ಲಭನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ‘ವಸಂತಕ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಹಾಸ್ಯ-ವಿನೋದ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 76

अथ ते ववृधुः सर्वे राजपुत्रपुरोगमाः । पञ्चहायनतां तेषु यातेषु तदनंतरम्

ನಂತರ ರಾಜಕುಮಾರನ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಬೆಳೆದರು; ಅವರು ಐದು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಲುಪಿದ ತಕ್ಷಣ ಮುಂದಿನ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು।

Verse 77

अलंबुसापि स्वर्वेश्या भूपतेः कृतवर्मणः । अयोध्यायां महापुर्यां कन्या जाता मृगावती

ಅಲಂಬುಸಾ ಎಂಬ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಅಪ್ಸರೆ ರಾಜ ಕೃತವರ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು; ಮಹಾನಗರವಾದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೃಗಾವತಿ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಿದಳು।

Verse 78

एवं विधूममुख्यास्ते जज्ञिरे क्षितिमण्डले । अत्रांतरे महासत्त्वो दुष्टसानुचरो बली

ಈ ರೀತಿ ವಿಧೂಮಮುಖ ಮೊದಲಾದ ಆ ಪ್ರಧಾನರು ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟ ಅನುಚರರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಮಹಾಸತ್ತ್ವನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 79

अहिदंष्ट्र इति ख्यातो महादैत्यो बलोत्कटः । युक्तः स्थूलशिरोनामा सहायेन दुरात्मना

ಅಹಿದಂಷ್ಟ್ರ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಆ ಮಹಾದೈತ್ಯನು ಅತಿಪ್ರಚಂಡ ಬಲಿಷ್ಠನು. ಸ್ಥೂಲಶಿರಸ್ ಎಂಬ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ಸಹಾಯಕನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಸೇರಿಕೊಂಡನು.

Verse 80

रुरोध देवनगरं बबाध विबुधानपि । वर्तमाने दिवि महासमरे सुररक्षसाम्

ಅವನು ದೇವನಗರವನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಪೀಡಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುರರು-ರಾಕ್ಷಸರ ಮಹಾಸಮರ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 81

आनिनाय शतानीकं सहायार्थं पुरंदरः । स यौवराज्ये तनयं विधाय विधिना नृपः

ಪುರಂದರನಾದ ಇಂದ್ರನು ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಶತಾನೀಕನನ್ನು ಕರೆತಂದನು. ಆ ರಾಜನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಯುವರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

Verse 82

प्रतस्थे रथमास्थाय युद्धाय दितिजैः सह । नीतो मातलिनाभ्येत्य सादरं स धनुर्धरः

ಆ ಧನುರ್ಧರ ವೀರನು ರಥಾರೂಢನಾಗಿ ದಿತಿಜರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಮಾತಲಿ ಸಮೀಪಿಸಿ ಸಾದರವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

Verse 83

विधाय प्रेक्षकान्देवाञ्जघान दितिजान्रणे । अथ दैत्याधिपः सोऽपि निहतः समरे दिवि

ದೇವರನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ವಿಧಿಸಿ ಅವನು ರಣದಲ್ಲಿ ದಿತಿಜ ದಾನವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ಬಳಿಕ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಯೂ ದಿವ್ಯ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಹತನಾದನು।

Verse 84

ततः शक्रस्य वचसा परेतं नृपपुंगवम् । रथमारोप्य सहसा कौशांबीं मातलिर्ययौ

ನಂತರ ಶಕ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾತಲಿ ಆ ಪರಲೋಕಗತ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ರಥದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕೌಶಾಂಬಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 85

नीत्वा महीतलमसौ तत्सुताय न्यवेदयत् । ततः सहस्रानीकोपि विलप्य वहुदुखितः

ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಕರೆತಂದು ಅವನ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಸಿದನು; ಆಗ ಸಹಸ್ರಾನೀಕನೂ ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 86

मंत्रिभिः सह संभूय प्रेतकार्यं न्यवर्तयत् । मृतं ज्ञात्वा पतिं राज्ञी सहैवानुममार च

ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರೇತಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಪತಿ ಮೃತನಾದನೆಂದು ತಿಳಿದು ರಾಣಿಯೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಳು।

Verse 87

महिष्या सह संप्राप्ते भूपाले कीर्तिशेषताम् । भेजे राज्यं शतानीकतनयो मंत्रिणां गिरा

ಭೂಪಾಲನು ಮಹಿಷಿಯೊಡನೆ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಶತಾನೀಕನ ಪುತ್ರನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 88

युगन्धरे विप्रतीके वल्लभे च मृते सति । यौगन्धरायणमुखास्तत्पुत्राः सर्व एव हि

ಯುಗಂಧರ, ವಿಪ್ರತೀಕ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಭರು ದಿವಂಗತರಾದ ಬಳಿಕ, ಯೌಗಂಧರಾಯಣ ಮೊದಲಾದ ಅವನ ಎಲ್ಲ ಪುತ್ರರೂ ರಾಜಕಾರ್ಯದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಂತರು.

Verse 89

शतानीक सुतस्यास्य तत्तत्कार्यमकुर्वत । एवं स पालयामास महीं राजसुतो बली

ಶತಾನೀಕನ ಈ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಹೀಗೆ ಆ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜಕುಮಾರನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 90

याते काले महेन्द्रेण सनन्दनमहोत्सवे । निमंत्रितस्तत्कथितां भाविनीमशृणोत्कथाम्

ಯಥಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹೇಂದ್ರನು ಸನಂದನ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿತನಾಗಿ, ಅವನಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು.

Verse 91

स्वर्योषिद्ब्रह्मणः शापादयोध्यायायामलंबुसा । जाता मृगावती कन्या भूपतेः कृतवर्मणः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಅಪ್ಸರೆ ಅಲಂಬುಸಾ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತವರ್ಮ ರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ‘ಮೃಗಾವತಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಜನ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 92

विधूम नामा च वसुस्त्वं नाकललनां पुरा । तामेव ब्रह्मसदने दृष्ट्वानिलहृतांशुकाम्

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನೀನು ‘ವಿಧೂಮ’ ಎಂಬ ವಸು ಆಗಿದ್ದೆ, ಅವಳು ಸ್ವರ್ಗಕನ್ಯೆ; ಬ್ರಹ್ಮಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರಿಹೋದ ವಸ್ತ್ರವಳಾದ ಅವಳನ್ನೇ ಕಂಡು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕದಲಿತು.

Verse 93

तदैव मादनाक्रांतः शापान्मर्त्यत्वमागतः । सैव ते दयिता राजन्भाविनी न चिरात्सखे

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮದನಮೋಹದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತನಾಗಿ ನೀನು ಶಾಪವಶದಿಂದ ಮর্ত್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದೆಯೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವಳೇ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯಾಗುವಳು, ಸಖನೇ.

Verse 94

यदा त्वमात्मनः पुत्रं राज्ये संस्थाप्य भूपते । मृगावत्या स्त्रिया सार्द्धं दक्षिणस्योदधेस्तटे

ಓ ಭೂಪತೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮೃಗಾವತೀ ಸ್ತ್ರೀಯೊಡನೆ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರದ ತೀರಕ್ಕೆ ತಲುಪುವಾಗ—

Verse 95

चक्रतीर्थे महापुण्ये फुल्लग्रामसमीपतः । स्नानं करिष्यसि तदा शापान्मुक्तो भविष्यसि

ಫುಲ್ಲಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪದ ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ, ಆಗ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ.

Verse 96

इति प्रोवाच भगवन्सत्यलोके पितामहः । इतींद्रवचनं श्रुत्वा सहस्रानीकभूपतिः

ಸತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆಂದನು. ಇಂದ್ರನ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಸ್ರಾನೀಕ ರಾಜನು—

Verse 97

तथोद्वाहकृतोत्साहः समामंत्र्य शचीपतिम् । कौशांबीं प्रस्थितो हृष्टः स तिलोत्तमया पथि

ಅದರಂತೆ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡು, ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ವಿದಾಯ ಪಡೆದು ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಕೌಶಾಂಬಿಗೆ ಹೊರಟನು; ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 98

स्मरन्किमपि तां कांतां भाषमाणामनन्यधीः । ध्यायञ्छतक्रतुवचो नालुलोके महीपतिः

ಅವಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಜನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅವಳಲ್ಲೇ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಭೂಪತಿಯಾದ ಅವನು ಅವಳ ಕಡೆ ನೋಡಲೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 99

सा शशाप नृपं सुभ्रूरनादरतिर स्कृता । आहूयमानोपि मया सहस्रानीक भूपते

ಅನಾದರದಿಂದ ತಿರಸ್ಕೃತಳಾದ ಆ ಸुभ್ರೂ ಸ್ತ್ರೀ ರಾಜನಿಗೆ ಶಾಪವಿತ್ತಳು— “ಓ ಸಹಸ್ರಾನೀಕ ಭೂಪತೇ! ನಾನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ನೀನು ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲ.”

Verse 100

मृगावतीं हृदा ध्यायन्किमर्थं मामुपेक्षसे । सौभाग्यमत्ता मानिन्यो न सहंतेऽवधीर णाम्

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮೃಗಾವತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ನೀನು ನನನ್ನು ಏಕೆ ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತೀಯ? ಸೌಭಾಗ್ಯಮತ್ತರಾದ ಮಾನಿನಿಯರು ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರರು.

Verse 101

मामवज्ञाय यां राजन्हृदा ध्यायसि सांप्रतम् । तया चतुर्दशसमा वियुक्तस्त्वं भविष्यसि

ಓ ರಾಜನೇ! ನನ್ನನ್ನು ಅವಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ನೀನು ಈಗ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಆಕೆಯಿಂದ ವಿಯೋಗಗೊಂಡು ನೀನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇರುವೆ.

Verse 102

इति शप्तवतीं राजा तामु वाच तिलोत्तमाम् । तामेव यदि लभ्येयं तनुजां कृतवर्मणः

ಹೀಗೆ ಶಪಿಸಿದ ತಿಲೋತ್ತಮೆಯನ್ನು ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು— “ಕೃತವರ್ಮನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಅವಳನ್ನೇ ನಾನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ!”

Verse 103

चतुर्दशसमा दुःखं सहिष्ये तद्वियोगजम् । इत्युक्त्वा तद्गतमना नृपः प्राया न्निजां पुरीम्

“ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿರಹಜನ್ಯ ದುಃಖವನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸುವೆನು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವಳಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸು ನೆಲೆಸಿದ ರಾಜನು ತನ್ನ ನಗರಿಯ ಕಡೆ ಹೊರಟನು।

Verse 104

ततः कालेन तनया भूपतेः कृतवर्मणः । तमाससाद दयिता सर्वस्वं पुष्पधन्वनः

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೃತವರ್ಮ ಭೂಪತಿಯ ಪುತ್ರಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಳು—ಅವಳು ಪುಷ್ಪಧನ್ವ (ಕಾಮದೇವ)ನ ಪ್ರಿಯೆ, ಅವನ ಸರ್ವಸ್ವವೇ ಆಗಿದ್ದಳು।

Verse 105

मृगावती समासाद्य विला सतरुवल्लरीम् । विभ्रमांभोधिलहरीं ननंद मदनद्युतिः

ಮೃಗಾವತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು—ವಿಲಾಸವೃಕ್ಷದ ಆನಂದಲತೆಯಂತೆ, ವಿಭ್ರಮಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಯಂತೆ—ಅವನು ಮದನದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಹರ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 106

सा तस्माद्गर्भमाधत्त भवानीवेंदुशेखरात् । पांडिम्ना शशिलेखेव पीपूषक्षालिता बभौ

ಅವನಿಂದ ಅವಳು ಗರ್ಭವತಿಯಾದಳು—ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶಿವನಿಂದ ಭವಾನಿಯಂತೆ; ಸೌಮ್ಯ ಪಾಂಡುರ್ಯದಿಂದ ಅವಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು—ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಚಂದ್ರಕಲೆಯಂತೆ।

Verse 107

सुन्दरी दौर्हृदव्यक्तेरथ पौरंदरीव दिक् । रराज राजमहिषी रजनीकरगर्भिणी

ನಂತರ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ದೌರ್ಹೃದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆ ಸುಂದರಿ ರಾಜಮಹಿಷಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು—ಪುರಂದರಾಧಿಷ್ಠಿತ ದಿಕ್ಕಿನಂತೆ—ಅಂತರದಲ್ಲಿ ರಜನೀಕರ (ಚಂದ್ರ)ನನ್ನು ಧರಿಸಿ।

Verse 108

सा दौर्हृदवशाद्राज्ञी यंयं काममकाम यत् । सुदुर्लभमपिप्रेम्णा तत्तत्सर्वं समाहरत्

ದೌರ್ಹೃದದ ವಶದಿಂದ ರಾಣಿಗೆ ಯಾವ ಯಾವ ಆಸೆ ಉಂಟಾಯಿತೋ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದರೂ ಪ್ರೇಮವಶನಾದ ರಾಜನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮಾಹರಿಸಿ ತಂದನು।

Verse 109

पत्यौ समीहितकरे सा कदाचिन्मृगावती । स्वेच्छया वै मतिं चक्रे रक्तवापीनिमज्जने

ಪತಿ ಅವಳ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೃಗಾವತಿ ಒಂದು ದಿನ ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕೆಂಪು ವಾಪಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು।

Verse 110

अभिलाषं सविज्ञाय मृगावत्या महीपतिः । कौसुम्भसलिलैः पूर्णां क्षणाद्वापीमकारयत्

ಮೃಗಾವತಿಯ ಅಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ತಿಳಿದ ಮಹೀಪತಿ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕೌಸುಂಭ-ರಂಜಿತ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಾಪಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಸಿದನು।

Verse 111

तस्मिन्रक्तजले राज्ञी स्नानं सादरमातनोत् । ततस्तां रक्ततोयार्द्रां फुल्लकिंशुकसन्निभाम्

ಆ ಕೆಂಪು ಜಲದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಸಾದರವಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದಳು; ನಂತರ ಅವಳು ರಕ್ತವರ್ಣ ನೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದು, ಪೂರ್ಣ ಅರಳಿದ ಕಿಂಶುಕದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸಿದಳು।

Verse 112

राजस्त्रीमामिषधिया सुपर्णकुलसंभवः । जहार विकटः पक्षी मुग्धां दग्धविधेर्वशात्

ರಾಜಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಮಾಂಸವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಸುಪರ್ಣಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಭೀಕರ ಮಹಾಪಕ್ಷಿ ದಗ್ಧವಿಧಿಯ ವಶದಿಂದ ಆ ಮುಗ್ಧೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಹಾರಿಹೋಯಿತು।

Verse 113

नीत्वा विहायसा दूरं स तामचलसन्निभः । तत्याजमोहविवशामुदयाचलकंदरे

ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಬಹುದೂರ ಕೊಂಡೊಯ್ದು, ಪರ್ವತಸಮಾನವಾದ ಆ ಪಕ್ಷಿ ಮೋಹವಶನಾಗಿ ಉದಯಾಚಲದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿತು।

Verse 114

लब्धसंज्ञा शनैः कंपविलोलतनुवल्लरी । दृग्भ्यामुत्पलतुल्याभ्यां मुहुरश्रूण्यवर्तयत्

ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಜ್ಞೆ ಪಡೆದ ಅವಳ ಸೊಗಸಾದ ದೇಹಲತೆ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಂಪಿಸಿ ಅಲೆಯಿತು; ಮತ್ತು ಕಮಲಸಮಾನ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಅವಳು ಮರುಮರು ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸಿದಳು।

Verse 115

हा नाथ मंदभाग्याहं त्वद्वियोगेनपीडिता । का गतिः क्व नु गच्छामि द्रक्ष्यामि त्वन्मुखं कदा

“ಹಾ ನಾಥಾ! ನಾನು ಮಂದಭಾಗ್ಯವತಿ, ನಿನ್ನ ವಿರಹದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಗತಿ ಏನು—ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ನಿನ್ನ ಮುಖದರ್ಶನ ನನಗೆ ಯಾವಾಗ?”

Verse 116

इत्युक्त्वा गजसिंहानां पुरोभूद्वधकांक्षिणी । सा सर्वकेसरिगजैस्त्यक्ता न निधनं गता

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಮರಣಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಅವಳು ಆನೆಗಳೂ ಸಿಂಹಗಳೂ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ನಿಂತಳು; ಆದರೆ ಆ ಸಿಂಹ-ಆನೆಗಳೆಲ್ಲ ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಮರಣವು ದೊರಕಲಿಲ್ಲ।

Verse 117

आपत्काले नृणां नूनं मरणं नैव लभ्यते । अतिदीनं समाकर्ण्य तस्याः क्रंदितमुन्मुखाः

ಆಪತ್ತಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮರಣವೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಅತಿದೀನವಾದ ಅಳಲನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವರು ಮುಖ ಎತ್ತಿ ಅವಳ ಕಡೆ ನೋಡಿದರು।

Verse 118

मृगा निष्पंदगतयो न तृणान्यप्यभक्षयन् । ततस्तां करुणासिंधुर्मुनिपुत्रस्तथास्थिताम्

ಮೃಗಗಳು ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತು ಹುಲ್ಲಿನ ತೃಣವನ್ನೂ ಭಕ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕರುಣಾಸಮುದ್ರನಾದ ಮುನಿಪುತ್ರನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಣಿಯನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 119

रुदतीं कृपया राज्ञीं समानीय स्वमाश्रमम् । न्यवेदयच्च तां राज्ञीं गुरवे जमदग्नये । जमदग्निस्तु धर्मात्मा तामाश्वासयदंतिके

ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅವನು ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಣಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು ಗುರು ಜಮದಗ್ನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಜಮದಗ್ನಿಯು ಅವಳನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು।

Verse 120

जमदग्निरुवाच । तथा जानीहि मां भद्रे कृतवर्मा यथा तव

ಜಮದಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—ಭದ್ರೇ, ನನ್ನನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿಳಿದುಕೋ; ನಿನಗೆ ಕೃತವರ್ಮಾ ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ನಿನಗೆ।

Verse 121

एवमाश्वासिता तत्र कृपया जमदग्निना । चक्रे तत्रैव सा वासमाश्रमे मुनिसंकुले

ಜಮದಗ್ನಿಯ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಅವಳು, ಮುನಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಮಾಡಿದಳು।

Verse 122

ततस्स्वल्पेन कालेन विशाखमिव पार्वती । असूत तनयं बाला शौर्यधैर्यगुणान्वितम्

ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ, ಪಾರ್ವತಿ ವಿಶಾಖನನ್ನು ಹೆತ್ತಂತೆ, ಆ ಯುವತಿ ಶೌರ್ಯಧೈರ್ಯಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು।

Verse 123

सूतिकागृहकृत्यानि यानि कार्याणि बंधुभिः । चक्रिरे मातृवत्तानि मृगावत्या मुनिस्त्रियः

ಸೂತಿಕಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಬಂಧುಗಳು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಯಾವ ಯಾವ ಕೃತ್ಯಗಳಿವೆಯೋ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮುನಿಪತ್ನಿಯರು ಮೃಗಾವತಿಗೆ ತಾಯಿಯಂತೆ ಸ्नेಹದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದರು।

Verse 124

तं सुजातं नृपसुतं कापि वागशरीरिणी । उदयाचलजातत्वाच्चकारोदयनाभिधम्

ಆ ಸುಜಾತ ರಾಜಪುತ್ರನಿಗೆ ಒಂದು ಅಶರೀರವಾಣಿ, ಉದಯಾಚಲದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ, ‘ಉದಯನ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿತು।

Verse 125

आश्रमे स मुनीन्द्रेण कृतचूडादिकव्रतः । जग्राह सकला विद्या जमदग्नेर्महामुनेः

ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುನೀಂದ್ರರು ಅವನಿಗೆ ಚೂಡಾಕರ್ಮಾದಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನು ಮಹಾಮುನಿ ಜಮದಗ್ನಿಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತನು।

Verse 126

युवा नृपसुतः सोऽयं कदाचिन्मृगयापरः । अपश्यदेकं भुजगं व्याधेन दृढसंयतम्

ಒಮ್ಮೆ ಆ ಯುವ ರಾಜಪುತ್ರನು ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಧನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಭುಜಗವನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 127

उवाच स कृपायुक्तो व्याध मुंच भुजंगमम् । किं करिष्यस्यनेन त्वं नैनं हिंसितुर्महसि

ಅವನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದನು— “ಓ ವ್ಯಾಧಾ, ಈ ಭುಜಂಗವನ್ನು ಬಿಡು. ಇದರಿಂದ ನೀನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀ? ಇದನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ.”

Verse 128

तमुवाच ततो व्याधः सर्पेणानेन पूरुष । धनधान्यादिकं लप्स्ये ग्रामेषु नगरेषु च

ಆಗ ಆ ವ್ಯಾಧನು ಆ ಪುರುಷನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಈ ಸರ್ಪದ ಮೂಲಕ ನಾನು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧನ-ಧಾನ್ಯಾದಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು।”

Verse 129

अतोहं जीविकामेनं नैव मोक्ष्ये कथंचन । इत्युक्त्वा पेटिकायां तं वबंध शबराधमः

“ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಇವನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ।” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ಅಧಮ ಶಬರನು ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದನು।

Verse 130

बद्धमालोक्य भुजगं शबराय धनार्थिने । अमोचयत्स्वजननीदत्तं दत्त्वा स कंकणम्

ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಭುಜಗವನ್ನು ನೋಡಿ, ಧನಾರ್ಥಿ ಶಬರನಿಗೆ ತನ್ನ ತಾಯಿ ನೀಡಿದ ಕಂಕಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅವನು ಆ ಸರ್ಪವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 131

मोचितस्तेन सर्पोऽसौ नरो भूत्वा कृतांजलिः । सख्यं कृत्वा च सहसा तं पातालं निनाय वै

ಅವನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಆ ಸರ್ಪನು ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಸ್ನೇಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು।

Verse 132

किन्नराख्येन नागेन धृतराष्ट्रसुतेन सः । पातालं प्राविशत्तत्र न्यवसत्पूजितस्सुखम्

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನಾದ ‘ಕಿನ್ನರ’ ಎಂಬ ನಾಗನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 133

धृतराष्ट्रस्य तनयां भगिनीं किन्नरस्य च । ललिताख्यां गुणोपेतां प्रियां भेजे नृपात्मजः

ರಾಜಕುಮಾರನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರಿಯೂ ಕಿನ್ನರನ ಸಹೋದರಿಯೂ ಆದ ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಲಲಿತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 134

सा तस्माज्जनयामास पुत्रमप्रतिमौजसम् । ततः सा ललिता प्राह त्वरितोदयनं प्रति

ಅವನಿಂದ ಅವಳು ಅಪ್ರತಿಮ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ನಂತರ ಲಲಿತಾ ತ್ವರಿತೋದಯನನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು।

Verse 135

ललितोवाच । अहं विद्या धरी पूर्वं सुकर्णी नाम नामतः । शापात्सर्पत्वमाप्तास्मि शापांतो गर्भ एष मे

ಲಲಿತಾ ಹೇಳಿದಳು—ನಾನು ಹಿಂದೆ ‘ಸುಕರ್ಣೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಿದ್ಯಾಧರಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಶಾಪದಿಂದ ಸರ್ಪತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಗರ್ಭವೇ ನನ್ನ ಶಾಪಾಂತ।

Verse 136

ततोऽमुं प्रतिगृह्णीष्व पुत्रमप्रतिमौजसम् । तांबूलीं स्रजमम्लानां वीणां घोषवतीमपि

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಜೊತೆಗೆ ತಾಂಬೂಲ, ಒಣಗದ ಹಾರ ಮತ್ತು ಘೋಷವತೀ ವೀಣೆಯನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸು।

Verse 137

तथेति प्रतिजग्राह तत्सर्वं नृपनंदनः । पश्यतां सर्वसर्पाणां साप्यगच्छद्विहायसम्

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ನೃಪನಂದನನು ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲ ಸರ್ಪಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವಳೂ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತೆರಳಿದಳು।

Verse 138

ततः सोऽपि गृहीत्वा तु वीणां मालां च पुत्रकम् । दुःखितामात्मजननीं द्रषुकामस्त्वरान्वितः

ಆಮೇಲೆ ಅವನೂ ವೀಣೆ, ಹಾರ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಳಾದ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟನು।

Verse 139

श्वशुरादीननुज्ञाप्य सहसा स्वाश्रमं ययौ । जननीं शोकसंतप्तामाश्वस्तां जमदग्निना

ಮಾವನಾದಿ ಹಿರಿಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಶೋಕದಿಂದ ದಗ್ಧಳಾದ ತಾಯಿಗೆ ಜಮದಗ್ನಿಯವರು ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿದ್ದರು।

Verse 140

समेत्य तोषयामास वृत्तं चास्यै न्यवेदयत् । तदा प्रहृष्टहृदया सा बभूव मृगावती

ಅವಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅವನು ಆಕೆಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು; ಆಗ ಮೃಗಾವತಿಯ ಹೃದಯ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿತು।

Verse 141

अत्रांतरे स शबरः कौशांब्यां वणिजं ययौ । सहस्रानीकनामांकं विक्रेतुं मणिकंकणम्

ಇದರ ನಡುವೆ ಆ ಶಬರನು ಕೌಶಾಂಬಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸಹಸ್ರಾನೀಕನ ನಾಮಮುದ್ರೆಯಿರುವ ಮಣಿಕಂಕಣವನ್ನು ಮಾರಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು।

Verse 142

राजमुद्रां समालोक्य कंकणे स वणिग्वरः । शबरेण समं गत्वा सर्वं राज्ञे न्यवेदयत्

ಕಂಕಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಾಪಾರಿ, ಶಬರನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯವನ್ನೂ ರಾಜನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು।

Verse 143

ततः सहस्रानीकोऽयं तत्प्राप्य मणिकंकणम् । मृगावतीविप्रयोगविषाग्निपरिपीडितः

ಆಗ ಸಹಸ್ರಾನೀಕನು ಆ ಮಣಿಮಯ ಕಂಕಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಕೂಡಲೆ ಮೃಗಾವತೀ-ವಿಯೋಗವೆಂಬ ವಿಷಾಗ್ನಿಯಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾದನು।

Verse 144

तद्बाहुसंगपीयूष शीकरासारशीतलम् । कंकणं हृदये न्यस्य विललाप सुदुःखितः

ಅವಳ ಬಾಹುಸಂಗದ ಅಮೃತ-ಚಿಮುಕಿನಂತೆ ಶೀತಲವಾದ ಆ ಕಂಕಣವನ್ನು ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖದಿಂದ ವಿಲಪಿಸಿದನು।

Verse 145

उवाच च कथं लब्धं कंकणं शबर त्वया । स चैवमुक्तस्तत्प्राप्ति क्रमं तस्मै न्यवेदयत्

ಅವನು ಕೇಳಿದನು—“ಓ ಶಬರಾ, ಈ ಕಂಕಣವು ನಿನಗೆ ಹೇಗೆ ದೊರಕಿತು?” ಎಂದು; ಆಗ ಶಬರನು ಅದರ ಲಭಿಸಿದ ಕ್ರಮವನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು।

Verse 146

शबरस्य वचः श्रुत्वा सहस्रानीकभूपतिः । प्रतस्थे मंत्रिभिः सार्द्धं प्रियालोकनकौतुकी

ಶಬರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಸ್ರಾನೀಕ ರಾಜನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು, ಪ್ರಿಯದರ್ಶನದ ಆಶೆಯಿಂದ ಕೌತುಕಗೊಂಡು।

Verse 147

यत्रेंदुभास्क रमुखा लभंते सहसोदयम् । तमेव गिरिमुद्दिश्य सहसा सोऽभ्यगच्छत

ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಉದಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಆ ಪರ್ವತವನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾಗಿ ಅತ್ತಗೆ ಹೋದನು।

Verse 148

किंचिन्मार्गं समुल्लंघ्य तस्थौ विश्रांतसैनिकः । तस्मिन्विनिद्रे दयितासंगमध्यानतत्परे

ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟಿ, ಸೈನ್ಯವು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು. ಅಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಾಲಸತೆ ಬಂದಾಗ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಪ್ರಿಯೆಯ ಸಂಗಮಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಯಿತು.

Verse 149

वसंतको विचित्रास्तु कथयामास वै कथाः । तत्कथाश्रवणेनैव तां रात्रिं स निनाय वै

ಆಮೇಲೆ ವಸಂತಕನು ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಅವನು ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆಯಿತು.

Verse 150

ततः कालेन ककुभं प्राप्य जंभारिपालिताम् । जमदग्न्याश्रमं गत्वा निर्वैरहरिकुंजरम्

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜಂಭಾರಿಯು (ಇಂದ್ರನು) ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಕುಭವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅವನು ಜಮದಗ್ನಿ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು—ಅಲ್ಲಿ ಸಿಂಹವೂ ಆನೆಯೂ ವೈರವಿಲ್ಲದೆ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 151

तपस्यंतं मुनिं दृष्ट्वा शिरसा प्रणनाम सः । आशीर्वादेन स मुनिः प्रतिजग्राह तं नृपम्

ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಮುನಿಯು ಆಶೀರ್ವಾದವಚನದಿಂದ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 152

विधिवत्पूजयामास पाद्यार्घ्याचमनीयकैः । उवाच च महीपालं धर्मार्थसहितं वचः

ಅವನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಪಾದ್ಯ, ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಆಚಮನೀಯ ಜಲಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು; ನಂತರ ಧರ್ಮಾರ್ಥಸಹಿತವಾದ ವಚನವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 154

भविष्यति दिशां जेता सिंहसंहननो युवा । पौत्र एष महाभाग तथा द्युदयनात्मजः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನಿನ್ನ ಈ ಮೊಮ್ಮಗನು, ದ್ಯುದಯನನ ಪುತ್ರನು, ಸಿಂಹಸಮಾನ ದೃಢದೇಹ ಯೌವನವಂತನಾಗಿ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಜಯಕರ್ತನಾಗುವನು।

Verse 155

इयं मृगावती भार्या पाति व्रत्यपरायणा । तदेतांस्त्रीन्महाराज प्रतिगृह्णीष्व मा चिरम्

ಇವಳು ಮೃಗಾವತಿ ಎಂಬ ಪತ್ನಿ, ಪತಿವ್ರತಾಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದಳು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು।

Verse 156

उक्त्वैवं मुनिना दत्तांस्तान्गृहीत्वा महीपतिः । प्रियासहायः स्वपुरीं प्रतस्थे मंत्रिभिर्वृतः

ಮುನಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನೀಡಿದ ಆ ದಾನಗಳನ್ನು ರಾಜನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರಿಯೆಯ ಸಹಿತ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ವೃತನಾಗಿ ತನ್ನ ನಗರಿಯತ್ತ ಹೊರಟನು।

Verse 157

ततः प्रविश्य कौशांबीं नगरीं स नृपोत्तमः । स्मरञ्छक्रस्य वचनं मानुषं जन्म कुत्सयन्

ನಂತರ ಆ ನೃಪೋತ್ತಮನು ಕೌಶಾಂಬೀ ನಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಶಕ್ರನ (ಇಂದ್ರನ) ವಚನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಮಾನವಜನ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುತ್ತ್ಸಿಸಿದನು।

Verse 158

महीमुदयनायैव ददौ पुत्राय धीमते । तस्मिन्नुदयने पुत्र राज्यपालनदक्षिणे

ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಉದಯನನಿಗೇ ರಾಜ್ಯಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದನು; ಆ ಪುತ್ರ ಉದಯನನು ರಾಜ್ಯಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 159

राज्यभारं विनिक्षिप्य स शापविनिवृत्तये । वसंतकरुमण्वद्भ्यां मृगावत्या च भार्यया

ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶಾಪನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಅವನು ವಸಂತಕರుమಣ್ವನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪತ್ನಿ ಮೃಗಾವತಿಯೊಡನೆ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 160

यौगन्धरायणेनापि मंत्रिपुत्रेण संयुतः । चक्रतीर्थे महापुण्ये दक्षिणस्योदधेस्तटे

ಮಂತ್ರಿಯ ಪುತ್ರ ಯೌಗಂಧರಾಯಣನೂ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಚಕ್ರತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಅವರು ತೆರಳಿದರು।

Verse 161

स्नानं कर्तुं ययौ तूर्णं सर्वतीर्थोत्त मोत्तमे । वाहनैर्वातरंहोभिरचिराल्लवणोदधिम्

ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋದನು; ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಲವಣೋದಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು।

Verse 162

संप्राप्य चक्रतीर्थं च स्नानं चक्रुर्यथाविधि । तेषु च स्नातमात्रेषु चक्रतीर्थे नृपादिषु

ಚಕ್ರತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವರು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತು ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ರಾಜಾದಿಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣವೇ…

Verse 163

विनष्टं तत्क्षणादेव मानुष्यमतिकुत्सितम् । ततो विधूतपापास्ते स्वं रूपं प्रतिपेदिरे

ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಂದ್ಯ ಮಾನವ ಸ್ಥಿತಿ ನಾಶವಾಯಿತು; ನಂತರ ಪಾಪಗಳು ತೊಲಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದರು।

Verse 164

दिव्यांबरधराः सर्वे दिव्यमाल्यानुलेपनाः । विमानानि महार्हाणि समारुह्य विभूषिताः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಮಾಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಮಹಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಏರಿದರು।

Verse 165

तत्तीर्थं बहु मन्वानाः स्वशापच्छेदकारणम् । पश्यतां सर्वलोकानां स्वर्गलोकं ययुस्तदा

ತಮ್ಮ ಶಾಪನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರು ಆಗ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।

Verse 166

तदाप्रभृति ते सर्वे ज्ञात्वा तत्तीर्थवैभवम् । पावने चक्रतीर्थेऽस्मिन्स्नानं कुर्वंति सर्वदा

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆ ತೀರ್ಥದ ವೈಭವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಈ ಪಾವನ ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 167

एवं प्रभावं तत्तीर्थं ये समागत्य मानवाः । स्नानं सकृच्च कुर्वंति ते सर्वे स्वर्गवासिनः

ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವ ಇಂತಿದೆ: ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಒಂದೇ ಸಲವಾದರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 168

एवं वः कथितं विप्रा विधूमचरितं महत् । यः पठेदिममध्यायं शृणुयाद्वा समाहितः । यं यं कामयते कामं तं सर्वं शीघ्रमाप्नुयात्

ಓ ವಿಪ್ರರೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿಮಗೆ ವಿಧೂಮನ ಮಹತ್ತಾದ ಚರಿತ್ರೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಈ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವನು ಬಯಸುವ ಬಯಕೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 193

नरनाथ मृगावत्यां जातोऽयं तनयस्तव । यशोनिधिर्महातेजा रामचंद्र इवापरः

ಹೇ ನರನಾಥಾ! ಮೃಗಾವತಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ—ಯಶಸ್ಸಿನ ಸಾಗರ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ರಾಮಚಂದ್ರನಂತೆ।