Adhyaya 49

Verse 1

श्रीसूत उवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि रामनाथस्य शूलिनः । स्तोत्राध्यायं महापुण्यं शृणुत श्रद्धया द्विजाः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇದೀಗ ನಾನು ಶೂಲಧಾರಿ ರಾಮನಾಥನ ಸ್ತೋತ್ರಾಧ್ಯಾಯವೆಂಬ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವೆನು. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 2

रामः प्रतिष्ठिते लिंगे तुष्टाव परमेश्वरम् । लक्ष्मणो जानकी सीता सुग्रीवाद्याः कपीश्वराः

ಲಿಂಗವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾದ ಬಳಿಕ ರಾಮನು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಜಾನಕಿ ಸೀತೆ, ಸುಗ್ರೀವ ಮೊದಲಾದ ಕಪೀಶ್ವರರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 3

ब्रह्मप्रभृतयो देवाः कुम्भजाद्या महर्षयः । अस्तुवन्भक्तिसंयुक्ताः प्रत्येकं राघवेश्वरम्

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಂಭಜ (ಅಗಸ್ತ್ಯ) ಮೊದಲಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಭಕ್ತಿಸಂಯುಕ್ತರಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ರಾಘವೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 4

तद्वक्ष्याम्यानुपूर्व्येण शृणुतादरपूर्वकम् । एतच्छ्रवणमात्रेण मुक्तः स्या न्मानवो द्विजाः

ಅದನ್ನು ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ। ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಇದರ ಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮಾನವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು।

Verse 5

श्रीराम उवाच । नमो महात्मने तुभ्यं महामायाय शूलिने । स्वपदांबुजभक्तार्तिहारिणे सर्प हारिणे

ಶ್ರೀರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಮಹಾಮಾಯಾಧಿಪತಿ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ನಿಮ್ಮ ಪದಕಮಲಭಕ್ತರ ಆರ್ತಿಯನ್ನು ಹರಿಸುವವನೇ, ಸರ್ಪವನ್ನು ಹಾರವಾಗಿ ಧರಿಸುವವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 6

नमो देवाधिदेवाय रामनाथाय साक्षिणे । नमो वेदांतवेद्याय योगिनां तत्त्वदायिने

ದೇವಾಧಿದೇವನಾದ ರಾಮನಾಥನಿಗೆ, ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಸಾಕ್ಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ವೇದಾಂತದಿಂದ ವೇದ್ಯನಾದವನೆ, ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನೆ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 7

सर्वदानंदपूर्णाय विश्वनाथाय शंभवे । नमो भक्तभयच्छेदहेतुपादाब्जरेणवे

ಸರ್ವದಾ ಆನಂದಪೂರ್ಣನಾದ ವಿಶ್ವನಾಥ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಭಕ್ತರ ಭಯವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಕಾರಣವಾದ ಅವರ ಪದಕಮಲದ ರೇಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 8

नमस्तेऽखिलनाथाय नमः साक्षात्परात्मने । नमस्तेऽद्भुतवीर्याय महापातकनाशिने

ಅಖಿಲನಾಥನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅದ್ಭುತ ವೀರ್ಯವಂತನೇ, ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 9

कालकालाय कालाय कालातीताय ते नमः । नमोऽविद्यानिहंत्रे ते नमः पापहराय च

ಮರಣಕ್ಕೂ ಮರಣನಾದವನೇ, ಸ್ವಯಂ ಕಾಲನೇ, ಕಾಲಾತೀತನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವಿದ್ಯಾನಿಹಂತನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪಾಪಹರನೇ ನಿನಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 10

नमः संसारतप्तानां तापनाशैकहेतवे । नमो मद्ब्रह्महत्याविनाशिने च विषाशिने

ಸಂಸಾರತಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧರಾದವರ ದಾಹವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಏಕೈಕ ಕಾರಣನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಸಮ ಪಾಪವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ವಿಷಪಾನ ಮಾಡಿದವನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 11

नमस्ते पार्वतीनाथ कैलासनिलयाव्यय । गंगाधर विरूपाक्ष मां रक्ष सकलापदः

ಪಾರ್ವತೀನಾಥನೇ, ಕೈಲಾಸನಿವಾಸಿ ಅವ್ಯಯನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗಂಗಾಧರನೇ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷನೇ—ನನ್ನನ್ನು ಸಮಸ್ತ ಆಪತ್ತುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 12

तुभ्यं पिनाकहस्ताय नमो मदनहारिणे । भूयोभूयो नमस्तुभ्यं सर्वावस्थासु सर्वदा

ಪಿನಾಕವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದವನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮದನಹಾರಿಣೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪುನಃ ಪುನಃ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಸರ್ವದಾ, ಸರ್ವಾವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ.

Verse 13

लक्ष्मण उवाच । नमस्ते रामनाथाय त्रिपुरघ्नाय शंभवे । पार्वतीजीवितेशाय गणेशस्कन्दसूनवे

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ತ್ರಿಪುರಸಂಹಾರಕ ಶಂಭು, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರಾಣಸ್ವರೂಪ, ಗಣೇಶ-ಸ್ಕಂದರ ತಂದೆ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 14

नमस्ते सूर्यचद्राग्निलोचनाय कपर्दिने । नमः शिवाय सोमाय मार्कंडेय भयच्छिदे

ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಜಟಾಧಾರಿ ಪ್ರಭುವೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಶಿವ, ಹೇ ಸೋಮ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನ ಭಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದವನೇ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 15

नमः सर्वप्रपंचस्य सृष्टिस्थित्यंतहेतवे । नम उग्राय भीमाय महादेवाय साक्षिणे

ಸರ್ವ ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಉಗ್ರ, ಹೇ ಭೀಮ, ಸಾಕ್ಷಿಸ್ವರೂಪ ಮಹಾದೇವ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 16

सर्वज्ञाय वरेण्याय वरदाय वराय ते । श्रीकण्ठाय नमस्तुभ्यं पंचपातकभेदिने

ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞ, ವರಣೀಯ, ವರದಾತ, ಪರಮಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಶ್ರೀಕಂಠ, ಪಂಚ ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 17

नमस्तेऽस्तु परानंदसत्यविज्ञानरूपिणे । नमस्ते भवरोगघ्न स्नायूनां पतये नमः

ಪರಮಾನಂದ-ಸತ್ಯ-ವಿಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾದವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಭವರೋಗನಾಶಕ, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 18

पतये तस्कराणां ते वनानां पतये नमः । गणानां पतये तुभ्यं विश्वरूपायसाक्षिणे

ಕಳ್ಳರಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅರಣ್ಯಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗಣಾಧಿಪತೇ, ವಿಶ್ವರೂಪ ಸಾಕ್ಷಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 19

कर्मणा प्रेरितः शम्भो जनिष्ये यत्रयत्र तु । तत्रतत्र पदद्वंद्वे भवतो भक्तिरस्तु मे

ಹೇ ಶಂಭೋ, ಕರ್ಮಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೆ ಜನ್ಮಿಸಿದರೂ, ಅಲ್ಲಲ್ಲೆ ನಿನ್ನ ಪಾದಯುಗಲದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿರಂತರವಾಗಿರಲಿ.

Verse 20

असन्मार्गे रतिर्मा भूद्भवतः कृपया मम । वैदिकाचारमार्गे च रतिः स्याद्भवते नमः

ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ದುರ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರಮಿಸದಿರಲಿ. ವೈದಿಕಾಚಾರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ರತಿ ಇರಲಿ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 21

सीतोवाच । परमकारण शंकर धूर्जटे गिरिसुतास्तनकुंकुमशोभित । मम पतौ परिदेहि मतिं सदा न विषमां परपूरुषगोचराम्

ಸೀತೆಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪರಮಕಾರಣ ಶಂಕರ, ಹೇ ಧೂರ್ಜಟೇ, ಗಿರಿಸುತೆಯ ಸ್ತನಕುಂಕುಮದಿಂದ ಶೋಭಿತನೇ! ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸದಾ ನನ್ನ ಪತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸು; ಅದು ವಕ್ರವಾಗಿ ಪರಪುರುಷನ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗದಿರಲಿ.

Verse 22

गंगाधर विरूपाक्ष नीललोहित शंकर । रामनाथ नमस्तुभ्यं रक्ष मा करुणाकर

ಹೇ ಗಂಗಾಧರ, ಹೇ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಹೇ ನೀಲಲೋಹಿತ ಶಂಕರ! ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕರುಣಾಕರ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 23

नमस्ते देवदेवेश नमस्ते करुणालय । नमस्ते भवभीतानां भवभीतिविमर्दन

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ್ವರನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಕರುಣಾಲಯನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಂಸಾರಭಯದಿಂದ ಭೀತರಾದವರ ಭಯವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 24

नाथ त्वदीयचरणांबुजचिंतनेन निर्द्धूय भास्करसुताद्भयमाशु शम्भो । नित्यत्वमाशु गतवान्स मृकंडुपुत्रः किं वा न सिध्यति तवाश्रयणात्परेश

ಹೇ ನಾಥ, ಹೇ ಶಂಭೋ! ನಿಮ್ಮ ಪದ್ಮಪಾದಗಳ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಭಾಸ್ಕರಸುತ ಯಮನ ಭಯವು ಶೀಘ್ರವೇ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೃಕಂಡುಪುತ್ರ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಕೂಡ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಹೇ ಪರೇಶ್ವರ! ನಿಮ್ಮ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಏನು ಅಸಾಧ್ಯ?

Verse 25

परेशपरमानंद शरणागतपालक । पातिव्रत्यं मम सदा देहि तुभ्यं नमोनमः

ಹೇ ಪರೇಶ್ವರ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ಶರಣಾಗತಪಾಲಕ! ನನಗೆ ಸದಾ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ—ಅಚಲ ಪತಿವ್ರತಾಧರ್ಮ—ದಯಪಾಲಿಸು. ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 26

हनूमानुवाच । देवदेव जगन्नाथ रामनाथ कृपानिधे । त्वत्पादांभोरुहगता निश्चला भक्तिरस्तु मे

ಹನುಮಾನನು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ದೇವದೇವ, ಜಗನ್ನಾಥ, ರಾಮನಾಥ, ಕೃಪಾನಿಧೇ! ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ.

Verse 27

यं विना न जगत्सत्ता तद्भानमपि नो भवेत् । नमः सद्भानरूपाय रामनाथाय शंभवे

ಯಾರಿಲ್ಲದೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತೆಯೇ ಇಲ್ಲ, ಅದರ ಪ್ರಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ—ಸತ್-ಭಾನರೂಪನಾದ ಶಂಭು ರಾಮನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 28

अंगद उवाच । यस्य भासा जगद्भानं यत्प्रकाशं विना जगत् । न भासते नमस्तस्मै रामनाथाय शंभवे

ಅಂಗದನು ಹೇಳಿದರು— ಯಾರ ಕಿರಣದಿಂದ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾರ ಬೆಳಕು ಇಲ್ಲದೆ ಲೋಕವು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ರಾಮನಾಥ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 29

जांबुवानुवाच । सर्वानंदो यदानंदो भासते परमार्थतः । नमो रामेश्वरायास्मै परमानंदरूपिणे

ಜಾಂಬವಂತನು ಹೇಳಿದರು— ಸರ್ವರ ಆನಂದವಾದ ಆ ಆನಂದವು ಪರಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ ರಾಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 30

नील उवाच । यद्देशकालदिग्भेदैरभिन्नं सर्वदा द्वयम् । तस्मै रामेश्वरायास्मै नमोऽभिन्नस्व रूपिणे

ನೀಲನು ಹೇಳಿದರು— ದೇಶ-ಕಾಲ-ದಿಕ್ಕುಗಳ ಭೇದಗಳಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ವಿಭಜಿತನಾಗದ, ಸದಾ ಅದ್ವಯನಾದವನು; ಆ ಅಭಿನ್ನಸ್ವರೂಪ ರಾಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 31

नल उवाच । ब्रह्मविष्णुमहेशाना यदविद्याविजृंभिताः । नमोऽविद्याविहीनाय तस्मै रामेश्वराय ते

ನಲನು ಹೇಳಿದರು— ಯಾರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶರೂ ಅಜ್ಞಾನವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಪ್ರಕಟರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅಜ್ಞಾನರಹಿತ ರಾಮೇಶ್ವರನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 32

कुमुद उवाच । यस्त्वरूपापरिज्ञानात्प्रधानं कारणत्वतः । कल्पितं कारणायास्मै रामनाथाय शंभवे

ಕುಮುದನು ಹೇಳಿದರು— ನಿಮ್ಮ ಅರೂಪ ತತ್ತ್ವದ ಅರಿವು ಇಲ್ಲದಾಗ ‘ಪ್ರಧಾನ’ವನ್ನೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಸತ್ಯಕಾರಣ ರಾಮನಾಥ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 33

पनस उवाच । जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यादियदविद्याविजृंभितम् । जाग्रदादिविहीनाय नमोऽस्मै ज्ञानरूपिणे

ಪನಸನು ಹೇಳಿದನು—ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅವಿದ್ಯೆಯ ವಿಸ್ತಾರವೇ. ಅವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅತೀತನಾಗಿ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಾದ ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 34

गज उवाच । यत्स्वरूपापरिज्ञानात्कार्याणां परमा णवः । कल्पिताः कारणत्वेन तार्किकापसदैर्वृथा

ಗಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಕಾರ್ಯಗಳ ‘ಪರಮಾಣುಗಳೇ’ ಕಾರಣವೆಂದು ತಾರ್ಕಿಕರಲ್ಲಿನ ಅಧಮರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

तमहं परमानंदं रामनाथं महेश्वरम् । आत्मरूपतया नित्यमुपासे सर्वसाक्षिणम्

ನಾನು ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ ಮಹೇಶ್ವರ ರಾಮನಾಥನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಸರ್ವಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವವನು.

Verse 36

गवाक्ष उवाच । अज्ञानपाशबद्धानां पशूनां पाशमोचकम् । रामेश्वरं शिवं शांतमुपैमि शरणं सदा

ಗವಾಕ್ಷನು ಹೇಳಿದನು—ಅಜ್ಞಾನಪಾಶದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದ ಜೀವಿಗಳ ಬಂಧನಮೋಚಕನಾದ ಶಾಂತ ಶಿವ ರಾಮೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

Verse 37

गवय उवाच । साध्वस्तजगदाधारं चंद्रचूडमुमापतिम् । रामनाथं शिवं वन्दे संसारामयभेषजम्

ಗವಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಶಿವ ರಾಮನಾಥನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ಜಗದಾಧಾರ, ಚಂದ್ರಚೂಡ, ಉಮಾಪತಿ, ಮತ್ತು ಸಂಸಾರರೋಗಕ್ಕೆ ಔಷಧ.

Verse 38

शरभ उवाच । अंतःकरणमात्मेति यदज्ञानाद्विमोहितैः । भण्यते रमनाथं तमात्मानं प्रणमाम्यहम्

ಶರಭನು ಹೇಳಿದರು—ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾದ ಕೆಲವರು ಅಂತಃಕರಣವೇ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಆ ಪರಮಾರ್ಥಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನಾಥನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 39

गन्धमादन उवाच । रामनाथमुमानाथं गणनाथं च त्र्यंबकम् । सर्वपातकशुद्ध्यर्थमुपासे जगदीश्वरम्

ಗಂಧಮಾದನನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಮನಾಥ, ಉಮಾನಾಥ, ಗಣನಾಥ, ತ್ರ್ಯಂಬಕನಾದ ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ನಾನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ಸರ್ವ ಪಾತಕಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ.

Verse 40

सुग्रीव उवाच । संसारांभोधि मध्ये मां जन्ममृत्युजले भये । पुत्रदारधनक्षेत्रवीचिमालासमाकुले

ಸುಗ್ರೀವನು ಹೇಳಿದರು—ಸಂಸಾರಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಜನನಮರಣದ ಜಲದಲ್ಲಿ ಭಯಭೀತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಪುತ್ರ, ದಾರ, ಧನ, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಲೆಮಾಲೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 41

मज्जद्ब्रह्मांडखंडे च पतितं नाप्तपारकम् । क्रोशंतमवशं दीनं विषयव्या लकातरम्

ಈ ಮಹಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಂದು ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾ ನಾನು ಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ; ದಾಟುವ ಸಾಧನ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅಶಕ್ತನಾಗಿ, ದೀನನಾಗಿ ನಾನು ಕೂಗುತ್ತೇನೆ—ವಿಷಯರೂಪ ವ್ಯಾಳಗಳಿಂದ ಭೀತನಾಗಿ.

Verse 42

व्याधिनक्रसमुद्विग्नं तापत्रयझषार्तिदम् । मां रक्ष गिरिजानाथ रामनाथ नमोऽस्तु ते

ವ್ಯಾಧಿರೂಪ ನಕ್ರಗಳಿಂದ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾಗಿ, ತಾಪತ್ರಯರೂಪ ಝಷಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹೇ ಗಿರಿಜಾನಾಥ, ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 43

विभीषण उवाच । संसारवनमध्ये मां विनष्टनिजमार्गके । व्याधिचौरे क्रोधसिंहे जन्मव्याघ्रे लयोरगे

ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ಸಂಸಾರವೆಂಬ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಧಿ ಎಂಬ ಕಳ್ಳನು ನನ್ನನ್ನು ದೋಚುತ್ತಾನೆ, ಕ್ರೋಧ ಸಿಂಹದಂತೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ, ಜನ್ಮ ಹುಲಿಯಂತೆ ಭಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಲಯ ಸರ್ಪದಂತೆ ಕುಂಡಲಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 44

बाल्ययौवनवार्धक्यमहाभीमांधकूपके । क्रोधेर्ष्या लोभवह्नौ च विषयक्रूरपर्वते

ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ, ವಾರ್ಧಕ್ಯ ಎಂಬ ಮಹಾಭೀಕರ ಅಂಧಕೂಪದಲ್ಲಿ; ಕ್ರೋಧ, ಈರ್ಷೆ, ಲೋಭ ಎಂಬ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ; ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳೆಂಬ ಕ್ರೂರ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ—ನಾನು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದೇನೆ।

Verse 45

त्रासभूकंटकाढ्ये च सीदंतमधुनांधकम् । शोभनां पदवीं शंभो नय रामेश्वराधुना

ಭಯದ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಈಗ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಶಂಭೋ, ನನ್ನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಶುಭ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ನಡೆಸು—ಇಗಲೇ ರಾಮೇಶ್ವರದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು।

Verse 46

सर्वे वानरा ऊचुः । निंद्यानिंद्येषु सर्वत्र जनित्वा योनिषु प्रभो । कुंभीपाकादिनरके पतित्वा च पुनस्तथा

ಎಲ್ಲ ವಾನರರು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭೋ, ನಿಂದ್ಯವೂ ಅನಿಂದ್ಯವೂ ಆದ ಎಲ್ಲ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜನಿಸಿ, ಕುಂಭೀಪಾಕಾದಿ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ನಾವು ಹೀಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಅಲೆದಾಡುತ್ತೇವೆ।

Verse 47

जनित्वा च पुनर्योनौ कर्मशेषेण कुत्सिते । संसारे पतितानस्मान्रामनाथ दयानिधे

ಕರ್ಮಶೇಷದಿಂದ ಕुत್ಸಿತ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸಿ, ನಾವು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ. ಹೇ ರಾಮನಾಥ ದಯಾನಿಧೇ, ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿಸು।

Verse 48

अनाथान्विवशान्दीनान्क्रोशतः पाहि शंकर । नमस्तेस्तु दयासिंधो रामनाथ महेश्वर

ಹೇ ಶಂಕರಾ! ನಾವು ಅನಾಥರು, ಅಸಹಾಯರು, ದೀನರು; ಆర్తವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತೇವೆ—ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹೇ ದಯಾಸಿಂಧು, ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 49

ब्रह्मोवाच । नमस्ते लोकनाथाय रामनाथाय शंभवे । प्रसीद मम सर्वेश मदविद्यां विनाशय

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ಹೇ ಲೋಕನಾಥ, ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ಹೇ ಶಂಭು—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಸರ್ವೇಶ್ವರಾ! ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ನನ್ನ ಅವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡು.

Verse 50

इंद्र उवाच । यस्य शक्तिरुमा देवी जगन्माता त्रयीमयी । तमहं शंकरं वंदे रामनाथमुमापतिम्

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು: ಯಾರ ಶಕ್ತಿ ದೇವಿ ಉಮಾ—ಜಗನ್ಮಾತೆ, ವೇದತ್ರಯೀಮಯಿ—ಆ ಶಂಕರನನ್ನು, ರಾಮನಾಥನನ್ನು, ಉಮಾಪತಿಯನ್ನು ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 51

यम उवाच । पुत्रौ गणेश्वरस्कंदौ वृषो यस्य च वाहनम् । तं वै रामेश्वरं सेवे सर्वाज्ञाननिवृत्तये

ಯಮನು ಹೇಳಿದರು: ಯಾರ ಪುತ್ರರು ಗಣೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದ; ಯಾರ ವಾಹನ ವೃಷಭ—ಎಲ್ಲ ಅಜ್ಞಾನ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ನಾನು ಆ ರಾಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 52

वरुण उवाच । यस्य पूजाप्रभावेन जित मृत्युर्मृकंडुजः । मृत्युंजयमुपासेऽहं रामनाथं हृदा तु तम्

ವರುಣನು ಹೇಳಿದರು: ಯಾರ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮೃಕಂಡುವಿನ ಪುತ್ರನು ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು—ಆ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ರಾಮನಾಥನನ್ನು ನಾನು ಹೃದಯದಿಂದ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 53

कुबेर उवाच । ईश्वराय लसत्कर्णकुंडलाभरणाय ते । लाक्षारुणशरीराय नमो रामेश्वराय वै

ಕುಬೇರನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಕರ್ಣಕುಂಡಲಾಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಈಶ್ವರನೆ, ಲಾಕ್ಷಾರೂಣ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ದೇಹವು ದೀಪ್ತವಾಗಿರುವವನೆ, ನಿಜವಾಗಿ ರಾಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 54

आदित्य उवाच । नमस्तेऽस्तु महादेव रामनाथ त्रियंबक । दक्षाध्वरविनाशाय नमस्ते पाहि मां शिव

ಆದಿತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ಹೇ ತ್ರ್ಯಂಬಕ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿನಾಶಕನೆ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ; ಹೇ ಶಿವ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 55

सोम उवाच । नमस्ते भस्मदिग्धाय शूलिने सर्पमालिने । रामनाथ दयांभोधे स्मशाननिलयाय ते

ಸೋಮನು ಹೇಳಿದನು—ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾದವನೆ, ಶೂಲಧಾರಿಯೇ, ಸರ್ಪಮಾಲಾಧಾರಿಯೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ದಯಾಸಮುದ್ರ, ಶ್ಮಶಾನನಿವಾಸಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 56

अग्निरुवाच । इन्द्राद्यखिलदिक्पालसंसेवितपदांबुज । रामनाथाय शुद्धाय नमो दिग्वाससे सदा

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಇಂದ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದಿಕ್ಪಾಲರು ಸೇವಿಸುವ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಿರುವ ಶುದ್ಧ ರಾಮನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ದಿಗ್ವಾಸನಾದ (ಆಕಾಶವಸ್ತ್ರಧಾರಿ) ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 57

वायुरुवाच । हराय हरिरूपाय व्याघ्रचर्मांबराय च । रामनाथ नमस्तुभ्यं ममाभीष्टप्रदो भव

ವಾಯುನು ಹೇಳಿದನು—ಹರಿರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಹರನೆ, ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಾಂಬರಧಾರಿಯೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ; ನನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗು.

Verse 58

बृहस्पतिरुवाच । अहंतासाक्षिणे नित्यं प्रत्यगद्वयवस्तुने । रामनाथ ममाज्ञानमाशु नाशय ते नमः

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದರು—ಅಹಂಕಾರದ ನಿತ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿ, ಅಂತರ್ಮುಖ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವರূপನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ರಾಮನಾಥ, ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ನಾಶಮಾಡು—ನಮಃ.

Verse 59

शुक्र उवाच । वंचकानामलभ्याय महामंत्रार्थरूपिणे । नमो द्वैतविहीनाय रामनाथाय शंभवे

ಶುಕ್ರ ಹೇಳಿದರು—ವಂಚಕರಿಗೆ ಅಲಭ್ಯ, ಮಹಾಮಂತ್ರಾರ್ಥಸ್ವರೂಪನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದ್ವೈತವಿಹೀನ ರಾಮನಾಥ ಶಂಭುವಿಗೆ ನಮಃ.

Verse 60

अश्विनावूचतुः । आत्मरूपतया नित्यं योगिनां भासते हृदि । अनन्य भानवेद्याय नमस्ते राघवेश्वर

ಅಶ್ವಿನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ನಿತ್ಯ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಯೋಗಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯ. ಹೇ ಅನನ್ಯ ಅಂತರ್ಜ್ಯೋತಿಯಿಂದಲೇ ವೇದ್ಯ ರಾಘವೇಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 61

अगस्त्य उवाच । आदिदेव महादेव विश्वेश्वर शिवाव्यय । रामनाथांबिकानाथ प्रसीद वृष भध्वज

ಅಗಸ್ತ್ಯ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಆದಿದೇವ, ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಹೇ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ಅವ್ಯಯ ಶಿವನೇ! ಹೇ ರಾಮನಾಥ, ಅಂಬಿಕಾನಾಥ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು—ಹೇ ವೃಷಭಧ್ವಜ।

Verse 62

अपराधसहस्रं मे क्षमस्व विधुशेखर । ममाहमिति पुत्रादावहंतां मम मोचय

ಹೇ ವಿಧುಶೇಖರ, ನನ್ನ ಸಾವಿರ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ‘ನನ್ನದು’ ‘ನಾನು’—ಪುತ್ರಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭ—ಈ ಭಾವಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡು.

Verse 63

सुतीक्ष्ण उवाच । क्षेत्राणि रत्नानि धनानि दारा मित्राणि वस्त्राणि गवाश्वपुत्राः । नैवोपकाराय हि रामनाथ मह्यं प्रयच्छ त्वमतो विरक्तिम्

ಸುತೀಕ್ಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ರತ್ನಗಳು, ಧನ, ಪತ್ನಿ, ಮಿತ್ರರು, ವಸ್ತ್ರಗಳು, ಗೋವುಗಳು, ಅಶ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ಇವು ಯಾವುದೂ ನನಗೆ ನಿಜವಾದ ಉಪಕಾರಕರವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಮೇಲಿನ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 64

विश्वामित्र उवाच । श्रुतानि शास्त्राण्यपि निष्फलानि त्रय्यप्यधीता विफलैव नूनम् । त्वयीश्वरे चेन्न भवेद्धि भक्तिः श्रीरामनाथे शिव मानुषस्य

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಫಲರಹಿತವಾಗುತ್ತವೆ; ವೇದತ್ರಯ ಅಧ್ಯಯನವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವೇ, ಹೇ ಶಿವಾ! ಮಾನವನಿಗೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀರಾಮನಾಥನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗದಿದ್ದರೆ.

Verse 65

गालव उवाच । दानानि यज्ञा नियमास्तपांसि गंगादितीर्थेषु निमज्जनानि । रामेश्वरं त्वां न नमंति ये तु व्यर्थानि तेषामिति निश्चयोऽत्र

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದರು—ದಾನಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು, ನಿಯಮಗಳು, ತಪಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನ—ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು, ಹೇ ರಾಮೇಶ್ವರ, ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರಿಗಿದು ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ; ಇದೇ ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯ.

Verse 66

वसिष्ठ उवाच । कृत्वापि पापान्यखिलानि लोकस्त्वामेत्य रामेश्वर भक्तियुक्तः । नमेत चेत्तानि लयं व्रजेयुर्यथांधकारो रवितेजसाऽद्धा

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವನಾದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಹೇ ರಾಮೇಶ್ವರ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ಆ ಪಾಪಗಳು ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ—ಸೂರ್ಯತೇಜದಿಂದ ಅಂಧಕಾರ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವಂತೆ.

Verse 67

अत्रिरुवाच । दृष्ट्वा तु रामेश्वरमेकदापि स्पृष्ट्वा नमस्कृत्य भवंतमीशम् । पुनर्न गर्भं स नरः प्रयायात्किं त्वद्वयं ते लभतं स्वरूपम्

ಅತ್ರಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವನಾದರೂ ಒಮ್ಮೆ라도 ರಾಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, (ಲಿಂಗ/ಪವಿತ್ರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು) ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಭುವೇ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು? ಅವನು ನಿನ್ನ ಅದ್ವೈತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 68

अंगिरा उवाच । यो रामनाथं मनुजो भवंतमुपेत्य बंधून्प्रणमन्स्मरेत । संतारयेत्तानपि सर्वपापात्किम द्भुतं तस्य कृतार्थतायाम्

ಅಂಗಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥಾ! ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು, ಅವರನ್ನೂ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕೃತಾರ್ಥತೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು?

Verse 69

गौतम उवाच । श्रीरामनाथेश्वर गूढमेत्तद्रहस्यभूतं परमं विशोकम् । त्वत्पादमूलं भजतां नृणां ये सेवां प्रकुर्वंति हि तेऽपि धन्याः

ಗೌತಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶ್ರೀರಾಮನಾಥೇಶ್ವರಾ! ಇದು ಗೂಢವಾದ, ರಹಸ್ಯರೂಪವಾದ, ಪರಮ ಮತ್ತು ಶೋಕವಿಲ್ಲದ ಉಪದೇಶ. ನಿನ್ನ ಪಾದಮೂಲವನ್ನು ಭಜಿಸುವವರು ಹಾಗೂ ಆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರೂ ಧನ್ಯರು.

Verse 70

शतानंद उवाच । वेदांतविज्ञानरहस्यविद्भिर्विज्ञेयमेतद्धि मुमुक्षुभिस्तु । शास्त्राणि सर्वाणि विहाय देव त्वत्सेवनं यद्रघुवीरनाथ

ಶತಾನಂದನು ಹೇಳಿದರು—ವೇದಾಂತವಿಜ್ಞಾನರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಮುಕ್ಷುಗಳು, ಇದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. ಹೇ ದೇವಾ! ಎಲ್ಲಾ (ಕೇವಲ) ಶಾಸ್ತ್ರತರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹೇ ರಘುವೀರನಾಥಾ! ನಿನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು.

Verse 71

भृगुरुवाच । रामनाथ तव पादपंकजं द्वंद्वचिंतनविधूतकल्मषः । निर्भयं व्रजति सत्सुखा द्वयं सुप्रभं त्वथ अमोघचिद्धनम्

ಭೃಗು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥಾ! ದ್ವಂದ್ವಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ತೊಳೆದು ನಿನ್ನ ಪಾದಪಂಕಜವನ್ನು ಶರಣಾದವನು, ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸುಪ್ರಭ, ಅಮೋಘ ಚಿದ್ದನ—ಅದ್ವಯ ಸತ್ಸುಖವನ್ನು—ಪ್ರಾಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 72

कुत्स उवाच । रामनाथ तव पादसेवनं भोगमोक्षवरदं नृणां सदा । रौरवादिनरकप्रणाशनं कः पुमान्न भजते रसग्रहः

ಕುತ್ಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥಾ! ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವೆಯು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸದಾ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ವರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ರೌರವಾದಿ ನರಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ರಸವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದವನು ಯಾರು ಭಜಿಸದೆ ಇರುತ್ತಾನೆ?

Verse 73

काश्यप उवाच । रामनाथ तव पादसेविनां किं व्रतैरुत तपोभिरध्वरैः । वेदशास्त्र जपचिन्तया च किं स्वर्गसिन्धुपयसापि किं फलम्

ಕಾಶ್ಯಪನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವಕರಿಗೆ ವ್ರತ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞಗಳೇನು ಅಗತ್ಯ? ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ-ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದಲೂ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಸ್ವರ್ಗಸಿಂಧುವಿನ ಜಲವೂ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಫಲ ನೀಡಬಲ್ಲದು?

Verse 74

श्रीरामनाथ त्वमागत्य शीघ्रं ममोत्क्रांतिकाले भवान्या च साकम् । मां प्रापय स्वात्मपादारविन्दं विशोकं विमोहं सुखं चित्स्वरूपम्

ಹೇ ಶ್ರೀರಾಮನಾಥ! ನನ್ನ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು, ಭವಾನಿಯೊಡನೆ ಸಹ ಬಾ. ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಪಾದಾರವಿಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸು—ಅಲ್ಲಿ ಶೋಕವೂ ಮೋಹವೂ ಇಲ್ಲ; ಆನಂದವೇ, ಶುದ್ಧ ಚಿತ್ಸ್ವರൂപವೇ.

Verse 75

गन्धर्वा ऊचुः । रामनाथ त्वमस्माकं भजतां भवसागरे । अपारे दुःखकल्लोले न त्वत्तोन्या गतिर्हि नः

ಗಂಧರ್ವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ಅಪಾರ ಭವಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ದುಃಖದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಉಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವ ನಮಗೆ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 76

किन्नरा ऊचुः । रामनाथ भवारण्ये व्याधिव्याघ्रभयानके । त्वामंतरेण नास्माकं पदवीदर्शको भवेत्

ಕಿನ್ನರರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ರೋಗರೂಪಿ ಹುಲಿಯ ಭಯವಿರುವ ಈ ಭವಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವವನು ಯಾರೂ ಆಗಲಾರನು.

Verse 77

यक्षा ऊचुः । रामनाथेंद्रियारातिबाधा नो दुःसहा सदा । तान्विजेतुं सहायस्त्वमस्माकं भव धूर्जटे

ಯಕ್ಷರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ಇಂದ್ರಿಯಶತ್ರುಗಳ ಕಿರುಕುಳ ನಮಗೆ ಸದಾ ದುಃಸಹ. ಅವರನ್ನು ಜಯಿಸಲು ನೀನು ನಮ್ಮ ಸಹಾಯಕನಾಗು, ಹೇ ಧೂರ್ಜಟೇ!

Verse 78

नागा ऊचुः । अचिन्त्यमहिमानं त्वा रामनाथ वयं कथम् । स्तोतुमल्पधियः शक्ता भविष्यामोंऽबिकापते

ನಾಗರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಅಚಿಂತ್ಯ. ನಾವು ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವರು; ಹೇ ಅಂಬಿಕಾಪತೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ತುತಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗುವೆವು?

Verse 79

किंपुरुषा ऊचुः । नानायोनौ च जननं मरणं चाप्यनेकशः । विनाशय तथाऽज्ञानं रामनाथ नमोऽस्तु ते

ಕಿಂಪುರುಷರು ಹೇಳಿದರು—ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನನ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ಆ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು; ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 80

विद्याधरा ऊचुः । अंबिकापतये तुभ्यमसंगाय महात्मने । नमस्ते रामनाथाय प्रसीद वृषभध्वज

ವಿದ್ಯಾಧರರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಅಂಬಿಕಾಪತೇ! ನೀನು ಅಸಂಗ, ಮಹಾತ್ಮ. ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ವೃಷಭಧ್ವಜ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.

Verse 81

वसव ऊचुः । रामनाथगणेशाय गणवृंदार्चितांघ्रये । गंगाधराय गुह्याय नमस्ते पाहि नः सदा

ವಸುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಮನಾಥ ಗಣೇಶ! ಗಣವೃಂದಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ಪಾದಗಳವನೇ; ಹೇ ಗಂಗಾಧರ, ಗುಹ್ಯಸ್ವರೂಪ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 82

विश्वेदेवा ऊचुः । ज्ञप्तिमात्रैकनिष्ठानां मुक्तिदाय सुयोगिनाम् । रामनाथाय सांबाय नमोऽस्मान्रक्ष शंकर

ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕನಿಷ್ಠರಾದ ಸುಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿದಾತನಾದ ರಾಮನಾಥ ಸಾಂಬನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಶಂಕರ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 83

मरुत ऊचुः । परतत्त्वाय तत्त्वानां तत्त्वभूताय वस्तुतः । नमस्ते रामनाथाय स्वयंभानाय शंभवे

ಮರುತರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ರಾಮನಾಥ! ಸ್ವಯಂಭೂ ಶಂಭು! ತತ್ತ್ವಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಪರವಾದ ಪರತತ್ತ್ವನಾಗಿ, ನಿಜವಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ತತ್ತ್ವಗಳ ಸಾರಭೂತನಾಗಿರುವ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 84

साध्या ऊचुः । स्वातिरिक्तविहीनाय जगत्सत्ताप्रदायिने । रामेश्वराय देवाय नमोऽविद्या विभेदिने

ಸಾಧ್ಯರು ಹೇಳಿದರು— ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲದವನು, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸತ್ತೆಯನ್ನು ನೀಡುವವನು, ಅವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಛೇದಿಸುವವನು— ಆ ದೇವ ರಾಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 85

सर्वे देवा ऊचुः । सच्चिदानंदसंपूर्णं द्वैतवस्तुविवर्जितम् । ब्रह्मात्मानं स्वयंभानमादिमध्यांतवर्जितम्

ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು— ನೀನು ಸತ್-ಚಿತ್-ಆನಂದದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ, ದ್ವೈತವಸ್ತುಭಾವದಿಂದ ವರ್ಜಿತ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶ, ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತವಿಲ್ಲದವನು।

Verse 86

अविक्रियमसंगं च परिशुद्धं सनातनम् । आकाशादिप्रपंचानां साक्षिभूतं परामृतम्

ನೀನು ಅವಿಕಾರಿ, ಅಸಂಗ, ಪರಿಶುದ್ಧ, ಸನಾತನ; ಆಕಾಶಾದಿ ಪ್ರಪಂಚಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಭೂತನು, ಪರಮ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನು।

Verse 87

प्रमातीतं प्रमाणानामपि बोधप्रदायिनम् । आविर्भावतिरोभाव संकोचरहितं सदा

ನೀನು ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಗೂ ಅತೀತನು, ಆದರೂ ಬೋಧವನ್ನು ನೀಡುವವನು; ಆವಿರ್ಭಾವ-ತಿರೋಭಾವಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಕುಚನದಿಂದ ಸದಾ ರಹಿತನು।

Verse 88

स्वस्मिन्नध्यस्तरूपस्य प्रपंचस्यास्य साक्षिणम् । निर्लेपं परमानंदं निरस्तसकलक्रियम्

ನೀನೇ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಾಸಿತವಾದ ಈ ಜಗತ್‌ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಕ್ಷಿ—ನಿರ್ಲೇಪ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ಸಮಸ್ತ ಕ್ರಿಯಾವೇಗಗಳು ಶಮಿಸಿದವನು।

Verse 89

भूमानंदं महात्मानं चिद्रूपं भोगवर्जितम् । रामनाथं वयं सर्वे स्वपातकविशुद्धये

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಮನಾಥನ ಶರಣಾಗುತ್ತೇವೆ—ಅವನು ಭೂಮಾನಂದ, ಮಹಾತ್ಮ, ಚಿದ್ರೂಪ, ಭೋಗವರ್ಜಿತನು।

Verse 91

रामनाथाय रुद्राय नमः संसारहारिणे । ब्रह्मविष्ण्वादिरूपेण विभिन्नाय स्वमायया

ಸಂಸಾರವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ರುದ್ರನಾದ ರಾಮನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅವನು ಸ್ವಮಾಯೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 92

विभीषणसचिवा ऊचुः । वरदाय वरेण्याय त्रिनेत्राय त्रिशूलिने । योगिध्येयाय नित्याय रामनाथाय ते नमः

ವಿಭೀಷಣನ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು—ವರದ, ವರೇಣ್ಯ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ, ಯೋಗಿಧ್ಯೇಯ, ನಿತ್ಯ ರಾಮನಾಥ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 93

सूत उवाच । इति रामादिभिः सर्वैः स्तुतो रामेश्वरः शिवः । प्राह सर्वान्समाहूय रामादीन्द्विजसत्तमाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ರಾಮ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಮೇಶ್ವರ ಶಿವನು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ರಾಮಾದಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 94

रामराम महाभाग जानकीरमण प्रभो । सौमित्रे जानकि शुभे हे सुग्रीव मुखास्तथा

ರಾಮ ರಾಮ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ ಪ್ರಭು, ಹೇ ಜಾನಕೀರಮಣ! ಹೇ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ)! ಹೇ ಶುಭೆ ಜಾನಕಿ! ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಗ್ರೀವ—ಕೇಳು।

Verse 95

अन्ये ब्रह्ममुखा यूयं शृणुध्वं सुसमास्थिताः । स्तोत्राध्यायमिमं पुण्यं युष्माभिः कृतमादरात्

ಮತ್ತೆ ನೀವು ಇತರರು—ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ—ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತರಾಗಿ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ. ಈ ಪುಣ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ನೀವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆದರಿಸಿ ರಚಿಸಿದ್ದೀರಿ।

Verse 96

ये पठंति च शृण्वंति श्रावयंति च मानवाः । मदर्चनफलं तेषां भविष्यति न संशयः

ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರು, ಕೇಳುವವರು, ಇತರರಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವವರು—ಅವರಿಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಅರ್ಚನೆಯ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 97

रामचंद्रधनुष्कोटिस्नानपुण्यं च वै भवेत् । वर्षमेकं रामसेतौ वासपुण्यं भविष्यति

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ‘ರಾಮಚಂದ್ರನ ಧನುಷ್ಯದ ಕೋಟಿ’ಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರಾಮಸೇತುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದರೆ ವಾಸಪುಣ್ಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 98

गन्धमादनमध्यस्थसर्वर्तीर्थाभिमज्जनात् । यत्पुण्यं तद्भवेत्तेन नात्र संशयकारणम्

ಗಂಧಮಾದನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯ—ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಸಹ ಅವನಿಗೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ।

Verse 99

उक्त्वैवं रामनाथोऽपि स्वात्मलिंगे तिरोदधे । स्तोत्राध्यायमिमं पुण्यं नित्यं संकीर्तयन्नरः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಮನಾಥನೂ ತನ್ನ ಸ್ವಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಅಂತರಧಾನನಾದನು. ಯಾರು ಈ ಪುಣ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿತ್ಯ ಸಂಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾನೋ…

Verse 100

जरामरणनिर्मुक्तो जन्मदुःखविवर्जितः । रामनाथस्य सायुज्यमुक्तिं प्राप्नोत्यसंशयः

ಅವನು ಜರಾ-ಮರಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ರಾಮನಾಥನ ಸಾಯುಜ್ಯ-ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.