Adhyaya 44

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सर्ववेदार्थतत्त्वज्ञ पुराणार्णवपारग । व्यासपादांबुजद्वंद्वनमस्कारहृताशुभ

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಸರ್ವವೇದಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞ! ಹೇ ಪುರಾಣಾರ್ಣವಪಾರಗ! ವ್ಯಾಸನ ಯುಗಲ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದ ಅಶುಭ ನಿವಾರಿತನಾದವನೇ!

Verse 2

पुराणार्थोपदेशेन सर्वप्राण्युपका रक । त्वया ह्यनुगृहीताः स्म पुराणकथनाद्वयम्

ಪುರಾಣಾರ್ಥವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವುದರಿಂದ ನೀವು ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಉಪಕಾರಕರಾಗಿದ್ದೀರಿ. ನಿಜವಾಗಿ, ಪುರಾಣಕಥನದ ಮೂಲಕ ನೀವು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ.

Verse 3

अधुना सेतुमाहात्म्यकथनात्सुतरां मुने । वयं कृतार्थाः संजाता व्यासशिष्य महामते

ಹೇ ಮುನೇ! ಸೇತುಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದುದರಿಂದ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯಾ! ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

Verse 4

यथा प्रातिष्ठिपल्लिंगं रामो दशरथात्मजः । तच्छ्रोतुं वयमिच्छामस्त्वमिदानीं वदस्व नः

ದಶರಥನಂದನ ಶ್ರೀರಾಮನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು, ಅದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ನೀವು ಈಗ ನಮಗೆ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 5

श्रीसूत उवाच । यदर्थं स्थापितं लिंगं गन्धमादनपर्वते । रामचन्द्रेण विप्रेंद्र तदिदानीं ब्रवीमि वः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೋ, ಅದನ್ನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

हृतभार्यो वनाद्रामो रावणेन बलीयसा । कपिसेनायुतो धीरः ससौमि त्रिर्महाबलः

ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ರಾವಣನು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ, ಧೀರ-ವೀರ ರಾಮನು ಕಪಿಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಸಹಿತ, ಮಹಾಬಲನಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 7

महेंद्रं गिरिमासाद्य व्यलोकयत वारिधिम् । तस्मिन्नपारे जलधौ कृत्वा सेतुं रघूद्वहः

ಮಹೇಂದ್ರ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಪಿ ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಆ ಅಪಾರ ಜಲಧಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇತುವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 8

तेन गत्वा पुरीं लंकां रावणेनाभिरक्षि ताम् । अस्तंगते सहस्रांशौ पौर्णमास्यां निशामुखे

ಆ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಹೋಗಿ, ರಾವಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಂಕಾಪುರಿಗೆ ತಲುಪಿದನು. ಸಹಸ್ರಕಿರಣ ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಂಗತವಾದಾಗ, ಪೌರ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಧಕಾರಾರಂಭದಲ್ಲಿ—

Verse 9

रामः ससैनिको विप्राः सुवेलगिरिमारुहत् । ततः सौधस्थितं रात्रौ दृष्ट्वा लंकेश्वरं बली

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ರಾಮನು ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಸುವೇಲಗಿರಿಯನ್ನು ಏರಿದನು. ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಅರಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಲಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ—

Verse 10

सूर्यपुत्रोऽस्य मुकुटं पातयास भूतले । राक्षसो भग्नमुकुटः प्रविवेश गृहोदरम्

ಸೂರ್ಯಪುತ್ರನು (ಸುಗ್ರೀವನು) ಅವನ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಿದನು. ಕಿರೀಟ ಭಂಗಗೊಂಡ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಅಂತರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 11

गृहं प्रविष्टे लंकेशे रामः सुग्रीवसंयुतः । सानुजः सेनया सार्द्धमवरुह्य गिरेस्तटात्

ಲಂಕೇಶ್ವರನು ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಸುಗ್ರೀವನೊಡನೆ ರಾಮನು—ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ—ಗಿರಿಯ ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದನು.

Verse 12

सेनां न्यवेशयद्वीरो रामो लंकासमीपतः । ततो निवेशमानांस्तान्वानरान्रावणानुगाः

ವೀರ ರಾಮನು ಲಂಕೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ಶಿಬಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ವಾನರರು ನೆಲೆಸತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರಾವಣನ ಅನುಚರರು—

Verse 13

अभिजग्मुर्महाकायाः सायुधाः सहसैनिकाः । पर्वणः पूतनो जृंभः खरः क्रोधवशो हरिः

ಆಗ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಮಹಾಕಾಯ ಯೋಧರು ಮುನ್ನಡೆದರು—ಪರ್ವಣ, ಪೂತನ, ಜೃಂಭ, ಖರ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವಶ ಹರಿ।

Verse 14

प्रारुजश्चारुजश्चैव प्रहस्तश्चेतरे तथा । ततोऽभिपततां तेषामदृश्यानां दुरात्मनाम्

ಪ್ರಾರುಜ, ಚಾರುಜ ಹಾಗೂ ಪ್ರಹಸ್ತ ಮುಂತಾದವರು; ನಂತರ ಆ ದುಷ್ಟರು ಅದೃಶ್ಯರಾಗಿ ದಾಳಿಗೆ ಜಿಗಿದರು।

Verse 15

अन्तर्धानवधं तत्र चकार स्म विभीषणः । ते दृश्यमाना बलिभिर्हरिभिर्दूरपातिभिः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನು ಅವರ ಅಂತರ್ಧಾನ ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು; ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ದೂರಪ್ರಹಾರಿಗಳಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ವಾನರರು ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು।

Verse 16

निहताः सर्वतश्चैते न्यपतन्वै गतासवः । अमृष्यमाणः सबलो रावणो निर्ययावथ

ಅವರು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹತರಾಗಿ ಪ್ರಾಣವಿಟ್ಟು ಬಿದ್ದರು; ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ರಾವಣನು ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಹೊರಟು ಬಂದನು।

Verse 17

व्यूह्य तान्वानरान्सर्वान्न्यवारयत सायकैः । राघवस्त्वथ निर्याय व्यूढानीको दशाननम्

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರಸೇನೆಯನ್ನು ವ್ಯೂಹಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತಡೆದನು; ನಂತರ ರಾಘವನು ಕೂಡ ವ್ಯೂಹಬದ್ಧ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು ದಶಾನನನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು।

Verse 18

प्रत्ययुध्यत वेगेन द्वंद्वयुद्धमभूत्तदा । युयुधे लक्ष्मणेनाथ इंद्रजिद्रावणात्मजः

ವೇಗದಿಂದ ಪ್ರತಿಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು; ಆಗ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ರಾವಣಪುತ್ರ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 19

विरूपाक्षेण सुग्रीवस्तारेयेणापि खर्वटः । पौंड्रेण च नलस्तत्र पुटेशः पनसेन च

ಸುಗ್ರೀವನು ವಿರೂಪಾಕ್ಷನೊಂದಿಗೆ, ಖರ್ವಟನು ತಾರೇಯನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಲನು ಪೌಂಡ್ರನೊಂದಿಗೆ, ಪುಟೇಶನು ಪನಸನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು.

Verse 20

अन्येपि कपयो वीरा राक्षसैर्द्वंद्वमेत्य तु । चक्रुर्युद्धं सुतुमुलं भीरूणां भयवर्द्धनम्

ಇತರ ವೀರ ವಾನರರೂ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ದ್ವಂದ್ವಕ್ಕೆ ಇಳಿದರು. ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾದ, ತೂಮುಲ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು; ಅದು ಭೀರುಗಳ ಭಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

Verse 21

अथ रक्षांसि भिन्नानि वानरैर्भीमविक्रमैः । प्रदुद्रुवू रणादाशु लंकां रावणपालिताम्

ಆಮೇಲೆ ಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಿ ವಾನರರಿಂದ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನರಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಓಡಿ, ರಾವಣನು ಕಾಪಾಡುವ ಲಂಕೆಗೆ ಸೇರಿದರು.

Verse 22

भग्नेषु सर्वसैन्येषु रावणप्रेरितेन वै । पुत्रेणेंद्रजिता युद्धे नागास्त्रैरतिदारुणैः

ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳು ಭಂಗಗೊಂಡಾಗ, ರಾವಣನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವನ ಪುತ್ರ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾದ ನಾಗಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 23

विद्धौ दाशरथी विप्रा उभौ तौ रामलक्ष्मणौ । मोचितौ वैनतेयेन गरुडेन महात्मना

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ದಾಶರಥಿಯ ವಂಶಜರಾದ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಇಬ್ಬರೂ ವಿದ್ಧರಾದರೂ, ವಿನತಾಪುತ್ರ ಮಹಾತ್ಮ ಗರುಡನು ಅವರನ್ನು ವಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 24

तत्र प्रहस्तस्तरसा समभ्येत्य विभीषणम् । गदया ताडयामास विनद्य रणकर्कशः

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಹಸ್ತನು ಬಲದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ವಿಭೀಷಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಠೋರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು.

Verse 25

स तयाभिहतो धीमान्गदया भामिवेगया । नाकंपत महाबाहुर्हिमवानिव सुस्थितः

ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದ ಆ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದರೂ, ಧೀಮಂತ ಮಹಾಬಾಹು ವಿಭೀಷಣನು ಹಿಮವಂತನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಕದಲಲಿಲ್ಲ.

Verse 26

ततः प्रगृह्य विपुलामष्टघंटां विभीषणः । अभिमंत्र्य महाशक्तिं चिक्षे पास्य शिरः प्रति

ನಂತರ ವಿಭೀಷಣನು ವಿಶಾಲವಾದ ಅಷ್ಟಘಂಟಾ ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ಶತ್ರುವಿನ ಶಿರಸ್ಸಿನತ್ತ ಎಸೆದನು.

Verse 27

पतंत्या स तया वेगाद्राक्षसोऽशनिना यथा । हृतोत्तमांगो ददृशे वातरुग्ण इव द्रुमः

ವೇಗದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶಕ್ತಿಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಮಿಂಚಿನಾಘಾತದಿಂದ ಬಿದ್ದವನಂತೆ ಕಂಡನು; ಅವನ ಶಿರಸ್ಸು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಗಾಳಿಗೆ ಮುರಿದ ಮರದಂತೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 28

तं दृष्ट्वा निहतं संख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम् । अभिदुद्राव धूम्राक्षो वेगेन महता कपीन्

ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಿಶಾಚರ ಪ್ರಹಸ್ತನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಕಪಿಗಳ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 29

कपिसैन्यं समालोक्य विद्रुतं पवनात्मजः । धूम्राक्षमाजघानाशु शरेण रणमूर्धनि

ಕಪಿಸೈನ್ಯವು ಚದುರಿದುದನ್ನು ಕಂಡ ಪವನಾತ್ಮಜ ಹನುಮಾನ್ ರಣಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದನು।

Verse 30

धूम्राक्षं निहतं दृष्ट्वा हतशेषा निशाचराः । सर्वं राज्ञे यथावृत्तं रावणाय न्यवेदयन्

ಧೂಮ್ರಾಕ್ಷನು ಹತನಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ಉಳಿದ ನಿಶಾಚರರು ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ರಾಜ ರಾವಣನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು।

Verse 31

ततः शयानं लंकेशः कुम्भकर्णमबोधयत् । प्रबुद्धं प्रेषयामास युद्धाय स च रावणः

ನಂತರ ಲಂಕೇಶನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದನು; ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ರಾವಣನು ಅವನನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 32

आगतं कुम्भकर्णं तं ब्रह्मास्त्रेण तु लक्ष्मणः । जघान समरे क्रुद्धो गतासुर्न्यपतच्च सः

ಕುಂಭಕರ್ಣನು ಮುನ್ನಡೆದಾಗ, ಸಮರದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಬಿದ್ದನು।

Verse 33

दूषणस्यानुजौ तत्र वत्रवेगप्रमाथिनौ । हनुमन्नीलनिहतौ रावणप्रतिमौ रणे

ಅಲ್ಲಿ ದೂಷಣನ ಇಬ್ಬರು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರು, ಶತ್ರುವಿನ ವೇಗ-ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವರು, ರಣದಲ್ಲಿ ರಾವಣಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು, ಹನುಮಾನ್ ಮತ್ತು ನೀಲನಿಂದ ಹತರಾದರು।

Verse 34

वज्रदंष्ट्रं समवधीद्विश्वकर्मसुतो नलः । अकंपनं च न्यहनत्कुमुदो वानरर्षभः

ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ ಪುತ್ರ ನಲನು ವಜ್ರದಂಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಕುಮುದನು ಅಕಂಪನನನ್ನೂ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು।

Verse 35

षष्ठ्यां पराजितो राजा प्राविशच्च पुरीं ततः । अतिकायो लक्ष्मणेन हतश्च त्रिशिरास्तथा

ಆರನೇ ದಿನ ರಾಜನು ಪರಾಜಿತನಾಗಿ ನಂತರ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅತಿಕಾಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ತ್ರಿಶಿರನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹತನಾದನು।

Verse 36

सुग्रीवेण हतौ युद्धे देवांत कनरांतकौ । हनूमता हतौ युद्धे कुम्भकर्णसुतावुभौ

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಗ್ರೀವನು ದೇವಾಂತಕ ಮತ್ತು ಕನರಾಂತಕನನ್ನು ಹತಮಾಡಿದನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್ ಕುಂಭಕರ್ಣನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 37

विभीषणेन निहतो मकराक्षः खरात्मजः । तत इन्द्रजितं पुत्रं चोदयामास रावणः

ಖರನ ಪುತ್ರ ಮಕರಾಕ್ಷನು ವಿಭೀಷಣನಿಂದ ಹತನಾದನು. ನಂತರ ರಾವಣನು ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು।

Verse 38

इन्द्रजिन्मोहयित्वा तौ भ्रातरौ रामलक्षमणौ । घोरैः शरैरंगदेन हतवाहो दिवि स्थितः

ಇಂದ್ರಜಿತನು ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು; ಆದರೆ ಅಂಗದನು ಘೋರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 39

कुमुदांगदसुग्रीवनलजांबवदादिभिः । सहिता वानराः सर्वे न्यपतंस्तेन घातिताः

ಕುಮುದ, ಅಂಗದ, ಸುಗ್ರೀವ, ನಲ, ಜಾಂಬವಂತ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರೂ ಅವನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಬಿದ್ದು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದರು।

Verse 40

एवं निहत्य समरे ससैन्यौ रामलक्ष्मणौ । अंतर्दधे तदा व्योम्नि मेघनादो महाबलः

ಹೀಗೆ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ನಿಹತಗೊಳಿಸಿ ಮಹಾಬಲ ಮೆಘನಾದ (ಇಂದ್ರಜಿತ) ಆಗಾಗಲೇ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡನು।

Verse 41

ततो विभीषणो राममिक्ष्वाकुकुलभूषणम् । उवाच प्रांजलिर्वाक्यं प्रणम्य च पुनःपुनः

ನಂತರ ವಿಭೀಷಣನು ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಕುಲಭೂಷಣನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 42

अयमंभो गृहीत्वा तु राजराजस्य शासनात् । गुह्यकोऽभ्यागतो राम त्वत्सकाशमरिंदम

ರಾಜರಾಜನ ಆದೇಶದಿಂದ ಈ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಈ ಗುಹ್ಯಕ (ಯಕ್ಷ) ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಹೇ ರಾಮ, ಅರಿಂದಮ, ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 43

इदमंभः कुबेरस्ते महाराज प्रयच्छति । अंतर्हितानां भूतानां दर्शनार्थं परं तप

ಓ ಮಹಾರಾಜ! ಈ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಕುಬೇರನು ನಿಮಗೆ ಪ್ರದಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಹಿತ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪರಮ ಉಪಾಯ.

Verse 44

अनेन स्पृष्टनयनो भूतान्यंतर्हितान्यपि । भवान्द्रक्ष्यति यस्मै वा भवानेतत्प्रदास्यति

ಈ ಜಲದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿತವಾದ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ನೀವು ಅಂತರ್ಹಿತ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುವಿರಿ. ನೀವು ಯಾರಿಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡುವಿರೋ, ಅವನೂ ಅದೇ ದರ್ಶನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 45

सोऽपि द्रक्ष्यति भूतानि वियत्त्यंतर्हितानि वै । तथेति रामस्तद्वारि प्रतिगृह्याथ सत्कृतम्

ಅವನೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಹಿತವಾದ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾಣುವನು. ‘ತಥೇತಿ’ ಎಂದು ರಾಮನು ಆ ಸತ್ಕೃತ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 46

चकार नेत्रयोः शौचं लक्ष्मणश्च महाबलः । सुग्रीवजांबवन्तौ च हनुमानंगदस्तथा

ಆ ಜಲದಿಂದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತನ್ನ ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವಂತನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಹನುಮಾನ್ ಮತ್ತು ಅಂಗದನೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು.

Verse 47

मैंदद्विविदनीलाश्च ये चान्ये वानरास्तथा । ते सर्वे रामदत्तेन वारिणा शुद्धचक्षुषः

ಮೈಂದ, ದ್ವಿವಿದ, ನೀಲ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾನರರೂ—ಎಲ್ಲರೂ ರಾಮನು ನೀಡಿದ ಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಯವರಾದರು.

Verse 48

आकाशेंतर्हितं वीरमपश्यन्रावणा त्मजम् । ततस्तमभिदुद्राव सौमित्रिर्दृष्टिगोचरम्

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ರಾವಣಪುತ್ರನಾದ ಆ ವೀರನನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು. ಆಗ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಅವನನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.

Verse 49

ततो जघान संकुद्धो लक्ष्मणः कृतलक्षणः । कुवेरप्रेषितजलैः पवित्रीकृतलोचनः

ನಂತರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದ, ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು—ಕುಬೇರನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಜಲದಿಂದ ಪವಿತ್ರಗೊಂಡ ನೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ.

Verse 50

ततः समभवद्युद्धं लक्ष्मणेंद्रजितोर्महत् । अतीव चित्रमाश्चर्यं शक्रप्रह्लादयोरिव

ಆಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಜಿತ್ ನಡುವೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು—ಅತೀವ ವಿಚಿತ್ರವೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವೂ, ಶಕ್ರ-ಪ್ರಹ್ಲಾದರ ಸಮರದಂತೆ.

Verse 51

ततस्तृतीयदिवसे यत्नेन महता द्विजाः । इंद्रजिन्निहतो युद्धे लक्ष्मणेन बलीयसा

ನಂತರ ಮೂರನೇ ದಿನ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಳಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಇಂದ್ರಜಿತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 52

ततो मूलबलं सर्वं हतं रामेण धीमता । अथ क्रुद्धो दशग्रीवः प्रियपुत्रे निपातिते

ನಂತರ ಧೀಮಂತನಾದ ರಾಮನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೂಲಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಪ್ರಿಯಪುತ್ರನು ಪತನಗೊಂಡಾಗ ದಶಗ್ರೀವ (ರಾವಣ) ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದನು.

Verse 53

निर्ययौ रथमास्थाय नगराद्बहुसैनिकः । रावणो जानकीं हन्तुमुद्युक्तो विंध्यवारितः

ರಾವಣನು ಬಹುಸೈನ್ಯಸಹಿತ ರಥಾರೂಢನಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಟನು, ಜಾನಕಿಯನ್ನು ಹನಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ವಿಂಧ್ಯಪರ್ವತದಂತೆ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಿತನಾದನು।

Verse 54

ततो हर्यश्वयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा । उपतस्थे रणे रामं मातलिः शक्रसारथिः

ಆಮೇಲೆ ಶಕ್ರನ ಸಾರಥಿ ಮಾತಲಿ, ಹಳದಿ ಕುದುರೆಗಳೊಡನೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭೆಯ ರಥದಲ್ಲಿ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು।

Verse 55

ऐन्द्रं रथं समारुह्य रामो धर्मभृतां वरः । शिरांसि राक्षसेन्द्रस्य ब्रह्मास्त्रेणावधीद्रणे

ಐಂದ್ರ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನ ತಲೆಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು।

Verse 56

ततो हतदशग्रीवं रामं दशरथात्मजम् । आशीर्भिर्जययुक्ताभिर्देवाः सर्षिपुरोगमाः

ಆಮೇಲೆ ದಶಗ್ರೀವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ದಶರಥಪುತ್ರ ರಾಮನನ್ನು, ಋಷಿಗಳು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ದೇವತೆಗಳು ಜಯಭರಿತ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು।

Verse 57

तुष्टुवुः परिसंतुष्टाः सिद्धविद्याधरास्तथा । रामं कमलपत्राक्षं पुष्प वर्षेरवाकिरन्

ಪರಮ ಸಂತುಷ್ಟರಾದ ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಧರರು ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಪುಷ್ಪವರ್ಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆವರಿಸಿದರು।

Verse 58

रामस्तैः सुरसंघातैः सहितः सैनिकैर्वृतः । सीतासौमित्रिसहितः समारुह्य च पुष्पकम्

ರಾಮನು ದೇವಸಂಘಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ, ಸೀತಾ ಹಾಗೂ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಸಹಿತ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿದನು।

Verse 59

तथाभिषिच्य राजानं लंकायां च विभीषणम् । कपिसेनावृतो रामो गन्धमादनमन्वगात्

ಹೀಗೆ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಕಪಿಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರಾಮನು ಗಂಧಮಾದನದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 60

परिशोध्य च वैदेहीं गंधमादनपर्वते । रामं कमलपत्राक्षं स्थितवानर संवृतम्

ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ವೈದೇಹಿ (ಸೀತೆ)ಯ ಶುದ್ಧಿ ನಿರೂಪಿತವಾದ ಬಳಿಕ, ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷ ರಾಮನು ಸಮಾಗತ ವಾನರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 61

हतलंकेश्वरं वीरं सानुजं सविभीषणम् । सभार्यं देववृंदैश्च सेवितं मुनिपुंगवैः

ಲಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಆ ವೀರ ರಾಮನು, ಅನೂಜ ಸಹಿತ, ವಿಭೀಷಣ ಸಹಿತ, ಪತ್ನಿ ಸಹಿತ, ದೇವವೃಂದಗಳಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ ಮುನಿಪುಂಗವರಿಂದ ಉಪಾಸಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 62

मुनयोऽभ्यागता द्रष्टुं दंडकारण्य वासिनः । अगस्त्यं ते पुरस्कृत्य तुष्टुवुर्मैथिलीपतिम्

ದಂಡಕಾರಣ್ಯವಾಸಿ ಮುನಿಗಳು ಅವನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ಅಗಸ್ತ್ಯನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಅವರು ಮೈಥಿಲೀಪತಿ (ರಾಮ)ಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 63

मुनय ऊचुः । नमस्ते रामचंद्राय लोकानुग्रहकारिणे । अरावणं जगत्कर्तुमवतीर्णाय भूतले

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಲೋಕಾನುಗ್ರಹಕಾರಿಯಾದ ರಾಮಚಂದ್ರನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ರಾವಣರಹಿತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭೂತಲಕ್ಕೆ ಅವತರಿಸಿದ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 64

ताटिकादेहसंहर्त्रे गाधिजाध्वररक्षिणे । नमस्ते जितमारीच सुवाहुप्राणहारिणे

ತಾಟಕೆಯ ದೇಹವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನೇ, ಗಾಧಿನಂದನ (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ) ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವನೇ! ಮಾರೀಚನನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಸುಬಾಹುವಿನ ಪ್ರಾಣ ಹರಣ ಮಾಡಿದವನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 65

अहल्यामुक्तिसंदायिपादपंकजरेणवे । नमस्ते हरकोदण्डलीलाभञ्जनकारिणे

ಅಹಲ್ಯೆಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಪದ್ಮರೇಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹರು (ಶಿವ)ನ ಕೋದಂಡವನ್ನು ಲೀಲಾಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಂಗ ಮಾಡಿದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 66

नमस्ते मैथिलीपाणिग्रहणोत्सवशालिने । नमस्ते रेणुकापुत्रपराजयविधायिने

ಮೈಥಿಲಿಯ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸಿದವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ರೇಣುಕಾಪುತ್ರ (ಪರಶುರಾಮ)ನ ಪರಾಜಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 67

सहलक्ष्मणसीताभ्यां कैकेय्यास्तु वरद्वयात् । सत्यं पितृवचः कर्तुं नमो वनमुपे युषे

ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕೈಕೇಯಿಯ ಎರಡು ವರಗಳಿಂದ, ಪಿತೃವಚನವನ್ನು ಸತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ವನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 68

भरतप्रार्थनादत्तपादुकायुगुलाय ते । नमस्ते शरभंगस्य स्वर्गप्राप्त्यैकहेतवे

ಭರತನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ದತ್ತವಾದ ಪಾದುಕಾ-ಯುಗಲವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶರಭಂಗನ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣನಾದ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 69

नमो विराधसंहर्त्रे गृधराजस खाय ते । मायामृगमहाक्रूरमारीचांगविदारिणे

ವಿರಾಧನ ಸಂಹಾರಕನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗೃಧ್ರರಾಜ (ಜಟಾಯು)ನ ಸಖನಾದ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಮಾಯಾಮೃಗರೂಪ ಮಹಾಕ್ರೂರ ಮಾರೀಚನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ವಿದಾರಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.

Verse 70

सीतापहारिलोकेशयुद्धत्यक्तकलेवरम् । जटायुषं तु संदह्य तत्कैवल्यप्रदायिने

ಸೀತಾಪಹಾರಕ ಲೋಕೇಶನೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಜಟಾಯುವನ್ನು ದಹನ ಮಾಡಿ ಅವನಿಗೆ ಕೈವಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿದ ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.

Verse 71

नमः कबंधसंहर्त्रे शवरीपूजितांघ्रये । प्राप्तसुग्रीवसख्याय कृतवालिवधाय ते

ಕಬಂಧನ ಸಂಹಾರಕನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶಬರಿಯಿಂದ ಪೂಜಿತವಾದ ಪಾದಗಳಿರುವ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಸಖ್ಯ ಪಡೆದಿಟ್ಟು ವಾಲಿಯನ್ನು ವಧಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.

Verse 72

नमः कृतवते सेतुं समुद्रे वरुणालये । सर्वराक्षससंहर्त्रे रावणप्राणहारिणे

ವರుణಾಲಯವಾದ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಸೇತುವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಮಸ್ತ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ರಾವಣನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡಿದ ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.

Verse 73

संसारांबुधिसंतारपोतपादांबुजाय ते । नमो भक्तार्तिसंहर्त्रे सच्चिदानंदरूपिणे

ಪ್ರಭುವೇ! ನಿಮ್ಮ ಪದಪದ್ಮಗಳು ಸಂಸಾರಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ದೋಣಿಯಂತಿವೆ; ಭಕ್ತರ ಆర్తಿ ಹರಣ ಮಾಡುವ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದಸ್ವರೂಪನೆ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 74

नमस्ते राम भद्राय जगतामृद्धिहेतवे । रामादिपुण्यनामानि जपतां पापहारिणे

ಶುಭ ರಾಮನೇ! ಜಗತ್ತಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ‘ರಾಮ’ ಮೊದಲಾದ ಪುಣ್ಯನಾಮಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುವವರ ಪಾಪ ಹರಣ ಮಾಡುವ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 76

ससीताय नमस्तुभ्यं विभीषणसुखप्रद । लंकेश्वरवधाद्राम पालितं हि जगत्त्वया

ಸೀತೆಯೊಡನೆ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಸುಖ ನೀಡುವವರೇ! ಹೇ ರಾಮ, ಲಂಕೇಶ್ವರನ ವಧೆಯಿಂದ ನೀವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದೀರಿ।

Verse 77

रक्षरक्ष जगन्नाथ पाह्य स्माञ्जानकीपते । स्तुत्वैवं मुनयः सर्वे तूष्णीं तस्थुर्द्विजोत्तमाः

“ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು, ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ! ನಮ್ಮನ್ನು ಕಾಪಾಡು, ಹೇ ಜಾನಕೀಪತೇ!” ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಮುನಿಗಳು—ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು—ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತರು।

Verse 78

श्रीसूत उवाच । य इदं रामचन्द्रस्य स्तोत्रं मुनिभिरीरितम् । त्रिसंध्यं पठते भक्त्या भुक्तिं मुक्तिं च विंदति

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಮುನಿಗಳು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಈ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 79

प्रयाणकाले पठतो न् भीतिरुपजायते । एतत्स्तोत्रस्य पठनाद्भूतवेतालकादयः

ಪ್ರಯಾಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಭಯವು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸ್ತೋತ್ರಪಠನದಿಂದ ಭೂತ-ವೇತಾಳಾದಿ ಉಪದ್ರವಗಳು ಶಮನಗೊಂಡು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 80

नश्यंति रोगा नश्यंति नश्यते पापसंचयः । पुत्रकामो लभेत्पुत्रं कन्या विंदति सत्पतिम्

ರೋಗಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಪಾಪಸಂಚಯವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುತ್ರಕಾಮನಿಗೆ ಪುತ್ರನು ಲಭಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕನ್ಯೆಗೆ ಸತ್ಪತಿ (ಯೋಗ್ಯ ವರ) ದೊರೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 81

मोक्षकामो लभेन्मोक्षं धनकामो धनं लभेत् । सर्वान्कामानवाप्नोति पठन्भक्त्या त्विमं स्तवम्

ಮೋಕ್ಷಕಾಮನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಧನಕಾಮನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸ್ತವವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 82

ततो रामो मुनीन्प्राह प्रणम्य च कृतांजलिः । अहं विशुद्धये प्राप्यः सकलैरपि मानवैः

ನಂತರ ರಾಮನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದನು— “ವಿಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರೂ ನನ್ನ ಶರಣ/ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು.”

Verse 83

मद्दृष्टिगोचरो जन्तुर्नित्यमोक्षस्य भाजनम् । तथापि मुनयो नित्यं भक्तियुक्तेन चेतसा

ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬರುವ ಜೀವಿ ಸದಾ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ, ಹೇ ಮುನಿಗಳೇ, ನೀವು ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಚಿತ್ತದಿಂದ (ಸ್ಥಿರರಾಗಿರಿ/ಆಚರಿಸಿರಿ).

Verse 84

स्वात्मलाभेन संतुष्टान्साधून्भूतसुहृत्तमान् । निरहंकारिणः शांतान्नमस्याम्यूर्ध्वरेतसः

ಆತ್ಮಲಾಭದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತರಾದ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಪರಮ ಸುಹೃದರು—ಅಹಂಕಾರರಹಿತರು, ಶಾಂತರು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯನಿಷ್ಠರಾದ ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 85

यस्माद्ब्रह्मण्यदेवोऽहमतो विप्रान्भजे सदा । युष्मान्पृच्छाम्यहं किंचित्तद्वदध्वं विचार्य तु

ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಸದಾ ಭಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಈಗ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ವಿಚಾರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿ.

Verse 86

रावणस्य वधाद्विप्रा यत्पापं मम वर्तते । तस्य मे निष्कृतिं ब्रूत पौलस्त्यवधजस्य हि । यत्कृत्वा तेन पापे न मुच्येऽहं मुनिपुंगवाः

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಪುಲಸ್ತ್ಯವಂಶಜ ರಾವಣನ ವಧೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಅಂಟಿದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ. ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ! ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ನಾನು ಆ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆನು?

Verse 87

मुनय ऊचुः । सत्यव्रत जगन्नाथ जगद्रक्षाधुरंधर

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸತ್ಯವ್ರತ ಜಗನ್ನಾಥ! ಹೇ ಜಗದ್ರಕ್ಷೆಯ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ಧುರಂಧರ ಮಹಾಬಲ!

Verse 88

सर्वलोकोपकारार्थं कुरु राम शिवार्चनम् । गन्धमादनशृंगेऽस्मिन्महापुण्ये विमुक्तिदे

ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ, ಹೇ ರಾಮ, ಈ ಗಂಧಮಾದನ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ—ಮಹಾಪುಣ್ಯಮಯ, ವಿಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಶಿವಾರ್ಚನೆ ಮಾಡು.

Verse 89

शिवलिंगप्रतिष्ठां त्वं लोकसंग्रहकाम्यया । कुरु राम दशग्रीववधदोषापनुत्तये

ಹೇ ರಾಮಾ! ಲೋಕಹಿತ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮಾಡು; ದಶಗ್ರೀವವಧದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಲಿ.

Verse 91

यत्त्वया स्थाप्यते लिगं गन्धमादनपर्वते । अस्य संदर्शनं पुंसां काशीलिंगावलोकनात्

ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಜನರಿಗೆ ಕಾಶಿಯ ಲಿಂಗಗಳ ದರ್ಶನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯಫಲ ದೊರೆಯುವುದು.

Verse 92

अधिकं कोटिगुणितं फलवत्स्यान्न संशयः । तव नाम्ना त्विदं लिंगं लोके ख्यातिं समश्नुताम्

ಇದರ ಫಲವು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಕೋಟಿಗುಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು; ಮತ್ತು ಈ ಲಿಂಗವು ನಿನ್ನ ನಾಮದಿಂದಲೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 93

नाशकं पुण्यपापाख्यकाष्ठानां दहनोपमम् । इदं रामेश्वरं लिंगं ख्यातं लोके भविष्यति

ಈ ರಾಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪವೆಂಬ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುವುದು; ಮತ್ತು ಇದು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು.

Verse 94

मा विलंबं कुरुष्वातो लिंगस्थापनकर्मणि । रामचंद्र महाभाग करुणापूर्णविग्रह

ಆದುದರಿಂದ ಲಿಂಗಸ್ಥಾಪನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ, ಹೇ ರಾಮಚಂದ್ರಾ! ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ಕರುಣಾಪೂರ್ಣ ವಿಗ್ರಹನೇ.

Verse 95

श्रीसूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो रामो मुनीनां तं मुनीश्वराः । पुण्यकालं विचार्याथ द्विमुहूर्तं जगत्पतिः

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಮುನಿಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಜಗತ್ಪತಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಶುಭಕಾಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ ಎರಡು ಮುಹೂರ್ತಗಳ ಪುಣ್ಯಾವಧಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.

Verse 96

कैलासं प्रेषयामास हनुमन्तं शिवालयम् । शिवलिंगं समानेतुं स्थापनार्थं रघूद्वहः

ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಶಿವಾಲಯವಾದ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 97

राम उवाच । हनूमन्नंजनीसूनो वायुपुत्र महाबल । कैलासं त्वरितो गत्वा लिंगमानय मा चिरम्

ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಹನುಮಾನ್, ಅಂಜನೀಸೂನೋ, ವಾಯುಪುತ್ರ ಮಹಾಬಲ! ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ತಂದುಕೊ; ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ.

Verse 98

इत्याज्ञप्तस्स रामेण भुजावास्फाल्य वीर्यवान् । मुहूर्तद्वितयं ज्ञात्वा पुण्यकालं कपीश्वरः

ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ವೀರ್ಯವಂತ ಕಪೀಶ್ವರನು ಭುಜಗಳನ್ನು ಝಳಪಿಸಿ, ಎರಡು ಮುಹೂರ್ತಗಳೇ ಪುಣ್ಯಕಾಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

Verse 99

पश्यतां सर्वदेवानामृषीणां च महात्मनाम् । उत्पपात महावेगश्चालयन्गंधमादनम्

ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಮಹಾವೇಗದಿಂದ ಹಾರಿಬಿಟ್ಟನು; ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನೂ ಕಂಪಿಸಿದನು.

Verse 100

लंघयन्स वियन्मार्गं कैलासं पर्वतं ययौ । न ददर्श महादेवं लिंगरूपधरं कपिः

ಅವನು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟಿ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಆದರೆ ಲಿಂಗರೂಪಧಾರಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಹಾದೇವನ ದರ್ಶನ ಆ ಕಪಿವೀರನಿಗೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 110

रामो वै स्थापयामास शिवलिंगमनुत्तमम् । लिंगस्थं पूजयामास राघवः सांबमीश्वरम्

ಶ್ರೀರಾಮನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನುತ್ತಮವಾದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ರಾಘವನು ಲಿಂಗಸ್ಥನಾದ ಸಾಂಬಮೀಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 120

स्थापितं शिवलिंगं वै भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । इमां लिंगप्रतिष्ठां यः शृणोति पठतेऽथवा

ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಶಿವಲಿಂಗವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಲಿಂಗಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಯಾರು ಕೇಳುವರೋ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುವರೋ—

Verse 121

स रामेश्वरलिंगस्य सेवाफलमवाप्नुयात् । सायुज्यं च समाप्नोति रामनाथस्य वैभवात्

ಅವನು ರಾಮೇಶ್ವರಲಿಂಗದ ಸೇವೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ರಾಮನಾಥನ ವೈಭವದಿಂದ ಸಾಯುಜ್ಯ—ದೈವ ಏಕತ್ವ—ವನ್ನೂ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 785

नमस्ते सर्वलोकानां सृष्टिस्थित्यंतकारिणे । नमस्ते करुणामूर्ते भक्तरक्षणदीक्षित

ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕರುಣಾಮೂರ್ತಿಯೇ, ಭಕ್ತರಕ್ಷಣೆಗೆ ದೀಕ್ಷಿತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.